장음표시 사용
161쪽
i3 DE 'ANTHUIT. Lus IT.. Tam ex Suetonio , quam ex Oroso seruia Galbae perfidiam, ac crudelitatem maximi tumultus uniuersae Hispaniae, ac demum Viriatini belli causam suisse didicimus, ut dederit Romaepoenas impuniti Galbae, qui contra ius,etiam inter extremae barbariae hostes, sanctum, & inuiolabile vel nouem millium,ut Valerio placuit,vel millium triginta,ut Tran.quillo,nesii ia se caede polluerit,& quem coi
i Qira summI viri Catonis iustam acrimoniam, trium; puerorum misericordia noxa capitali texemerat. . Anno igitur ab urbe condit . D C VI I. Cn. Cornelio Lentulo. L. Mummio
tris pote Coss. Lusitanos Viriatus erexit . De uectores o Florus: Vir calliditatis exrimx , qui ex venatore latro, ex latrone vito dux atque imperator,etsi Qrtuna ces- issut Hispaniae Romulus, noTr contentus li- , ertatem suorum defendere per quattuordem. m. annos , Umnia citra, ultraq. Iberurn, & agum igni, se xoq. populatus, castra etiam .Praetor um, i& praesidum aggressus,cum Claudium Vnimanum pene ad internitionem exercitus cecidissen&insignia,trabeis,& fascibusn'stris,quaec erat,in montibus suis tropae, fixi siet, tandem eum Fabius Maximus e m
l oppresserat,sed ab succestare Seruilio vi laxa vioorta est. Q vippequi conficiendae rei
cupidus, stactum ducem, & extrema dedis
agitantem per staudem, di insidias, de
162쪽
L1BER TERTIvs. Ias domesticos percus res aggressus, hanc hosti gloriam dedit, ut videretur aliter vinci non potuisse. Iustinus: in tanta saeculorum serie, nulliis illis dux magnus praeter Viriatum fuit, qui annos decem Romanos varia victoria fatigauit.. Adeo feri, propiora, quam hominibus ingenia sunt. Qgem ipsum non iudicio populi electum, sed ut cauendi scientem, declinandorum q. periculorum peritum, secuti sunt. Cuius ea virtus, continentiaq. suit, ut cum coiisulares exercitus frequenter vicerit, tantii tabus gestis, non armorum , non. vestis cultum, non denique victum mutauerit: sed
in eo habitu,quo primum bellare coepit, perseuerauerit, ut quiuis gregarius miles, ipsis imper tore etiam opulentior videretur. . . . Velleius in posterioris voluminis initior Triste, deinde, &.ςontumeliosum bellum in Hispania, duce i atronum Viriato, secutuni est , suf0d ita varia fortuna gestum est, ut fris ius Romanorum gereretur aduersa. Sed ii terempto Viriato fraude magis, quam vir tute Seruilij Caepionis,Numantinum grauius
i Eutropius:Quintus quoque Caepio ad idem bellum missias est,quod quidem Viriatus con traRomahos in Lusitania gerebat. Quo metu Viri tus suis intersectus est, cum quattuo decim annos Hispanias aduersus Romanos
mouisset. Iustor primo Dit, mox latrodum I dux,
163쪽
13s Da ANTIQVIT. Lus IT. dux postremo tantos ad belli' in populos coh- citauit ut adsertor contra Romanos Hispa'niae putaretur esplinius in libello de viris Illustribus: Viria tus grnere Lusitanus,ob paupertatem primo
mercennarius,deindealacritate vector,audicia latio, adPostremum dux, bellum aduer sum Romanos sumpsit, eorumq. Imperato rem Claudium Vnimanum, deinde C. Nigidium oppressit. Pacem a Popillio maluit integer petere,quam victus:de cum alia dedisset ad arma retinerenturibellum renouauit . Cla
pio cum rvincere aliter non posset duos satel--lite s pecunia corrupit, qui Viriatum humi depositum perimerent. victoria, quia empta erat, a senatu non filii probata. :α Orosius libro quinto capite quarto:Viriai tus in 'Hispania. genere Lusitanus, homo p istoralis, & latro, primo insectando vias, d
4nde vastando prouincias , postremo exercitiis 'Praetorum, & consulum Romanorum' vincendo, fugando, subigendo maximo te
ararit nianis omnibus suit. Siquidem Iberii & Tasum maxima, & diuersorum locorum mina late transgredienti & peruaganti. C. Vetilius Praetor occurrit. Qui continuo caeso usque ad internitionem paene omni exercitu suo , vix ipse Praetor cum fuga lapsiis euasit.
Deinde C. Plautium Praetorem ipse Viriatus ametis proelijs stactum lagauit Post etiam
164쪽
Claudius Vnimanus cu magno instructu belli contra Viriatum missus, quasi pro abolenda
stiperiore macula, turpiorem ipse auxit infa- 'miam. Nam congressus cum Viriato uniuer- fas, quas fecit adduxerat copias maxima sq. vire S Romani amisit exercitus .V iriatus trabeas,fasces,ceteraq. insignia Romana,in in tibus suis tropatii praefixit. Eodem tempore trecenti Lusitani cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam,in qua septu ginta Lusitanos, Romanos autem trecentos
viginti cecidisse, Claudius refert. Et cum victores Lusitani sparsi ac securi abiissent, unus ex iis longe a ceteris segregatus, cum a ci cunasusis equitibus pedes ipse deprehensus, unius eoru equo lancea per solo ipsius equitis ad unum gladij ictum caput desecuistet, ita omnes metu perculit, ut prospectantibus cunctis ipse contemptius, atque otiosius ab-, scederet. Et paulo post: L. Caecilio Metello, abio Max. Seruiliano Coss. Igitur Fabius consul contra Lusitanos,& Viriatu dimicans, Bacciam oppidum,quod Viriatus obsidebat, depulsis hostibus liberauit, & in deditionem cum plurimi liis castellis recepit. Fecit facinus etiam ultimis Barbaris Scythiae, non dicam Romanae fidei, & moderationi execrabi- le. Quingentis enim principibus eorum,quos societate inuitatos. deditionis iure suscepe-xat, manus praecidit. Pompeius sequentis amni Coim
165쪽
ias Da ANTIQUIT. Lus Irini Consul fines Numantinorum ingressus accepta maxima clade discessit, non solum exςrcitu pene omni profligato, verum etiam plurimis nobiliti, qui ei militiae aderant, intere naptis. Viriatus autem cum per quattuordeci' annos Romanos duces, atque exercituS pr triuisset,insidijs suorum interfectus es an hoe lum Romanis circa eum sortiter agentis bus, quod percus res eius indignos praeimo iudicarunt. Sex.Iulius Frontinus stratagematum libro secundo capite quinto: Viriatus extatrone, dux Celtiberorum, cedere se Romanis equi 'tibiis simulas, usque ad locum voraginosum , di praealtum eos perduxit, & cum ipse per so lidos,ac notos sibi transitus euaderet Romanos ignaros locorum, inaniersos l. limo .ceci' dit.Celtiberorum illum ducem appellat,quoniam non conte'tus uniuersam Lusitanian ademisse Romanis,Iberum bella trans serens, Celtiberiae etiam populos occupauit, & a lacristis Romanos erexit Multa alia in libris his magni, ac sapientis ducis arguinenta Frontinus de Viriato prodidit, quae petita'
Epitonae Livii lib. 12. Viriatus primum in
Hispania, ex pastore venator, & ex venatorulatro, mox iusti quoque exercitus dux factus est , & uniuersam Lusitaniam occupauit. M. V etilium praetorem, suso eius exercitu,cepita Pos,
166쪽
Lin ER TERTIvs. 23sPostquem C. Plautius Praetor nihilo selicius I em gessit, tantumque terrorem is hostis intulit, ut aduersiis eum consulari opus esset, &duce & exercitu . Et libro quinquagesimo quarto: Quintus Fabius Proconsul, rebus in
Hispania prospere gestis labem imposuit pa-Ce cum Viriato aequis conditionibus facta.Viriatus a proditoribus, cosilio Seruilij Coepi iris interemptus est, & ab exercitu eius multum imploratus, ac nobilissime tumulatus, Vir, duxq. maximus per quattuordecim an' nos, quibus cum Romanis bellum gessit, sirequentius superior. Haec scriptores de Viriato, quem omnes latronem, latronumq. ducem suisse dicunt , quemadmodum Strabo libro tertio . Noster quoque Cicero, libro de ossiciis secundo : Qirin etiam leges latronum esse dicuntur,quibus parent,quas observent.
Itaque propter aequabileni pridae partitione, Bargulus Illyricus, de quo est apud The
popum magnas opes habuit ,& multo maiores Viriatus Lusitanus, cui quidem exercitus nostri imperatoresq. cesserunt. Qu em C.Laelius, is qui sapiens usurpatur Praetor fregit, S comminuit , ferocitatemq. eius ita repres sit, ut facile bellum reliquis traderet.
Vbi quoque aduertendum, quam Viriati
attenuet summus Orator victorias. Cui quidem exercitus nostri imperatoresq. cesserui .
cesserunt verecunde, inquit quidam, cum victos
167쪽
. II BER TERTIV s. 3 Iincursiones, ac latrocinium aduersus Romanos, Romanorumq. socios exercebat. Cuius felici audaciae, cum ex Romanorum recenti iniuria multi fauerent, & copiae indies maiores accrescerent, iusto tandem exercitu congregato , electus dux, ad bellum iam intrepide , patriam q. liberandam, non autem ad latrocinium processit. Quippe cuius miram virtutem,continentiam q. adeo Iustinus praedicet , ut tantis rebus gestis, neque cultioribus armis, quam ceteri, sit usus, neque Vestitum, neq; victum mutauerit, ut quiuis gregarius miles ipis imperatose opulentior videretur . Quae animi moderatio in latronum moribus esse non solet. Interfecto Seruilij Caepionis opera a duobus domesticis satellitibus Viriato, cum intersectores eius praemium a Scipione Cosule
peterent, responsum est, numquam Ron'anis pl*cuisse , imperatores a suis militibus interfici, ut ait Eutropius. Duplicem in eius caede perfidiam accusat Valerius Max. lib. 9.
cap.6.altera amicorum eius,qubd eoru manibus interemptus,altera Meruilij Caepionis, quod is sceleris huius au ctor, promissa impunitate fuerit,victoriaq. no meruerit,sed em xit . Imperatores igitur Romani, quos Viri tus deuicisse legitur,fuere hi. Praetores C.Vetilius, ut Orosius, siue M. Vetilius, ut ei it
168쪽
i et DE ANTIQVIT. et v siet. C. Nigidius, cum M. Popillio Laenate, tunc
Praetore; ut arbitror. Nam consulatum non
iniit, nisi post Quintum Seruilium Caepione , quo agete domesticis insidiis periit Viriatus. Cum Popillio ergo, adhuc integer de paci
agitauit. Sed quia tradere arma poscebatur, quod ea res videretur victi esse consessio bellum renouauit. Cura Laelio varie pugnauit: nam si eum Laelius tam fregisset, quam in eius gratia iactat Cicero P nequaquam censuisset Senatus , ut bellum aduersus Viriatum, non iam per Praetores, sed per Consules adminia
Cum Q Jabio Maximo Consule etiam v rie pugnauit. Cum eodem postea Proconsule varie quoque . Quare cum eo Fabius aequis conditionibus pacem fecit, cum tame bonam ei Lusitaniae partem ademisser. Vnde labem prospere gestis a se rebus imposuisse Fabius est iudicatus. Proconsul tum erat Fabius, Ut patet ex Liuij Epitonae. Emendandus est Flori Locus paulo ante citatus.Tandem eum Fabius Maximus Consul oppresserat . sine dubio enim legendum Proconsul . Nam Fabius anno urbis DCxtr. Consul fuit. Postquam suere Cn. Servilius Caepio, & Mompeius Rufus . Quorum anno prorogatum Fabio imperiuri est, ut Proconsule aduersus Viriatum ex par te aifectum bellum tandem confideret. Antiosequenti designati Cos . C. Laelius Sapiens, de Qui
169쪽
LiazR TERTIUS. I 3 Quintus Seruilius Caepio auctor caedis Viriati, ut ex Eutropio ostensum ante cit . Igitur pace rursus turbata futurus victor appare
bat Fabius, nisi in Seruilius Caepio, qui post
Cn. Servilium Caepionem fratrem,& QJompeium Rufum Consul est designatus, bellique cum Viriato successor, insidiis victoriam cor , rupisset. Manent adhuc in Lusitania aliquot monumenta militum Romanorum, qui in Viriatino bello occis stini, ut in territorio Eborensi, Pomariensi praedio, hoc cuius ego testissum oculatus.
Id est, Lucius Silo Sabinus bello contra virlatumia Eborensi prouinciae Lusitaniae agro,n alii-
170쪽
i DE ANTIQUIT. Lus IT.ttidine telorum consessus, ad Caium Pliruisenum praetorem delatus humeris militum, hic sepultus est. pecunia mea mihi fieri iussi, in ,
quo neminem velim mecum, nec seruum,neci
. liberum inseri. Si secus fiat, velim ossua quorumquomque, sepulcro meo erui. Si patriata, libera erit. Honoratus Ioannes Valentinus, vir & n
talibus,& luculenta eruditione nobilis,& hoc& tria, quae subiiciam a Floriano Campensi accepta mihi Olysippone ostendit.Sed ego truli hoc emedatius tradidi . Alterum etiam ibiadem sitnul inuentum esse narrabat . quod ego etsi diligenter perquisiui, hactenuS tamen inuenire non potui, esse autem ferebat istius modi.
LONGINVs. TARTAREO. ABSORPT. HIATU. ANTE. TEMPUS. ARM. HOS IN . CAMPIS . LUSITAN . M. REGULUS. TRIB. M IL ΜAR. SARCOPH. OSSA CONTEXIT VALETE MILIT.ROMANI
Hoc est, Quintus Longinus tartareo absorptus hi tu ante tempus armorum hostilium in campis Lusitaniae . Marcus Regulus Tribunus mi- litum marmoreo sarcophago ossa contexit . videte milites Romani.