장음표시 사용
141쪽
ΟBsERUATIONES MEDICAE IEIminatum julepum repetiit. Cum septimo die omnia symptomata mitiora apparuissent, jussiusum electuarii continuare, &licarier prosperae sanitati restitutus fuit.
sim Amulus aegrotorum peste insectorum im-d Raperterritus me invisit, & anthracem in sein i more ostendit: quum in illo nullum febris
signum an iniadvertissem, mandavi ipsi, ut mane sequentem pulverem diaphoreticu sumeret. 6. boli armen. Θρ,.sor. Aulphur. 9g. camphor. gr. iij. R pulvis: exin copiose sudavit, melius se habuit, & anthracem solo unguento basilico curavit. Quod autempestis sine sebre aliquoties hominem invadat, &. quantas contra hanc luem vires possideat bolus asemena, jam olim docuit Galenus lib. IX. si uiam
dicamentor. facultatib. cap. VI. is τω μεγαλω τουτω λειμω
ρονως in magna hac peste, cujus eadem facies fuit atque ejus, qua Thucydidis memoria grassabatur, quotquot hoc medicamen nempe bolum armenam bibere, celeriter c rati Ant: at quibus non profuit, omnes interiere, sicilicet cim nec alio quovis curareMur: unde colligitur, quod iis dum
142쪽
ri 2 BERNΗARDI VERTASCHAE taxat non fueris auxilio,qui plane erunt incuratiles: bibitur autem ex vino albo, consistentia tenui, modice diluso, si aut plane febri careat, aut leniter ea teneatur, sin gravius f
briat, admodum queo. Cum in hoc textu expressis verbis Galenus asserat, peste infectum plane sine febre inveniri posse,
miror nonnullos Viros Clariis mos, magnos alias Galeni admiratores propugnare,
qudd pestis essentia in febre consistat, hinc inter illos a nonnemine definitur: pestis in febris epidemia a contagione perniciosa orta. Ad textum Galenicum respondet Vir Clarissimus: quod Galenas, dum Armeniam te ram propinare pestilentibus jubet, febris rationem habere vult, id potius in moi ne vel minas insignem calorem referendum videtur. Sed haec interpretatio Viri Clarissimi definitionem non suffulcit: licet enim Galenus statuat, bolum armenam ex vino albo modice di- . luto peste infectis concedi, si leviter febricitent, &admodum aqueo, si gravius febriant ε, nihilominus manifeste etiam fatetur,qubdἁπυε sis, peste insectus mMO OMNINO SIM FEBRE decumbere possit: unde sole meridiano clarius elucescit, Galenum in tres classes peste infectos redigere,
quorum primi omnino febre carent, secundi leviter febricitant, tertii gravius ex febre decumbunt. Aliorum argumenta examinare institutum meum non permittit, accurate hoc praestitit Vir excellen tissimus Isbrandus de Diemerbroec In erudito suo opere de peste lib. I. cap. XII. annot. II. qui etiam in pestilentia
143쪽
ΟBsERVATIONES MEDICAE. 123stilentia Noviomagensi bubones & anthraces non semel sine sebre vidit,imb ipsemet magnum carbunculum pestilentem in manu sinistra habuit sine ulla febre & sanitatis dispendio. Sic Τοharines M resius libri depestes . I R. attestatur, se in peste Cabit nensi saepius observasse bubones & carbunculos, quos nulla febris comitata suit. i
Festu propter administratam ve- sectionem funesti.
Ir quinquaginta annorum, Vicinus meus, praeludia pestis in semetipso advertens, Chirurgi aedes adivit, & sibi venam in brachio aperire jussit, vix domum reversus magnam virium imbecillitatem, vomitum enormem & inexplicabilem cordis angustiam pallas est. Vocatus potiunculam diaphoreticam , quam terna vice sumpsit, sed statim rursus evomuit, & sequentem aquam cardiacam praescripsi. N. aq. acetos. Iij. mi
ri sal. absinth. misse. N. aq. cardiac. oscin. Ij. car- Veneri mellis ah, margarit.praepari M. μι corall. misce: de qua cochlear plenum pro lubitu sumpsit: ad vesperam delirare incepit & circa mediam noctem huic mundo valedixit. Infortunato successi& Iethali utplurimum exitu venaesectiones gra
sante hac lue institutas fuisse, alii nostri Medici, qui
144쪽
qui in visitandis aegris peste correptis Patriae assibctae indefessam operam attulerunt,indeque famam nominis immortalem reportarunt, siepius etiam Observaverunt: unde Chirurgis severe injunctum fuit, ne ulli hominum sive sano sive aegro, nisi prius Medici ordinarii consensus accedat, venam aperiant. Quod autem extremo vitae cum pericu lo venarum apertiones in peste instituantur, nacta hac occasione plenius comprobabo. Extra omnem dubitationis aleam positum est, sedulos Medicos in peste curanda omnem lapidem movere, quo Vires a veneno pestilenti prostratae restaurentur, spiritus dissipati refocillentur, functionesque vitales adhibita omni diligentia conserventur, ut natura truculento huic morbo sertius resistere, & venenum sive per sudores vel bubones aut anthraces expellere queat, an autem hoc per venarum apertionem & sanguinis eductionem praestari possit, illud accuratioribus Medicis,ab omni praejudicio liberis, dijudicandum relinquo. Accedit summorum in arte nostra virorum fida autoritas & experientia,quae funesto cum exitu venas in peste apertas fuisse testimoniis omni exceptione majoribus Comprobat. Omnium loco proferam testimonium annotatione dignum, quod Fernelius lib. II. de abditis rerum causis cap. XII. proponit, in peste Medici cel berrimi, qui longo artis usu doctrinae studia compleverunt, prorsus abstinent a venaesectione, eX-
perti eos, quibus sanguis sive initio sive postea esset missus, aut paulo post obiisse, aut in deterius lapsos esse, non enim ut quibusdam videri posset)evacuatio hanc perniciem summovet aut imminuit
145쪽
nuit aut cohibet, ut quae non est in humoris vitio posita, neque laborantem ulla ratione levat, sed contra gravius offendit: etenim extrinsecus nos circumfundens pernicies vacuato sanguine & spiritu, in pulmones, in cor & in venas facilius pen trat & ferocia majore invalescit. Sanguis enim phlebotomia concitatus promptius labem contrahit, quemadmodum aqua,cui fellis tantillum injeceris,si agitetur,ocyus, quam si consistat,amarescit rquin etiam vires agitatione imminutae insilienti perniciei minus obsistunt: hae rationes experientia confirmatae, ut a venaesectione, ita magis a valida purgatione docent abstinendum. Cum huic testimonio Fernelii, ponderibus rationum gravi, adhuc
majorem fidem concilient duae historiae lectu dignissimae, quas Idrandusis Diemeritaec sib. IV. depeste
histor. XXIIX. 9 LIII. cum annotationibus recenset, illas summatim huic observationi annectere necessarium esse duxi. Gosianus ocisvolat, Vir fortis,
de aggravante capitis dolore & cordis anxietate conquestus est, atque adeo somnolentus fuit, ut vix a somno abstinere potuisset, circa vesperam ad illum vocatus alexi pharmacum praescripsi, Scjussi, ut adstantes ipsum continuo alloquerentur, ac omnibus modis semnum impedirent, usque dum per quatuor vel quinque horas egregie su Liat: post sudorem plane cessavit anxietas cum somnolentia, ita ut sequenti mane multo melius se haberet, licet tunc etiam duo magni carbunculi alter in brachio, & alter in femore apparuerint. Cum autem propter aegrorum multitudinem illo mane hunc aegrum non satis tempest ive inviserem, statim
146쪽
statim nasutus quidam Chirurgus vocatus sui qui meum adventum non exspectans suo consilio venam brachii incidit, sanguinis circiter uncias decem extraxit, & mihi obviam factus tanquam rebene gesta factum narravit. Post tres a phlebotomia horas aegrum simul invisimus, quem Chirur gus a sanguinis millione multum fore allevatum existimabat, sed conjectura illum fefellit, nam v ria desperata signa in aegro animadvertimus, carabunculi non tumidi nec in circumferentia inflammati, sed exiles, depressi & aridi visi erant, febris
vehementissima accesserat cum maXima anxietate, quam tanta comitabatur virium debilitas, ut intra paucas horas aeger vitam cum morte commutarita Theodorini semer, cum Aviam peste laborantem inis visisset, contagio infectus atque vertiginosum capitis dolorem passus fuit. Chirurgum vocavit, qui alexipharmacum ipsi statim exhibuit, a quo multum sudavit, & durus tumor doloriscus retro aurem apparuit. Tunc Chirurgus venaesectionem suasit,atque ex affecti lateris brachio uncias decem sanguinis extraxit. diger inter Chirurgi manus
syncope correptus lecto impositus est: paulo post: ad se rediens de summa cordis debilitate & anxie
late conquestus fuit, quam praecedente horrore &frigore vehemens febris subsequuta erat. Tungm eum consilium petitum fuit r inveni aegrum aded debilem, ut vix loqui posset, tumor retro au res disparuerat,& pulsius creber, inaequalis&pam Uus erat: post paucas horas diuturniore deliquio accedente diger diem suum obiit.
147쪽
i Raenominati viri Uxorem, ex inopinato imariti obitu maxime consternatam,pestis cum febre acuta invasit: vocatus primorite potiunculam diaphoreticam blandam praescripsi. .aq. theriacal. nostri acetos agis. C. philosiophic pra-'par. By. misce: hinc blande sudavit. Vesperi propter intensum calorem julepo refrigerante usa fuit. . nymphaa, acetos agis, s r. berber. papav. rhead. a vitriol. r. viij. F. julepus pro duabus do Uus noctumis. Secundo die rursus sudavit, &praedictum julepum noctu usurpavis. Tertio die pleuritis acutissima aegrotam corripuit, quae respirationem intercipiendo post aliquot horas illam e medio sustulit. Pleuritis pesti accedens semper lethalis est, quoniam illa non solum ab inflammatione pleurae, sed etiam a pestilenti veneno isti membranae infixo originem trahit, unde post inflammationem simul pleurae vicinarumque partium in mortificatio inducitur, quae nullis remediis
148쪽
Irgo honesta & modesta, magnum Viduae Matris delicium & solatium, noctu peste
Iri iis 23 llcorrepta suit: mane vocatus de summa virium jactura, sitis vehementia, capitis dolore, pectoris angustia & appetitu prostrato conquerebatur, mox potiunculam diaphoreticam praescri- q. tiaraa l. nostr.succis Icl. mithridat. Opi.3β. επ. νηηοηic. rubri'. misce: exin blande sudavit. potu ordinario sequens decoctum bibit. .C. C. . simati ἔβ. coq. in aq.font. q. s ad messuram unam in colat. sols-b. roset. taluti tig. mpr. napar. 3j. misce. Vesperi julepum contra praedicta symptomata proficuum usurpavit. N. q. borragin. nymphaea, acetos a gij.s r. ιγ rastor. papaver. Gead. ah. istisit.sulphur. n. viij. F. jul pus pro duabus dositas nocturnu. Socundo die in inguia ne dextro apparuit bubo, quem Chirurgus consu ta methodo tractavit, hinc aegra praedictam potiunculam diaphoreticam repetiit. Τertio die illam diarrhoea periculosa invasit, unde electuarium
sequens praescripsi. N. conferri rosar. mωR. electuaridi cota. Fracastor. h. theriaci Androm. mithrid. opt. a 3ss. confecti hyacinth. incompl. 3ig. putriparithonis. rubri C. C.
philosoph. praepar. Jec. diatrionsantal. λ'. f r. corassor. q.s F. electuarium, de quo ad lubitum magnitudo aveliana se matur: unde fluxus alvi imminutus fuit. Quarto die ob linguam & fauces inflammatas sequentiga S
149쪽
gargarismo & syrupis usa suit. N. q. plantam.h enest.f. ligustr. agi, acet. rosat. 3j. med. rosat. di or. plic. ἔβ. nitripraepara H. F. gargariores. N.θr. berberi granator. papaP. Geta. ah. aq. plantagin. ἔβ. misse, do quo aegra aliquoties coίhlear plenum usurpet: hinc inflammatio faucium cessavit. Quinto die, cum in aegra magnam functionu vitaliu jacturam observassem, aqua cardiaca, cujus saepe cochlear plenum sumat, praescripta fuit. N. q. cardiac. σα gis acetos borr gin. a . margarit. praepar. f. C. C. philosophic. praepari BR. misce. Sexto & septimo die usum electuarii &aquae cardiacae continuavit. Octavo die, clim in illa pulsum parvum & inaequalem animadvertis.sem, mulieri clinicae mandavi, ut aegrotae cochlear plenum de aqua cardiaca serpitis concedat: adve speram pro virium robore julepum praescripsi. . aq. borra n. viola acetosa .fri citri gig. corallor. . F.julepus pro duabus iasibus uocturnis. Nono die potiunculam sudoriferam roborantem usurpavit. N. lapid. bedoar. orientes. m. philosophicerapar. Ebg. ab aceto g5. misie: exin blande cum magno levamine sudavit. Ab hoc die dolor capitis angustia praecordiorum imminuta fuit, fluxus alvi omnimodecessavit, & appetitus naturalis rediit: hinc praescripta prius tragea convenienti aegrotae valedixi.
. ras eboris h. ocul. cancri praepar. 3ιg. corast. rubri pra-
parat. D. Jec. diatrionsantia. M. diar Od. abbar. 3J. rosat. noret. U. sacch. rosiat. rab. giiij. F. s. a. tragea more consiueto usurpanda.
150쪽
Ir vigina aliquot annorum, Cognatus
meus, qui grassantem hanc luem vehementer pertimescebat,peste correptus fuit. Summo mane vocatus illum totum consternatum
deprehendi, hinc illi animum addidi, & potium
culam diaphoreticam cum aqua cardiaca praescripsi. N. Hest diastata. Erasastor. 3ig. confect. byacinthincompl. 33. q. Meros gis misce: Amat flatim. q. cardin. vicin. ἔθ. borram. ἔδεθιῶμ.rsat. rab. v. segam. VM. Θ, misse. Cum vesperi de summa codidis anxietate & virium imbecillitate conquerer tur, sequens electuarium roborans praescriptumiuit. N. constrv. rosari miri borram. Egj. coria citri cond. Ita elin. diastota. Hacastor. Siss. mithrid. vi. H. confessi Hacinth. incompl. 9iiij. pulveri pannonic. rubri 9ues . c rassor. q.s. F. electuarium, de quo adlabitum magnitudo Messana sumatur. Secundo die potiunculam sed riseram repetiit,& usum aquae cardiacae ac electu rii roborantis continuavit. Die tertio, quum in brachiis, manibus & pedibus maculas purpureas, ac nigricantes observassem, mortem praedixi: praesagio respondit eventus, nam statim post meridiem aeger vitam cum morte commutavit. Multi pradielari Medici, teste magni nominis Dbrando Diemerbrochio hasce maculas quocunque tempore, sed prae