장음표시 사용
151쪽
ΟasERVATIONES MEDICAE. ,3x asserunt, inde sorsan decepti, quia earum originem non satis cognoverint, & ipsum pestilens v nenum per haste maculas expelli autumaverint:
quantumvis enim eorum rationes evacuationem hancce criticam probare videantur, necesse tamen est,ut experientiae contrarium docenti cedant,nam
nihil interest,quam acute de hujus crisios bonitate disputetur, si subrepens mors pendentis litis decusionem faciat. Hinc observavit Diemerbrochisu, h Tum exanthematum eruptionem semper spirituum vitalium internecionem, nunquam verbnaturae victoriam indicasse, quapropter simul ac in peste Novio gens exanthemata animadvertit, aegros in maximo vitae periculo constitutos esse praedixit: quamvis enim per diem unum vel ait rum quod tamen rarum erat, nam plurimi post maculas eruptas horis aliquot elapsis mori
bantur) sine gravibus symptomatibus aegri viatam protraherent, tandem nihilominus inopinaninter rebus humanis exempti sunt, nam multos adebfortes vidit, qui loquentes & obambulantes ac nihil minus quam mortem exspectantes,praeter ali
rum opinionem morte extincti fuere: unde nec exinanthematum multitudo squam multi laudabilem judicant) nec illorum paucitas majorem vel min
rem sanitatis spem promittebant, nam plureS m culae majorem quidem veneni copiam & violentiam majusque lpirituum vitalium damnum inducabant, causam autem morbi nequaquam immia
ouebant, hinc aeque cum paucis & parvis quam cum plurimis & majoribus AEgri moriebantur. Unde in truculentissima peste Noplomagens, quast I a decem
152쪽
u viginti aliquot annorum, Cognatus
meus, qui grassantem hanc luem vehementer pertimescebat,peste correptus fuit. Summo mane vocatus illum totum consternatum
deprehendi, hinc illi animum addidi, & potium
culam diaphoreticam cum aqua eardiaca praescripsi. N . eled . diames. Hac stor. 3ig. confect. hyacinth. incompl. 3ss. q. acetos gis mim: Amat flatim. N. q. cardias. Ostin. kij. borram. Iitasacchar.rsat. rab. v. digarit.prapar. '. misse. Cum vesperide summa cordis anxietate & virium imbecillitate conquerer itur, sequens electuarium roborans praescriptum fuit. N.. constrv. rosari rubri bona n. a M. con. citri cond. gia elect. diastota. Hacastor. Sig. mithrid. vi. 3, confessi hyacinth. imo t. Biij. puiser. pannonic. rubr. 9ues r. c lon ps F. electuarium, de quo ad latitum magnitudo Mellana sumatur. Secundo die potiunculam sed riseram repetiit,&usum aquae cardiacae ac electu rii roborantis continuavit. Die tertio, quum in brachiis , manibus & pedibus maculas purpureas ac nigricantes observassem, mortem praedixi: prae sagio respondit eventus,nam statim post meridiem aeger vitam cum morte commutavit. Multi pra,elari Medici, teste magni nominis Disando Diemem brachio hasce maeulas quocunque tempore, sed praesertim decretorio apparentes die, salutiferas esse
153쪽
ΟasERVATIONES MEDICAE. ,3x asserunt, inde forsan decepti, qudd earum origunem non satis cognoverint, & ipsum pestilens v nenum per hasce maculas expelli autumaverint:
quantumvis enim eorum rationes evacuationem hancce criticam probare videantur, necesse tamen est,ut experientiae contrarium docenti cedant,nam
nihil interest,quam acute de hujus criseos bonitate disputetur, si subrepens mors pendentis litis decusionem faciat. Hinc observavit Diemerbrachius, horum exanthematum eruptionem semper spirituum vitalium internecionem, nunquam Verbnaturae victoriam indicasse, quapropter simul ac in peste Novio gensi exanthemata animadvertit, aegros in maXimo vitae periculo constitutos esse praedixit: quamvis enim per diem unum vel ait rum quod tamen rarum erat, nam plurimi post maculas eruptas horis aliquot elapsis mori
bantur) sine gravibus symptomatibus aegri viatam protraherent, tandem nihilominus inopinan ter rebus humanis exempti sunt, nam multos adeli fortes vidit, qui loquentes & obambulantes ac nihil minus quam mortem exspectantes,praeter ali rum opinionem morte extincti fuere: unde nec exinanthematum multitudo squam multi laudabilem judicant) nec illorum paucitas majorem vel min rem sanitatis spem promittebant, nam plureS m culae majorem quidem veneni copiam & violentiam majusque spirituum vitalium damnum inducabant, causam autem morbi nequaquam immianuebant, hinc aeque cum paucis & parvis quam cum plurimis & majoribus arari moriebantur. Unde in truculentissima peste Nopimagensi, quae I a decem
154쪽
BERNA ARDI VER ZASCRAE decem hominum millia e medio sustulit, unicum
puellum cum purpureis exanthematibus evasisse Diemerbrochius observavit, cujuS historiam lib. IV. de
OAsERvATIO LXII. Pestis cum quatuor carbunculis.
Ropter improvisum praenominati Cogna iti mei obitum ejus Uxor juvenis maxime l- perculsa, etiam peste correpta fuit. Vocaistus illi potiunculam sudoriseram praescripsi. N. aDoeriacal. nostri , elect. diasicota. Hacastor. h. C. C. philois sophora T. M. misce: exin blande sudavit,unde duo carbunculi unus in brachio, alter in manu eruperunt , ouos consueta methodo mea Chirurgus tr ctavit. Secundo die praedictam potionem aegra repetiit, hinc rursus duo carbunculi unus in abdomine,alter in semore se manifestarunt. Tertio die ob vires debilitatas aqua cardiaca & electuarium roborans praescriptum fuit. N. aq. cardiac. ostis. h. bona n. gis sacch. roset. h. margarit. praepar. 9, miscer, de quo sepe cochlear plenum concedatur. N. cons rosari νῶν. h. borragm. ἔβ. Aglog 3j. confect.byacinth. incomp. 3 3 C. philosioph p par. ec diamargar frig. a r corallor. q.s F. electuarium, se e magnitudo avellana Uurpuur. Quarto die circa meridiem Rara exspiravit. Recte monet Galenus commenti in lib. III. demor vulgarib. .XIL carbunculum κο-
155쪽
per periculosum, utpote a vitiosis humoribus ortum. Unde elucescit, quanth major carbunculorum numeruSappareat, eo gravius periculum ex fortiore intus latitante veneno imminere : quapropter judice clarissi mo Diemem roιbio lib. I. de peste cap. XC. s. XXXI. minime audiendus est Hieronymus Mercurialis, qui in lib. depeste cap. XXIX. scribit, carbones quo plures intolatiores, is magis salutem promittere, cujus opinionem
multi alii Medici forsan in peste majores Theoretici quam Practici amplectuntur, propterea quod stlum facultatis expultricis robur intueantur, sed de causae summa magnitudine parum solliciti sint:
plures autem carbunculos paucioribus esse periculosiores, etiam in peste Noviomagens siepius obse Vavit Dieme Urochius, quod raro exemplo lib. IV. de peste histor. EXVI. comprobat. Guilhelmo Beerns peste cum febre & maxima anxietate correpto post primum exhibitum alexipharmacum quatuor carinbunculi, duo in semoribus, Sc duo in pectore eru-Perunt, ac sequenti nocte adhuc duo in abdomine prodierunt. Secundo die antidoto rursus exhibito tres alii carbunculi circa scapulas visi sunt, atque subsequenti nocte adhuc duo, unus in latere
dextro versus lumbos, alter in brachio apparuerunt, ita ut ab undecim carbunculis corpus obsideretur. Febris aliaque prava symptomata magis magisque adaucta sunt. Omnia exhibita antidota non majus levamen induxerunt,quam si saccharum candum exhibitum fuistit. Tertia die circa
noctem vitam cum morte commutavit.
156쪽
OBSERvATio LXIII. Pestis cum ingente carbunculo.
ODORUS MOLLEBIUS, Ecclesia da inistes pietate, eruditione & eloquentia sacr1 re insignis, dum in vilitandis & consolandis
aegrotis peste correptis munus suum strenue perfiaceret , dira hac lue etiam insectus fuit. Ut publico Ecclesiae nostrae commodo & incremento iste verbi divini Praeco facundissimus conservaretur, M dici duo ordinarii indefessam operam praestit runt ; moestissima Uxor Maritum in extremo vitae discrimine constitutum animadvertens praesemtiam meam desideravit, ego lubens meritoque comparui: sed cum in maxilla dextra carbunc Ium latae magnitudinis pulsumque intermittentem observavissem, extrema instare & malum eheu s immedicabile esse praedixi, etiamsi Chirum gus Thrasonicus, ristophorus Underagger, qui inscita Μedicis & Chirurgis ordinariis clandestine se intrusit, nullum ex hoc carbunculo periculum subis esse, per Superos & Acheronta juraverit: praediactionem meam confirmavit exitus, nam subsequenti die fidelis iste DEI Servus aerumnosam hanc vitam cum immortali coelestis vitae gloria commutavit. In hac peste Basileense carbunculos latae magnitudinis ideo semper funestos fuisse compertus sum, quia instar sphaceli partibus vicinis mortificationem iuducunt, ita ut etiam aliqua
157쪽
Ons ERVATI NEs MEDIOR . 13saliquando vasa majora aliasque partes profundi
OBsERvATIO LXIV. Pestis cum hamorrhagianarium lethalis.
N I Ιr triginta circiter annorum, robustus M
vegetus coriarius, peste correptus meam e praesentiam anxie desideravit. Primo die sequentem potiunculam sudoriseram usiarpavit. N. miibrid. vi. 3j. Hessi dissicota. E castor. 3ss. q. acetos gims . citri ibsteti liberant. H. misce: exin blande sudavit. Vesperi ob magnum febris incendium jul Pus praescriptus fuit. N. aq.nymph. aut .succis a ti,s r. citri gil. berber. η. stiri vitriri. s. vij. F. Dispus pro duabus domus nocturnis. Secundo die in inguine de tro apparuit bubo, hinc praedictam potiunculam sudoriseram repetiit, & propter fauces inflammatas gargarismo & strupis in observat. annotatis usus fuit. Tertio die ob vires prostratas sequentem aquam cardiacam & electuarium roborans praescripsi. N. ap cardiac. ostin. ti, bullius violarisa h. confect. assem. incomplet. Siss. misse, de quo sapecochlear plenum concedatur. N. constra. rosari rubri borr on. a η. acetos citri Iss. confest 'asino.incompl. 33. C.
philosiophic. napar. Θ, s r. corallor. q.s F. electuarium, de quo ad lubitum magnitudo avellana sumatur. Quarto die periculosa narium haemorrhagia supervenit, in
158쪽
BERN HARDI VERE ASCHAE qua spacio duorum dierum sanguis quidem paulatim sed in magna copia emanavit: ad hunc fluxum sanguinis sistendum sequentia remedia convenientissima praescripta fuerunt. IV. aq. plantagin. aceto agiij.f r. corallori gig.granator. gg. lapid. haematis. p par. By. sanguin. dracon. 9β. F.julepus pro duabus do Lbus. N. cons rosar. rubr. kij. rari consolid. major. H. lapid. hamatis. praepari trochisc. de carab. a f. syri corallor. q.s F. electuarium, de quo sepius magnitudo nucista su- .
par. αα philosoph. praepar. λ9β. F. cardiacum, de quo saepe cochlear plenum usurpetur. N. aq. plantag. nymph. D Latiij. acet. roset. ἔj. trochisc. de carabe f. F. frontale cum duplicatis linteis, fronti ct collo tepide applicandum. OX cratum actu frigidum testiculis impositum fuit. Verum omnia haec remedia in cassiim usurpavit ager, utpote qui circa mediam noctem accedentibus teipothymiis vitam pariter cum sanguine eia
fudit. Multi existimant, haemorrhagias pesti supervenientes aegrotorum salutem indicare, ac proin non cohibendas, sed potius promovendas esse. Sed illos toto aberrare coelo recte judicat Di - merbrochus, nam licet natura hoc modo se a gravante malignitate sublevare nitatur, frustra tamen per illam viam id facere allaborat, per quasn Venenum
pestilens cordi impressum aut parum aut nihil imminuitur, imo verisimilius est, dissipatione multorum spirituum & copiosi sanguinis estJuxu citius - aegros viribus collapsis morituros, quam maligniatas per haemorrhagiam excerni possit.
159쪽
η' 'x quinquagenario major praeludia
pestis in semetipso animadvertens me vocare jussit. Sub vesperam illum invisens, de vertiginoso capitis dolore, praecordiorum angustia& molesto vomitu conquestus fuit: mox seinquentem potiunculam diaphoreticam usurpavit. . mithrid. ope. h. elissi dissicota. Fracastor.3ssius absinth. Bl. aq. theriacal. nostri Iss. acetos h. f r. citri ἔβ. misse: unde ad sudorem proclivis tota nocte cum levamune sudavit: mane sequens electuarium adversus indicata symptomata praeseriptum fuit. IV. sonstem. rosar. mir. gig. borragin. IJ. EM. diasicota. Fracastor. si mithrid. opr. h. sal. ab h. 91. t r. papay-UML paeon. aq. . F. electuarium, de quo adlabitum magnitudo avellana sumatur. Tertio die melius habuit, posteaquam e fonticulo, quem in pede dextro sevit, humor nigricans magna in copia emuxisset. Fonticulos ad pestis praefervationem maxime utiles esse, per
quos vel spontaneo naturae motu Vel excitato convenientium remediorum stimulo venenum pesti-Iens e corpore expellatur, Viri praeclari aliquoties observarunt. Hinc Fabricius Hildanus centur. IV. obsim t. chirurgis. XXIII. ct LXXXVI. fatetur, se in trucu.
Ientissima peste Lausanensi beneficio sonticulorum in brachio sinistro & poplite dextro, conservatum suisse, imo neminem eorum, qui sonticulos in bra
160쪽
chiis aut cruribus habuerint, praeter unum vel auterum summe cacochymicum obiisse. Unde Vir excellentissimus Antonius Deus ius tractat. IV. de psos . H. etiam asserit, ad exstirpandum pestilentiae fomitem fonticulos plurimum conserre, per quos tanquam tubulos vitioserum humorum colluvies
sensim derivatur & expurgatur, ut illa sentina sublata corpus pestiferae lui minus obnoxium eXistat, ac cum defluenti virulentiae fomite virus ipsum e corpore simul promanet. Idem Julius Pa
marius lib. I. de febre pe'lenti cap. XV. Hieronymin Memcurialis lib. de peste cap. XXIII. Antonius Portus lib. II. cap. XXXVI. Georgivi Guarnerus cap. IX. O sinis usi Paraus lib. XXI. cap. XVII. confirmant.
i Elebri euidam Mereatori nostro, Pharma
inopola Era Uurranus in nundinis aut mnalibus, amuletum famosissimum contra pestem tergeminis laudibus commendavit, qubdille Basileam redux lue adhuc apud nos grassante collo appendit, ut nudum pectus & cordis regi nem attingeret. Post quatuor ab appenso amuleto dies elapsos bonus iste vir tantam praecordiorum angustiam , ardorem & lassitudinem passus fuit, ut aliquoties in animi deliquium inciderer, simulque acrem dolorem in loco muteti percu