장음표시 사용
301쪽
L I A E P. Quomodo inuenitur quantitas diei vel noctis artifieissis, quae in aliquot dies naturales diuiduntur
Inquirendis est arcus ecliptica perpetuo apparens, deinde inuestigandum, quanto tempore Sol motu suo proprio eumpertranseat. Quorum νtrumque in tabulis Directionum RheinbοIdus computauit: hoc etiam ex Ephemeridibus colligi potest. Huc pertinet Tabula longissimi diei de longissimae noctis habitantium intra pol rem horeum, notata signo U
Anne haee doctrina de diebus artificialibus tantum ad solem resttingitur Θ
Ita. Veruxtamen per analogiam ab ortu ct o castu Solis desumpta, hac doctrina ceteris eti/MA- Iis applicatur. Hinc Dies ella dicitur temporis faciam, qMoyses seupra bbritantem fertur. Nox flesta, quo ipsa infra horizontem ab occasu ad ortum redit.
Quomodo se habent dies de noctes stellarum. in sphaera tecta
stella ibi in uniuersum omnes habent perpetuum aquinoctium, quandoquidem horizon rectus omnes aquatoris paratulos bifuriam diuidit.
Stella fixa quarum declinatio borea ab equinoctiali maiorest complemento latitudinu losi, cuiu1- modi apud nos fiunt stella Polaris , Ursa, Plaustrum, Capilla,ctc.aternam diem babere dicuntur.
302쪽
Ω TIB Psa longi i diei, o lingissima noctis degenatium intra potarem arcticum,in Zona pag. asa. frigida Breuli.
304쪽
umirum declinatio australis excedit complemen tum latitudinis laci, quales apud nos hunt Canopis ct alia, quarum prope polum austrinum praterast. insignes, tres maxime illustres O clarissima st sta esse perhibentur, aramam noctem habere statuun
Stella intermedia vici tudines dierum Onο-ctiumsuarum obeunt. Erratica venstella, quoniam per Zodiacum to rum, sicut Sol pagantur, varietares, Murct ipse, dierum noctium Omnes obseruant. Propter motum firmamentiprorium fit, vistella quadam sempiterna apparitionis, successu tempora oriri θ Occidere incipiant, ct contra.
Quomodo in sphaera patiatela se habent
Quomodo inuenit ut quantitas diei Stellae
censia'da, per ea qua prima parte huius libri dicta unt, inuenta, auferatur ex temporibus oppo- studescensioni e dem flesta: hoc est, ag descentionem stella addatur semicirculus seu IJo. tempora, inde auferatur ascensio stella sabjciarur totus circulus uer6o. tempora, redundens arcin qui relinquitur diem stella meritar, Oreb uae ad circu- Iam
305쪽
as- L ERlum, noctem determinat, binc etiam eorundem qualisitas horaria innotestet. Sic per disterentiam ascensionalam inuenitur dies stellae eodem modo, sicut de Sole dictum est.
SEU POLITICIS. Quid voeas dies eluites seu politieos
Temptu rela μόρινον, prout cuiuu genti vel M-tium consuesum est illud inchoare, ct usurpare.
Quid differunt, diebus naturalibus
uantitate conueniunt, disserunt autem ί--βι et, pisa iam etiam initio ct fine.
Quod est initium politi eorum dierum
Diuerse nationes diuersebasent initia. Iudai aut horitate divina diem ab oti su Solis incipiunt. Idemfuit Witatum AtheniensibM , fluui hodie Alesiis, nec non θ Italu, quorum horologia in occasiι Solis horam vige simam quartam sonant, inde ab integro iterum incipiunt. Babyloni, ab ortu Solis initium diei faciunt, cuto hodie Noribergenses. Quod idem vulgus apud nos consueui se apparet, nisi quod diem non in ortu solis, sed in crepusculo maius ino incipere solet, siquidein ipsa natura idem initium sicut diei artifi
306쪽
detur, prasertim cum propter lingua inopiam voca isti aequipollentem non habe M.
Vmbri, Aeg)ρ xij, alexandrini, Arabes, si icta tronomorum pleris, initium diei in meridiem
Romani diem a media nocte inceperunt, quam cohsiuetudinem Mys retinent. Germani verὸ coninmuniter diem inchoant tam a media nocte, quam a meridie, siquidem horologia Utata viros isto tempore ad numerorum initia
recurrunt. Quomodo,& in quas partes diuiduntur dies politici
I. Diuiduntur , cui ct Astronomici, tu diem is noctem arrisiicsalem. Item tu tempus amemeridianum, ct pomeridianum: numerando scilicet a m dia nocte. a. olim ba modi distinctiones usurpabantur. Fidelicet, Media nox, Gallicinium, Crepiscuit matutinum, Diluculum sieu Aurora, Mane, Meridies, Vser, Occubitus solis, Prima fax, Crepusculum vejertinum, Intempesta nox seu Concubium aut Conticinium. Diem artificialem itidem secat tempus antemeri dianum oe pomeridianum. Nox artificialis politica dividebatur inquatuor vigiliaι stu excubias more militari. Dividebatur item antiquo stis instituto tam dies quam nox arti sciatis politicam linas Ia. Quan ab rem totum tempta tu a . horas
307쪽
Est vel vicesima quarta pars diei naturalis, vel duodecima diei artiφcialis. Tempus quodcunq; signficat. Item quatuor anni partes ωρει dicuntur. Specialiter tamen duodecimae diei partes horae dici
Duplices. Te grates seu inequales, o Aequa leseu agninoctiales.
Duodecima cuiuss diei vel noctis artificialis partes. J Huiusmodi hora apud vereres fuerunt in Uu. Inaequales dicuntur, quia ηon quidem unius se eiusdem disi xel noctissita diaersorum dierum partes ista duodecima inaquales fiunt, nam cum est rum infremento O decrementa ipsasimiliter uari
aritur. Nominantur etiam Temporales, Κωροκω, r- re propzer commodi Patem rerun agendarum.
Item Planetaria, quodplaneta dominia suarum virtutum seu in entiarum secundum istas horas inter se disribuere censentur. Hinc septem dies se.
308쪽
ptimanarum, ab eo Planeta, qui prima cuiuis diei hora praeesse existimatur, appelbinones e sumpsisse
in vicesima quarta pars diei naturalis. Vel, Est tempori stactum, quo pice ra quartapars, sue 11.tempora aquatoris ascendunt. JHorarum istarum iam, postquam automatica horologia, qua ponderum tractu horru aequaliter tam pulpom quam indicibus indicant, inuentasiant, apud omnes communis est usus, priores pero in desuetudinem abierunt. Aequales dicuntur, quia omnes omnium dierum natur tum vicesima quarta partessiunt aqgales. A equinoctiales noni inantur ab horis diei aequinoctialis temporalibus. Cum enim diei longioris partes duodecima,sive hora temporales prolongentur, nocte autem sequente, utpote breuiori , eb magis decurtcntur, contrarium, dies breuior longiorem habens noctem annexam, faciat: Solus dies aeq/tinoctialis horas
suas temporales nocturnis adaequar, tempuli μέεινον in partes a .aequales di ribuit. Vel etiam ab assensionibuε aquatoris aequesibin nomen hoc hora
Quare diuidebantur tam dies qu im noctes artificia.
les in I 2.partes, dies verb naturalis Ili 2 partes
Variae sunt huius rei opiniones. sist hanc disti1 otio/nem a communi duod varia spis diuisisne, idqb pro pter numerationis commoditarem, desumptam esse existimant. R alij
309쪽
ast λ. I n E RA* primos hvivi parti: is autores ad ra. do eis caumoria Zodiaci, quibus I a. lunationes menstrua in anno correston evr,resstexisse putant.
Hermes Trimegistus in Aeg7pro, diem inde et nactem) in ta .partes diuidendum iudis escribitur, ex eo, quod ammaduertit,sacrum illud AnimaI, bouem Apim, quod Serapi dicatum fuit, quotidie paribis
temporum interint3sseruatis, duodecies urinamsecisse. In e ύρας ab ismi, prina dictas volunt. Ex eo ististi diei naturalia horae cesserunt. Verum a veritate aberrari non existimo, si quiτdiei naturalis ina . horas diuisionem, e Lorigi --nem ad excubitores seu nocturnos diurnossvigiles, cx certissmorum remporis articulorum obseruatores, Gallos gallinaceos referat: Eos enim cantus suas fuit oritus pari interpo to tempore, nimirum vise-sima quarta disinaturalis parte , partiri noti simum est. Hinc non modo milites in castris, sedct vulgus passim,praesertim rusticum, tetrapud aurora appropino quantis, ct a quiete ad operas redeundi, nec non reliquaι totius diei linia, praesertim sub caelo nubilo, Gallorum horario cantu obseruat θ discernit.
Quomodo horae inaequales reducuntur ad aequales
Ad tempus datum inuestiganda est longitudo diei vel noctis artisicialis. Oua igitur proportio est horarum Ia.inequalium totius diei dati,ad boras eiusdem diei equales: eudem eII proportio horarum datarum ineqxaltanti ad boria squales quastita .
310쪽
vt : si quaeratur,quot horis aequalibus corinvespondeant s. horae inaequales diei lstitialis restiui. Est autem ea dies nostro climate horarum 16. aequinoetialilam. Dare per Regulam Detri. xa i 5 3 28s . SO 5 SOFacta operatione prodeunt horoe 6. cum helse,siue horae G. scr.4o. Sic in Bisticio liyber Mo,quando dies est horarum 8.
'Quot tempora aequinoctialis metiuntutunam horam aequalem
Si exacto exaministare νelimus, Vni horacine ustondent 11.tempora 9 a.serv. at13ο .ferme, sis quidem νno die naturali totus aquator cum addita mento , quod imetrumfermis tempus continet, conuertitur, cum tamenplures quam a d. hora nonynt. Verumtamen quia circlirum quem uti diei naturalis metimur communiterJύο. temporibus nisi exactissima, visupra pag. 23q. diximus, ratio alm postulet seri) ideo pro pna hora consilietum II. tempora pracise assumere.
An non etiam alio mocto horae inaequales in iter se distinguuntur