장음표시 사용
181쪽
cauendum fassidium . Ne s pius eosdem ij sdem de rebus,neque verbosius alloquaris, est enim rerum Omnium satietas. Labores spontanei. Exerce te voluntarijs laboribus,ut etiam n cessarios perferre possis. Quo pacto sit affectibus imperandum, Dabis operam, ut rebus omnibus imperes, quibus animum seruire turpe est: cuiusmodi sunt, lucrum, ira, voluptas, dolor. Haec autem ita consequere, si ea in lucro deputes, quae gloriam potius, quam quae opes augeant: in ira, si talem te praebeas aluS,quales in te delinquentem alios esse vellςs: in oblectationibus,si tu pe ducas seruis dominari,voluptatibus seruirerin rebus molestis,si calamitates aliorum inspexeris, & te hominem esse cogitaris. Taciturnitas. Diligentius tuere deposita verborum, quam pecuniarum: nam boni viri est ita se gerere, ut eius mores plus fidei, quam aliorum declar
cui credendum. , . Quemadmodum improbis diffidendum, sic bonis habendam esse fidem ducito .
Ne cui arcana tua credas, nisi res illas taceri,non minus sis, qui audiunt, quam dicenti ti
182쪽
Iusurandum si postulabitur,duabus de causis dabis: vel ut temetipsum turpi crimine liberet, vel ut amicos e periculis eripias . Pecuniae v ro causa nullius Dei numen iures, etiam silia quido id facere possis: ne alijs periurus, alijs
auarus esse videaris. Praecepta de amicitia tum ineunda um explorada,
Amicitiam cum nemine iungito, priusquam ' exploraueris,quomodo prioribus amicis fuerit usus. Sperabis enim eum in te quoque fore talem, qualem erga illos se praebuit. Amicitiam tarde incipito,c piam tuere diligenter . Nullos enim habere amicos aeque tu pe est, ac subinde mutare sodalitateS. . Neque cum damno fidem amicorum explo rare, neque sodalium omnes ignorare velis:eius
rei commodissima vi erit, si te simularis ege
In consilium item eos adhibe de rebus, qu vulgari nihil refert,perinde ac si arcana statina.& si ustatio periculi erit expers, & adeptio,quiabus sint moribus, apertius ostendet. Amicos, tum in iactura opum, tum in secietate periculorum cognosces. nam ut aurum igni probatur, sic amicorum fides in rebus aduersis perspicitur. Sic autem rectissime tractabis amicos, si non expectes dum te rogent, sed ultro, cum tempus postulat, eis opem seras.
183쪽
I 6 Non minus flagitiosum esse puta,vinci beneficijs amicorum, quam maleficijs inimicorum. Eos amicos proba , qui non tantum malis tuis doleant, sed qui etiam bonis tuis non inuideant. Multi enim vicem amicorum in rebus aduersis dolent, & ijsdem in rebus secundis inuident. De absentibus amicis mentionem fac apud praesentes , ut ij putent te sui quoque,ubi dices.serint, non sore immemorem . Venitus .
In vestitu studebis mundus esse,non ornatus. Arguit enim mundities grauitatem, ornatus
Diuitiarum disus. Omnem diuitiarum fructum, non m magnitudine opum, sed in moderato usu rei famili ris esse positum existimae . Eos, qui diuitias augere student, cum partis uti nesciant,contemnito: nam id perinde est,ac si quis bonum equum emat , equitandi male peritus. Αma bonorum, quae tibi contigerunt,no immensam possessionem, sed moderatum usum. Dabis operam, ut diuitiae tibi sint utiles, &obnoxiae. Sunt autem ijs,qui Hii sciunt,utiles rijs,qui uti possunt, obnoxiae. Quae facultates tibi sunt, eas duabus de ca sis magnifacito: tum ut magnam mulctam soluere: tum ut honesto amico, quem urgeat imfortunium, subuenire queas.
184쪽
rsy. impiger alnimus. In reliqua vita non supramodum eas diligi. , sed mediocriter.
emini exprobranda cadamitas . Praesenti statu contentus esto, sed res quaeri to melioreS. Nemini calamitatem exprobres: nam sertuna communis est, ut futura non cernuntur. Beneficentia , Bonis benefacito. Praeclarus enim thesauris est,beneficium in bonum virum collatum.
Quod si de malis bene mereberis , idem tibi usuveniet, quod ijs, qui canes alienos pascunt rna & hi aeque allatrant eoS, qui dat,quam quonlibet & improbi tam eos qui iuuant, quam qui nocet violanti sentatio. Asseolatores non minus odisse debes, quam impostores: nam utrique laedunt eos,qui fidem' ipsis habent... - ' ISi eo* amicos complecteris, qui tibi nequicsimis in rebus gratificantur,nulli erunt, qui tua odium in vitae consuetudine, propter res Optimas suscipere velint. i. 'Quo pactosine inuidia laudem inuenias V .
υ i a simitas pares . Humanus in eos esto,qui te conueniunt,nonsastidiosius: nam fastidium,& tumorem Vel se ui dominorum vix sustinuerint:. at humanitaS, grata, & iucunda est omnibus. Haec autem sunt humanitatis ossicia, non esse rixosum,non in rosum,non contudere contra omnia, non asperς-M . 2 L a fami-
185쪽
familiarium iras Excipere, tametsi nulla iusta de causa irascantur: cedendum quidem illis est, dum commoti sunt, ac tum demum,ubi deferisbuerit ira, sent obiurgandi. non ita ridiculis serias res agere, non in rebus seriis, nugis ga dere : nam omnia intempestiua sunt molesta; Nnon cum molestia c6nserre beneficium ; quo vitio vulgus hominum laborat, qui & si obsequuntur, grauatim tamen dant operam amicis, non exquirere conqueredi causas; graue enim est non ad reprehendendum propendere, quod iracundiam extimulat.
Compotationum sodalitates vitare consulistissimum certe fuerit, sed si quandoleasus eo te detulerit, ante ebrietatem surgim elim enim vino mens obruitur, ide quod euiribus ei Eu nit, e quibus aurigae sunt excussi nani ut hi temere serunt, carentes gubernationibus,sic ahimus in multa delicta impellitur, ratione sub
Magnanimus esto:vt immortalis,refamiliari moderate fruere, Ut mortalis.
Modestia petulantiae praestit . Quantum petulantiae Hodestia piistet, re eo perspicies, quod omnes e ceteris improbectis fructum aliquem capiunt, illa ver Uoluid, trimentum etiani iniungit. natii sarpehumero fit, ut isti,si quem ostendere verbis, re ipsa gra ues poenas luant.
186쪽
si. a Laudatio amisitis tantillatrix. Cum quibus amicitiam tibi constitutam esseris,de ijs honorifice loquitor, ijs audientibus, qui renunciaturi sunt . Vt enim amicitiae laudatio, sic inimicitiam vituperatio principium est. Consili, capiendi deliberatio qualis esse debeat.
- Ιn deliberando, rerum futurarum e praeteritis exempla petes: nam quae obscura sunt,e manifestis facillime dijudicantur. Diu delibera, sed quae visa fuerint, celeriter
Existima, nihil a Diis immortalibus tribui posse melius prospera sertuna; a nobis ipsis sapienti consilio. Quibus de rebus aperid profiteri vereberis,& tamen cum amicis aliquibus communicare cupies,sic orationem instituito,quasi res aliena sit ; nam eo pacto, & quid ipsi censeant, cogno
Sed cum ab aliquo consilium in tuis negotiis expetes, considerabis in primis, quomodo res suas ipse administrarit. na qui suis negotijs in rosellus est, nil de alienis melius deliberabit.
Sic autem curi tu acuentur, ut bene mediateris omnia, si cogitaris, quae damna temeritatem sequantur; nam valetudinem quoque tum diligentissime curamus, cum aegrotationuin molestias in memoriam reuocamus .
Rex imitan m . Regum mores imitare, & ad eorum studia te conserisic enim eos,& probare,& aemulari te puL 4 tabunt.
187쪽
26stabunt. unde hunc fructum capies, ut & apud multitudinem gloria floreas, & illorum bene
uolentiam erga te confirmes . . .
Legibus,quae seruntur a Regibus, & ipsis o xempera I sed voluntatem tamen eorum firmissimam esse legem ducito. quemadmodum enim, in Repub. populari degenti multitudo colenda est, sic eum, qui in imperio regio consedit, Rogem admirari oportet. l 12 cu' gerendi maginratus.
Delectus ad magistratu, nullius improbi midinisterio in obcudis negotijs utitur: na quicquid ille deliquerit, id tibi imput bitur.
A publicis functionibus discede, non Iocupsetior, sed laudatior; laus enim multitudinis naregnis opibus est praeferenda . Nullius improbi
negotij,vel adiutor, vel patronus esse velis: na& ipsa talia putaberis agere, qualia perpetr i a caeteris defendeS. Aequalitas seriιanda. Sic te par ,ut alijs plus possis,& aequo G iure eu c teris vivito: ut te iustitia colere appareat non ex imbecillitate, sed propter aequitatem . Honesta paupertas iniussis opibus potior. iPaupertate cum iustitia coniunctam opibus male partis praeser. na cm diuitiae viventibus
tantu prosint,iustitia,quae etia post obitum gi via parit,longe utiq praestantior est habeda:iliqPerditis etiam hominibus contingunt a lianzimprobi consequi pullo modo possunt . . .'ἰ γ
188쪽
. Neminε eorum,si Iucris iniustis ditescunt,ae mulare. sed eos pluris facito, g in iustitis studio
incomodis assiciuntur: na iusti, ut nulla re alia ηiniustis prestent, spe certe stuuntur meliore.
Mens in primis excolenda. Cum omnium rerum, quae ad vitam degenda attinent, curam sustipito, tum ingenium, vel maxime exerceto I maxima enim res in re mianima, est bona mens in corpore humano.
corpM laborum sit tolerans . Da operain, ut corpore sis laboriosus,animo fastidiosus: ut altero perficere queas quae dein creueris, altero conducibilia prospicias.
Quicquia acturus es, priuS cum animo tuo reputa; multi enim sunt, quorum cogitationi lingua anteuertit. Vici udo rerum omnium. Existima, nihil rerum humanarum esse frinu sic fiet,ut nec in rebus secundis laetitia exultes, . nec in aritersis consterneris .i ' Duo loquendi tempora .
Duo loquendi tempora constitue, unum de rebus tibi plane cognitisi alterum de hs, quae dicenda Iecessario sunt. In his enim solis taciturnitati pristat oratio: alias vero tacere satius est, quam loqui . Celanda res, tam secundae, quam aduersa. Et gaudere dcbes prosperis successibus , 8e moderate serre dolore calamitatum. sed utraq. tege ac dissimulas cum enim domi opes no- , stras
189쪽
stras occuItemus,absurdum fuerit obambulare sic, ut animi affectiones omnibus pateant . Probra magis timenda quam pericula . Magis caue reprehensione,quam periculum:
nam ut improbis hominibus sermidolosus vitet finis esse debet:sic bonis viris vita ignominiosa. Sumo studio elabora,vt in tuto vivere queas; sed si quando tempus inciderit, ut pericula sint adeunda, incolumis E bello euadere stude cum
laude,& gloria,no cum infamia,& dedecore: nafatali necessitate,quasi lata sententia, morte dum est omnibus; sed honeste oppeterrinatura peculiare praestantium virorum esse voluit. Sola virtus solidata, T Autrum M voluptates parit. c Maxime autem incitaberis ad studium honestarum rerum , si animaduertes, eas verissim rum voluptatum esse procreatrices e nam in cordiae, luxuriaeq. amore, molestiae statim adhς-
rescunt. At qui virtutem industria sibi coparat, vitamq. sobrie prudenterq. instituunt,ii semper oblectationes sinceras, di constanti es adipi. scuntur; illic primum gavisi elande dolemus; hic, post molestias, voluptate perfitndimhr. Illustribus hominibus necesse est virtuti ore opera. Cogitabis aurem, licere improbis,& abiectis
hominibus quiduis agere nam tale statim intitio viis suς fundamentum iecer mi, at bonis,& honestis vir tem negligere oncessum non
est ; aut eris certe mon potest, quin a multis
190쪽
Enera causarum ex auditorsi numero tria
In unoquoque genere duo fines. a. ' Finis generis demonstratiuihonestis. ibid. Finis generis deliberatiui utilitas. 3Finis generis iudicialis aquisvi. ibidia Demon nrativum genus, tempus praesens, deliberat iuu, futurum, iudicialeprateritum I ectat. ibid. Quia genus demonstrativum. 6-Generi demonstrativo varias ni imposita nomina. 1 Genus demonstrativum laudativum potius, quam vituperativum dicitur. ta ibid. Cur excogitatum sit. HL.
Cur generi demonstrativo tempus asens copetat. 6Genus demonstrativum in omnia tempora poten dis fundi. ota
Quid laus, quid laudatio . 'i . . IEncomiorum genera ad duo capita referuntur. IV. De Pane 'ricis orationibus, qui estnneraris. δm Dei laudatione . Duobus modis poteR Deus laudari. De hominis laudatione. Bonorumgenera quatuor. V.... De felicitate. IGDe nobilitate publica . rm no sitate priuata. It. De