Punica

41쪽

studebar congressusust fugietes.Rhodope mons thraciae pagetas m .Hebrus fluuius eiusde regionis.Cicones&getaethraces sunt.Rhesus rex threicius.Bistbones et qutun climatis scutis. Holderidu dono Hesperides puellae:cirius lucus eram cyrenai regione:ut autor est Stra. Prima ha .s tes aurea poma habebat:ad quo Ecolore alludes poeta fingit hesperides aiareii cingulum diu. nasse hastyte:quo illa crines pasta religauerat. Dono cingulo aureo muneri dato ab hesperidi. hus puellis. Nuda latus: qm dextru brachiii erat nudu:uteet ad pugna expeditius dicamazona ad belluydibat adurentes dextra ma/milia:ne extuberas e et impedimento 1 oraeliis. de Vi .dixit:Exerte cinguIamamae.Termodone fluuius ponto

S axosis nemora alta uagis cursuque fatigant E esuinnupta manus spreti ciconesque getaeque cuius ripasaccoluerat amazones .unde E tines idomus:et lunatis bistones armis. E rgo habitu insigris patrio religata fluentem sciuriiserri: Sepugnas capit improbus H esperidum crinem dono dextrumque Ieroci N uda lanus mam:ac fulgenti tegis euum Feroci marti: pugnae. Thermodon/ T hermodoontiaca munita in pretia pelta

rara bub α MuI F umantem rapidis quatietat cursibus axem

dera ueneris:quae iam nupserit. Den P ara mittam bui sociam:pars caetera dorsos lora Ia:maior erat multitudo uirginu F retur equimecni ueneris iam foedera passe

pastoph& domos. Gyris:reuolutioniλ μ eginam guntaeduirgine den1ior alaesti Dus. Corarnia:c etensia.Cortina est I pia autem crinibus perlonga mapalia lectos urbs cretae.&Mopsus erat cretensis. VNemo:arcuq neruo redis. Laetha A nte acie olletabat equos:tumuloque pro quot 1a:sagittas inferem uulnus laethale. D iam sequitur ris campum vibrata per auraS. Aligero:penatis sagittis. Crescerat: O r crasit pρiam Mopsi:&ipiuge Amigra S paein contorquens lumma ponebat marmotione ad Saguthumali avibus. Cres: H anchastam totiensinuantem moenia mos ,

uε infante: ci que uagient ec, iuba, Onualiuet issis emor cor niamum Iiς:&armoru agitatione:stre pituquep T ela sonante fugat neruo liquidasque pexauras sonabantuae uagitus exaudires. Vnde ἰri imbuti rami talia irratra ra L 1'. sona antra curetu dicit: alde et q1 M augero Ietalla uulnera terrocuretes choritates Idei dactili:&thel C reserat tetisonis curetum aduectus ab antris

D UMantare Pierlevior mala tympanisque rem sacra in antris pera, P ennata saltus alluetus arundine momus. I tivagam coeti demisit si uolumna. tesing qm dictae e ciuitas cretae. Inopi, I lle Proculcampo linquentem retia ceruumna:noti idctiebam. Inopinus dici cis: V ulneresistebat:mieretque inopina subi

namur: quemadmodiim ignarus dici A nte fera incauto quam 'bila poneretarcus, turlamisqignorandi sui ignoras:& N ec se tum pharetrata lauit iustius ullae

ueret: promtehat. Cor ma.i.creta E Ori quanquam certet Cortyna sagittis. ipsa.sensuse: Qua uis peritia sagittadi V erum ut opum leuior uenatu extendere uitam.

creta certet ca populis qsint ad Orien Α . c.

rem optimiς santrariis: tamen Mopsus A bnuit:atquearcte res megere perae quor omnis cretests 1uperabat: de sic laudat C oniugemm meroenatisque in otius hospes 1 nstarat mis eram lato ducente lagunt m psus. Leuior opum: habens domi re C oriti fratrum ex humeriscalamique paterni

nauisa re ad nouas sedesparadas. Ho spes:ipse Mopsus peregrinus. Ins rius: sine nomine&gloria: Humilis enim erat minae. hsseram:paul est casura. Nati Micam di Dor, la. Compti leues Coritus est pharetra ex corio.Ouidius. in quibus est nemo: qui non mritonti arcum. laque vipereo Iurida felle gerat. Et Papiniusin Thebaide: Tersa cydonea coritvsharundine pulset: Coritus et fana potest dici tecta ipsius arcus ex corio. Fratrum:Ica ride ille. Chalybs:serrum sagittarum. Minoia:cretensia:quomam illic regnauit Minos.

42쪽

H ic medius iuuenum mahlae genus in agmen C rebra c*doneo fundebat spicitia cornu.

I am garantu audaceque tym pariterit Ieruetis

G isgonem leuem bagam indignuque sagittae

I inpubem malatam: rteque occurrere litium F uderat.et plena reactabat bella pharetra. T um uultum intendens telumque in uirgitus ora D esertum non grata iovem peruola uocabat. N amque ut fatiferos conuerti prospicit arcus.

O pposito procul insidiis nasamonia serpe

C orpore praeripuit laetium calamumque uolante D um clamat patulo excipiens transmisit hiam. E t primae ferrum a tergo uideres ores. A t comitis casum frendens labentia uirgo M embra leuat: paruaque oculos iam luce natantes I norat lachrymis: totisque adnixa doloris V tribus intorquet larthalem in moenIa cor m. lla uolans humerum rapido transverberati ita C onantis dotilaefiunctis iam cornibus arcus

E iducti spatium nerui complente sagitta E xcutere in uentos resoluto pollice ferrum. Τ um subitum in uulnus praeceps deuoluisti restis A meribus inuri:iuxtaque cadentia membra E flusiuersa calami sulserepharetra. E Mlamat patibus frater uicinus in armis I carus:ulciscique parat lachrymabile fatum: A tque illum raptim prementem in praelia telum A nnibal excussi praeuertit turbine sint. L abuntur gelido tbr mi frigore membra. D eficiensque manus pharetrae sua tela remisit. A t pater gemino natorum funere momus:

C orreptos arcus ter moesta mouit ab ira.T er cecidit dextramotas dolor abstulit artese P cenitet heu sero dulcis liquisse penates. . A rreptoque avide: quo concidis irare saxo

P ostsi aeuum senior percussaque pectora tastra

S entitiet ut tantos compescat morte dolores

N il opis in dextra uasta se culmine turris P raecipitem iacit:delapsus pondere prono M embra supernati moribundos explicat artus: D um cadit externo cortynius aduena bello I am noua molitus stimulato milite teron.

A lcide templi custos araeque sacerdos:

Gentis massylae: libyeae: qm massyIi

suntpopuli aphricae ultra getulos. In me hostile igitur Mopsus emittebat

sagittas. C, doneo cornu: arcu cretensi. Laeuem:politum S imberbena .Laeuis cum prima longa significat polita:

inde laevigare expolire. Martialis: uior o conchisgallae oetheriacis. Cerarae fagittaeaeertu uulnus inferenti: quoniam hi adolescentes erant digni uita, Tum uultum intendens exprimit habitum sagittantis&morem:qiri oculo

diri t sagittas. Virgis: has res.qua

conscere optabat. Desertum: quem relicuerat i erem: ubi natus ille erat: Becolebatur. Non gram: qtioniano fuit

exauditus: nolebat enim Iuppiter hase ten interfici a Mopso:quoniam erat sua progenies. Insidiis:Mopso insidiλanti:&iagittis: quas dirigebat Mopsus

Has te non aduertente. Calamum: sagittam. Patulo hiatu: ore dictusto Laethalem cornum:hastam ex corno arbore afferentem morte. Dueti nerui:quia trahebat acl se neruum: quo arcus tenditur:& sagittamusque ad se

rum: tunc cornua arcus uidentur coire. Excutere: excutiebat emittebat.

Ferrum sagittaς. Resoluto pollice:relaxatis digitis te remissis: quibus trahitur neruus S sagitta. Versia:casu ipsi se UsD Ice. nam uulnerarus ab Hamsete praeceps ad terram delapsus est. Parisux armis: quoniam S ipse utebatur arcu. Praevertit:praeoccupat saxo adacto. Frigore: morte. Remisit:quoniano potuit ut coeperat e pharetra depromere, Artes: agitandi scilicet. Postquam sentit aeuum: idest postquam cognouit se Ipter uires senio affectas noposse perimere saxo: quo filius cecin rar. Nil opis: il roboris: & uirium ad mortem sibi inferendam. Externo: extra suam patriam: isest in bel Io sa/gdmino. Cortynius:cretesis pius. eii 1 t

43쪽

Atque illi: deseribit arma ronis quae erant ad imitationeHerculis: cuius sacris operabatur. Mole iuuentae:robore uirili saetatis. Leonis:Herculesin nem ea silua peloponnei 1 intercleonas S phliunte leonem horrencae magnitudinis1nteren11t: & spoliti pro monumento gestauit. prius alia 1n agro thebano prope theumesum strauerat:dequo Papi .in thebaide: Tergo uidet huius in sanem. Impexis utrinque iv xhorrere leonem:Illiust speciem:quem per theumesia thempe ampestrioniades fractum iuuenil idusannis Ante cleonti uestitur praelia monstri. Rietiam: os Ierunis. Lemea monstra: hydram quam

N on expectatum t yrus effuderat agmen E ifera miscebatreserata alia porta. A tque illi non hasta manu non uertice classis S ed fisus latis humeris et molariuuentae

A gmina uastabat claua mihil indigus ensis.

E xuuiae capiti impositae tegmenque leonisT erribilem attollunt excelso uertice tam Ι nes peo et stetis geminam serpentibus hydia. Ι llelatum lapsumquepatre samque e sana.

N omen auisma inque sacen amoenibus actos.

P alantesque fuga praeceps ad littora cursu E geratiatque una spumabant equoradenta. N eccontentus idi laeto laetoque cothonis M armatidae nec ederothunec deiugurthae H assipes currum et radiantis tegmina leuae P oscebat uotisgemmaraque lumina peltae Α tque imbelligerauersabat uirgine mentis. Q Hem mere ut telo uidit regina cruentoro bliquos detorquet uoximumque per orbem F allati gyro campum secavacuelut ales.

A versos rapitur sinuata per equora curru. D umque ea se ex oculisvisertiatque meum

interemit ad Iemam palude agri mPcener Se a ui .Hydra dicitur habuisse

Centum capita: quorum singulis caesis duo renascebantur hoc ideo me: qm Hercules ingratia incolaru palude illam delictauit:quae putrefacto coeno ac pestifera exhalatione totam Gione in ciebat. renasci capita dicebans: qm praecluso uno meatu plureserapetantunde opus fuit incedio: Sideo dicunt Iolaum iussu Herculis abscissam ceruicem inuxisse lignea face: ne sanguis efflueret:& cum in terna essent purgameta:&setes quae in eam deuoluebantur undique natum est prouerbium: ut inquit Strabo: Lerna malorum: At quia Hercules in opprimenda hydrausus ealiena ope natum est aliud prouerbiu: ne Hercules quicem aduersus duos ualet. Gemina:quae multiplicabanIrabscisi uno capite. Ille iubam:descri/hit occis a temn Iuba ut Plinius ait: Ptolaemei pater: q primus utr1q; mau/ritaniae imperauirstudiorum claritate memorabilior etia:s regno: a quo nimen huiusIubae blinis deduxit. Ta/psum:a Tapso urne Aphricae. Micipsa filius masinissae fuit resis numinarum in amiciuam ab Aphricano recepti: g clana stibile 5 gulusa fratribus morbo absumptis r u Numidiae solas optiλnuinis ad Herbalem εἰ mempsalem ex sese genuit Iugurthamque sinu Mancita pulveream campo trahit ungula nubem duersum late stridens rota proderit agmen.ngetit et crebras uirgo trepidantibus hastas: ic cecideret cu&thmiusque et nobile nomen. v damas:clari deductum stirpe patentis. ui thalamos ausus quondam sperare superbos H eri demesistra uetorum:sedent arte pudica F allacis mirans reuoluto stamine telae D eceptus mersum pelago laetarat Hyxem A sticiaci uero ficta pro morte loquacem.

natabilis fratris eodem cultu:quo liberos suos domi habuit.' Ili ab nis haec nomina deducit. Palantes:effusos. rauimpulerat. DAmina leuae: peltam : quam in laeua gestabat supra ac fulgenti tegmine laeuum Therm dontiam munita in praelia pelta. Lu/mina:ipsam peltam gemmis ornata. Aequora sinuata:saniciem: qua μris lustrabat. Bigas inuenere phr Ses: quadrigas erretonius Pugnare ex quo inuenere thessali habitantes adpeIion montem: 5 ob id centauri fiunt appel/lati. Nobile nomen: quoniam euridamas dorice significat amplum populu&Euridamas significat illum qui am/pla domat:Euri masitacensis fuit unias e procis. yenelopesconiugis myris castissimae:qui unacu aliis emetietasHyxem naufragioperiisse: Penelope urgentibus procis: ac patre ad nuptias. Dixit se prius telam: quam in manibus habebat perficere uelle: S cum ad finem uentum erat iIγIam retexebat: Attali commento frustrata est procos. VI, es tandem reuersus auxilio Talem chid Heumei subulci procos perdidi talios sagittis talios ense. Euridamantem ense confecit:

Ad quem hic Euridamas genus suum referebat. Thalamos iuperbos: nobile coniugium Ponelopes. Thorum ithaci:uxorem Hyxis. Anepudica: quoniam texebat retexebatque telam.

44쪽

Taedae uerse adsunera: idest ipsi qui sperabantia Ie conuigium suerunt interfecti. Gens extreγma uiri: seeurydamasuItimus ab Illo eurydamanteqfuit procus penelopes. Nonrad. s: dextra: manu has tes numidicae. hasbyte enim n umidas secum habebar. Ater axis currus has res crudelis:5 iam respersusatro sanguine seruabat suum cursum & rotisos a caesog: frangebat. Iamque aderat:iam redierat hasbyte ad locum unde discesserat fugiens teronem. Distrinsi:premictura. geri pugna.unde dictus distring negociis di causis. Perlibrans:dirigens in mediatron te telonis hipennem uouit dianae spolia. Do

A ffecit imo taedaeque ad funera uersae G ens extrema viri campis deletur iberis E urydamas mados dextra:sium instrepit ater E t seruat cursum perfractis ossibus axis. I aque aderat remeas uirgo iter proelia postquam

D istringiter assidet seuamque bipennem P erlibrans medita froti spolium inde supcibum H erculeasque tibi exuuias diffinna uouebat. N ec segnis aeron tantae laudis in ipsos A duersus consurgit equos stillosaque futui

I ngerit obiectans trepidantibus ora leonis. A ttoniti terrore nouo rituque minaci Q uadrupedes iactant resupino pondere curium. um saltu hasbyten conantem linquere pugnas ccupat incussa gemina inter tempora claua. eruentisque rotas ira bataque frena pavoreisiecto sparsit collissa per os Iaccrebro. trapta properans cedem ostentare bipennimputat e curru reuolutae uirginis ora.

pectandii caput:id gestentante agmina paenu

mperauet propere currus ad moenia uertant.

V ita ter edebat proelia laeto. N amque aderat toto ore ferens irasque minasque

A nibal et canam hasbiten flaique tropheum I Mandum capitis furiata mente dolebat. A t simul erati radiavit luminis umbo.

B t concussa procul membras uelocibus arma L artiferum intonuere:fugam pacussare te A d muros trepido conuertunt agmina cursu.

S icut agit leuibus per sera crepuscula pennis B pastu uolucres ad nota cubilia uesperA ut ubicere ius formidine nubis aquosae S parsa super fores examina tollit E et A d dulcisceras et odori uerticis antra M ellis apes grauidae properant densoque uolatu:

. . laucum connexae glomerant ad limia murmur. P necipitat metus attonitos: rique feruntur. H eu blandum cati lumen:tanto necauemr

na: quoniam omnes uenatrices polia dianae uouebant. Herculeas exuuias:

clauam&alia insignia:quae Teron hahebat ad imitationem herculis. Ing ritainiicit equis as tes rictum leonis: qui territi illam e curru deturbaru r- Collisa: racta clauam quippe capiti incussit. Resolutae: deIapsae excurru, Poenum poen . . Caecus fati: ignorans fatum suum&finem. Abeunte discedente omni fauore superum:quihus fidebat. Tropheu idest puleeaffixum hastae in festium uictoriar. bo:clypeus: sensus est. cum sagun/thini uisissent anni Iem armatum

timore correpti sunt .le ad moenia coci figere. Concussa: commota amem, bras ipsius annibalis qui cursu ad Teronem conten dens arma quibus crat ira, clutas:concutiebat, perculsa: timida.

a percello quod significat terrorem incutio. Larrhiferum: quoniam morte minabantur ut fulmen . Sicut agit leuibus: lagunthinos metirannibali, perculsos domumque fugi εως comparat auibus hespero apparente ad sua cubi Ita uolantibus : dc apibus quae timentes aquam repetanta luparia, Crepuscula:crepusculu inquit Varro significat dubium. ab eo res dubiae dictae crepe rae:*increpusculo dies iam sit an nox multis stubium est. duplex e crepusculum matutinum:&uespertinuirandeo

dixit per sera crepuscula ad differen tiam. vesperi idest solis occasus cum apparet uesper stella: quae 5 hesperus

dicitur ac uesperaso. hymetus: mons atticae regionis ubi apes optime meIli/ficant. unde mella hymelia:& marmora celebrantura poclis. ecrops fuit rex athenarum. unde cecropius hymetus: iclest atticus, Antra:alvearia. Odo ri corticis: quonia fiunt ut plurimum

alvearia ex cortice suberis. Odori propter thymum N ali flores ex quibus cera tali igitur. odorum dicitur quod ex se odorem emittit.odoratum quos aliunde suscipit. Gravidae: plenae: mel gutture portant: ceras pedibus. Praecipitat: impellit& urget ad cura sum. caecimihiI prouidentes. Heu

blandum caeli lumen ignaviae: accitat sagunthinos fugientes praeter decorum: sensus est O uita nimis blanda

45쪽

possumus magnum sumereatum quo sortiter fortuita patiamur. optimum

est pati quod emendare non possis epicurei casibus omnia ascribunt. Dici 5 rata potius esset uobis moriendum eum deeoro: q turpiter uiuere. vir enim sortis 3 magnians mi cum uersatur in periculis ne laudem uerae utitutis amittat: uitae suae parcere non debet:qua, si non sit dignum uiuere nisi cum decoro. de dicit Sene. is magnanius si picula non appetas: ut temerarius nee formides ut timictus, sagitthini aut pluris faciebat uita q honestate: quae e finii cuiuscuque uirtutis. Nascetique addita sata:Sic Virgi. Stat sua cuique dies:& Sὐllivsalibi: Extremiaque die prius tulit:&Τrssicus:Priusque die dedit extrema.defutaris cogitaiquit Sene. Coditionem re' mutare non possiniusad

M ors reditura moetui nascentique addita facit A uxilium clamant portaque atque aggere tuto E rupisse gemuntreetinet uix agmina teron. I merdumque manu:interdu clamoreminisque

S tate uirumeus ille stis:mihi gloria magna:

S tate uenit pugna .muro tectisque sagunti H ac abigam poenos dextra spectacula tantum . E ste uiris si cun hos meetus acer in urbem

H eu deforme lapis Emihi claudite portat

A tmenus rapido praeceps ad moenia cursu

D um pavitant trepidi rerum fessisque salutis

T indebaustat primum urbem murosque patea P ostposita cede et dilata inuadere pugna. I d postquam herculeae custos uidet impiget ar E micat:et uel formidine praeuenit Eo n. G liscit eliseo uiolentior ira tyranno T u solue interea nobis bonae ianitor urbis S uppliciumnt pandas inquit tua moenia laeto.

N ec plura effari sinit ira:rotatque coruscum M ucronemsed contortum prior impete uasto D aunius huic robor iuuenis iacit.arma fragore

I m graui raucum gemuere altaeque resultant. ΤΑ ere illisa cauo nodosae pondera claua . A tuiduus teli frustrato proditust dia. P ernici uelox cursu rapit incita membra E t celeri fugiens perlustrat moenia planta Ι nstat atroκ terga increpitans fugientia uicton

C onclamant matres: celsoque e culinine muti L apientis vox mixta sonamune nomine noto

A ppellantiueras fesso nunc pandereponas P osse uolunt: quatit hortantiam pracordia terr N e simul accipiant ingentem moenibus hostem. I ncutit umbonem fesso. assultatque menti

P cenus.et obtestas spectatem e moenibus urbem

Ι miseram hesbitentito solare proqinquo.

H aec dicens iugulo optantis dimittere uitam I nfestum condit mucronem: ac regia laetus i

Q uadrupedes spolia abreptos a moenibus ipsis

autem fato ex quorum opinione loquitur poeta. Consilia:* scilicet e portiserii pissent hortate rone q eospraecipites uix ret Iebat. State uiri:uerna Texon1ς hortatis suos ad deco praestan/du. Este im spectacula .i.soluspecte, tisme cuillo pugnantem. Acer: Iehemes. Heu deforme: exclamat Teron in ignauia sitora: qm turpis e fuga uiro a pler metu:& hse arum muliebrem amittis.1 .latis fortituahq maxiedoethoiem. Trepidi rev:nulla ponetes in rebus spe&salute. Fessiua rates inseopia salutis. Star:placet anibali irruere i urbe per patenteporta: Se differre morte Teronis:quod ille uiles emicumit contra hoste cui imittere n1tebas formidine: sed pavprofecit, Preuenit:

Pr aeoccupat anibale ut scutiat timore. Custosarae: ron sacerdo&herculis.

Gliscincrescit ira annibali poeno ab elisia didone. Tu solue interea:uerba annibalis ad rone. Interea dii non in uado urbe:da poenas O morte has tes. Impere:pro spe tu. Daunius:T ron saetuthinus1qm ut dimi est sagunythim fuerut colonia ardeatiu quibus Iperauit da unus. Huic: annibali. Viduus:: priuatus claua. Frustrato:q fuit mistra de incassu iecit i hoste nodosa

claua. Pernici:perseuerau&celeri. pnicitasvprie pedum ena elocitav ala33. εἰ ut exprieret cursu celere Teronis: dixit illu fuisse celere pnici cursu:fugies quippe annibalem circuibat urbem. Atrox uictoricrudeli sannibal. Ampellant: uocant: hortanturquead m, Eam. Quatit: uexat timor: ne anni,hal irruat in urbem una cum Temne. Inletem: magnum annibaIem:&ferocidiimum. Incutit iniicit si ruenti in utrauit. Obtestans: in testimoni/um uocans sagunthinos spectantes e murix: ut scilicet essent testes in trucise dare Teronem in ulctionem has tes:

ε ad conleptum illorum hoce: quasi dicat uobis spes tibus os agunt hini:

necaudent taxserre opem ron luet poenas I miseram rerema annibalisad

emne. Regia spoIia: qm illi in fuerat regiae hasti,tes quos Teron Isigna uictoriae iusserat duci ad moenia:qbus clausa fuerat porta a trepidantibus.

46쪽

Sepserat:elauserat aditum portae. Quis: quibus equis. Volat: ceseriter eurrit. Oriantia : morte.l. teronis:&Iam recept esse equin rcstnae prius abaci ad moenia. At Nomadum furibunda cohors:describit funus:&r ahas tes:&pompa funebre parata a numidis quibus illa iperaue rat qui erectae pyrae claua nil pol tuque leonis iniecerunt: raptaueruntque corpus te nis circa rogum. Deproperat: propere aggredicet parat. Miserabile munus:popa exequia1Μnassem cione disna. Rapto corpore:teronis.1 quod raptarui circa rosu:at fecit achilles dici ,rpore hec horis. Iu strare aliqua do significat purgare:ali

Q uis auidum portae trepidatum sepserat agmen

V ictor agi curruque uolat per ovantia castra.

A t nomadii furibada cohors miserabile thdandi

D eproperat munus. utique adiungit honore. E trapto cineres ter circum corpor elustrat. H incletale inritolair tegimenque tremendum

I nssammas iaciunti ambustoque ore genisque D eforme alitibus liquere cadaueriberis.

quado circuire. unde Virgi. Et cultu,

strabius agros. lustrat igit' idest purgat

cineres q1si putabant expiari manes defuncti talibus istriis. N ideo raptabant numida te ne:utes et piaculum dis has tec Cineres: r u in quo buχrebas cadaver. Robur clauater iS. Ore: pite temnis dum rapta res circa pyra. Cadauer: temnis turpatu igni reliqueriit insepuliniri. iberis: his panis. Poen linterea : du haec agerens apud sasunthu senatores carthagis ensci territi aduenturomanora dei unaarei, consultabant. Super:de bello. inaci: quonia minabans se heIlu i dicturos: iannibal saguthinis no a stineret Iuuetae: annibalis qui in illa aetate magna molieba in captabar:cuμius studiiς populus fauebat. Belli meliora: meliore belli eventuq habuerit in prio bello punico:sed hano clusa linterius factionis getili odio annibalciis sectabat:aduerbo senatu tam rapti foederis magno siletio propter auctoritatem sua ca assen su audit u mit,gentiles diculurqiri eode cognonate sens S ex eode genere orti. studia molutatem coα qui annibali fauebat. In utulauesem: qui fatiebat non erane cauti Sprud tres: scd ignari futura caelaria itatis. cautus dicit ite qui mala fiet Iinat ca ratione : Scatatio in sis o prisdAc cadit. na proprie utus dicis is timet cavetque ca prudelia:quae timeremuereque de mus: ne uiὁeaur imprudentes. Cuncta quide patres: ofohanonis synere delibe uiuo:q in annibale inuehitur querente sibi nomeneu parriae calamitate:suadetque ab utili abstinen dii bello cotra romanos: ω nonnullis rationibus persuades nitis: parat sibi beniuolent lam: & annibali. Odium atquc inuidiam. sen sus cst: liacet mihi mors immineat ab inimicis: ob ea quae pro salute patriae dicturus sum:tamen dicam quod sentio:& patriae commodum me ante ponam. dicam quod omnibus bonis&patriae studiosis conducit:& diis caetera relinqua. cuncta inquit praenuini uocem meam sormidine: nani irae eorum qui mihi minantur non potucrunt se cohibere: tamen ego non absistam S loquar pro patria cui etiam uitam debemus quavis arma inimicorum mihi mortem apprFinquent, Testa tam uocabo deos testes uerb Eme :& relinqua coelo uom mea quaepatriae salus exposcitndest dicam quod sentio:& reisquam curam superis. Nec nuc denru :quonia ut ea pus Liuium censuerat priusi senariirutannibal non mittere ad exercitu his uerbis. ω is uiuuenem domi tenendum sub legibus:submasistratibus docendum uiuere aequo iure cum caeteris ces onequandoque paruus hic ignis incendium ingens suscitet. Vates:mnquates:&laudatur prudelia hanonis:qui tanqualeslatura prospiciebat. Virus:maI nitate inlitam. Hatus preos: elatione

anum sutae pam apud Liuiuait: huc iuuene tanqfuriam facinuehuius belli odi:&detestoruoenorum interea quis rersm summa potestas.

oestillant bello superaei quae dicta ferantur

usoniae populis oratorumque minaci

duetu trepidat:monet hie foedusque fidesque

t testes superisiurataque pacta patentum. H inc popularis amor captantis magna iuuenta

E t sperare iuuat belli meliora sed olim D uctorem infestans odiis gentilibus Eannon

S ie adeo increpitat studia incautumque fauorem C uncta ilia patres:neque eni cohibere minatum I re se ualuere: aemunt formidine uocem. H aud tame abstiteri mole licet arma propiquet:

T estabor superos.et coelo vota relinqciam.

Q uaepostrema salus rerum patriaeque reposcit. N re nune obsessa demum et fumante saguntho

H aec se uates hannon canitianvia rumpi. ectora:ne castris innutriretur et armis xitiale caput monuiaet dum uita monebo. meritum noscensuu satusque paternos.

47쪽

Qquintaiquit praedixi uo sid quod fumruesset de annibale:iit iIle qui naul gubernat:8 longa experiera edoctuspraedicit nautisfutura tempestate, Chauri ruta. Haud vanus: non medax. Flamia: flatus uet . Consedit solioetrahitannibale in inuidia a Wranide. soliti dicificibuna j renua soliditate. soliuin balneis p uase accipis: quod adhuc rettinet nome. cuius memin it Maratialis aquillus&Sene his uerbis: MIiu deide illa tu est in quo diu iacuit: Calida subtae suffusa paulati defecit. fecitiquit se tyranumn hoe einuadere habenas repe:qm1mpabat. Funesta: quae patriae talamitate asserui de fila sacrinditura meto annibalistabulus. Sup

xi conuersi I caput infidu : ipsi dii mocati in foedere quod uiolauit:& sic ipsi

dii uexat anni te:&1 cladem qua mere obvietate detrahere parat. Externasarces: sensus e. annibal nunc oppugnat. Sasunthu: condita ab herculethirynthio: precor ut ob id ipse soluscet poenas:& patria no Iuat illius temeritate. Luat haec: tias ob haec: quae nuc facit supplicia. Inq inq: conduγpIicatio an maiore affectum exprim dum apud Liuia ait:Saguntina noster exercitus obsidet:unde arcens foedere mox carthagin8 obsidebui romanae legioes. ducibus diis his deper quospriore bello rupta foedera sutulchi. Lauimus ethneas: comemorat calamitates

acceptas in priobellico:ut abutiIi sua/deat non re pugnadum cu romanis:qta fausto marte utebans. Appius clam eius prius romani nola corra Merone:& carthagineses i subsidiunt mamerti non ut dictii est classe traiecit , sicilia:& hostes ilicii : fugauitque. L posthimmius:&. . illus obsedere rigotii:quod poenoM munimetum erat: qm confugerat duce annibale. hannondux t subsidiu exaphrica uenit: cuius

copias terrestri proelio consules profli/garvi:diripueruntque castra. annibal noemi ex agrigento cla erupit. romani

destituta urbe praesidio diripuere. Inflde. Duilius classe punica ad Mylas si perauit cui annibal praeerat.qui enaui in stapha desilies suga euasit.l.naues captae: de duilius prius romam de nauaIi uictoria triaipha egit. Annibal et apud sardinia male regesta a suis cruci affixus e. Inse Attilius regulus& Manlius

consu. hannonem&amilcarem duces poenorum nauali pugna superarunt:& fractae hostium Xxx. naves .captae uero, lXiIlI. demum han non pugnauit cum Luctatio ad matri Scentum.xx, naues amiserunt poeni quarum xxxxviii submersae. Luctatius uictricem classem ad Lil, Mum duxit . cum auo Seius collem Catulo amilcar c nomento barca: qui eo bello imperator fuerat

ater annibalis foedus percumt: & sic carthaginensesceleri desperatione impolito etiam stipedio ardiniam siciliamque an serunt. Ethneas: eculas. Animoso: quoniam inquit uoluimus esse animosi:&pugnare cum gere tam fausti martis. Conducto Iaconae:xantippo Iacedaemonio: qui conductus a poenis in primo bello punico: uiuum coepit Atillium regatum consulem iIluc ex uoluntate senatus prose mcum.Xl.nauibus&quide cim milibus peditum:&quingetis mauiti cProduximuS: per aliquod tempus quoniam tandem succiabuerunt. ScvIleat antra: Ita est scopulus in freto siculo uersus italiam sub quo sui concaua saxa quo nauesui uentorum aestuquefrili impelluntur : laceranturque. Refluo: quoniam illud fretum fluit S refluit. charybdis estum, go quaedam& profundum in1ensum ante Messanam urbe in freto siculo:quo inundationes stere detrahut nauigia per magnas circvductionesvorticesque praecipitata:qbus absorbiis ac disblutis naufragiorum fragmenta euomunc ad littus taurominitanu:ut aut est Strabore torta reaedo ab ima uoragine transtra dioens sedilia nauta. Respice pino clemens: uertit sermonem suum ad annibale quem demente:&abonini cultu dei alienum appellat ut eum trahat in odium ab i aietate ac perfidia. Egates: calamitate accepta ad matre. Mebra libyae:quae fluuip mare siculu.

Quo ruis:tanqfurens:sine ullo consilio. Nomina:samam:cu calamitate patriae quod Nisi est.

V t qui stelligero speculantur sydera coelo V enturam pelagi rabiem chautique futura

P raedicit miseris haud vanus flamina nautas C onsedit solio rerumque inuasit habenas. E rgo armis foedus fasque omne abrupit armis. O ppida quassantur longeque in moenia nostra.

A eneadum arreste mentes disiectaque pax est. E xagitant manes iuuenem:Hriaeque paternae. A cmnesta sacra: et conuini foedere rupto

I ncipat infidum superi massiliaque uates A nnuit ille ut cecus caligine regni

E xternas arces quatitatat tirynthya recta. S ic propria litat haec poena nec misceat urbis F ata suis 1 qua hoc inquam nunc tepore muros O ppugnat carthago tuos. aeque obsidetismis. L auimus eineas animoso sanguine valles E tu, conducto produximus armaticonae. N os rati,is laceris scyllea replevimus antra. C lassibus et resuo spectauimus equore raptis C intorta e fundo revomente trastra charybdini R es cesti intime .proh pectius inane deorum

E gavisaeli aeque procul sultantia membra. Q uortas'et patriae erit ubi nominaquetis

48쪽

irascendataIpes, nonne futies romai qui uici nequeut hostibusque fornu losi sutetra mortui. Capos:esto operuenias I italia superatis alpibus. Uane:mcdax:α nullius momen. Vanus e ille qmentissine aliquillitate:&fingit sibi inesse quoa nona est:&uanus catque uinis. niim semp iclivdit negationem: non aut interrogative positu affirmatione. Gentibusistis: romanis. Mortales

S ubsident spes.subsidet mole niuali

A lpibus equatum attollens caput appenninus S ed campos fac uane darinum gentilaas istis. M ortales animi ut ferro Eanimaque fatiscunt H aut tibine ritia cernes cum prolla laborem. P ubescit castris miles: galeaque teruntrix N ondum signatae flava lanugine malae.

ci. Fatiscat deficiui : de primulas: quasi dicat non. Laus romano a fortitud te, Haut tibineritia connitatio est.potuisset. n. dicique admodu expugnat sagunthinos ita etia ronaaos expugnasit.ideo ait non erit tibi rescupube neritia .i. cu sagunthinis iuuenibus orludis a zacyntho 1sula: cui uicia

saxis este eritus mons itha :ctatus

N ec requies eui nota: eganguesque merendo S tant popina inter signa sene .laetuque lacessiint. I pse ego romanas perfosso corpore tarmaS T cla intorquentis correptae uulnere uidi.

V idi animos. mortesque uitu decorisque furore S i bello absistis nec te uictoribus offers. Q uantitheti carthago donat tibi sanguinis Eano G estar ad liminamque ipatiens a que coquebat

1 amdudum immites aras.mediamque loquentis

B is conatus erat turbando abrumpere Vocem.

C oncilio ne inquit libyae tyrioque senatu P roh superi ausonii miles sedet'armaque tatu. M auddusumpta esto: na caetera nolatet hostis.

meminit Home. his uerbis : Quique hilant ithaca&frondosuneriton. Pubescit stris nutes: probatio est sutationis: laticlatromanam pubem mili, Liris gloriar sttid tot ma teneris annis. hoc ideo poeta dicit respiciens ad pisteriora tempora: quoniam in hoc se, cuncto bello punico rosnani tot cladibus attriti:S toties is elici marte exhausti praetextatos armauerat.Militia profecto dicebas ars roman e: qimperiu& nonae compararui. pubertas incipit post quartudecim si annu. Lanugicia

appellaus prios pilos: quibus maxiI Iae adoIescendii signansi ad similitudine

Ianuginis pom e antea perueniata amaturitate. Meredo:militasso. merere. n.militare est: Luca .aere nigret partio. Traquillusi caesare: Meruit subseruilio is rurico. Exangues: ffuso sanguine in pugna. Lacesi intihu: prouocat:&appetuimGrt pro patria:&decoro seruado:ut decet uiros fortesd magnoς: qad marte origine res init sua. Ipse moromanas : amplificatio est:ut luosabel lo deterreat icti ego i quit meis oculis romanos ex ipsosv uralnere refixa tela torquere in hostes. Vini animos:fortitudinem:&animi magnitudincm in morte. Mortes:fortitudine S robur animi: 'in morte ostentant:al quaero hoato pperant ne perdat dec . Decoris furore: summu ardore honestati s :quae est finis airtutis&fortis honestatis causa subit Sagitta quae ad ipsam fortitudinem pertinent. de fortes ex eo dictantur. quia inferentesct Iorem tot erant: ut seruent decorum: dcta ulnera morique forti uiro molesta sunt eritamen quiniam ita exigit praescriptuni uirtutis:omnibusque rebus hanc statcm preponit de his rebus haDim

de dixi in Commentariis officiorum. Si bello absistis:conclusio est:qua suadet ab utili bello abstinendum o carthago inquit si absistis heuo: direptimis Annibalis temeritatem: qua uictoriosi si

moς romanos fertur.dono certe tibi multum fata inis:quem sparsura es in proelio si pugnabis. Offers:exponis te. Victoribus: romanis: qui alias nos uicerunt apud Liuium ariter ccia silit in haec uerba. ego autem ita censi legatos ex tempIo Romam mittendos: qui senatui satisfaciant. alios qui annibali nuncient: ut exercitum a sagantho abducat: ipsumque Anni balem exscedere romanis dedant. tertias legationes ad res sagunthinascernendas decerno. Gestar adhaec:scilicet respondit alteriusfactionis vir: qui bis uoluit interpellare uerba hannonis: qui tamen magno solentio fuit auditus: ut scribit Lillius. Concilio ne inquit libyae: oratio gestiiris: 6 ipsa in genere deliberaticio cuius finis est utile.qua confutancea quae hano censuerat qui in odiu adduci atque inuidiai quonia uidebashostibus fauere: S patriam odisse sua suadetque ab utili bellum esse gerendum cii romanis pro salute priae: sensus est i hac colitionc atque consessu punico sedet hanyon qui est potius romanus animo: quam Carthaginensis. cst enim inquit hostis noster: solum stiγperest ut arma induat aperte contra patriam:cuius laudi ac saluti omnibus sentetinis aduersatur. Ausonius: manus. Armaque tantum: hanno inquit: In omni re hostis est: nisi et nondum

arma sumpsit contra nos quoa profecto faciet:n isi reprimetur: de sic trahit illum i odium ab impietate erga patria: ixi inuidiam affectu trianidis. Caetera:p caetera siue Icaeteris gerit se hoste.

49쪽

Nunegemina Ipmreperet ea quae hino dixerat:Muti confutatione. Gemlazex stomacho loqthraestar.i.altissimasac fleent duplicitae. Fretalicaniae:scylla&carvbdim:&cladesacceptas iomari siculo. Nec procul est.q.d.adeo laudibus romanos uexit mi uideas timere illos et mortuos: timantaeor :quod turpissimilest. Laetho: rti morte:quia dixerat: Vid1 aios mortesque ua M. Gente:romanos scilicet. Morrile mihi crede licet: qua turpe est timere ac praeter de W:hostes inquit quos sumimus mortales sui:&turpe e eos timere:tangsmortales dixerat hanno. num gere. bus istis ni ortalesanimi Sarguita possibili romanos posse uicucusint mora tu unc minas alpexappenninumque minatur. tales. Licet formidine turpi frigida i , Z c - c

corda tremant:hoc perpare mesim di N unc laeta sitaniae eis per littons undas. inime in han non ciqui praeter decore N ecprocul est Miaminexumbrasque pauescat D ardanias tanta ac mulat praec allat plicat: ut magis expriat εἰ consulet. V ulneribusque uirum tollitque adsedera gerem. M ortalem mihi credet et fotirudine turpi romanos non te inuictos: ut illedix F rigida corda tremat unortale sumimus hostem

idi egociam geminasarctis post terga cathenis

mo IIo punico RHuius captusaran S uccin has palmas uulgo traheretur ovante

C arceris intinctias spes et fidi genus

cine dissigatashmas post te manus. R egulus, reae uidi cum robore pendens

getis:ex stomacho dicit hoe 1 romanos N e uero terrent puerilia protinus ora Mise tes&he re iactabar. S ub alea et pressae properata casside malae.

minia romanos dicit hoc: x stoma 1 ndole non adeo te lum .alpice turmae. cho. Hesperia:italiam. adeo crux at O uotlibuce certant annos anteire labore.

staris. Nec uero terrent: ad illud rese H inussiS bellantur equis.1 e a1 ce ductor spondet pubescit stris miles. Om: C umptimam tenero uocem proferret abrax

re. Protinus sub galea:stati antepu, 1 ambella et Emmac flamis urere genaem hertate armis obducta. Properata cis I urabat phrygia: atque a1opamaarma mouebat V Itotetit cerulam tessectanae propinqua. segni sumus:nostri etivueri gestar ait P roride polo crescantalpes. altusque coruscos

A p mila agat scopulos per saxa diesque

lem&s mi futurae uirtutis praeses D iram etenim ut stimulent atram lima meae

P et coetu est qui pandaliter. adet limile uitas

non cadit uirtus:aut uitium: cum non II esperare inractaudemque timere secundam. habeat electione:& in ipsis non uigeat ratio:tame in illis potest ee probitas:&essui se probitas:sed non e contra:&c uer ossi gaueet apparet ipso adoles.i. ignufuturae uirtutis:quae usu reqrit&officiis cSparat .ideo ait gestari dole non adeo vini sumus. segnis dicispuer i rebus agedis:atque ignauus si opponi forti: &hoc probat gestar epiIL Turmae: e R.Lquie eum simulacra pugnae exercet. hoc dicit poeta respicies: affarnuferas exercitationesromano x adolescetu:quatum sere Plutar. Imario: Ci .ira officiis:&Hora. his uerbis Luderequi nescit capestribus abstiet armis. fiebant.n .scapo martio: ideo capestria arma dicta. Annire annos:pati labores supra uiresaetatis. Nudis:sine ephippio. Ductor:annibal. Limosaelisores tu .e.n. litiuus tuba Icurua. Phrigia: romanam oriunda aph ibus. Patria arma bella quae Sesserat reia inquit 8 puero spirabalpatres armis: s&prudeliare robore priviarimus fuit. Proide polo:: nuca ita possibili:uic tet dicta hanonis.seis est quiscresceret alpesusque an coelu: Napen inustageret astra: erit qui aptati te celii. Vistiuietatra uel sania mente:hoc dico'uit gestir ut haec quae ossibilia 1 ut:&uanastiuient mente hanonis atraliuida:&pfida atrames cadicis ponis:&cadidus is eqnonhel liuore hanonis mens atra uideba in hannibali 1uidebat:& ut eu in eret haec uerba dicitgestar:liuortere uitiuiquit Oui. Vel lania et haec quae sut uana & i possibilia afferat stIulu metituae:dica inglut tibi stoma, chii facia. Atra:plena Ituom qinruides nascerestoriae anibalis:que setili odio Isectatis. Inuidian festo ipsis hctibus pessim uestum enu:&sola miseria caret midia. pudet des pare:exeplo osteait possibilitam hercules alpes tralaederat. LaudEst scilicet alpes munimeta italiaetras derit.

50쪽

Sed libitae clades:dixeratiIle: Lauimus aethneas: itoso sangu eualles:& ppter hoc arguit rcdsi bellumi macula priore bello accepta des t. fama quippe de decus caeteris rebus praeponet e dcb

mus:si e natura uiuere uolumus. I erat:acctimulat: auget:ut suis icutiat terTore. Eorividinis aestus: maxios ciniores:quibus tangetina utitur lx angi hanno 1quit natator scenita contineat te domi:&sifiat nos pellereroinaiaost, ranos:&sic captata persona tua beniuolentia dices: nos ibitas contra hostes:quibus nil patria ea augus. Singultatem: timidiis pene egrediente e cor Porcpri

prerna tum.& sic uituperash: agnaui quae nullo modo decet homi/Mem: cui inaxium c dedecus audire se esse muIiere natatore:cum fortiti idosithois. Quis;quibtis. Fixum: dccretu est: ut decet Sprios ciues: ac patriae stactiosos. DonMos: 0Tan romanoS et inuito iove. Ni sata repugnet: qtroniam osa ut poetae uolui Iatore tinfixsubiiciuntur et ipset uppiter linde Plato in ultio Itbro clc repti. parcasqtia' 8c fata diculas: appellat filias necessa ratis parcaeiquit sint filiae necessitatis: s appellansfata: de postea dicit. Necessitatis filiae lachesis praeconia. Et ni ma

Mors,t.1 isi penitus Inars hic migrauit clatransolo hanc urbe. colebat carthaginenses marte propter ostentii capitis

equini illic e hssi: quod porteacratilios fore martigenas:cu inistriat sit ferox εἰ belli uina. Uticlum ulti ante, potius Ruit uolo mori q ludere patriani mea scri tire romatiis S liber descenda ad infer .acheron e stitutus inferi :&interpreta sine i Iutc. Nam

quae proh superi fabius ilibetarei indignitate auget repetens ea quae fabius iubebat. ii s. .arma exuite : Scaetera et

sequutae:qtiae ad nil aliud spectabant:

nisi ad carthaginis seriti tui :&niritur ab utili 1 uadere illa ce s p mcda: xclamaris ad superos quos orat ut minutalia pariatas: quonia carthago nsi mereria r. 8 aptet istas est exclamatione:quae

conficit significariotic doloris scindignatione. Delccha naanus: clini nillires. Ita plecti: pliniri portalia sualia iubet fabius. Ductoris:annibalis. Mamis sol itas:quas hannon ac fabius iubebant ligari G trahi ad poena rupti

foederis. Hic hanon: Hannon iteruasseueraumst intenderat inlid ce catapud Liuiuiam dicta e. Rapta: ablata suguthinis in pugna. Instat:asicta erat. Aiuoretanni te dari ip ras romanis. Discordia:dissidetia initice. i. contrarias opiones:&sentetias de bel/lo. Profatus cia palam dixisset post carthasine uenerui inqt Liuius ca datus cet senatus: le Fabius nihil ultra si unum: quod mandatum erat percontatus esset cuprenisquida superbe admodu respondisset ita quies. proinde omitte laguncti atque iberimentione facere: 3 quos diu parturitas uester aliqdo pariat. turomatis sinu ex toga facto hic inquit uobis Bellu &pace portamus: utru placet sumite : si ib hac irocerauhaud minus ferocia ter daret utru uellet succlamatum est :&cani is sinu iterum effuso bellum dare dixisset aecipere se ora responderata&qbus acciperet ais his de segesturos. Qiuiffledeat: aceat illis. Priori: Iseio punico pris:quo poeni succubuerat: Accipite in sit bellu co omine ac uehicitateq prius bellu accepistis, Laxosamictus: resoluta sinu. Prias: manas: rediiti a fabii cu collega IIinutius.

S ed libyae clades et primi incendia belli

A merat atque itemna pro libertate labor H annon ferre ueta ponat formidinis aestus P arietibusque domus limbellis foemina scruci. S ingultate animam.nos nos cotta ibimus hoste

Q uis procul a tyria dominos depellere byrsa.

V es 1 e non equo fixum est: siti fata repugnant E tiam damnata cessit carthagine mauorato ccumbam potius mecte patria incidia dudum. A cternum famulam liberque acheronta Uidebo. N am quae ob superi fabius iubet ocius arma. E inite et capta descendite ab arce sagmini.

T uin delecta manus scutolum inccndata moS. U xaninque rates. ac toto absistite ponto

D ii procul o merita est si nunquam talia pleisti C arthago prohibete neptias.nostrique solutas D ultotis seruate manus:deinde resedit: F actaque oessendi patrum de more potestis: H ichanno reddi propere certamine rapta I nstat.et autorem uiolati foederis addit.

T iam uero attoniti ceu templo irrumperet hostis E viluere paues.latioque id ueraei tomen. O rauere deum.at postquam discordia sentit D ectora et infidas ad martem uergere incntCS:

N on ultra patiens fabiusrexisse dolorem: C oncilium exposcit propere.patribu ac uocatis

D ellum se gestare sinu inccnaque profareis Q uid sedeat legere:ambiguis neu fallere dictis:

I inperat.acscuo neutium irenuente senatu:

m clausas acies gremioque effunderet arnmccipite in faustum istiae euenicique prioriar inquit bellum.et laxos effundit amictusum patrias repetit agriandi nuntius arces.