장음표시 사용
161쪽
b Au contra Crestonium si. e Caslib. l.
mi paganus. Qxud Z illud, quod apud Iuonem a Inueni ex Augustini libris b acceptum, Concilium Sardicense concilium A rianorum fuit' A. Ego id non apud Iuonem solii, sed etiam in alijs libri legi ; c 5 aut Augustinum falso deceptum fuisse putaui, aut ea verba non esse Augustini. Et in Africa fuisse id concilium non reiectum a aret ex concilio Carthagine n. i. cap. v. diri 'uo sanctillimum concilium appellatur. Licet sextae synodi Patres, in ovibus ipse Aurelius Augustinus fuit, non adgnoverunt duos esse iusdem conca ij canones, quia Legatis Romanis concili j Nicaeni esse dicebantur. Mitto, quod in Corpore canonum, & in omnibus Graecis & Latinis collectionibus conciliorum habeantur, & in Leonis IV. epistula inter eos numerentur, per quos iudicant, de iudicantur Episcopi. i Sed quo progredimuri redeamus ad Antonini notas. B. Non multa reliqua sunt. Quorum primum est de differentia eius, qui veterem haeresim defendit ; & eius,qui nouam suscitat. illum excommunicatum eo, d suspensum ab executione ordinis, &iurisdictionis, &sic neminem posse
excommunicare: de alio Gratianus dubitat, quia toleratur, & non reicitur, ut exconam unicatus, de sic valent ab eo gesta. Ioannes & Antoninus omnes esse excommuniacatos assirmant, & neminem posse excommunicare: licet
alia gerat, dum toleratur. A. Non id aperte Gratianus dicit, quod isti notant. Seruandae autem sunt Lucij tertij, dc Innocentij tertij constitutiones. 3ὶ B. Quaedam postea notat B. Antoninus, sed oblitus est locum certum indicare, in quo ea Gratianus scripserit; sunt autem ea, quae reser distin. l. non in eadem illa caussa xxiv. in qua superiora co-tinebantur. Quieritur de lapsis post baptisma in aliquod crimen,&paenitentibus an possint ad ordines sacros& diagnitates, vel parochias promoueri: aut iam promoti permanere post crimina in eis d. dc ad alia promoueri queant. Refertur Gratiani distinctio: ut si vere eos paenitear, utruque possint: si ficte, neutrum possint. Obicit hic noster e ceptionem de his criminibus, quae inducunt irregularita-tςm. Neque enim paenitere satis est, sed superioris dispen-
162쪽
satio est necessaria. Alia distinctio Gratiani est, si crimina sunt occulta, tunc possint promoueri , si manifesta, non
possint.Sed eodem modo addatur exceptio irregularitatis.& ex qualitate criminum cognosci poterit, an requiratur dispensatio, Sc an dispensare debeat Episcopus, vel Pontifex Romanus. A. Hoc ipsum Gratianus fateretur. B. Capitale crimen extremo loco positum est aduersus Gratian uiar de paenitenti js distin. i.&eius fratrem, ut vulgus putat, Petrum Lombardum, quem Magistrum sententiarum appellant. Ambo enim fratres quaestioncm proponunt,an sit necessiaria oris confessio, quam sacramen talem vocant, ad remissionem peccatorum, vel inta contritio cordis, dc secreta satisfactio sufficiat, etiam si copia vel facultas adsit presbyteri. Neuter soluit quaestionem: immo Gratianus multis in utramque partem relatis ait. Cui autem harum potius adhaerenatam sit, lectoris iudicio rese uatur. Vtraque enim fautores habet sapientes&religioses νviros. Mox addit Theodori Cantuariensis verba. Quidam Deo solummodo confitcri debere peccata dicunt, Vt Graeci: quidam vero sacerdotibus conti tenda esse percensent, ut tota fere sineta ecclesia, &quae sequuntur. A. Cabilo nensis concilij secundi sub Carolo verba sunt cap. x XX tar. Referunt etiam Capitularia a & Burchardus, b & Iuo. e Sed hi duo ut Gratianus ; Capitularia, & concilia carent billis verbis, ut Graeci: item illis; ut tota fere sancta ecclesia. Et Gratianus qui aestionem alijs verbis proponit. Neque enim is illa addit, cum facultas adest presbyteri. Et cum haec quaestio ante Innocentii tertii in concilio generali cap. xxi. constitutionem proposita fuerit a B. Thoma, mitς. ρmη & Antonino, uterque frater crimine liberatur. N on quod sacramentum p aenitentiae non sit a Chrsisto institutum, cuius partcssunt contritio, confessio,&satisfactio, ut in concilio Tridentino aperte definitum est: sed quo tempore confitendum esset sacerdotibus hoc tum primum declaratum est. B. Vis dicam quod senti ot A. O iid est . cur opus sit, veniam peteret B. Tota haec distinctio plus nocet nobis, quam prodest. Male autem incerta sunt lacc, ut
163쪽
quaestio tertia caussae xxxii r.ec postea aliae quaestiones, Acaussae additae. Praestitis et de paenitentiis post omnes causas ante tractatum de consecratione conscribere. Α. Sunt,
qui putent hos duos tractatus non esse Gratiani, quamuis Gratianus ipse aliquot locis in caussis eorum faciat mentionem , dc in quibusdam libris non esse distinctos capitib.
separatis; numeris autem capitum certum est nullum Gratiani volumen fuisse distinctum ante Contianam editionem. C. Cur tu eos numeros non sequeris,sed aliam rati
nem Z A. Ego numeros addidi ante eam editionem ; neque diuinare potui, quid in ea scripturus esset Contius. Vari tatis caussa est, quod ille caput secundum appellat, quod ego primum esse puto. principium enim quaestionis primu caput appellare nolui, quotiens verbis Gratiani constat.
Est etiam alia varietatis caussa in capitibus Paleae nomine adscriptis, qu.ae ab eo non umquam omittuntur, aliquando numerum augent. Sed quid Romani selecti viri de hae prima distinctione statuunt 3 B. Haec verba in schedainueni. Tractatus hic de paeniten tia non videtur esse Gratiani, sed alicuius paullo antiquioris, & totus huc videtur translatus. deestq; in exemplaribus antiquis. A. Non esse antiquioris Gratiano apparet, quia multa ex Digestis adfert, dc ex alijs libris iuris ciuilis, quae omnia sunt Gratiani tepore quasi postliminio restituta. B. Nimius est in his re feredis, & valde ineptus. sed alia verba reseram selectorum virorum.Verbis Gratiani in extrema hac distinctione: Cui autem harum dec. haec adscribi iusserun t. Errat in hoc cratianus. & non est dubitandum, quin peccata mortalia, quantumcumque occulta, sacerdoti secreto sint confiten ga:&nullus defendit alteram opinionem, quam qui ue voluerit. Item verbis Theodori, vel potius concilii Cabi-cvltim. d. lonensis alia addunt. Cum enim ita scriptum sit. Confessa or itaque, quae soli Deo fit, quod est iustorum, purgat pecca' ta. lti vero, quae sacerdoti fit, docet, qualiter ipsa purgen-rur peccata. Adiciunt Romani. Non docet, sed essicit u ram purgationem :& sacerdos tamquam Dei minister vere purgata peccatis. Aglossam verbo docet errat, dum ait: hoc
164쪽
ait: hoc est signum sacerdoti, quod peccata dimittuntur
confitenti per contritionem, nam vere dimittuntur per 'absolutioncm sacerdotis: de falsum est, quod ipsa ab lutio sit signum remissionis, cum si caussa efficiens remissio-- niso Illud etiam mutant, quod in eodem capite dicitur: Deus namque salutis de sancti talis auctor: sanitatis auctor scribendum censent , di postea, hanc suae potentiae medicinam, non suae paenitentiae. Vtrumque ex concilijs, nisi quod illic vox medicinam omittitur. quae neque in Capitularib. est, neque apud Burchardum&Iuonem. 3 A. Suntne alia in eadem distinctione animaduersat B. Capite sexto, cuius initium, Si quis non dicam. addunt. Valde aliena sunt hae leges a disputatione de paenitentia, dccapite
XXXII. extremo. Gratianus, vel quicumque est auctor hujus tractatus. ostendit se non recte sentire de confessione sacramentali, Cum tamen hoc sit certum, quod dum adest facultas sacerdotis, quod uis peccatum mortale debemus ei secreto confiteri. Et quia Gratianus saepe repetit huius. modi errorem, fiat hoc loco notatio. A. Si vox debemus
consilium significat, nihil Gratiansi laedit hoc consilium:
si praeceptum, non semper verum esse alis dicent. sed cerris casibus puta mortis, vel periculi, vel ante Eucharistiae sumptionem: alio tempore seruanda est constitutio Innocentij tertis & ei, qui eamobseruauerit, fatis est, si propositum habeat conniendi tempore debito, cum contritione praesenti, ut docet Antoninus tuus post B. Thomam. 6) B. Notantur etiam alia Gratiani verba capite xxcvI. Vnde euidentissime datur intelligi, quod sine consessione oris peccata possunt deleri. Fal sum est, inquiunt, hocin - 4. p. Latentia. de probari. Et postea. Latentia vero peccata non probantia r sacerdoti necessario esse confitenda,& eius arbitrio expianda. Non recte, inquiunt, loquitur. dccap. XXX. Luce clarius constat Scc. 7) Capite xi X. cuius initium, Aut facta mendum in illis vel bis est: Tempus discernitem an lorem a piirtiuo: scribendum enim est fugitiuo ex Padectis. 3) Sed melius est ordine librorum Gratiani de eius erroribus agere. A. Id in aliuin diem disseramus. Hoc taurum
165쪽
Phily . in c.m admoneo, superioribus Antonini locis exstare Plillinis , i revisis. triginta tere notata loca, quibus Gratianus ab glossis, ut pro P ..e vocat, reprehendit.
si in D E consecrat. di . q. cap. 2 . in Roma ita inseri is est
Item Nicotius adconfisa Bulgaror. c. io . quodam Iudaeo nescitis,utrum Chri ano, an pagano M. In marg. iacueunt. Sent. . Hs. . Aster. 3. c. 6. I p. I. c. Iae 8. Pann. I. c. 239. Et in notis. IudaeoJApud Asterum est, via D. Verum moriginabrishocem pulsequunturverba haec: Adprimum, Utrum rimanus, an paganus ipse Iudaeus extiterit, vel posmodum fac ου fuerit Chri Manm. inues andum est ipse vir mi e Iuaes sio.
sa) Di m. i. c. 6. in eoderm libro inseriptio es. Itemex conciti Carthagin.i. c. s. Primatus Episopus Vera i ta Histoc. In marg est Bur G. y Iuop.6. c. ιε . Ans s.c. I 24. Primatuo a priuaturi simia, Priuatu )0ὶ Gratianiverbasemineodem libro a 4. q. I. ivris. Guodam rem as haeretico aisquis deponi, armi excommunicari non pomu faciae probatur. Omnis enim haereticus aut iam damnarum haeresim se tatur, aut nouam co vir. i vero haeresim ia- damnatam sequitur, eius se participom facit orc. Elcap. - Audiui par. I. Sin autem ex corde tuo nouam haeresim crafinxerat ii ex quo laba praedicare civit, neminem damnare potuit: quia nec potesdeiicere quemquam iam prostratin circ. Innotiss. Sinauum) Non defuerunt, qui crederent haec quoque esse Alexaridri. Sed apudIuonem, sin Pannormia non habentur: or in vetustis Gratiani coicibus hic est ea nota. quae solet apponi verbis Gratiani. Et es secundam membrum Humoris in ipse tuae oris principio a Gratiano propossae: omninoque se Ibstra, ct quae duuntur, ad iacrafirmandum con
me etiamsint in eodem Bbro Gratiani verba,dis . Io.Q24. Sacerae . par. I. nt quidam, quos non odiumcriminis, timor
votitatis, o a io proprν gradus, se ambitio crysoris adpaeniten- cogit. Hos sacri canones irrecuper iliter ses. irreparabilite demiunt orc. Elcap.3a. presbyteros. m e. e. dis. Posator aditer Tui praemissae auctoritates. r. enim crimina manis afvinti antevelis ordinationem, Uacias ordinibus siteleni sunt
166쪽
quorum autem peccata cultasunt, at fam resecreta, secundum Macerdotis edinum purgata , in propriis orinibus remanere
1ὶ Initio tractatus de paenitentia in Gregoriana editione scriptume inaestio tertia causae xx ruit. Elin marg. s. TRACTATUS de paenitentia. Elmox Gratiani verba sunt. Ηs, breuiter decursis, in quibus extra negos finem aliquantulum evagati sumus, adpro- posera causae tertiam qu oncm pertraciandam squa quaeritur, Vtrum solacordis contritione, oiecreta satis ritione, ab que orisco fessionequisiue pMitDeo satisfacer redeamus sec. Advocem
Vtrum, est in marg. additum. DISTINCT. I. Elin notis. Gratianinis pucandum hanc tertiam quaestionem multa attulit. inam
Ferlongam tractationem, qui eum secolliunt, in septem inritiones diuiserunt. In antiquioribus enim exemplaribus nusia isdistinctionum separatio: in Hyquibus vero in margine Motum es, Distinctis prima, secunda,essi Vtrum sola) Haecconiungenda sunt cum superioribus quemadm. in peruet iis sunt coniuncta: abutas enim pendent. Ante caput extremum eiusdem Min. i. haec Gratiani verba sunt. stybus a Ioritatib. vel quibus rationumst amentis utras. sementia satisfactionis, o consi ionis innitatur, in medium breuiterexposuimus. Cui autem harum potius adhaerendumst, lectorisivaecio reseruatur. Vtraque enim fautores hale apientes, oreώ- .giosos viros. Vnde Theodorus Cantuariensis Archiepiscopus ait in paenitentiali suo. . uidam Deo solummodo confiteri debere peccata dicunt, ut Graeci ciuidam vero sacerdotibiu confitenda esse per censent, ut tota fere Ianctaeces asci In notis haec iunt. Lectoris iudiciοὶ Certissimums, o pro certissimo habendum,peccati monta- sis necessariam e confessonem ocra-entatim, eo modo, eo tempore ad bitam, quo inconcilio Tridentinops alia concilia sconstitutum. Extremo capiti haec adduntur in notis. Bur ardus etiam, se Iuo caput hoc citant ex paenitentiali Theodori. In Capitularibus adtectis cap. i8. Laec leguntur. Imdam De olummodo confiteri iubere dicunt feccata: quidam vero sacerdotibus confitenda esstepercensent.
α avtrumque non sine magnoructu intra sanctam sis ecta ames c. In concubo Cabilonensi 1. c. 33. ea . fere habentur, addita ad mitium voce ram nonnultas a dis in extrema clausula, quae no-
Iabuntur. Vt GraeciJ Haecverba, tumque illa, ut tota fere μι
167쪽
ecclesia, s in, o hoc perfectorum est, ctilia, . d iustorum,
absunt quemadm. a Capitulari, ita etiam a concuro. In marg. haec sunt. In Capitul. adiectis QS8. In Cabit conc. a. c. s . Euria. l. I9. c. t S. Iuop. lj. c. I S. Adista verba, Se tamen ostoboc additur in marg. Et ecundam Apsoli institutionem confiteamur Iac.1. Et innotu. In Capitulari, o concilio pendet adhuc oratio, opriori isti membro, vi es Deo,ctc. reddaturnumalterum mi brum his verbis,
secundum Apostoli insitutionem sec. In scholio. Docul Ide hoc est Dum sacerdoti, quod peccata dimittantur con senti per
contritionem. Additur in mari Immo docet ordinarium purgandi modum esse per sacerdotes Amulionem. Deus enim, ut continuo subiungitur ani remia itur plerumq. medicon operatione. O rutione, inquit, non sensione. Ad vocem finitatis, aditur in T. alsanitatis. In eodem extremo captu est: plerumque hane praeret fisae paenitentiae medicinam inusibili aammiseratione ; flerumque medicor. operatione. In notis es. Suv.enium messicinam
In concilis, atque apud Burchardum, or Iuanem legitur sua potentiae. ACapitulari autem prout ex ipsius lectione animaduer otest totum stad imum abes periodi membrum. 6ὶ apite sexto Si u non dicam. eiusA- D. I. in eodem libro non sunt verba ex Itaeda silecrorum viroris relata. Nihil etiam . aditum e cap. 3 a. Facilius. in M. 7ὶ . uiadicitura pud Gratianum cap. 87. Romanssed . I. ω- ius initium, inuis aliquando.par. Econtra auctoratus. his verbis notatur. Vnde euidentifime datur intellis ,quod sine cofessione oris peccata possuntiateri. In notas est. Vndeemdent si H Loquitur ex per o aduersam partem seu inentis. Veneenim extatas auctorita. tibi non hoc cri stiori civi enim lacerdoti tamquam Deoc tetur, is miri me itur se apis ac os accusare, eo sine scientibus actis ipsum punire. oc. Adverc. Latentia vero peccata. nihiladitur. Nihil etiam ad furcap. vo. Si cui. vers Luce clarias con L
M. 8. Di in tit. I9. Adida verba, Tempus di eternit emansionem a furtivo aditur in notis. Furtius in agiquot metum codicibus
erigisali est, fugitiuo sed obglos non eis emodatum. Ad isti ver ba, Euentuslectatur, ut aementi se . auditur. Clementisin I
168쪽
Gl in c. nusius. r. p. aliqua M. ver.'rospiciales. q. q. q. GL in c. te monium. 9ὶ p. nec honore. veri iureiurando. H. q. r. GL in summa. 12. q. I. 2O. G in ceraecipimus. 24. p. cum ergo.vense Maridum. r. r. G. in c. n. p. si ergo. vcr. hoc mcum. e. q. r.
inc. a quarta. -. quadragenaria. det An
169쪽
mendis G ratiani in distinctionibus.
Dialogus decimusnonus.. c. O TI E N S in manus meas Gratiani
libet venit, venit autem infrequens, totiens me a legendo deterret initium. Humanum genus duob. regitur, naturali videlicet iure,oc moribus. Ius naturale est, quod in lege, Meuangelio continetur. His addit multa ex Isidoro sumpta in etymologijs, quae etiam huic diuisioni repugnant, utillud: Fas lex diuina est, ius lex humana. Omne autem ius legib. dc moribus constar. Ius aut naturale est, aut ciuile, aut gentium. Ius naturale est commune omnium nati num. id melius ius gentium dixisset, sic enim postea definit. Ius gentium appellatur, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. quasi vero ius omnium nationum naturale sit,
omnium vero gentium, ius gentium: quo nihil ineptius inueniri potest. At hic noster ius naturale dixit, quod in se a. lege & in euangelio continetur. si in A. Non quidquid in Din. δῶ .ε. Moysis lcge dc in euangelio continetur, id ius naturale Gratianus appellat, sed vel de decalogo intelligi debet, vel de eo, quod sequitur: cum quisque iubetur facere ali, quod sibi vult fieri. Sed age videamus, quid in prima di
stimctione Romani notant. B. QDd capite vII. in iurisna--- '' turalis exemplis positum est: liberorum successo, &pue' rorum educatio, illi scribendum ex veterib. Isidori & cra tiani libris censent: liberorum susceptio ge educatio. A. Id aptius est,ut post viri,& feminae coniunctionei cribatur, α in iure ciuili ita esse existimo: hinc liberorum procre
tio hinc educatio. ij B. Capite xii. dicitur. Ius 4ritium est proprie Romanorum, quod nulli tenent, nili Qui λtes. Illi scribunt, quo nulli tenentur, nisi Quirites: exv teribus libris. Et quod postea sequitur In quo agitur de Ie-
170쪽
gitimis hereditatibus, vel curationibus, vel de contractib.
ita mutant, ut Contius admonuit; delendum enim est hoc membrum, vel de contractibus & pro curationib. cretionib. est scribendum. A. Hoc etiam confirmatur veteribus libris, dc Isidorus ipse notat, quid cretio sit, post Ulpianum in fragmentis libri singularis regularum. 3 B Ini- Dististio distinctionis v. in illis verbis: Nunc autem ad doctrinam naturalis iuris, & ceterorum reuertamur: disserentiam, pro doctrinam aptius scribunt. Multa vero in hac v.& in vi. distinctione dicuntur,quae melius in alium locum Gratianus reseruasset. Quod his verbis Romani notant. Visum fuit Doctoribus ut distinctio haec vi. quamuis superioribus parum cohaerere videatur, atque extra rem hoc
loco posita sita Gratiano, neque tollatur, neque in alium Iocum transseratur. Hoc ide placuit congregationi generali. Scopus enim est hoc opus corrigere,& Dpplere, quae desunt Gratiano, non decurtare. Mihi vero facilius omnia sanare in animo est. C. Quo tandem pacto λ B. Vna litura, ut ille noster ait. A. Iocaris tu quidem, ut soles. Sed quid de vii. distinctione habes dicere ZB. Permulta. Principio selecti viri notant, neque Solonem primum Atheniensibus, neque Trimegistum AEgyptijs leges tradidisse. De Solone aperta res est, cum Draco legislator eo fuerit antiquior. De Trimegisto videndus Cicero lib. iii. delegib.&Lactantius lib. i. cap. vi. Institution. Item de nominibus Decemuirorum, qui xii. tabulas scripserunt, quae referre Gratiano minime fuit necesse: placuit illis patrib. ut cum Fastis Capitolinis conferrentur. Quod vero sequitur, Nouae autem leges a Constantino Caesare coeperunt,& quae postea de Codice Theodosiano scribuntur, Isidori,& Gratiani ignorantiam detegunt. Cum enim potuissent in libri, Iustiniani certiora de origine iuris,lc de tribus illis veteribus Constitutionum libris,& quarto Iustinianeo,atque deNouellis tam eius d.Imperatoris,quam superiorum referre: haec sola posteris reliquerunt, quae, ut Contius notat, in Alarici breuiario continebantur. Α. Quae de Constantino dicuntur, accepta esse arbitror ex Theodo'