Bernhardi Verzaschae scholarcae & archiatri, Centuria prima observationum medicarum. Cui accesserunt celeberrimorum virorum consilia & epistolae. Cum indicibus necessariis

131쪽

tomia vesica cap. IIX. attestatur, quod Anno M. DC. x Basilea una cum doctissimis & celeberrimis MedicisDn. Felia Platero dc Dn. Cassata Bauhino ad prim rium Nobilem Alsatam vocatus fuerit,qui a multis annis calculo atrociter divexabatur, nullus tamen Lithotomus calculum cathetere deprehendit, quamvis simul experientiffimos Medicos adhibuerit, imo ipsemet Lubriιius Hildanis summa licet adhibita diligentia nunquam emcere potuit, ut digito vel instrumento calculum in vesica offenderet: attamen post illius discessum Dn. D. Bauhinus ingentes aliquot calculos peculiari sacculo vesicae an nato inclusos invenit. Insuperquam lubrica immissi catheteris exploratio sit, exemplum funestupraebuit Vir Amplissimus & Prudentissimus, DN. IACOBUS HUM MELIUS, Tribunus Plebis spectatissimus, apud quem licet omnia calculi

signa exacte observata fuerint, ille tamen per immissum catheterem explorari nequivit,unde etiam illius honoratissima Familia, Clarissimi Felicis Pla tm, meamq; de calculo vesicae praesenti sententiam in dubium vocarunt: sed post beatum Tanti Viri obitum jussu Familiae Dia. Platerus abdomen aperuit, & in vesica calculum nuci juglandi non absimilem humoribus piruitosis & propria quasi vesicula obvallatum invenit. Plura alia exempla de fallace catheteris usu in explorandis vesicae calc lis suppeditat major Avunculus Tuus, Vir excellentillimus, Johannes Schenchitu lib. III. de calcul. vesic. observat. III. qui liber cum tibi sit ad manus, & ne epistolae limites transcendere videar, illa heic recensere supervacaneum esse judico. sussiciunt haec

132쪽

ad vindicandam nostram sententiam contra L, thotomi & aliorum Censerum judicia. Veriunenimvero operae pretium erit, epistolam hanc deis seriptam Nobilissimo isti Domino transmittere, ut solidis istis rationibus convictus videat, nostram sententiam firmo talo inniti, econtra Lithotomi Tolli & illius sociorum opinionem de explorati ne catheteris esse Doctu incertam se tenui tibicine fultam. Vale vir Clarissime feliciter,& me sedulum nomiis nis tui cultorem& famae Vindicom porro ut facis, amare perge. Basilea die R. April. Ann. CID IDCLXX.

Um anno CID IDC LxVII. mense suffulti it culenta pestis apud nos grassari inciperet, Amplissimo & Gratiosissimo Magistratui nostro in publico consessii sedulam operam pollicitus, dilectissimae Patriae afflictae quod is resero) diesque noctesque, ut verum Christianum Medicio decet, suppetias attuli: methodum a tem medendi, qualem in visitaudis agris Iue pestifera insectis usurpare consueveram, Proli Asclepiadeae in sequentibus observationibus candid

revelabo.

133쪽

ons ERVATIONES MEDICAE. II REI P. BASI L. Consul, Majorum & propria

fama spectatissimus, ad juvenem suum Famulum ex honesta familia Rathbonensi oriundum, me vocare jussi. Cum omnia febris pestilentis signa in illo observassem, mox duas potiunculas sudoriseras praescripsi, quarum priorem hora tertia pom ridiana, posteriorem autem hora decima nocturna assumpsit, & exinde bis blande sudavit. 19. Puis.

pannonis. rubr. 9j. lapid. beroar. oriental. aq. acetos. 4 v. citra gJ. misce. 6. aq. rherias. nostri succisas r. citri a f. misce. Formula aquae theriacalis no 1trae sequens est. N. radic. tormentiti vincetoxic. peto rid. succis angelis. valerian. aristoloch. ver. E h. heri. diaetamn. sicabios scota. ruta, carduibeneri a Mis sor. q. cor

q. s. ut aliquot digitis superemineat, aceti rost. giiij. ruta ἔθ. posteas a. in B. M. destillantur: doses est ab ἔ, inque ad Bj. vel per se vel cum aliis mixta.J Pro potu ordinariosequens decoctum bibit. N. C. C. ras. Siq. coss. in abfont. q. s. in colatura mensurae unim solves r. berber.papari ead. de succo citr. λ ἔθ. stiris. Aulphur. Bij. misce. Secundo die bubo in inguine dextro se manifestavit, hinc mandavi Chirurgo, ut vesicatorium in parta tumoris inferiore applicaret.& cataplasma meum ordinarium buboni imponeret, simulque faucibus inflammatis consueto gargarisinossiccurreret: eo dem die AEger praedictas potiunculas diaphoreticas repetiit, quarum priorem hora septima mat tina, posteriorem tertia pomeridiana assumpsit, &rursum bis cum sudavit. Ad vesperam rediens, cum aEger de siti & calore febrili intenso acri contu

134쪽

continuo vomendi conatu conqueretur, sequentia

pus pro duabus d bus. N. roob ribiu u si, j. cons acetos citrigg. confecI. assem. hyacinth. incompti a 3j. C. C. philospraeparat. 9j.θα. pannonic. rubr. liberant. aBR.s r. cora lor. q.s F. electuarium, de quo adlabitum 'mat. N. Ol. nuc. mosch. expreg. s. balsam . perruvian. seq. 3ss. o stillat. arantior. 9β. anges. t. p. E. balsamum,quo sicrobiculus coraris dictus inungatur. Cum tertio die summo mane aegrum viribus prostratum animadvertissem, conquesta mihi et mulier clinica, Chirurgum praece denti die quidem vesticatorium & cataplasma admovisse, sed vesperi contra mandatum meum emansisse: quam primum vocavi Chirurgum &supinam illius negligentiam nullis modis excusandam severe objurgavi, praesertim cum remoto vescatorio& cataplasmate amplius bubo non a in paruerit: inde colligebam, functiones vitales a retro meatu veneni pestilentialis oppressas esse, hinc omni studio contendebam, illud remediis sudori. feris roborantibus a corde ad corporis superficiem repellere, quapropter statim sequentes potiunculas diaphoreticas praescripsi, quarum priorem eΟ-dem mane &posteriorem hora tertia pomeridiana usurpavit. N. aq. acetos gi, f r. citri gig. mithrid. optigydlec. liberant. By. misce. N. aq. aceros gis syri citra gig.

theriac ver. 9j. pulv. pannonic. rubr. 9 g. lapid. beet Oar. oriental. gr. iiij. Misce. Ad virium robur conservandum sequens aqua cardiaca praescripta fuit: N. aq. cardias. Uycin. acetos nympisa a giss. f r. meon. M. citri

135쪽

rant. pula. pannonis. rubra C. C. philosioph. praepar. a 3λmisce. Quarto die propter metum paraphrenitidis mane potiunculam beetoardicam & lini mentum cephalicum praescripsi. Iv. lapicberoar.orienta C. C. philos praepari a bs'. aq. nymph. M. 6 r. citri ἔβ. milce, ju- sur flatim. N. unguenti alabastr. 3θ. M.flist. citri 3 F. unimentum ad formam balsami,quo tempora inungantur.

Vesperi jule pum praescripsi. N. nymph. giij. Dr. h. s r. papav.πratre. ἔUJ. citri J. Jur.silphur. s. gyiij. F. Dispus pro duabus dosibus nocturnis. Quinto die ob delirium continuum & potiuncula beetoardica S julepus repetitus fuit. Sexto die propter urgentem paraphrenitidem sequenti potiuncula usiis

fuit,cujus dimidiam partem mane,alteram vesperi assumpsit. N. aq. theriacati nostriscordis, nymphaa, a Bruor. de Fucco citr. ξι'. rub. 1 ι . confect. alherm. incompl. f.θα.liberant uis annonic.rubri a S g. misce. Septimociae Agrum periculosissima diarrhoea cum virium jactura & siti immensa comprehendit, hinc se quentem potum ordinarium & jule pum praescri

idei, a gj. F. julepus pro duabus iasibus. Die octavo fluxus alvi adhuc duravit, hinc jussi emulsionen

amygdalinam cum decocto C. C. paratam etiam Pro potu ordinario & praecedentem julepum rumsus exhibere. Die nono ob durantem alvi fluxum sequens emulsio praescripta fuit. N. am dat. u.

136쪽

ad. sacch. roset. tab. 3θ. C. C. philosoph. praepar. H. misce pro duabus dosibus. Die decimo delirium & fluxus

alvi cessavit, econtra tussis molestissima aegrum corripuit, contra quam sequentia remedia praescripsi. N. aq. sicabios acetos farfar. a tirus riviolar.purpurigravator. a M. istis. μ*har. gr. 6. F.julepus pro duabus dosibus. N. s r. farfar. papar. rhead. berber. a U. aq. farfari ἔβ. misce, de quo sepe cochleari plenum olimrat. Undecimo die, cum tussis nondum remitteret &aegrum maxime debilitarer, sequentes rotulas usu γPavit. N. confect. alherm. h. θα. diatrios pl. 3ig. di r g. frig. liberant. a . sacch. opt. aq. farfar. s,luti giij.

E. s. a. rotula. Duodecimo die contra molestissimam

hanc tussim pro potu ordinario sequens decoctum& julepum praescripsi. N. radic. liqvir. ras. H. aceros. 3j.jujubar. recent. num. iiij. coq. in aq.fontan. q. c. iucolatur. mensuri unius seire or. violar. purpur. gitis papari erraritagranator. a gij. θtr.sulphur. Bij. misice pro potu omdinario. N. aq. scabios Liris farfari iij. 5 r. violar. pumpur. gig. papaver. erratis. IJ. Jir. sulphur. m. vj. Rjul Mpro duabus dostibus. Decimo tertio die ager blandam

potiunculam purgantem usurpavit. N. manna C

labrin. elem Iisaq. farfari q. s. E. potiuncula: unde aliquoties dejecit. Ex talium remediorum usu diligente tussis reliquaque pestis symptomata cessavere, nihilominus ad robur virium recuperandum sequentem trageam praescripsi. N. θec. de hyacinth.

diatrionsentat. Hama ar. frigi a 3, ocul. cancri praeparagig. sacch. rosat. tabul. 1iiij. F. s. a. tragea mane ct Vesperi con ueto modo usurpanda. Hinc AEger omnimode con

valuit. Cum de restituta Filii valetudine securida exoptatum hoc nuncium Pater per literas rescivisset,

137쪽

OBSERVATIONE MEDICAE. IIIvisset, ille prolixas gratias mihi referendo simul per manum candidam praefati amplissimi Domini

Consulis honorario lauto me muneravit.

Ivis honesti Uxor dilectissima ad diem

quintum mensis Septembris peste correpta fuit. Vocatus statim sequentem potiunculam sudoriseram praescripsi. N. aq. theriacal. no P. Accisas r. citri a i , misce: hinc cum levamine sindavit. Bubonem in inguine dextro apparemtem jussi Chirurgum mea methodo ordinaria tractare, quam inferius in singulari observatione proponam. Vesperi ad dolorem capitis & aestum sobrilem mitigandum emulsio praescripta fuit.

cent. excortis. a 3θ. papav. albi 3, M. Metos suas a Iiij. F. emulpo ML sacch. rogati tabul. g6. C. C. philosoph. p par. Bij misee pro duabus dogibus nommis. Pro potu Ομdinario decoctum C. C. bibit, cujus cyatho pIeno de sequentibus strupis aliquot cochlearia admist bantur. N. f r. berberi citri a gij. papav. rhead. gigoprisulphur. Bij. misice. Secundo morbi die mane iterum potiunculam sudoriseram usurpavit. N. pula. pannonici rus. M. lapid. bee oar. oriental. Per. Bg. aq. Metos 50.s r. citri Sit j. misce: unde rursus blande sudavit. Cum vesperi redirem, & aegra de insigni dolore

138쪽

H8 BERN HARDI VERE ASCHAE capitis & aestu febrili ac triduana alvi constipatione conquereretur, sequentia remedia praescripsi. . unguenti alabastr. 3θ. ol. destini. citri M. F. linimem tum frontati. .roob ritium gig. conferv. acetos citri QC philosiophici praeparat. H. θα. liberant. pannonic. rubria Bl.fr.berber. q. F. electuarit ,de quo pro lubitu magnitudo avellana sumatur. IV. rad. sicordoner. alth. a M. heta.

stores istonic. matria My. siem. anis 3θ. coq. in aq. fontan. q. . in colar. D. μω. elecI. diacathol. 9 mest. violar. gig. F. cstster. Tertio die natura ad sudorem sponte inclinavit, hine aegra sequentem potiunculam dia-phoreticam usurpavit. N. aq. theriacal. nostr. gis. V. citri g, misce. exin blande sudavit: vesperi praecedens emulsio rei terata, & ad virium robur conse vandum aqua cardiaca praescripta fuit. IV. aq. cardiac. c.suas paeonia, a M. f r. citri IJ. confecI. asserm. incompl. H. misce. Quarto die praecedens electuarium repetitum & sequentes rotulae pro virium robore praescriptae fuerunt. N. confeci. albem. rne compl. f.θα. liberant. pulver. pannonis. rubr. a M. saccovi. aq. borragin. solui. ξj. F. s. a. rotula pro beneplacito usurpandae. Quinto die usum praedictorum remediorum continuavit. Sexto potiunculam sudoriferam cum levamine, & septimo die emulsionem praenominatam repetiit. Octavo die,cum omnia

pestis symptomata sere disparuissent,

AEgrae valedixi.

139쪽

ix quadraginta annorum peste correptus

ad vesperam me vocavit: conquestus fuit de insigni praecordiorum angustia, calore febrili & dolore capitis,hinc sequentem potiunculam diaphoreticam praescripsi. N. theriac. Andro mach. Hessi di coia. Fracastor. 35. putri pannon. rubris . aq. acetos gij. misce: sumpsit statim, & noctu blande sudavit. Secundo die summo mane accedens observavi in brachio dextro anthracem, quem ordinaria mel medendi methodo cujus inobservatione propria inserius mentionem faciam tractare Chirurgum jussi, simulq; sequens potiuncula sudorisera praescripta fuit. N. electum. diastores. Pracastor. h. mubrid. opr. 3β. 1μα liberant. By. aq. μαfagij. misce: exin rursus cum levamine sudavit. Propotu ordinario decoctum C. C. limati bibit. Tertio die ad majorem veneni pestilentis expulsonem

sequens electuarium praescripsi. IV. cons rosar. rubr. . acetos citri, dic. mula cond. rosi ribium a eleia.dia . si ord. Fracastor. 3i, pulver. pannonic. rur. M. liberantistata philosophic. praepar. 3J. f r. berber. q. s. F. electu rium , de quo ad lubitum magnitudo avellanae fumatur. unde ex usu horum remediorum conval

a . scenti AEgroto valedixi.

140쪽

Pestis cum bubone.

Irum triginta annorum noctu pestis agri

gressa est: mane ad illum vocatus statim potiunculam diaphoreticam praescripsi. . elect. diastard. E castor. h. therias. Andromac 3'fal. M th. 9ss. q. carduibened. ἔν. miste, sumatur flatim. hinc aeger copiose sudavit,& in inguine dextro apparuit magnus bubo,quem Chirurgus juxta meam medendi methodum tractavit. Pro potu ordinario sequens decoctum bibit. N. C.C. timat. copin aq. fontan. qs in colat. nvj.solve sacch. rosar. rabul.M. nitri praepar. 3 j.s . absinth. 3, additum fuit sal absinthii ob continuum vomendi conatum, qui aegrum diseruciabat. Secundo die praedictam potiunc iam diaphoreticam cum magno levamine rursum usurpavit. Tertio die ad propulsionem veneni s

Ρν θα liberant. M. V. citri q. c. F. electuarium, de quo adlabitum magnitudo nucista sumatur. Quarto die, cum de dolore capitis & siti vehemente conquereretur, julepum sumpsit maq. nymphaea acetos attiff r. be beri ἔθ. papar. rhead. U. θh. vitriol. s. f. F. Di in pro duabus d ibus. Quinto die mane bolum sudoriferum usurpavit. N. mithrid. opt. 3, confeci. hyacinth. incompt. H. sicch. vr. q.s. F. bolis. Sexto die praen