장음표시 사용
291쪽
ΟasERVATIONES MEDIO R. avsuecessus, DEO indico Opt. Max. favente, Per
aliquot menses porro sontinuet, nisique imper scrutabile pulmonum sublateat malum , quotia die meliora speramus. Interim nullus dubito,
ruin post discessum cognita enim est Serenismo Principi sollicitudo Tua in restituenda sua valetudine secunda ) ingenii Tui acies perspicua
adhuc alias remediorum formulas suppeditarit, quas ut .nobis communicare velis, ossiciose prevcor. Supremum Numen publico artis Medicae bono & multorum aegrotorum solatio ad plurimos annos Te incolumem serveti Basilea XXILNovembr. sD M LXXV.
Celeberrimi Nominis Tui Cultor o scios mBERN HARDus VERE ASCHA.
Sahe plurimum Cl. Domine. Lurima in literis Tuis occurrunt, quae Optima quaeque de valetudine Serenissimi Prineipis in integrum roditura pollicen tus, plenius apud me gaudium evaderet, si quo accib
292쪽
acelivia scandentem facilius respirare intelligerem; hac enim ratione persuaderer, nullum imperscrutabile vitium in pulmonibus latere. Pulvis
anti-hectieus Poteri, alias alvum non movet, nam
nitrum crebris lotionibus ita sublatum fuit , ut ne minimus stimulus in ipso superesse potuit, imbaliquibus magis alvum suppressit quam movit. Diarrhaea ista aliud principium agnoscet, nam
dum aderam, nondum exhibito pulvere anti-
hectico molesta erat r Si illa sorte redirer, spe ciebus ut ita loquar, ex quibus gelatina C. C. p ratur , drachma una ichtiocollae addatur, haeispius utor, quando fluxum aliquem colliqua . tivum timeo, qui non raro phthisicis cum magna virium jacturi supervenit. In methodo nostra nihil hae vice immutandum, nec Serenissimum Principem aliis medicamentis onerandum extistimo, cum illa hactenus votis nostris responderint : pertinaci proficuorum continuatione semper plus praestatur quam alternatione incerta& dubii plerumque non sine aegrorum taedio. Quidam depraedicant medicamenta ex sulphure parata, nempe flores simplices & compositos, lac& balsamum sulphuris, at haec pluribus male cessisse novi, quod etiam mechflaterus in observationibus suis factum memorat. Dum haec scribo, a Sacerdote quodam literas accipio, qui refert, se ex desperatione quadam nunc uti balsamo sulphuris , dum caetera medicamenta in phthisi inveterata ignaviora experiatur 3 Verum exiguo cum emolumento, nam addit, sibi inde fauces
exarestere ac deglutionem difficilem fieri. Novi
293쪽
Ossa RVATIONES MEDICAE. 269 quendam Phthisicum, cui fauces antea profunde ad gulam usque a tussis violentia excoriatae erant, brevi ita ab usu lactis sulphuris erosas misi se, ut vitio ad gulam pertingente ipsa quoque in asperam arteriam sub larynge pervia redder tur, unde paulo post ab assumptis aeger suffocatus fuerit. Laudant alii pitulas ex terebinthina,
mastiche & succo seu potius gummi ligni gua-jaci omni spiritus vini nidore crebra frigidae lotura sublato concinnatas ; verum & has Serenicsimo Principi nimium siecando nocituras credi. derim, hoc nomine nec methodus Deitavi, locum haberer, qui cum Arcas decoctum Guajaci laudat: Si alia facies morbi forte alia auxilia postulaverit,non deero quaecunque excogitare potero, lubenter subministrabo. Lactis usium inprimis muliebris diu animo volutavi , procul dubio ceu analepticum suo tempore multum praestabit : Interea cum illis , quae ulcus detergunt & consoliadant, strenue pergemus , eoque magis quia jam sine fructu lae caprinum bibit, & hac vice hujus generis remedia praecipue necessaria sunt. Morbi diuturnitas longiorem medicamentorum unius generis usum nobis imperare videtur, m Xime cum opem manifestam afferant: si verb tibi alia succurrent, quae congrua putaveris, illis lubens meum calculum acidam , nec laudabiliter inventa morose improbabo , persuasus a probi& Christiani Μedici eandore alienissimum esse, sua tantum obtrudere velle, & solum illud bo. num credere, quod vel Pemelius vel alius pridem
statuit; quasi hactenus nihil salutiferi indicinae
294쪽
accesserit, omnisque sapientia hisce scriniis cor clusa esset. Vale & Fave. Scriptum Scaptaiν die XXX. Novembr. A. S. ιD Ita LXXV.
Ost transmissam nuper die veneris epistois
iam statim subsequente sabbathi die S renissimum Principem catarrhus corripuit, unde majori eum dissicultate respiravit, molestilis tussivit , copiosius sed sine ulla notabili puris quantitate excreavit. & aliquoties capite doluit. Haec omnia animum meum vehementer diuerueiarent, nisi apud nos isto tempore hyemali catarrhi essent malum epidemicum,quod fere nulli familiae parcit, etiamque puerperas lecto deincumbentes corripit, uti & hoe Serenissima Princeps experitur. Potiorem causam catarrhi h jus videmici adscribo maximae aeris anomaliae, qualom
295쪽
ΟasERUATIONES MEDICAE. EII qualem ulla hyemeo unquam observavi. Erigit animum meum , quod praedicta symptomata remittere incipiant, ad quorum sublationem, quoniam remedia in nostro consilio notata sum ciunt, nulla alia praescripsi. Caeterum lubens sententiae Tuae subscribo , gaudium nempe ninstrum plenius evasurum , si afiger acclivia scanis dens facilius respiraret. Pulverem anti-hecticum Poterit alvum movisse inde collegi , quoniam post usum illius semper spacio viginti quatuor horarum quater dejecit , & excrementa aluina simili colore tincta apparuerunt, econtra quando Pulverem istum non usurpavit, saltem bis e dem temporis spacio alvum reddidit, excretaq; alium colorem exhibuerunt: nullus dubito, quin nitrum crebris lotionibus in pulvere ant, hectico Poterii ita sublatum fuerit, ut ne minimus stimulus in illo superesse potuerit, nam si in isto pulvere ulla vis purgatrix sublateat, illam non in nitro sed in antimonio quaererem , quippe
multi-Varia experientia compertum est, antimo- , nium diaphoreticum & beetoardicum minerale etiam ab experienti stima manu elaboratum aliquando una cum sudoribus alvum movere, praesertim si illa corporibus cacochymicis concedanis Iur : verum est, nondum exhibito pulvere anti-hectico Poterit diarrhaeam Seren illimo Principi
molestam fuisse , hinc iniquus essem , si illius
causam soli huic pulveri ai scriberem, quem Princeps porro diligenter usurpabit:contra diarrhaea mbibit emulsionem amygdalinam cum decocto C.
C. paratam , si illa i su minetur , ichthiocollam
296쪽
speciebus cervinae gelatinauddemus, nam fluxui colliquativo nobis omnNarte praeveniendum erit. Addo calculum meum in methodo nostra nihil hac vice immutandum , nec Serenissimum principem aliis medicamentis onerandum esse, cum ilia hactenus votis nostris satisfecerint; hinc candide & erudite in Tuis mones, pertinaci proficuorum medicamentorum continuatione in hoc affectu semper plus praestari quam alternatione incerta di dubi1, imo longiorem morbi diuturnitatem remediorum unius generis usum nobis imperare. Interim nisi calidum & siccum Serenisti mi Principis temperamentum mihi obstaculum poneret, illi tractu temporis medicamina ex sulphure & guaiaco composita tuto concederem , ista enim phthisicis temperamento frigido& humido praeditis magnum emolumentum at
tulisse, propria experientia edoctns sum. Adhuc apud nos in vivis est Coriarius, qui ante quindecim annos phthisi laboravit, & multi variis remediis Galenicis frustra usus fuit, hunc solo balsamo sulphuris antisto, ac elixire proprietatis Paratalyalternatim pro lubitu ad guttulas decem in vino albo sumptis, secundae valetudini restitui: de u- irroque eleganter disserit pranciscus de te Boe Divivi ilib. IV. prax. med. tracI. IV. A. I 86. O 2II. nullum hactenus reperi medicamentum, quod vel externea vel interne usurpatum citius tutilisque munda- iverit & consolidaverit recentia ulcera atque balsamum sulphuris anisatum, dummodo aegri eo uti potuerint & voluerint, Cum elixir proprie talis Paratas constet myrrha, croco & aloe cum
297쪽
OBSERvATIONES MEDICAE. 273 sulphuris oleo per campanam parato & spiritu vini simul digestis , illud myrrhae & croci nomine convenit tussi, aloe autem humorem pituitosum incidit, blande educit, pus attenuat, ulcus mundat ac consolidat, unde in phthisi r medium convenientissimum merito celebratur.
Ante decem annos alium Civem nostrum simili temperamento praeditum , qui contra phthisin plurima remedia incassum usurpavit , cum d cocto guaiaci e faucibus mortis liberavi. N . Lign. guaiac. giiij. radici sarsuarist. lign. Agust. a g&pa Lminor. gr. liqvir. ras sis sem. anisi gig. coq. in M. fontan. rexvj. ad remanent. Τιxij. passe bene clauso colatura
detur ad us,m. Bibit hoc decoctum pro potu ordinario per tres menses , inde ab omni tussi pepuris ejectione liber adhuc hodie vivit, de apud institores Scribae ordinarii ossicio fungitur. Verum haec medicamenta calidum & siccum Serenissimi Principis temperamentum non admittit. Per omnia amicitiae nostrae jura Te precor , mi curam lactis muliebris, num Principi conducat,
acerrimi judicii Τui indagine examinare , & de
illa mentem Τuam nobis aperire velis. Intereat candorem Tuum ingenuum exosculor , quod a
Christiani Medici fide alienum esse existimes, is percilioso praejudicio asserere , universam scien . tiam Medicam in Hippocratis Sc Galeni scriptis inprimisque Semelli scriniis conclusam esse. Ego
antiquam veterum Medicorum autoritatem,quam
in jacendis Medicinae fundamentis immortali nominis gloria impetrarunt, semper in magno pretio habui et interim homines fuerant, Sc hu-. S mani
298쪽
274 BERNΗARDI VERE A se salmani a se nihil alienum putarunt, unde ipsemet
Galenus lib. II. de compositione medicamentori secundum lac. cap. ΙΙx rotunde fatetur. Μέκις- Τῆτ ει ι -
hoc censeri debet , his, qui artem quamcunque tandem rationalem ediscere rite volunt. , quum natura Uri ad eam
fuerint, ingeniosi O a puero disciplinis eruditi. Pleri ausem, qui Husimodi artes tractant, non in ipsi sapientes in his evadant, sed ut vulgo tales rideantur, studio ha- finis. At vero Archigenes ut siquis aliaue, qua ad modicam 1leculationem attinent, diligenter ediscere studuit, at, ob id merito scripta quam plurima memorabilia m. liquit, non tamen in omnibus, qua tradidit, irreprehe fibilis mihi videtur, verum velut ipse pleras eorum Tiro rum, a quibus adjutus optimus evasit , reprehendit , fupar est ipsium delinquentem a nobis posteris redargui. Dis scite enim est , ut qui homo fit , non in multis peccet, quadam videlicet penitus ignorando , quadam vero male judicando , O quadam Maedem negligentius scriptis tradando. Unicum adhuc de Fernelio monendum Censeo, nonnullos novo paradoxorum callopiLmate lapsus Draelianos oblinire a praeclarum scia
licet inventum, quo Magistrum decorant egregii, Vindia
299쪽
Atarrhos ab anomalia aeris ubique I corum plurimis infestos esse undiquaque
Esui auditur. Symplomata remittentia apua Serenissimum Principem bona quaeque praenuntiant, eoque magis , quia sputum tuis molestis. sima copiose rejectum purulenti inquinamenti expers erat. Malus gaudium evaderet, si intellexero, respirationem liberiorem existere. Prae scriptis medicamentis aliquandiu adhuc pergen dum : deterso ulcere Sc aliquo modo consolidato tutius corporis habitum reficiemus, dc tune in-
300쪽
a 6 BERN HARDI VERE ASCHAE primis lactis potus commodissimus erici Certe divini aliquid in lacte latet et id antehac nu quam credidissem, nisi id sensibus comperiissem apud illos, quibus ad podagrae truculentiam mitigandam & tandem eliminandam illud suasi. Vidi his meis oculis, quasi novos homines inde factos fuisse; nam legitimo ejus usu habitum fimmiorem , colorem nitidiorem & vires robusti res plurimi acquisiverunt , quin etiam ab illo Symplomata hypochondriaca & nephritis a ferebantur, quod quibusdam . incredibile videbitur. Exempla hujus rei aliquot viva sistere possem. Id tamen in cura hac summopere cavendum, ne lac in grumos aut bilem convertatur, quod haud dissiculter apud Serenissimum Principem praestabitur. An lactis muliebris suctio persuaderi possitὶ valde dubito, cum se caelibi vitae devoverit;
nec sorte omnino necessarium erit, quum idem eia fectus a lacte caprino aut asinino impetrari queant. Cras Deo volente altosum apud inanios proficiscar&vix antequatuordecim dies domum redibo. Va- Ie &Serenissimo Principi me humiliter commemda. Scaptasti die VLDecemis. A.S. in IV LXV.