장음표시 사용
171쪽
exemplum magistrarimim conformari . - Signa bonae gubernationis. Hoc tibi argumeto ἰit, te regno bene praeesse,
si videris subditos, & ditiores, & modestiores,
sub imperio tuo esse factos. 1 T 1 Famae studendum. - . a. Praestare puta, liberis tuis honestam famam, quam magnaS Opes relinquere: nam hae mortales sunt, illa immortalis : fama pecuniae quaeri possunt, emi pecunijs fama non potest; opes etiam improbis contingunt; gloriam vero pa rare non possunt, nisi virtute praestanteS. Splendor vestium . Splendidus esto in vestitu , & corporis ornatu': in alijs vero actionibus tolerans laborum, ut Reges decet; ut & ij,qui te vident, ob aspecta Ote regno dignum iudicent, & familiares tui,ob animi tui robur, ij idem assentiantur.
Considera semper, & dtina, & facta tua,ut in delicta quam paucissima incidaS. 'Ne quid nimis. Optimum est seruare modum; sed quoniam is facile cognosti non potest,malis citra resiste-xe, quam ultra progredi: mediocritatis enim vis, magis in eo quod parum,quam in eo, quod a
nimium est, Cernitur . . ' . I
Vrbanitas grauitate temperata.
t Vrbanus esse stude, & grauis, quorum hoc principatum decet, illud congressibus est aptu. bed hoc est recinia omnium aeis ficillimum. Nam Q
172쪽
eos,qui grauitatem assectant,plerumque frige M : oui urbani esse student, nimis abij cere se Comperies. Est autem utraque hac ration utendum, & finitimum utrique incommodum
Experientia cum scientia coniungenda. Quicquid earum rerum, quae rogum cognitione digna simi, certo nosse vis , ad id adhibe doctrinam, & experientiam Nam ut doctrina vias tibi ostendet: sic rerum gerendarum CXCrcitatione id consequere, ut reS dextre admInistres.
Euentus adhibendus in consilium. Cogita quae res, & gerantur, & ferantur,tum a priuatis hominibus, tum a principibus: nam si praeteritorum recordere,de futuris etiam rectius deliberabis . Virtutis Riιdium . . Minime decere puta,cum priuati quidam homineS mortem oppetant, ut post obitum la dentur, Reges ea dudia, & actiones fugere,quae viventibus gloriam pariant. imagines,quae Vir-.tutis tuae potius , quam quae corporis monu'menta sunt, fac relinquaS1. I Honestra securitate potior. Operam cum primis dabis, ut & te, & Vrbe in tuto colloces : sed si periculum adeundum sit, honestu mori, quam turpiter vivere prae optabis. - cogi-
173쪽
cogita te Regem esse. In omnibus tuis factis Regni memento, ne quid honore isto indignum designes . Spectanda Immortalitas. Caue admittas,ut natura tua simul uniuersa Intereat 1 sed cum corpus mortale tibi: ntigerit, animus immortalis: conare immortalem animi tui memoriam relinqv e. Sermones praeclari. Meditare de praeclaris actionibus loquit ut assuescas ijssimilia sentire,quae dictitas. Fac quae probar. . lQuae tibi cogitanti optima videbuntur,ea re ipsa perficito. et . Quorum gloriam miraris, eorum res gestiis
Quae tuis liberis praecipems, ea ipse Lacere
Vtere praeceptis nostris , aut tute inueni meliora. miani sapientes perhibendi D I Sapientes existima, non eos; qui de minutis rebus egregie dicunt et nec eos, qui aths facit talem pollicentur ,cum ipsi multarum rerum inopia laborent, sed eos, qui etsi mediocria de se profitentur, tamen di negotia dextra obire, di inter homines versari commode possunt: nee in vitae mutationibus perturbantur, sed pulchre, & moderate serre, tam secundas res, qua aduerias queunt.
174쪽
. Concitaris icti , maxime , cum res praesenR consilium postula pectadi sunt, repudiatis ijs, qui ambages agunt, & in genere de rebus dicunt : mu Itoq. magis illi sunt improbandi, qui nihil quod fieri debet intelligunt. Constat enim reviqiii sibi ipse prorsus est inutiliS, nunquam
alios iacturum esse' prudentiores . Cordatos autem homines, & eos, qui longius, quam ali, prospicere possunt, magnifac to, & colitor ac persuasum habeto, Bonus Consiliarius. Bonum consiliarium utili stimam, & Rege omnium dignissima esse postessionem. Illos etiam tuum regnum maxime amplificaturos credito, qui tuam mentem plurimum iuuare, & excolare possunt .
V Is Q v K ciuium,id,quod sui est, re e, & diligenter debet administrare, nihil ex principis mandatis negligere
aut contemnere, fidem erga Principem seruare,alienis abstinere . Talem erga alios se
praebere, qualem Principem erga se esie p itulat. Non
175쪽
is 6- Non debet festinare potius ditescere, quini probitatis opinionem consequi;cum ij plurimis bonis potiantur , qui maxima virtutis gloria
Iniusta lucra haud putare debet auctura esse diuitias, sed periculum allatur . Principis mandata, & ea potissimurn, quae in commune commodum c dunt,libentissim ani
Alacriter inseruiendum, quo pluribus Princiapis utilitatibus inseruiendo, eo maiores fructus inde percipiantur . Principis multos oculos, & aures,ac Iongas mauus, licet corpuS praesens non fuerit, adesset
- Clandestinae machinationes vitandae;cu fierLnon possit, quin clandestini conatus . magnoς terrores adiunctos habeant. Simpliciter,& aperte, no callide, aut occulte gerenda res. publicae, nequis facile calumniari.
Probandae ad torn es,eaeq. male putandae, quas
ignorari st Principe velit, & ille bonae, quibus auditis Pxinceps ciuem probiorem iudicet. Scelestissimi ad Principem deserendi, & ii praesertim, qtu imperio instidiantur, aut in eo se improbe gessint, cum idem stipplicium occultantibus, quod delinquentibus debeatur. Bona conscientia utendum , citin Principes, delinquetibus meritas scelerum ps nas irrogo .. bonisq. recte factorum praemia elargianpur . . . A Nulla
176쪽
I TIp Nulla consilia, nullae sedalitates, nullaeq. CD- spirationes sine Principis auctoritate institueridae, cum nimium periculos e sint. dia Non tantum peccata, sed etiam eiusnodi studia fugienda, quae sine peccati suspicione esse
Praesens Principis status retinendus , & d sendendus,nullaq. requirenda mutatio,cum fie ri non possit, quin per huiusmodi tumultus, &urbes intereant, & priuatae domuS euertantur. Saeuitia, aut mansuetudo non tantum ingenijs dominorum tribuenda, sed moribus etiam ciuium: nam multivib subditorum improbitate, aspedus imperare, quam vellent, sunt coacti. Nos tam Principis elementiae,qu1m proprie
Principis securitas,& tranquillitas exoptandareum, quo is tutior fuerit,& cuies securiωres existant.
Humilitas erga imperium seruada,leges Obseruadae,& spledor in publicis administrationi bus,& Principis mandatis.obeudis adhibedus. Adolescentes ad virtutem excitandi,non tantum praecipiendo,sed in ipsis actionibus eis demonstrando . Docendi sunt pueri parere in regia imperia ,& assuefactedi, ut in eius virtutis studio potis simum versentur : nam ubi parere didicerint, multo rectius imperabunt. Si fideles fuerint, &probi, bonorum Principis participes erunt; sin improbi, suas opes in discrimen adducent. - Par
177쪽
Patribus elaborandum est, ut filiis, Incipis beneuolentiam relinquanto nam nullae firmi res opes legari possunt. Nulli est fides violanda, nec amicis magis credendum, quam inimicis. Beati iudicandi, non opulentissimi, sed nublius sceleris sibi conscij. His non est inuidendum, qui apud Principem
proximum locum tenent, sed contendendum , ut probitate, & virtute ijS aequari mereamur. Amandi & honorandi sunt, quos Princeps summo complectitur amore, ac magnifacit, ut eadem haec & nobis ab eo tribuantur. Sermones de Principe sint quamhonestissimi, & quae eo praesente dicuntur, eaon, cum abest, dicenda . Principis beneuolentia ractis magis , quam verbis ostendatur. Vita verbis respondeat. Principis verba pro legibus habeantur. Tan dem ciues erga Principem tales sint, quales e ga se subditos esse vellent . Prae-
178쪽
Praecepta quaedam, quibus Princeps m ximos in via virtutis progressus face- ,re , & apud alios homines via, uerios fic rere floria possit. ligio
R t M v M igitur, quicquid ad cultum deorum immortaliuattinet, id religiose praesta νnon sacris modo faciendis, sed iureiurando etiam conseruando. Nam illud ample pecuniae indicium est, hoc
morum integritatiS argumentum . Venerare numen, um semper,tum vero maxime, cum sacra publice fiunt. Sic enim simulti di s immolabis, & legibus obtemperabiS.
Talem erga parentes tuos te praebe, quales in te liberos tuos esse velleS . ExercitIa. Eas corporis exercitationes amplectere,quq
valetudini potius, quam quae ad robur prosint: quod ita consequere, si laborare desinas, vir, hus adhuc integris, & vegetiS .
179쪽
Resus . Neque petulantem risum ama, nec audacem rationem proba . quorum alterum stultitiaecst, alterum insaniae.
Quae laeta turpia sunt, ne dictu quidem docora esse pura . , Viatus.
Assuefac te,non torvitati,sed seueritati: nam illa pertinaciae tribuitur , haec prudentiae. AdοIescentia virtutes. Persuasum habeto , te nihil decere magis modestia, verecundia, probitate, temperantia: nam his rebus omnis adolescentiae disciplina
Conscientia, Τimenda, Voluptates. Ne quid umquam turpe admiseris. spe celandit nam ut maxime nemo rescistat alius, tu ipse tamen tibi conscius eris. Deum time: HO-nora parenteS. Amicos Verere. Legibus ob- tempera. Voluptates eaS sequere, quae gloria pariant : nam , ut honesta oblectatio res optima est, sic turpis pessima , . Coenda calumnia. Cave criminationes, etiam falsias . Vulgus . enim, cum veritatem ignoret, opinione ducitur. Lux amanda .
Quicquid egeris, palam Qre omnibus credDto . Etsi enim quippiam in praesentia celaris, post tamen innotcscet.
180쪽
Via ad gloriam Cloriam sic facillime consequeris,si ipse non
seceris ea, quae ab alijs facta reprehenderes. Discendi ratio. Doctrinae studium pariet tibi doctrins copia. Quae scis,diligentia tuere: quae non didicisti,
artium cognitione addiscito: nec enim minus turpe est, utilem orationem, cum audieris, negligere , quam data munera repudiar .
Audiendi studium latilissimum. Quicquid ocij datur , id audiendis eruditis
sermonibus consumito. sic enim fiet, ut quae magnis alij laboribus inuenerunt, ea tu facile perdiscas. Audire multa praestare puta, quam multum pecuniae coegisse: nam haec facile amittitur, illa numq. deserunt. solius enjm sapiet tiae possessio est immortalis. Ne te pigeat togam viam ad eos ire, qui utulem aliquam doctrinam pollicentur: nam cum mercatores rei familiaris augendae studio tanta maria transeanti turpe fuerit adolescentes excolendi ingenis causa, nec terrestre iter velle susciper . abilitas. Moribus tuis adsit affabilitas, verbis urba nitas. Est autem affabilitatis, se lutare obuios: Vrbanitatis, cum eis familiariter colloqui. Familiaritas. Comis in omnes eris, sed optimorum familiaritate utere: sic enim illorum inimicitias ub