장음표시 사용
61쪽
exegerit, i Endat. In cunctis mero praesicriptum , monitasequem Fratris tui Friderici: quae menti meae , obsequioque consentanea esse nunc sitas , postea clarius cognses. Vis segeti, tertia 'Nonas P ο-
E oo a Ni mense Rex Ambrosium praeficit Italicis Copijs deducendis Tribuni titulo, imperioque, datis ad ipsum ea super
. re literis: in quibus amplissimis verbis eius fidem, prudentiam, scientiam rei militaris, aliasque Ductoris optimi proprias virtutes diserte commendat. Ad hanc regiam voluntatem plenius perficiendam, ex Hispania Genuam ιe contulit Fridericus ribique cum Fratre de rebus agendis deliberatione Liscepta, cum, eodem Mediolanum proiectus est, ut Fontanum Infibriae G bernatorem de comparandis Copijs alloquerentur. Is iri v M interea duxit Annus millesimus sexcentesimus secundus: quo tempore Archi dux deditionis spe fraudatus ut diximus in magna Ostendam oppugnatione iussit invadi. Prius tamen in vetus Oppidum, quod paulo ante fuerat memorata maris procella labe tactatum, ingentem fieri voluit bombardis fulminantibus impressionem . Ea facta tam vehemens fuit, ut i propugnaculo praesertim , quod vergit ad mare, amplam duxerit ruinam, hiatumque patefecerit irruptioni Militum opportunum. Igitur oppugnatio in hunc modum instituta septimo Idus Ianuari j. DuCTORE s Ordinum quatuor cum tribus centur js Militum id propugnaculum aggredi iussi; duo vero Centuriones eum ducentis Militibus muri longitudinem , qui ad pio pugnaculi laeuum latus excurrit. Has Copias sequuturus erat cum quadringentis Didaeus Durangus Hispanorum Tt: bunus: cui mandatum , ut stat im atque captum esset propugnaculum, id sibi communiret. Tres praeterea Centuriones cum duabus centu-rijsinu aliari erant lunatum veteris oppidi munimentum . Antonius vero Gambaloyta Mediolanentis, Eques Hierosolymitanus, Italorumque Tribunus, cum totidem armatis , quatuor que Ductoribus in eodem munimento se, suosque tueri iussus, d cum Durango mutuam opem conferre. Alij trecenti sub quinque Centurionibus; ac postremὁ cum quadringentis Augustinus Mexia , prompti futuri erant ad accurrendum , quocumque res vocaret. Reliquus demum Exercitus in varias acies distributus, ad omnem belli necessitatem accingebatur. Vt vero , quae pars oppugnanda erat, ab Hoste ignoraretur; adedque vires ad se tuendum cogeretur in omne latus diuidere, atqu extenuarer sapienter imperatum, ut paruae Militum manus ab
omni parte oppidum aggrederentur. h IN
62쪽
Iu primas noctis tenebras irruptio indicta, quibus horis r ciprocare selet maris aestus: iussusque Bliquoius Comes E su bredenensi statione eodem tempore alueo transimisso, obiectum sibi veteris oppidi latus adoriri. Vbi primum incubuit nox, de aquae risederunt; ab Albertino propugnaculo factum initium oppugnandi.Magno impetu obsessores irruunt,ac si pra murum euadero certatim enituntur. Et licet plerique uti sit in ipso conatu deficerent, ac prolaberentur vel exanimati, vel saucii inon idcirco deficiebant animis alii, neque ardor Vpediendi re-iligescebat. Η Α v n segnior erat in Obsessis ad resistendum vi or. Quirpe satis a Milite, rebusque caeteris ad desensionem instructi, in omnem accurrebant partem, seseque strenue tuebantur. Illud etiam prudenter instituerant, ut excitatis undique ignibus, accensisque luminibus Oppidu m omne illustraretur. sebat, ut commissum sibi quisque locum firmius teneret : & certiores in Hostem ictus dirigerentur: atque expeditius esset in quod uis
latus, quo vocaret necessitas, se conserre. Imo eorumdem luminum beneficio deprehenderunt i alias oppugnationeS circa
Oppidum sparsas, inanes, atque ad Delenibres distrahendos si
mulatas: unam tantum esse, quae robur Omne continerem, & contra quam vires essent uniuersae conuertendae. Buquoius vero cum aqua. aluci altiores , quam crediderat, reperisset i trai cere cum
suis ad oppugnandum haud potuit.
Ici Tvst animosiores Ostendani ad eam partem, in qua tota vis Hostium incumbebat, facto concursu , irruentes aceris rime propulsare: maioribus, minoribusque tormentis sternero audacillimum quemque . propugnaculum, murum, latus illud Oppidi omne tam valide tueri; ut eorum ne minima quide ex parte potiri Catholicis licuerit, quam ut summa vi,atque a dore dimicantibus. Quare hi non sine graui suorum iacturar ferre pedem coacti. Quibus illud etiam infeliciter euenit ab Hostium insidijs: ut, quas transmiserant aquas , dum ad oppugnandum irruperant; apertis, dum retrocederent, cataractis, magno impetu auctas, adeoque tumefactas offenderint, ut e rum plerique fuerint ab eisiem absorpti. Octingenti in umerantur, partim extincti, partim saucij; eosque inter non pauci Centuriones; atque ipsi prae caeteris Legionum Tribuni, quorum paulo ante meminimus, Gambaloyta caesiis, Durangus vulner tua . Cecidit quoque Ioannes Contrera Equitum Centurio , su
premi Exercitus Commissarij Filius: cui ad mare cum suis equitantillobus e bombarda displosus deiecit caput. Lius centuria Guil-
63쪽
Guilletao Verdugo demandata. Et illud memoria dignum traditur in hac oppugnatione contigisse. Inter caesorum corpora cadauer Hispanae Iuuenculae repertum, exceptis aduerso pecto re vulneribus. quae dicitur inprimis Ordinibus sortiter pugnans occubuisse . Aureum torquem circa nudum corpus ha bat; dc pecuniam, aliasque res pretiosas in loculis. Ita multis, atquω
opimis onusta spolijs, ipsa demum reciprocantis sortianae s lium suit. Egregiam in eodem conssictu praeititit operam Ioannes Bentriolus Hieroselymitanus Eques, Vidonis Cardinalis Benti uoli Frater:quem paulo pὁst Archiduces honoris ergo Hastatae cohorti praefecerunt.
O s infelicem hunc exitum, atque obsidionem tamdiu sine fructu protractam i multinue magis ob hyemis, quae iam inualestebat, asperitatem, plerique auctores erant Alberto, ut rem prope desperatam missam faceret. At magnanimus Princeps,qui probe norat: prudentis haud esse , quod diu meditatus fuerit opus, statim abi jcere : neque vel Hispano Regi, vel sibi dec rum fore, ab ea obsidione tam facile desistere, quae tam vulgata per Europam , tantam excivisset in Nationibus expectationem sui ; eorum consilijs nequaquam assentiendum existimauit. Quin ad opus acrius urgendum, a Diui Alberti station iussit ingentem erigi quadratam molem i Planam formam vulgus appellat in quae quam maxime seri potet, Oppido ex ea par .
te desiper incumberet. Buquoio vero mandauit, ut e Carolino munimento ad Bredenensem alueum quam celerrime duceret aggerem si pra memorarum. M ULTvM ex utroque latere laboris exantiari coepit . Et quadrata quidem munitio, quae in arido selo extruebatur, caeramalium fascibus, atque arena tantummodo constabat. At agger, qui in loco excrescentibus aquis obnoxio fabricabatur, alia molitione , atque opificio compingendus suit. Trabes iraque insumebantur quindecim pedes longae, quibus med ijs aliae longitudinis eiusdem rectae clauis infigebantur ut literae, T, speciem referrent, a qua nomen etiam trahebant. Hae mari recedente , in arena prope alueum ita collocabantur, ut altera pars iaceret, ad lineam altera insurgeret. Super eas ramalium , laterumque maiora sarcimina, alibi indicata , deuoluebantur, atque inter se apte coniungebantur ad septuaginta pedum latitudinem, longitudinem vero pro arbitrio. Utque firmius haererent, vinculis ex obtortis ramis connectebantur. His minores
lucanicae superiectae in transuersum disponebantur aliae super aliis , dc paxillis exacutis, ceu clauis, m uiuo iunctae eisdem vin-li x culis
64쪽
eulis eonstringebantur. hunc modum plures farciminum, εσο 1.
quasi contignationes coagnaentatae In eam altitudinem assurge. bant, quam exaestuantes aquae minime superarent. Multum de . nique superfundebatur arenae: ut eo pondere moles aduersus maris impetum firmaretur. Loricam quoque e ramorum Lici- Paramis.
bus, terraque congessi supra eumdem aggerem construxerunt Ostendam versus: ut bombardarum ictus defenderet: interiecta vero subinde spatia suis collocandis tormentis reliquerunt. Inser camo m.
haec Varam bonis Marchio Burgundicae Legionis praesectura tria abdicauiti quam Archid c eius Fratri Claudio Balansonis D mino commisit. His ita dispositis, cum accepisset Albertus, in- gentes ab Hoste seri bellicos apparatus: ut copiosius ipse quoque se ad bellum instrueret , Gandauum migrauit; Ioanni do Riua Exercitus imperio in Ostendana obsidione demandato.
A et Spinulae Fratres Mediolanum tuti paulo antὸ diximus in
profecti ad contrahendas Copias , Fontanum Comitem conue- Foleaura.
nerunt. Is de conducendo Italico Milite ipsis facile assensus est: Multare. H. anicum vero prorsus abnuit , quem haud abundantem numero, commissae sibi prouinciae necessitatibus reseruandum ducebat. Regressus in Hispaniam Fridericus, ut incunte Vere, hoc est eodem tempore triremes in Belgium deduceret,quo Marchio Frater coactas ex Italia Copias eoaem traheret: illud ab Reg contendit, atque impetrauis, ut si quidem Hispanos Insubriae de- M QMini, mere e Regia re non foret; alia duo Italorum millia conscribendi potestas esset. Igitur Marchio ad florentissimum constandum As, discExercitum diligentiam omnem adhibere. Centuriones praeser- τὸ is, Iu-tim, aliosque Militum Praefectos ex ambientium concursu eligere tum veteranos, & bellicae scientes reii tum opulςntos, ac is e. nobiles, ingentem numerum in aciem attracturos.
D v , s in Legiones Copiae omnes diuisae: in unaquaq viginti i sub quibus sngulis viginti serὸ Milites supra ducentos: compagnis. superfluente numero ob frequens diffugiendi periculum. Alterius Legionis Tribunus suit ipsemet Marchio ; supremus vero Maeshisci Instructor Pompeius Iustinianus qui Belgicum hoc bellum non modo theatrum habuit virtutis suae,& antea sub Parmensi,&postea sub spinulatam fortiter, quam feliciter militando; sed Scingeni j materiem , de eo datis in lucem illustribus Commentarijs. Alierius Lucius Dentices Tribunus, Augustinus Arconaros instructor magni nominis ambo, magnaeque in bello experientiae. Quoniam vero fama per Italiam percrebuerat, militare nis i Litipendium a Spinulis Fratribus, quorum aere Miles conducebator, ac tempestiuὸ,&liberaliter lui: tantus ad nomina danda
65쪽
concursus hominum suit ex uniue sis Italicis prouincijs: ut breuissimo tempore ad nouem Peditum millia confluxerint. Ex quibus haberi delectus commodissime eotuit & nobiliorum . quorum est in bello fortius fuere , & ditiorum , quos penuri non adigit ad indecora, ct quod maxime ducit in spem victoriae ,
PRos Ec Tio Naia Exercitus in Belgium urgebat magnope re Fontanus: neque minore ardebat desiderio Marchio sei quam primum itineri committendit ille tanquam Insubriae Praefectus, ut tantae multitudinis, & quidem militaris, onere pro uinciam leuaret: hic, ut expeditionis sibi commissae praeclarum opus aggrederetur. Ver Em hic Hispani Regis iniussu mirin- dum haud censuit. Quare tum suo, tum Amicorum conlisio , dissimulare coepit apud Comitem, quam sibi praestituerat m ram eremque trahere in dies,& modo hac, modo illa de causa procrastinare.Hunc ipsum ad finem, nuam Hebdomada sanctiore contendit: ibique aliquandiu moratus, ad Exercitum re-dihi ; qui non ante Calendas Maias Mediolano deductus Fa in axicus interea longe maiores in Hispania moras expertus, eas aegerrim Etulit: atque impendentium inde malorum
quasi praesagus sui saepe prouida mens futura diuinatὶ cum dia
m ultumque super accipiendis in potestatem triremibus regia iussa expectasset; ad rem accelerandam scripsit ad Stephanu Ibarram, ac Petrum Franquelim , qui prae caeteris Regi erant a Secretis; ad Lermaeum Ducem, qui praecipuus eiusdem Consiliarius,&Continuus; ad ipsum denique Regem , disertissimis verbis morae tam diuturnae damna proponens. nisi eodem tempore conuenirent in Belgium illine Mitis a Marchione Frisiare conauctin, hine triremes uose recta ; nouos sciendos, ae multo maiores sumptin ad Mibrem eumdem alendum , quibi tamen haud esset prooectum. Praeterea nisi tempesilui flueret clasis , qua ab amo temporibm,-Cali , n arisque halitis, mentorumsue aetatibin tota pendet: in magna facile incommoda eam incurrere posse, qua destinatam expeditionem prorsus pessumdarent .mese mature praemonere , ne Ofori. quod Deus auerteret) euenirent με mel improuida menti , mel dissimulationi referrentur accepta. His , aliisque rationum incitamentis assidue negotium urgens Fridericus, Regias tandem literas impetrauit, quibus omnino iubebatur, ut e Regi jgtriremibus octo ipsi committerentur. I ci Tvκ exeunte Martio Valliseleto discessit Lusitaniam versus, atque in Algarbiae regnum profectus, in eo portu conssilit, quem olim Cuneum Promontorium, postmodum Diuae Mariae
eo morae in spinia Earum damna. Dis edere in lanae auro
66쪽
Ttiremes in timstania noa statim
nomi ne appellarunt. Hic Praesecto Regiarum triremium Caliel Iano. Adelantadum Hispani vocant ab Rege literas reddidit. Quibus ille perlectis, Friderico subiecit tob regium magni momenti negotium impatiens moraequatuor e triremibus emittendas; quas breui redituras ipsi commissum iri: alias quatuor, quae in Baeti fluitio prope Hispalim essent, se quam primum eu caturum. Dum utraeque conueniunt, res ips im ad nauigati nem necessarias parare posse. Simulque multa recensuit, quae in ijs naui is requirebantur. Nec diu post Praesectus idem Friderico significauit, alio Regis per literas mandato iniunctum sibi, uti triremes omnes ad sacrum Promontorium squod hodie Sancti Vincentii Caput appellant) extemplo transiuitteret; venientibus ex nouo terrarum Orbe onerariis, Regiamque gazam v hentibus, praesidio, custodiaeque futuras. Quamobrem earundem reditum expectandum, ut octo ipsi promisse demandarentur. Ita nouis dilationibus nouae causae subnectebantur in dies. Cognouit eodem tempore Fridericus, triremes illas ad iter suscipiendum non satis esse Remigibus instructas; quorum alij aetate seis forent, alij membris inualidi, pauci ad laborem idonei. De hisae talibus certiorem fecit per literas Regem: seseque exhibuit ad Regium thesi urum praesidiarijs triremibus com tandum, si hae tiatim suae curae crederentur . Ad numerum vero Remigum supplendum consilium optimum obtulit: ut nempe remigium omne nouem triremium in Octo contraheretur.
Quod Regiis Administris, ipsique Regi placuit.
Vai primum Americana gaza ad Gaditanum portum per- uecta est; promissas triremes Friderico attribuere tandem decreuit earumdem Praefectus . Sed ante cum eodem aliquandiu colloquutus, arcana eius, Regisque consilia rimari studuit. nanitur se, a serebat, a Venafri Marchione ipsit in Fratre conduci ex Italia in Selgium millia Peditum, Equites mille. uo sum id seret, optare se comp rtum habere. Alias merὸ triremes euegem tempore ab U S in Selgium deduci, magna etii piam expediarianti argumento esse. Ad quae Fridericus. Pedites quidem quinquies mille , Equites mero nullos u Fratre conduci. Eum perducturum illos
in 'Belgium , ae statim rediturum . auod mero ad se spectaret 1, anno si portore - .ltum ab Rege per literas seuper quadam expeditione a landicά, d V a queren0 Domino proposita, quid ipse sintiret: ingenuo
suam sententiam protulise: eam fue Regi, ac Tygio Senatui probatam. Ivὸν in Hispaniam euoeatum , iussumque alias Octo iniremes in Setigium adducere udque tam maturi, ut in aestatem proximam usui f-s . Cιurum tuid aut Rex , aut Orchidux animo agitar ni,
67쪽
μὸ-me conspirarent Me prorsu ignarum. Magnum aliquid agitari adictit ille: merum tam paucis triremibus confici nequire . Respondit Fridericus. Sisuidem expeditio intra zelandiam, Hollandramque contineretur; perduci ad exitum posse octo illis triremibus ad se. ptem alias, qua in Belgio erant, assiunctis: sin maius opus moueretur, eas omnes profecto satis haud futuras . Ac proinde credibile se nihil maioris momenti tentatu=u iri. Ita pridericus Regium arcanur caute dissimulando, & fidem Regi seruauit integram, & obicibus occurrit, qui solent pateficiis conflijs obuenire. A N GLic a vero expeditio clam ei demandata multis dissi- eultatibus obstruebatur, quas ipse Regi, Lermae Duci, Franqu se, atque ibarrae datas ad singulos eadem die epistolis significauit. Et ad Regem quidem praecipue in hanc L rme sententiam, scripsit. In Regi isse mandatu habuisse, ut restressus in Belgium adeommissam expeditionem exequendam , bis mille Hispanos ab Aethi-
duce acciperet, quos ex Insubria eum abys millisus Italorum Marchio Frater conducturm erat: ac sine illis nihil omnino aererederetur . Postmodum mero ex Italia , Selnoque compertum F;i, Fontanum fomitem metuisse Hispanos Milites ex Insubria deduci. Alios ab Archiduce si sperare non posse , qui Copiarum penuria laboraret ;quique potius
ad Exercitum ιnhiaret ex Italia meriturum. in anteacito quo I sectempore expertum, nullam triremibus Q m ab Archidiace conjerri. βuare siexoeditio peragi sine Hispano agilite ncquiret, hunc mero nullum nauci βι liceret si eam prorsus per sol dum illum annum duas ram. Pro fliceret ergo in rem omnem Regia Maiestas, prasir beretque, quid in tantis rerum anζUlys agendum. Si prioribus fletur decretis,
in qua prudentissimi qui1 .e Con=barij,atque Administrι consenserant: sperare se, Deo fauentri grandibus carptis fortunatos exitus responsuros. sti ipsi nisi siperasset, numquam se tanto domestica rei, existimationis, atque ipsius mitin diserimini commisurum fuisse. Sin mel δε
eientibωs, qui ducantur, o panis, mel aliam quamcunque ob cau
Iam destinata expeditis minime n qu nda mideatur: illud se ab I Ita sapientia etiam atqVe etiam flagitare; ut sidus expendat, ac
deliberet rum designata expeditione seclusa,triremium ali uot Classem in Belgis promptam melit esse, nec-ne. Sibi quid m malae opportunam evideri, ad rebellantes illos Populos Dolom in Obsequium per
mim redigendos. Tune autem id tantummorosuccessurum, cum eis congruens Peditatus , ac debita puppeditentur auxilia. Sin mero haec denegentur, uti retroacto tempore tantisti non selum nihil eas allataras emolumenti ised omnino cum grauι regia rei detrimento peritu
ras . od ad se attineret, ut Diuina simul, ae 30gia Maiestati id ,red di beret, obseruium prastareti, eam expeditionem, qua tam πη
68쪽
ico L. m. indauit. Alterum ut in regionibus, per quas transducebatur, ab omni Miles abstineret iniuria, damnive Incolis inserendo. Facilis quippe aditus ubique patet innocentibus. Alterum, ut Ordines, & Castra deserere nemo auderet: promissa decem a reorum mercede pro singulis iligitivis, qui ad se reducerentur. Quare vix centum ex toto numero in tam longo itinere diffugerunt. In sola tamen Lotharingia su e quadringenti sugam a ripuere: propterea quod eius Prouinciae Praesides subiectis P pulis imperarunt, ut fugitiuos ope iuuarent, nedum ut ipso sum Ductoribus sisterent. Exercitum non ante Marcilio lustrauit, quam in Burgundiam perueniret. Ibi Milites recensiti, tocties mille, di quadringenti comperti. Bina quoque stipendia ibidem persoluta sunt. Ivo ε processum in Belgium cum tanta militaris disciplinae obseruantia: ut non de nouo conscriptus , sed pluribus expertus bellis Exercitus videretur. Vbi Namurcum attigit Spinula ab Oratore apud Belgas Hispano adfuit Nuncius, qui eum Archi-
ducis nomine ad Aulam euocaret. Eo statim perrexit Marchio: Archiduces , Oratoremque conuenit, summis ab his honoris, ac beneuolentiae significationibus exceptus. Regias eidem lit ras reddidit, quibus Copiae, quae adducebantur ex Italia, intactae iubebantur ad appulsum Friderici cum triremibus reseruari. At Albertus certior iactus, Mauritium cum viginti duobus Peditum millibus ,& Equitibus quinquies mille properare imBrabantiam, ut in ea quotquot posset, loca occuparet cum Vc ro in Flandriam iter flecteret periclitanti Ostendae subsidium allaturus: peropportunum existimauit hunc Spinulae recentemis,& validum Exercitum caeteris suis Copijs coniunctum,ad occurrendum Hosti,tanto cum robore Militum venienti. are institit Marchioni, ut cum ijs omnibus, quos duxerat, Di est hemium contenderet , alijsque arma sociaret aduersus Foederatos. Obiecit Ambrosius Regia iussa literis ad Legatum diserte expressa robiecit expeditionem Friderico Fratri commissam, quae sine illo Exercitu promoueri non posset. At Archidua neutro retarda tus , in sententia perstitit, adiiciens: Regem ipsum assensurum sibi fuisse, pristinumque consilium depositurum ; si tam prinsens ab Hostium tanta multitudine discrimen compertum habuisset. Donec verbFridericus appelleret ; non esse recentibus illis Militibus otio ignavo torpendum: sed tanquam ad exercitamentum expeditionis futurae, in puluerem, ac Solem prodeundum. Tam obfirmatae Archi ducis voluntati diutius obsistendumnca censuit Marchio; ne in eiu sdem ossensionem incurreret, M
69쪽
progressus maiores faceret .miorum denique sententia lue erat, ut de stitu rerum uniuerso ad Archiducem res erretur :& quid useipiendum consilii, mandatis eiusdem praescriberetur. Haruprae caeteris placuit Mendoaetae, ade ae Principis mentem persiteras exquisiuit. I x et a st i M vero Diesthemium verssis Castra mouit, ac prope id oppidum in aperto substitit campo; unde facilis, atque expedita traiectio erat vel Grauiam, ac Sylvam-Ducis, vel ad su-uium Mosam , vel demum quocumque Mauritium pergere finma nunciasset. Ea tamen continenter animum cura mordebat:
quod pecunia, bellico apparatu, carrisque ad alimenta conu henda parum esset instructus, parumque idcirco alacrem Exe citum haberet; extra eam partem, quam rcbus omnibus abun . dantem Spinula Marchio moderabatur. Non defuere, qui tum quererentur, optimam praetermissam grauiter laedendi Hostis opportunitatem. Quippe qui dum ad Sancti Trudonis moraretur, magna victus penuria laborauerat. Quamobrem Milites sere tyrones, ac nescij tolerandi, valde ceciderant animis. Cumque receptus omnis perturbandis Ordinibus sit obnoxius : perque regionem hostilem, aC plures locorum angustias transmeandum Mauritianis fuisset ; nullo negotio ingentia eis licuisset inferre damna. Sed rerum omnium ad bellum idonearum
inopia a tam commoda occasione animos Catholicorum auertit
REspousvM Archi dux ad epistolam Mendozaae dedit: eius militari prudentiae integram reseruans deliberationem suscipiendam . Sapienter tamen admonuit, ut caueret, ne per bellicum dolum Hostis Catholicorum Exercitum.in Belgium interius Ostenda procul auerieret; quo tutius ipse posset Milites suos repente in naues conij cere, ac validum mari Subsidium ad Oppidum illud immittere.Quare ne longius inde digrederetur,quam ut posset hostilem appulsum impedire . Accepit Mendoaza coninsilium: ac dies aliquot ibidem supersedit, nulla deliberationOsuscepta, sed intentus in eam, quam caperet Mauritius. Is verbprimum varias simulauit obsidiones, ut Hostem loco moue. ret, ac distraheret: mox unam , ac veram Grauiae aggressiis est.
Ad eam sese instruxit, Helmondae Arcem in itinere obuiam oc. cupando ; caute veritus nὸ ab Hostibus illinc infestaretur. b G E LD R Iaa quondam Duci subiectum Oppidum , postmodum vero Brabantiae, Gravia erat, ad sinistram Mosae ripam situm . Oppigneratum id fuerat Maximiliano Egmondo Comitiburano, cuius unicam Filiam cum Guillelmus Arausionis Prin,
70쪽
Propugnaeulum perdita sumptina, Obs lionis in eiu Srri Catholicorii subadιi caui . Disposito Exer
teps sibi connubio iunxisset, ingenti quoque pecuniae vi numerata , Familiae suae patrimonio Grauiam addidit. Ab Alexandro
tamen Parmensi Duce capta, in Hispanorum venerat potesta item . Mauritius igitur, quasi paternam ditionem recuperaturus,Grauiam inuasit. Munitissima ea est, tum ab alta sessi circumducta, manibus celsis, validis propugnaculis: tum ab aquis extra eam late stagnantibus. Fluvij quoque traiectui magni momenti desuper imminet. Verum,quod ad eiusdem eluviones coercendas,ingentes in utraque ripa obices sunt erecti:facili nego tio possunt ijdem in aggeres conuerti, quibus Hostis ad oppugnandum Oppidum utatur. Ex aduerso Grauiae in altera ripa munimentum extructum erat ad fluminis transitum custodien
dum: quod quia statim occupari ab Hostibus poterat, propugnaculum perditi sumptus appellarunt. Et ipse quidem Mauritius id vocabuli comprobauit: quando vix in illud directis, displosisque tormentis, ob exiguam molem , paucoruta que De- feniorum capacem, eo potitus est.
PRIDia Idus Iulias ad Grauiam Castra posuit. Validis ab omni parte aggeribus, & propugnaculis, & receptibus Exerci-rum communiuit aduersus Hostem ; ad se mouendum loco,
si bsidiumque Obsessis inserendum, sine dubio venturum. Ad ea perficienda opera plus concessum spatij fuit ab Archiducis
Copijs, earumque in succurrendo tarditate, quam vel praesens necessitas, vel militaris peritia requirebat. Causi tardandi fuit aut Ductoris ipsius lentum,&consideratum ingenium; aut aliorum Exercitus Praefectorum, pro varietate Nationum,in senten. iijs dicendis magna varietas. FOEDERATOR vM Castra oppidum circumsidentia tres suerant in partes distributa . In prima statione, quae ad ripam fluminis collocata Orientem Solem spectabat; ipse Mauritius erat cum flore, ac robore Exercitus. Duos ab eo latere pontes imp suerat Mose: Peditibus alterum, alterum Equitibus transducendis. Totidem inter utramque ripam interiectae catenae, ac munimentis utrinque custoditae, ne hostilibus nauigijs prono fluuio delabentibus aditus pateret. Ad alteram Oppidi partem,quae Solis occasum versus longius a Mosa recedit, stationem nactus suetat Guillelmus Nassauius cum Equitatus parte,Frisijs,&Scotis. In extremo latere, qua rursus Oppidum vergit ad sumen , Anglis suis praeerat Verius Tribunus: unaque cum potestat aderant Ringrauius, &Fridericus Sol mentis Comes . Ibide commeatus nauibus importati deponebamur carris subuecti per uniuersum dispensabantur Exercitum. At ultra Mosam e