장음표시 사용
201쪽
D P r. 2 7 bus,vela tumore quodam praeter naturam in pericardio tunc enim collapsos,animiq; deliqui prostratos vellicatio annularis articulo. cum croci attritu se erexisse vidi, propterea quod moto digito una moueatur arteriola cor , cui is digitus mediante arteria est
Verum enimvero, non praetereunda hic in . Abi grauissima inter grati mos authores agitata libuisse.
quaestio, an amuletis ut habenda fides, an nitantur ratione, seu an inueniantur remedia, quae specificas occulta virtute venenis ita aduersentur, ut ea vel ad se magnetis instar attrahant,vel alternando hebetenis extinguat8Sunt, inter quos est Thomas Erastus Medicuso Philosophus insignis, qui salsum iugatorium esse ainiat, fabulosum supersti tiosum, imo homine Christiano indigum,
naturalibus sensuque& ratione cognitis medicamentis spretis occulta, cincognita adhibere pharmaca, quae si ecifica virtute, id est, occulta totius substantiae proprietate agant, morbisque aduersentur Rationes quibus in nituntur praecipuae sunt. I. used intemperies per alterationem solam a contrariis qualitatibus introductam ad pristinam temperatu'ram possit reuocari, ut quod calcfactum est re frigerari postulat, contra, non abditis illis substantiae totius potentiis,quae realem altera-M tionem
202쪽
ι 8 DE PE TE.tionem inducere sine mediimutatione n&valent,quia nullis tuntur temperamenti qualitatibus in agendo, ideoq; nec calefacere nec frigefacere possunt. Erudite haec&susius disputat Erastus disputat. ar. II. Qii' pro superstitiosis mimprudentibus semper habiti sint, qui perlapta, pertaminata, apotropaea, camuleta, morbis propulsandis, aliisque malis auertendis adhibuerunt qui characteres ,ri sigilla, m8ginas claminas annulos' ex diuersis metallis, ex cornu bubuli, aut alcis coia natos, gemmas, radices, animalcula viva, ranas,pisciculos,cancros,araneas , aliaque collo vel aliis partibus alligarunt, cum characteres sigilla nec remma sint formae,n ec formarum potestates, nec prima qualitates, nec temperamenta , nec omnino principia effectricia:
nihilque aliud sint quam ordo compositio,
quae in superficie tantii haereant intemperiemque non mutent, naturales vero potentiae
per corporis fundum sint distu . Itaque concludunt, si hiuent aliquando, daemon una vir
tute iuuare,quod tamen iuvamen neque Deo
neq; angelo bono asscribendum si cura Deus naturalibus uti pharmacis iubeat. III. Adducunt autoritatem Plutarchi in vita Periclis scribentis, Theophrastum iudicasse Periclemnaente grauissime affectum,quod tantam in se
stultitiam admisisset,ut amuletum sibi alligari passua
203쪽
DE PESTE. 79 passus suisset, Et eundem allegant Theophra illi de histor. Plantarum O. c. 2i.multa quidem recensente eiusta odi Periapta, ea tamen ut vanavi superstitiosa deridentem Nec non alearum , quod is occultas&formales potentias nullas,praeter temperamentu ignouerit. Haec sunt praecipua robora sententiae negantis.
A matiuis defenditur , priorque partim
ut erranea reiicitur , partim illi conci
Erum ccuratius omnia trutinans, inq; intimos profundosque naturae recessupatque latebras se demittens, rem longe se aliter habere comperiet Omnibus4 cunctis, ni uersi rebus congenitam esse inter se consoriij aut dissidi proprietatem, qua citra visibilem contactum mutuo afficiuntur atq; alterantur; aque latente virtute operationem se actic- nem manare,qui negat,rerum omnium vel in-ucientissimus est vel fatuus. Videmus aperte, plantas radices, lapides,&astra diuina quadaconsorti sympathias' lege inter se conspirare, quod no aliunde accidere Plato inTim. locet,qua quod cuilibet rerii speciei peculiare astra ut polus Magneti, proprius cuilibet homini genius a diuina mente sit consecratus. Nemo id inficiabitur, qui serreum compa
sit perpendiculum magnete in nautica pyxide, M a vulgo
204쪽
13 D PEsTE. vulgo Conapa cuius obtutu atque obserua tione naucleris velificatio perficitur)confrica- tuna,septentrionali polo continenter se opponere atq; obvertere,obseruauit. Heliotroph, cichoreae maluaeq; flores motui se solis accommodare.
Lupinum quotidie cum sole circumagi, gricolis i nubilo etiam coelo horas monstrare Pulogium ipso brumali die pleiadibus occiduis in coronariis florere. Herbas quasda propriis corporis membris&partibus auxiliari vires' suas peculiari effkectu in apertum proferre: sic capit sympathetica fiant rosinarinus, maiora na, betonica, pColaia,elleborus niger.Spleni lingua ceruina,&c. Gemmas terra vel mari erutas, vel animantium corporibus exemtas singulari vi ac faculcate pollere,occultam quandam vim expirare, eamq; in corpora ges antium exerere,idq; non abdita luna occultaq; proprietate, qua ab a stris volente Marsilio, consequuntur, sed ab e manante virtute,cifluxu i quodam latente. Harum abstrusarum qualitatum virium inq; naturae maiestate penitus occultarum in uestigatio multorum ingenia anxie torsit, nec ratione aliqua euidente expedire se potueriit, ingenue fatentes multas occultas de admiran
das di actiones ex antipathiat sympathia
rerum naturalium,quarum ratio reddi no6cile pO
205쪽
ile potest ita teste et is quidem ospiciatur,
lcausa vero ignoretur. Itaque in hoc ysterio nosse expedit rosam coeli, pleiades terrestres. His igitur ita positis cum ex actionibus pontentiae dignoscantur, qui enim posset aliquis de potentia aliqua suspicari, si non eam actio proderet amuletorum i ai pensioni b. actio nes certas editas, multosq; a peste aliisq; mor- bis praeseruatos suisse&liberatos,eXperientia, rite hoc est,obseruatio&memoria rei eiusdem eo ita quid'dem modo saepius factar,testetur, non quidem superstitiosa quada credulitatevi delira inan, que quacunque religione, qua homo dicit vel facit boni consequendi vel mali cuiuspiam blandi causa, i vim nulla neq; naturalem, neq; pisternaturale ad effectum intentum obimet, sed operatione mere naturali, atque naturali causa, luamuis latente Labscondita ducta Amuletis igitur, tu ratione nituntur natu rati, fides deroganda omnis non mςψysi N.ju; operatio a totius substantiae proprietate pro tulimsub- cedat h.e.ab omnibus substantiae viribus,non stantia a enim, NI .materia agit seorsim,non forma,no ψρὶ crassis elementaria, sed agunt in Dion pς τὸ, ab . contemperationem coeuntium elemento- statis arum facta, ut ita tota substantia aliud nihil sit, qui quam conspiratio quaedam omnium substantiae virium ad effectum eundem illis 1 consentaneum producendum.
206쪽
Quare ab sui de unum ex impossibilibus la
tuitur appensa seu foris admota internos morbos alterando non pellere , nisi cutim etiam sensibiliter prius alteret Mam spiritales eius
modi rerum qualitates, modo nobis incognito sic agunt, ut es ectus earum in rebus etiam disti: is animaduertatur nulla interim sensibilinuitatione in medio ficta reales vero seu corporeae potestates non agunt in res remotas sine alte in medio harumque effectiones remancre ipsis abeuntibus ccxnimus illis vero recedentibus nihil relinqui videmus,liae, id est,
reales temperamenta rerum immutant sensibiliter, illa non item quia ab occultarcru proprietate dependent, nempe ex coelesti insuentia ac impressione pro uniuscuiusque specierin diuiduique constitutione: unde animalia mineralia & vegetabilia ratione specificae indiuidualis i costitutionis,in generatione illo uccelitus virtute aliqua imbui, extra lub uest, aliis rei, adeo contraria,ut illa ii operatione sistat acl ger, unde physica Ligatura ori in habet 'omen. Sic psientia adamanti . iij, magnetis actiones ne ferru attrahat,&oleu,
ne succmum paleas alliciat, obsistit, ligat. Alys hyperi conii ob herbis, tantam messe contra malignos spiritus csticaciam , ut quemadmodum luporum capita anuisa Exa, sic has heibas in aedibus suspensas ab homini b.
207쪽
ues tradant authores,& inter alios Plin. 48.c.
inde his peri aptis Lamuletis, quae scit.naturali
nituntur ratione, no omnis plane fides est dero an da,cum ex magia naturali, quae inferiorum ac coeli stium sympathiae antipathiaeque, hoc est abditarum in natura rari,absq; vlla superstitione incantationis i verbis, exploratio es promanent,quas vires rerum didicisse atq; novisse sapientia est diuinae legi non 'traria. Deliarii enim substatia vapori defluuia inspi
rata vires corporis reficere, internamq; mor Dacausam alterare possunt, impediendo clauserendo dispositiones noxias. Sic contacta tridete torpedine marina piscatoris manus videmus obstupescere Echneidaq; pisciculu, qua uis veloce ventoria procella agitatae nauis cursum sistere,in elanthi sente catarrho, radicem Peoniae albae epilepsitae stercus lupi alligatu colicis mederi experimur, non quide incantationis viribus, sed quod ab illorii substatia tenues vapores quida aridi, minimeq; vaporosi velut atomi defluant, qui inspirati cerebrii siccent, morbiq; causam suis viribus alteret. Vnde Galen experientia edoctus, 6.&Io.de impl.medica.Periaptis,insit,sic confidere oportet,visub' stati illoria,nu incantationis verba iuuare credantur.Et ide lib.i.de pol.nat.c. I .explicatissi-
208쪽
ιD DE PESTE.inis verbis assirmat, inueniri pharmaca, quae venena certa,non quaelibet, magnetis instar ad
se attrastant,eaq; super ipsis Pharmacis reperta ac visa. Idem filis, quibus vipera fuit strangu lata,Iaspidi viridi, stercori lupino aliisq; nonnullis vires ines e tradidit, quibus alligata certos morbos sanent, iactatque non audita, si dpropriam expinentiam. Atque haec Galeni loca neὴanti parti repono. Et si testimoniis certandum esset, votaque colligenda pro scntentia affirmante,tempus, charta me deficerent in illis annumerandis. Proferam tamen quaedam non incertae fidei. Plinius lib. 2s.c.9. cyclam in radicem vocatam vietum. Et cap. sequenti Polemoniae radicem aduersiariScorpionibus vel alligaram tantum,tradit. Succinum infantibus mulcti,atione alligatum prodesse scribit,l.37.c.3.additque, Callistratum tradere , cuicunque aetati contra lympsationes&surorem seu insaniam,vrinaeque difficultates potum alligatumque auxilio est e, de chrys Electrum collo alligato mederi febribus. Artemisiam gestatam, alliga tamque aduersus mala medicamenta bestialiaque virulentas e scacem csse:antii rhino vero peruncto , vel in brachiali id habentes nullona alo medicamento di idem Plinius Las. c. c. IO,aristolochiam alligata capitis mederi dolori. c. si eandem vero supra focii suspensam
209쪽
DE EsTE. 18sserpentes e domibus stigare cap. Io Sideritin tantam habere vim,ut recenti gLdiatoris vultu ri alligata sanguinem manantem illico claudat,l. 26. cap 3. Absinthium Ponticum secumibabentes intertriginibus non tentari c. 8 in fi-e Pulegium qui ieiunus id legerit,&post se alligauerit, inguinis dolores prohibere, aut seda cceptos algemonem vero manu tantum
detentam inguinibus prodesse cap.9. Sideritin varices minuere sine dolore,cap. o. ubi quoq; mentionem facit,quodTheophrastus tradidit, septuageno coitu durasse libidinem contactu herbae cuiusdam, cuius nomen speciem lino ii posuit,autor alioqui grauis:aizoum sue sedum panno nigro inuolutum ac ignorantis puluino subiectum morbosae vigiliae auxiliari, capit. f. bu glossi inaresceris, medulla e caule exemta 7. folia ante accessionem scienti febricitanti alligata a febri eum liberare quinque folii veroi lia terna tertianis,quaterna quartanis, quina
quintanis, plura caeteris dari, idem ibidem
Sed in pueris pilepticis alligataleonianihil fere frequentius est ad morbum ipsum vel
expugnandum,vel eius in salium praecauendii, vel etiam collapsos crigendum Semini quoq; eius,praesertim a Peonia mascula primas tura emergenti, eadem vis inest, sicut de cranio hu-naan O, ossibusque, nec non corvis combustis, M ue cico-NR
210쪽
ciconus,hirula linibus, ung ilae alcis, similibus,quae specifica magis occulta livi ac latente
virtute huic morbo aduersari, quam elementa ii qualitate deprehenduntur. Levinus Lemnius de occ naturae mirac. le lebrat praesentaneam aduersus Comiti lieni io ibuni,vii gulae alcis vim multis a expe- imentis eam comprobatam se habere dicit, i-ec ratio ipsi visa sit obscurior, narratque semel atq; iterum sibi accidisse, ut muliercula quaedain aedium suarum vestibulo, tanquam fulmine icta conciderit,quod ubi esset conspicatus, ac cesserit propius annulique gestamen, cui alcis particula erat inserta, digito infirmo proximo intulerit, illa vero cotinuo in pedesse erexerit, potuq rcfocillata iter inceptum alacriter per
Meminit alterius cuiusdam pro foribus insolito edito clamore derepente in terram co acidentis soloque caput illidentis, cui unus ex familiaribus alcis partem palmae imposuit, manuque in pugnum complicata morbum confestim depulit. Talia autem fieri amrmat
specifica abdita a proprietate, vel quod eximia
quaedam discutiendi exiccandi livi, ut Peonia, polleat,quae peremur una emanet. Porro Peoniae albae seu masculae radices collo appensae amuleti instar, Galenus Simplic. post eum Thadaeus, crcbro repetito experi