장음표시 사용
71쪽
LIBER DECIMUS QUARTUS. cyregione oppidi nulla certa pars Militum stationem habebat:
sed e totis Castris lecta Equitum manus eodem ad agendas excubias transiuittebatur. Haec fuisse serma traditur huius Mau
O. PR ID v N id temporis cum imperio tenebat Antonius Gon-ralius Hispanus bellandi vetus,& rerum expertus Audam aliqui cognominant. Praesidiariis utebatur mille quingentis ex variis Nationibus, praecipue vero Hispanis, tum sei ductus, tum Ioannis de Tarna. Nihil is praetermisit ex ijs, quae ad muniendum Oppidum, Hostem propulsandum, obsidionemque diutius sustinendam idonea existimauit fumante praesertim animos haud dubiaspe, adiaturum in tempore subsidium ab Archi ducis Co- is non ita longo interuallo remotis. Neque omnino falsa spestiuit. Qiuppe obsessae Grauiae nuncio ad Mendoaetam perlato, eo direxit iter cum Exercitu, quem propter Mosam deducebat;quo ficilius instrui posset commeatibus, ec bellico apparatu ab Vrbibus Namurco, Leodico, Traiecto, locisque ali)s ad Mosam sitis. Rutirmundam ubi peruenit, ibidem dies aliquot subfluit:
tum ut ea cuncta compararer, quae serent opus: tum praesertim ut fabricandum curaret pontem ad Mosam traiiciendum, quan
do res postularet. Verum haec mora, quae in subsidium obsessi Oppidi trahebatur, ingenti eidem detrimento fuit : siquidem inope serenda nihil celeritate opportunius. Etenim poliqua ni mcon*ectum Grauiae tandem venit, impositoque Mosae, quςs construi iusserat, ponte traiecit Exercitum, ac non procul Maiis
ritij munitionibus Castra posuit: tum demum intellexit , seriusquam oportebat, se aduenisse subsidio: cum nempe Hollisadecisue undique roborauerat, valloque tam firmo oppidum circumsepserat; ut neque huc penetrandi, neque illum obsidione depellendi spes ulla superesset. IA Mova obsessores non modo triplici ex parte deductis ad Oppidum aggeribus,viciniorem ei extremam perniciem inten-iabant i sed contortis quoque identidem globis, igneam pestem serali arte spargentibus, domorum tecta, cuti ineuitabili multorum strage, ad imum solum opprimebant. Non eo tamen . terrore consternati animos destituebant Obsessi. Quin ipsi pariter militarem virtutem praeseserebant, fossam diligenter tuendo, bombardas non incassum exonerando, frequentes iaciendo
Ar Mendoreta inseperabiles obiectas videns dissiculiates ad immittendum Oppido Subsidium , Hostem-ve submouendum ;in summa ambiguitate deliberationis capiendae militare Con cilium
Grauiae Guberra tot udalgent: a denuo eooit Conedium bellicum.
72쪽
ςilium coegit. In eo variatum de more sententijsi rit. Ut enim Praefectorum quisque bellico praestare se ostenderet ingenio ;nouum aliquod,alijsque irrepertum consilium in medium proferebat. Optimum factu nonnullis videbatur; ad auertendum ab ea obsidione Hostem , hostilis aliquis locus obsideretur. Proponebatur prae caeteris Vachiendoncha, aut Rhenoberga. Alii
persuadere conabantur, ut Rauestentum duceretur Exercitus Us sui .
Oppidulum id est duabus leucis Gravia,totidem Mega distans,
atque utrique interiectum ὶ eoque facile occuPto, cum immineat Mose, prohiberentur ad Hostem invehi per eum fluuium commeatus. Ita quippe a superiore Mose parte interclusis eutransitus suisset i quemadmodum ab inferiore obstruebatur C tholicae ditionis locis ad flumen sitis. Quae vero Nouiomago alimenta deportabantur, aedificato ad Rauestentum ponte, transim itaque Equitatu, magnam partem intercipi posse . QDro Obsessioribus undique victu destitutis omnino recedendum. rerum ibidem persistere Catholicorum Exercitum nihil agendo, stultum: Hostium castra validissime munita aggredi, temerarium omnibus apparere. In hanc sententiam Rauesten ij inuadendi, quam praecipue tuebatur Grobbedon cliij Dominus, Syruuae-Ducis Gubernator, eiusque peritissimus regionis, haud aegrὸ
veniebat ipse Mendoeteta: sed qua ratione posset eodem tantum. Exercitum tuto perducere,valde anceps animi erat. Duae ad destinatum locum ferebant viae. Altera longiore circuitu profusa, quinque, aut sex dierum itinere. Quo temporis interuallo Mauritius Catholicorum consilium facile deprehendisset: ac locunia ipse prior occupasset: vel summa celeritate tantum commea
tuum in Castra comportari iussisset, ut ad finem usque obsidionis essent sitis. Is vero haud procul abesse credebatur, cum iam aggeribus peruentum ad sessam soret, eaque iam iam submotis obicibus traiicienda. Quae vero longe breuior erat via , magnis erat implexa dissicultatibus. Nam & paludibus passim stagnabat, per quas aegerrime trahere licebat Exercitum:& non longe ab hostilibus munimentis ine edendum erat, eisdem agminum latera obiectando, non sine ingentis detrimenti manifesto discrimine. Ad has dissicultates explanandas, Grobbendonchius respondebat. Breuiore via iter suscipi tuto posse. Namque inter munitiones Hostium, eamque viam tot, ac tantas interiectas esse paludes: ut ipsi ad eamdem accedere , nisi pedites, & singillatim, ac per angustas semitas nequirent. Quamobrem nihil absis Exercitui Catholico metuendum. Minus tamen id responsi
probatum plerisque suit: quando magnae imprudentiae facinus
73쪽
ducebatur, tam forentes, ac tanto labore contractas Copias ,
dissicilibus, atque impeditis vijs, aut Hostium mille nocendi aditibus exponere.
N a tamen eo frust a contendisse Mendoetza videretur: ac nihil agendo, de sui nominis existimatione quidquam minue. ret: ad subsidium aliquod Grauiam inserendum, viam omnem indagavit. Comperit tandem , Hostium munimenta, quae Rauenenium sectabant, quod in loco erant paludibus obsito, ideoque impervio Catholicis ad subsidium ituris; & humiliora,
& mini, custodita. Quare Ioanni Thomae Spinae, Neapolitan rum olim Militum Tribuno, mandauit, ut cum Peditibus mille ex omni Gente delectis , per noctis tenebras, & silentia paludes illas vado transiret: hostiles aggeres inopinato adoriretur: perruptis, disiectisque raris ex ea parte custodijs, scalisque, quas secum deserret, munitionibus superatis, haud modicum illud Subsidium in Oppidum induceret.Quod si minus res ex sententia successisset;ut incolumem haberet Spina cum suis receptum, iussus est Simon Antunius Hispanorum Tribunus cum pari numero Hispanici Peditatus eum iusto interuallo sabsequi, atquoad nemus consistere vicinum loco, per quem transitus erat Spi nae tentandus. Quo vero ab ea parte, qua perrumpendum erat, frequentior Holtis auocaretur: idem Mendozza Marchionis pinulae iniunxit, ut uno eodemque tempore cum bis mille Pedistibus aduersum Castrorum latus inuaderet, ac vehementem OP
pugnationem intentaret. Peractum egregie fuit a tribus magnis Ductoribus , quod ab summo Duce lapienter imperatum. Uerum humanam diligentiam Omnem plerunque non comprobat euen ius. Cum enim deii natum in locum Spina mouisset; mai
res in itinere dissicultates offendit , quam animo, & cognitione
praeceperati paludes praesertim tam altas vadare oportuit; ut aquae Militum latera pertingerent. Quare licti sub primas noctis tenebra, discessissent ab suis , ad Hostem tamen peruenire non nisi iam orta luce potuerunt. Munimenta vero abunde instructa
Militibus obseruarunt: a quibus extemplo de pie hensi, ac frequentibus mosquetorum ictibus in se stati. Igitur magnanimum tentamentum ad exitum perduci non posse clim iam exploratum haberent; ad Antumj Copias prius, mox una cum h:s ad suam stationem remearunt. Neque se licior contigit exitus militari Marchionis consilio. Quamuis enim quo simulatum ipso impetum secerat, fiequens Hostis accurreret; non idcirco indefensa relicta fuit, aut desolata pars munitionum opposita , i quam vera irruptio serebatur.
74쪽
a s o a. diruendum aduolare. Alteri postremo militari Praefecto impe
rat, ut cum duabus centu ijs terga operarum laborantium tegat. Ad exitum omnia tam feliciter , quam acriter, matureque perducta. Plurimi e Mauritianis extincti, dum receptum a Catholicis occupatum recuperare conantur : nec leuiter inter alios vulneratus Tribunus Anglorum Uerius, ei tuendo lateri praepositus. At non incruenta, nec diu felix ea victoria Graviensibus fuit. In his,alijsque conflictibus tot saucij, tot occisi: ut lan tum destituere munimentum coacti sint. Eius extemplo poti-rus Hostis: aggeremque proximum interrumpens, uniuersa sos sim aqua exinanivit. Tum e regione situm dimidium propugnaculum occupauit: adeoque Obsessores inter, atque Obsetas,
praeter moenium loricam, nihil intercedebat. Aliud quoquo propugnaculum aggressi erant Foederati ;& iam actis cuniculis suffodiebant. Gravientes his cunctis animaduersis ; seduloque voluentes animo, ita se numero diminutos, ut vulnerati simul atque incolumes vix octingenti numerarentur : summam esse in Oppido bellici instrumenti penuriam: & ouod rei desperatae caput obsessis est, nullam omnino Subsidij spem affulgere: denuque moriendum sibi omnibus ibidem breui, ac velint nolint, oppidum in potestate Hostium relinquendum: decreuerunt ad extremum ultro dedere, quod retinere non poterant. Igitur de. cimo tertio Calendas Octobris Arcem Praesidiath deseruere, biduoque fist Oppido excessere cum armis, atque impedimentis, igniarijs accensis, tympanisque senantibus. In hac obfidicino desiderati sunt e Catholicis septingenti: ac praecipue Centuriones duo, Thomas minius, Hieronymusque Nobilius. Totidem Praesecti Militum inter saucios recensiti, Placidus Sangrius, de Gaudentius Coretius. Sed neque leuior clades in Castris Foede-
A et MendoΣza digressus ab obsidione, uti diximus, ad Tho num rigum Cum Exercitu substitit. Impositus Mosae ripis P gus hic est , Ruraemundam inter, atque Traiectum. Hic audito, Iidem scris Catholicos Milites sere sexcentoM Equites, Peditesque simul, ad
ρομ Hamonti suburbia in Agro Leodicensi secessisse; ibique concita
seditione tumultuari: aduersus eos cum lecta manu, quatuorque tormentis bellicis contendit : ut surgentem flammam ante con
primeret, quam latius amplificata , maiora damna importaret; Prius tamen Praesectos Militum aliquot praemisit , vi iu Duc vel criminis veniam resipiscentibus offerrent, vel in scelere pertinacibus minarentur, eos hostium loco habitum iri: ut e duabus viis alterutra debitum ad obsequium reduceret. Sed qa
duntura Propietnaeulis potitur Hostis.
dixura Mendoria vinitamia ad sediti
75쪽
iso a. TAM perniciosi tumultus factus certior Archidux, Mendotis in imperauit, ut cum Exercitu Diesthemium praeiret. Eodem quippe ipsemet se conferre decreuerat, ut armis, ac vi seditionem compesceret. Satis enim exploratum habebat, haud valde munitum locum Hoc stratam esse, neque eum muniendi spatium fuisse Seditiosis: ipsos vero maximam partem armis, ap paratu bellico,commeatibus destitutos. Igitur ubi Di est hemi uniperuenit Alberius 8, Exercitum in suas acies explicari iussit,&conuersus ad Milites, paucis ostendit: Qantum inuexerit mal
rutu ut cum maxime importu seditiosorum insolentia: qui tum ausi fuerint in tumultum prorumpere , eum hostilis Exercitu, tam mali-din, ac potem Catholicorum ceruicibis immineret. Qid mirum si Cujs per eorum perfidam secessionem imminutu, tam exyectatum, aedilitum Grauiae periclitanti subsidium inferri nequiverit ' Eius Oppidi , si obsidenti Hosti dederetur ; Seditiosus fore proditores. sedeaque se
iam tum eos Principum perduelles , fommilitonum desertores, misit ris, ac pene Catholica Fidei transfugas declarare . auare in eosdem non secus atque in Hostes arma se et errere et, uuisse. Irent secum fidelis Principibis, ac militari sacramento Cohortes, Mndicatum palmarcm iniuriam Catholico nomini inustam, pum tumque tam ignominiosum earumdem Nationum hominibi, tam perniciosium omnJus gagiti Vm. His inflammati vocibus Milites pollicentur, contra refra arios, S contumaces alacriter se Principis sit ductum, imὰ vel nutum sequuturos. Eam ut magis foueret Archi dux alacritatem , antequam Castra mouerent, unum solui stipendium iustit. Du M vero cum Exercitu pergit Hocstratam verius,adest qui nunciet: Mauri iij iussu Breda deportata ad Sed tiosos arma, bellicum instrumentum, atque alimenta. Non tamen Propterea vel ab itinere, vela mente persidiam opprimendi reuocatur. At non Ost multum tristiore percellitur nuncio, Grauiam in potestatem Hostium deditione venisse. Quamobrem spbuereri coepit, ne Foederati ex ea victoria animosiores, cum ipsum viderent in suorum componendis tumultibus occupatum, ad vicina caris n. pienda loca, fortunam belli secundam prosequerentur. Ventonae prae caeteris metuebat, quod Oppidum nullo munitum Praesidio erat; clim oblatum tam a Mendozaa, quam ab Hermanno Tliserem bergio Gubernatore Geldriae, recusasset. Igitur seditionis compressione posthabita, praecauere malens Hostes , quam
sitos punire ; Vento nam iter aduertit. Hic ei non nihil laborandum fuit, ut ad accipiendum Praesidium Cives adduceret: negantes illo sibi opus esse ii seseque ad custodiendum locum satis idoneos asserentes. Vicii tamen ad extremum nuctoritas, di prae-2 1 sencia
76쪽
sentia Principis, quae quavis eloquentia efficacior est ad persuadendum . Imposito Ventonae Praesidio, ea quoque nouis viribus confirmauit, quibus munitae iam erant Geldria, Ruraemunda, Traiectum ad Mosam. His prudenter, ac mature prouisis ; per latum ad Archi ducem iuit, Mauritium post Grauiam validius munitam,& Milite, rebusque omnibus opportunis instructam, receptionem ab armis cogitare:& iam Equitibus, quos Raitros appellant,& parti Peditatus missionem dedisse, cum Autu nus ingrueret. Quare ipse quoque finem pugnandi facere constituit: atque Equitatum praecipue in hyberna dimisit. Cuius duas centurias, in Pago quodam morantes prope Traiectum ad M sam , aliquot Hollandicorum Equitum turmae adortae, Partem
maximam obtruncarunt . quos Interceperunt: tantum non internecione delerunt. At ubi Tillaemontem peruenit Archidux, partem Copiarum ad Ostendanam obsidionem roborandam, immisit: partem migrare iussit in hyberna. Huic Frideri cunia Comitem praeiacit; quem accurate cauere voluit, nequis Sediatiosorum in eam regionem pedem inferret. Inter hostiles progressus, atque intestinos tumultus, Spinulae Marchionis Exerincitus numero diminutus admodum suit. Quod ex eo superab. it, misit Albertus ad praesidia Tillaemoniis, Herentaliae, Verthae, Liraeque: aliquot vero Centurias Dammum ad triremium culi odiam. His in hunc modum dispositis, Gandauum reuersus
Nou post multos dies Archithalassus MendoZZa reuocatus in Hispaniam ab Rege. In eius locum suffectus ad supremunia Equitatus imperium Aloysius Velascus: cui successsit in summa tormentorum praefectura Buquoius Comes . Cumque is ad Ostendam esset Legionis Vallonicae Tribunus; in hoc munere Philippum Turrianum , suum antea Locum-tenentem, inbuit succesibrem. Aduenerunt hoc anno in Belgium ad bellandulati duo Magnates ut appelland Hispaniae: Petrus Gironus Ursaonis quam hodie Ossu nam vocant) Dux,&Ioannes Med ceus; dignum theatrum Belgicum aestimantes, in quo spectaculum d
Ex CR Evi T interea tantum Seditiosorum audacia si imites quippe non habet impunitum scelus) ut cum duae Catholicorum Equitum turmae Hougardiae in Pago Brabantiae diuersare tur; ipsit illas aggressi, eorumque Praesectis male acceptis, ac sauciatis, ad stias iectandas Partes per summam vim coegerint in tiores praeterea facti, Milites Nicolao Bastae subiectos locum is
uitum Magistri tenebat Iudoniae consedisse; oppidum myxim
77쪽
i c o i. Vina inuadunt:&quia clausim offenderun portas perfringunt, I efectos percutiunt, Milites secum abducunt. Iure pro Horibus habiti,qui tam hostiliter agebant in suos. Foederati alienum
crimen in suum lucrum opportune traducentes, dum diuisas Catholicorum vires inter se dimicare animaduertunt, Peditum quater mille, bis mille Equitum Exercitum conflant: eumque Didovico Comite Nassavio Ductore in Lucem burgensem prouinciam mittunt. Multos in ea Pagos is miles fiammis absumpsit: magnam ab alijs pecuniae vim, ut redimerentur, extorsit: . Oppidum praesertim Sancti Viti nomine appellatum expugnauit, diripuitque. Vt ei calamitati obviam iret, idoneas contraiaxit Copias Fridericus Comes Vandem bergius.Verum antequam ad Hostem perueniret , is iam ingenti onustus praeda finibus iulis excessierat. Per eosdem sere dies Theodorus Comes Triu uutius squem sapra memorauiὶ cum esset unius Legionis Italicae Tribunus, eo te munere abdicans in Italiam migrauit. Coaluit haec Legio cum ea, quam Alphonsus Aualus regebat. Cumque is pariter abiret Tribunatu , in eius locum successit Ludovicus Hierosolymitanus. Catholici Exercitus Legi
nes admodum desecerant numero, ob illam , quam paulo ante narrauimus, tumultuantium Militum secessionem. HAεC omnium, quae ad eam diem erupissent in Belgio, ma- sentiuοω. xima, certe perniciosissima suisse fertur. Frequentibus namque per agros,& villas excursionibus factis, in rusticos homine, O .irbare saeuiebant, populabantur domos, rura vastabant, desolata prorsus omnia relinquebant. Tantae ut insolentiae fraenum inij-ceret Albertus, sed seaenum aureum, An tuerpiam contendit: atque ibi aliquot aureorum millia mutuo corrogauit. Sed exigua haec ossa fuit tam insanis latratibus compescendis. Bruxellas e
go redi jt ad concilia de re praesenti habenda. In ijs quaesitum , an pacandi essent ingenti pecuniae summa Seditiosi, an aperta videbellandi. Neutrum remedium opportunum malo prope insanabili visum. Primum enim in promptu non erat: quia quantum requirebatur nummorum, suppeditari non poterat. Alteium nihilo ficilius: quia tumultuanti Militi iam cum Foederatis conuenerat : adeὀque contra geminum simul Hostem pugnandum foret. Igitur ad extremum decreuit Archidux, auiu
ribus Consiliariis Hispanis, non autem Belgis, Edicto promulgato Seditiosos ad officium reuocare: contumaces proscribere'. I M eo incusabantur, od quo maximi tempore Graviensibiti opportunum ferresubsidium debuissent; ys in extremo periculo dentitutis, Iocios quoque milaria tam surpiter, quam damnosi deseruisent. Nul-
Sediti ni pemmae remeesa quae tit Archidii Eius Ediduum
78쪽
Hntii eis Nae ustiditionem sextare
la ipsos, aut leui a de ea usά tantu acini Hosti magusul - εο or. seruis, quὰm Ducibus, ac Principibus suis . Vua cum fumi pe iras exempli, atque in posteritatem itura cum auctorum mno a , aborumque pernicie: mellese , ae iubere, tit intra triduum omnes ad
Myse ui-- redeant: fuisse Praesectis, sty Centurionibus si iant: O-nem, locumque qui que repetat suum. Id qui faxint, pratenti sobris
impunitatem habituros : qui contumaces in redem persistant, pro perduelbbm , ae lisse maiestatis reis habendos. Ererum miro tam capita, quam bona ubicumque litorum constituta prescribi A et illi acriore remedio acerbiores in Archi ducem : uti saepe aspera medicamenta malum non sanant, sed exasperant: ad
Mauri iij patrocinium se recipiunt, & securitati suae plus ab Hoste , quam a Principe pollicentur. Mollior quoque tentata suit ad eos reuocandos via. Octauius Frangi nius, Pontificius ilia Belgio Nuncius, concordis quasi sequester, profectus Hoestratam est. Ab Seditiosis principio magnis honoris significationibus exceptus. Mox ubi componendi motus instituta tractatio; tot, ac tantas obiectari dissicultates vidit; ut sese operam illic, tempusque frustra consumere animaduerterit. Itaque re inseo a discet Iit.
D v M his turbis hostili victoriae superadditis Regis Catholici
res in Belgio laborat: haud secundiore fortuna usa est Regia Classis in Hispania , Frideri eo Spinula Moderatore supremo.
Impetraueratis aliquando tandem toties promissas, ac tamdiu expectatas i uti sipra memorauimus in odio triremes: cumque illis ex Promontorio Cuneo, quod Sanctae Mariae portum appellant , soluerat V lyssi ponem versus. Dum vero maritimam Lusi- Libo M.taniae oram praetervehitur, in aliquot ex improvise incidit Anglorum naues, quae reducem ex India onerariam, pretiosis mercibus refertam, praedabundae circumcludere conabantur. Erant autem octo Regiae cum alijs minoribus . quibus ab Regina Eli- G H. Asabetha praefecti fuerant Richardus Leue sonus, de Guillelmus Monsonus, naualis belli ambo scientissimi. Eas Regina transmia 'serat, ad Hispanos ab Hibernia distinendos: qui anno superim G par Enire in eam Insulam Catholicis aduersus Anglam auxilium inuexerant. Aliam tamen alij causam tradunt: nempe quὀd Elisabetha compererat, magnum in Hisonia fieri nauium bellicarum apparatum , quas contra se adornari non temere suspicabatur. Et sorte non eam latebat arcanum illud de Anglia inuadenda consilium , quod Friderico commissum, atque ab eo fidelissime custoditum , in publicum tamen signotum qua via dimanasse,
quibusdam in literis conquestus ipsim et suerat. Quippe nullum est
79쪽
iocii. i profundum magnorum Principum arcanum, quod alterius Principis, cuius praesertim id intersit, diligentia curiose
non eruat aureis, vel argenteis instrumentis. In eam agitur Ardglicanam Classem ex inopinato incurrens cum sui I xtaromibu Fridericus, ut opimam praedam ex Hostium manibus eriperet i illam aggredi non dubitauit ; auxiliares Copias adiungente cum tribus Lusitanis triremibus Marchione Sanctacrucio. Naualis is conflictus vehemens fuit ; utraque partium acriter dimicant i tormentisque maioribus inuicem fulminante. At postquam septem solidas horas certamen tenuit; Sancta crucius, superiores Hostis vites cognoscens, praelio se subduxit. Perstitit aliquandi animosior Spinula: sed tardioris receptus poenas dedit; duaba ab Hoste triremibus captis, & post liberata mancipia, magnamque vim pyrii pulueris interceptam, igne consumptis. Reliquas innoxie reduxit in portum. Angli viribus omnibus in onerariam conuersis, eam crebris ictibus tormentorum adeo perso-derant, ut aqua subeunte iamiam mergenda videretur. Quare Nautae ad extremam adducti desperationem, mittunt qui dedi. tionem paciscantur. Ex conditionibus, quas proponebant, una tantum accepta: ut Uectores omnes cum ijs, quae ferre ipsi possent, in litus incolumes exponerentur. Ingentem inde praedam Miliones squae nempe decies centenis aureorum millibus ab ipsis Lusitanis aestimaretur) domum Angli retulerunt.16. Iuxq. H A v D multo fist Fridericus in Aulam Lermaei Ducis literis
euocatur: quibus monetur, ut quam celerrime veniat, quamprimum etiam rediturus ,& coeptum prosequuturus iter. AEgretamen hanc ipse tulit reuocationem , ut prudens rerum , di de
stia existimatione sellicitus. Optime quippe prospiciebat futu
rum, ut hominum mentibus squibus solemne est male citius, quam bene de alijs opinari in ea insideret suspicio; per occasionem recentissimae calamitatis, ad Regem eum accitum, ut de accepto detrimento sese purgaret. Qua excusatione non esset opus, ubi eum conscientia nullius culpae accusaret. Veram autem , ob quam vocatus fuerat, causam aperire interdicto regio prohibebatur. Maluit ergo existimationis, & gloriae quibus tamen Ducibus,ac militaribus viris nihil priusὶ quam debitae Regi obedientiae iacturam aliquam facere. Hunc ipse angoretriai.Itil animi, ad amicissimumsbit barram scribens, dissimulare non potuit. Paucis vero diebus in Auli moratus, laudataque ab Rege opera ipsius, ac diligentia; imo actis gratiis pro labore suscepto in propugnanda, quantum licuit, oneraria: reuertit ad naues,iterumque se mari commisit: & cursum per Lusitaniae, Galla
80쪽
laeciaeque oram ad Cantabriam circumfle iis, ad Sancti An. deris uti nunc appellant in portum demum peruenit. Ibi tamdia perstitit, donec ad expeditionem , quam moliebatur, parata esssent omnia. Tandem instructis triremibus, apparatu bellico satis prouiso,ingenti pecuniae vi congesta, impositoque Milite,sexto Idus Septembris, laeto ob natalitia Virginis dae, soluit e portu.
Hanc nauigationem,&peractum in ea nauale certamen utcumque alij narrauerint,nihil me ficturum reor accommodatius imgenuitati Scriptoris, & veritati rerum gestarum; quam si ex literis ipsius Friderici ad Regem in quibus falli, aut fallere, neque scribentis praesentia, prudentiaque; neque eius, ad quem scribiatur, maiestas patitur) fidelissime repraesentem. Iclxv x Sancti Anderi portu digressa Classis, sest quatriuduum ad Formosam Insulam appulit s sic enim nominant prope oram Galliae maritimam sitam. Ibi seditio quaedam in Prael ria triremi,qua Fridericus vehebatur, patefacta. Conspirauerant eum aliquot Remigibus Milites quidam, decreuerantque una Gesediti.
tumultum excitare, triremem ad litus trudere, ingentemque pecuniam regiam eὀ deuectam praedari. Eadem nocte, qua sa- cinus patrare constituerant, in aperto consilium fuit. Ludovicus Aluarus earum triremium Auditor, ut vocant, machinationem deprehendit, ac detulit ad Fridericum. Is extemplo constringi iussis machinatoribus, rem omnem oppressit. Inde Blaue tunia prouecti: ubi aduersa tempestas morari ad exactum mensem c6- egit. Tum nauigationem prosequuti,quinto Nonas Octobris inter Doueram, le Caletum prospero cursi deuenerunt. Hic dum itineris terminum, optatosque Belgij portus attingere cogitant; duas animaduertunt Foederatorum naues in eius freti angustias, tanquam de industria, alteram alteri e regione oppositas. Quae ubi triremes Hi*anicas viderunt, illico retrocessere ; ut ab earum occursu refugerent: an potius, ut de earum accessu reliquam Classem ficerent certiorem ὶ Quippe progressus paululum Fridericus , quamuis ab eis inuadendis abstineret, ne alias, quas in proximo suspicabatur, contra se irritaret: deprehensum se videt in medio ab nouem Regiis Elisabethae triremibus, multisque nauibus Hollandorum 1, quae omnes ad viginti numerahantur. Eas e longinquo prospicere, ac praecauere nocturni temporis tenebrae prohibuerant . In tantose, suamque Classem discrimine Spinula conspicatus; ad eam partem iter direxit, qua se posset ex illsi Hostium obsidione subtrahere . Pugnam namque aduerses eos tanto superiores numero suscipere circumclusum,
Fentoque ut m ducrsante infestatum; nil erat aliud, quam se, suo que