장음표시 사용
591쪽
quae ex delicto nascuntur. T i T v L v s Leontinuatio, ct divisio obligationum ex delicto. CV M sit expositum supefore libro de obligationibus ex contractu & quasi ex contra Etia sequitur,ut de obligationibus ex maleficio , & quasi ex maleficio) dispiciamus. Sed illae quidem ut suo loco tradidimus in quatuor genera dividuntur: hae vero unius
QV ' η π ne e TQ Settieet privato, unde laeso. csδx, NHpeeuniaria , sive eivilis. Nam judicia publica aut perseeutiones criminales hue non pertim
592쪽
so2 LIB. IV. Ti T. I. generis sent: nam omnes ex re nascuntur , id
est, ex ipso maleficio, veluti ex furto, rapina, damno, iniuria. Definiti urti s r. Furtum est contrectatio fraudulose,lucrificiendi gratia vel ipsus rei, vel etiam uius e
jus, massionisve quod lege naturali prohibitum est admittere.
2. Furtum autem vel a furvo, id est, nigro,
OMNE s EX RE NAscvNTVRI Iniuria quidem etiam verbis 8e seriptura fieri dicitur. ι. r. f. 3 . l. s. s. 9.sq. de injur. Caeterum illa hic non considerantur, ut causae obligationis, sed ipsiim maleficium duntaxat Se conintumelia, quae iis inhaeret. FURTO, RAPINA, DAMNO, IN IVR l A aQuadriga delictorum privatorum , ex Cajo ι. 4. de obi. βοα Reliqua de quibus lib. 47. D. ad haec quatuor referri po ssunt. I. CONTRECTATIO FRA v v v nos A J Ex Paulo I. I. g. 3. de Dei. Idem α. sint. 3I, Fur es, qui vila
malo rem alienam eontrectat. Proetus in Parmavid. Plat. γάρ μιν η λανθανουσα κἀλλοδίου με Ιαλφοις.
LvcRI FAcIEN Di GRAT J Alioqui in aliud gelius delicti cadit ; v. g. si contumeliae causa , .injuria est; si nucendi tantum gratia , damnum , quod vindieatur lege Aquilia. l. 39. I. 13. dosum. L .f. MD. I. Α . ad leg. e q.
pla furti usus rei thhi in g. s. possessionis g. io .inf. eod.
593쪽
DE OB L. EX DEL NASC. mydictum est, quod clam & obscure fiat, & plerumque nocto: vel a fraude, vel a ferendo, id est, auferendo: vel a Graeco sermone, quod φῶρας appellant fures. Imo & Graeci a serendo.
φῶρας dixerunt. . . . Furtorum autem duo sunt genera : ma-'nifestum nec manifestum. Nam concespium & oblatum, species potius actionis sunt, furto cohaerentes, quam genera furtorum, sicut inserius apparebit. Manifestus fur est, quem Graeci tir αὐτοφώρω appellant: nec solum is ,
qui in ipso furto deprehenditur, sed etiam is, qui eo loco deprehenditur, quo furtum fit, veluti qui in domo furtum fecit, & nondum egressus januam deprehensus fuerit: & qui in
oliveto, olivarum : aut in vineto uvarum fur tum fecit: quamdiu in eo oliveto , aut in vi neto deprehensus fuerit. Imo ulterius furtum manifestum est extendendum, quamdiu eam
Q D Φ n P A N Leg. qui. , ut iu d. I. I. luEnominis ratio placet Gellio lib. I. e. I 8. A FERENDO J Legendum ἀπο ου φερειν, ut apud Paul. d. I. I. ε 3. . FvRTORVM GENERA Buo J Ex C o I. M
594쪽
DO LIB. IV ΤIT I. rem fur tenens visus, vel deprehensus suerit, sive in publico, sive in privato, vel a domino, vel ab alio, antequam eo pervenerit, quo de-Κrre vel deponere destinasset. Sed si pertulit , quo destinavit, tametsi deprchendatur, cum re furtiva, non est manifestus fur. Nec mani festum furtum quid sit, ex iis, quae diximus, intelligitur. nam quod manifestum non est, id stilicet nec manifestum est.
De furto concepto, oblato, prohibito,
4 Conceptum surtum dicitur, cum apud aliquem testibus praesentibus furtiva res quaesita & inventa sit: nam in cum propria actio constituta est, quamvis fur non sit, quae appellatur concepti. Oblatum furtum dicitur, cum res furtiva ab aliquo tibi oblata sit, eaque apud te concepta sit. utique si ea mente
VEL An AL I o3 Puta vicino, aut alio transeunte. I. I . d. I. 7. Qt. eod. Q DEFERRE DE sTINAssE T3 Mamirius apud Gellium lib. II. e. 38. Mani sumfurtum es, qued de . rehenditur, dum D. Metendi is es, cum periarum est, quo ferri eaeperat. Ex IIs, cis AE et x xx M v sJ Tanquam' contrarium ex contrarii sui definitione. I. 8. eod.
T AJ Paulus sesit. 3I. Coneepti actibne is tenetur, apud euem furtum quaestum oe inventum es. Item , Conemri ageri epotes, qui rem cone it 9 invenit.' PROPRIA ACTIO coNsTIT TA' In tris
595쪽
tibi data fuerit, ut apud te potius, quam apud eum, qui dedit, conciperetur, nam tibi, apud quem concepta sit , propria adversus eum, qui obtulit, quamvis sur non fit, constituta est actio, quae appellatur Oblati. Est etiam prohibiti furti amo, adversus eum,qui furtum
quaerere testibus praesentibus volentem prohibuerit.Praeterea poena constituitur edicto Praetoris per actionem furti non exhibiti, adve sus eum,qui furtivam rem apud se quaesitam &inventam, non exhibuit. Sed hae actiones ,
scilicet concepti, & oblati, & furti prohibiti,
nec non furti non Oxhibiti, in desuetudinem abierunt. Cum enim requisitio rei furtivae
hodie secundum Veterem observationem non fiat: merito ex consequentia etiam praefatae actiones ab usu communi recesserunt: cum
manifestum sit, quod omnes, qui scientes rem furtivam, susceperint & celaverint, furti nec manifesti obnoxii sunt.
s. Poena manifesti furti quadrupli est, tam
VT AP vD TE POYIus3 Atque ita poenae turpitu dinem ipse effugeret. Th. 'PROPRIA ACTIO AD VER avs EVMJ Crius vis in triplum item erat,ut testantur Gellius & Paul. ubifupra. FURTI PROHIBITI Ac TI od Haec actio , utia furti non exhibiti pendebat ex furto concepto. R E RV ISITIO REI FvRYIund Hoestibus praesentibus : quaestiones enim furtorum cum lancedi licio vid. Fest iii voce Laneb. Gell. ubi sisF. quae eκ lege Atti ea venerant, jam aetate Gellii evanuerant. Geli
Hoc dicit respiciens ad poenam furti manifesti ex lege 3 α.
596쪽
sos Li B. IV. TIT. I. ex servi, ouam cx liberi persena: nec manifesti, dupli. Luomodo furtum fit. De eontrectatione.
6. Furtum autem fit, non sesum cum quis intercipiendi causa rem alienam amovet: sed generaliter cum quis alienam rem invito domino contrectat.Itaque sive creditor pignore, sive is, apud quem res deposita est, ea re utatur : sive is qui rem utendam accepitati alium Usum eam transserat, quam cujus gratia ei data est,furtum committit veluti si quis argentum utendum acceperit, quasi amicos ad coenam invitaturus, & id peregre secum tulerit: aut si quis equum festandi causa commodatum sibi, longius siquo duxerit: quod veteres scripserunt de eo,qui in aciem equum perduxisset.
tab. qua servi e saxo praeeipitabantur; liberi uerberibus caesi addicebantur ei, Cui furtum facturn esset. Gell. II. c. I 8. Ρraetores autem id furtum quadruplo lui voluerunt, nulla facta distinctione inter .liberos & servos. convenit
c. 3. Exod. e. r. Deus. 6. INUITO DOMINO CONTRECTATJ Sabinus apud Gez d. De. Datienam rem attrectavit, eum id
se inmito domino Deere judieare deberet, furti tenetur. SI c REDITOR PIGNORE, &c.J Pignus non ad utilitatem , sed ad securitatem datur ; depositum cultodiae Causi, non usus. qua de causa si creditor pignore, depositarius re deposita utatur, furtum committi intelligitur. V 4. L 76. desura. I 7. C. eod. IN ALI v M vsvM TRANsFERATI Uel etiam alii utendum concedat. Species enim lucri eli ex alieno largiri , 8c beneficii sibi debitorem acquirere. d. l. m. f.ε.
597쪽
7. Placuit tamen eos, qui rebus commodatis aliter uterentur, quam utendra ac pe
rint , ita iurium committere, si se intelligant id invito domino secere, eumque si intellexisse
set, non permissurum: at si permissurum credant, eXtra crimen videri. optima sene distinctione, quia furtum sine affectu furandi non
De voluntate domini. ., 8. Sed& si credat aliquis invito domino
se rem commodatam sibi contrectare,domino autem volente id . fiat , dicitur furtum non fieri. Vnde illud quaesitum est, cum Titius servum Maevii selicitaverit,ut quasdam res domino surriperet, dc ad eum perferret, dc servus id ad Maevium pertulerit: Μaevius autem
dum vult Titium in ipso delicto deprehende
res Arietam aeceptum equum longiurperduxisset, ex valerio MSymmacho. dd. De. quanquam constans est haec lectio, im
Nihil enim dolo facit, qui putat dominum eonsenturum fuisse, sive falso id , sive vere putet. I. 46. g. 7. de fura. lac.
s. 76. eod. SINE AFFECTU FvRANDI J I. 37. de Vari Furtum non committitur κααδε προθήσεως, Pseli. cum Rehci etiam animum ruris exigit. I. I. ad nec tam factum quaeritur, quam faciendi causa. I. 39 eia. Nam maleficia ex proposito delinquentis aestimantur. I. 33. eod. 8, SI c REDAT v IT , 8 . v M NO AUTEM VOLENT EJ Pomponius I. 46. f pen. eod. ait
598쪽
so I B. IV. T I T. I. re, permiserit servo quasdam res ad eum perferre: utrum furti, an servi corrupti judicio teneatur Titius, an neutro i Et cum nobis siu- per hac dubitatione suggestum est,& antiquorum prudentium super hoc altercationes perspeximus, quibusdam neque furti, neque servi corrupti actionem praestantibus, quibusdam furti tantummodo: nos hujusmodi calliditati obviam euntes, per nostram decisionem faniaximus, non solum furti actionem, sed & serui corrupti contra eum dari .Licet enim is servus detorior a solicitatore minime factus est, &ideo non concurrant regulae, quae servi corrupti actionem introducunt;tamen consilium
corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita tanquam si re ipsa fuisset servus corruptus: ne ex hujusmodi impunitate dc in alium servum, qui facile posset corrumpi, tale facinus a quibusdam perpetretur. -
NEQFE FvRT J Quia cui volenti furtum factum est, surti agere non potest , uti modo dictum. 24gavR sERvI CORRvPTi3 Quippe quae ei tantum a praetore proponitur, cujus servus persuasione alterius cor
niam voluntas ista domini non fuit seria, sed simulata, ut fur deprehenderctur. P E R es o s T R A M DEe I SI NE MJ I. xo. de fura. ubi vel eonatum tam improbum solicitatoris vult puniri, proque furto 8c corruptione haberi. fNo Noe CvRRANT REGvLAE J Quia con tus revera esse tum non habuit. l
Id est , effectum habuit eonsilium opinione perniciosi suasoris, atque res est pessimi exempli. d. I. χo. TANaev ΑΜ g I R E I P 1 Λ , dcc. CORRvν Tu Q
599쪽
. Suarum rerum furtum sit. De liberis '
hominibus. 9. Interdum etiam liberorum hominum furtum fit: veluti si quis liberorum nostrorum, qui in potestate noma sunt, subreptus fuerit. De re propria, Io. Aliquando autem etiam suae rei furtum quis committit: veluti si debitor rem, quam creditori pignoris causa dedit, subtraxerit.
Sui tenentur furti. De eo, cujus ope consilio
.. II. Interdum 'uoque) furti tenetur, qui ipse furtum non fecit: qualis est is, cuj us ope,
Si autem servus re ipsa eorruptus suisset, in duplum,quani3 ea res est, in 'corruptorem judicium daretur. I. I. deIerv.
i. iq. g. 13. desuri. Cujus rei ratio ex jure antiquo Quiristium siumcnda. Quoniam autem in libero homine nulla aestimatio corporis heri potest. I. I. g. s. de his, qui essis multiplicabitur, quod patris interest. Caeterum etiam to
eua hic est judicio publico legis Fabiae de plagiariis. I. ust,
Qv I IN POTEsTATE J Igitur mater actionem surti non habet. I. 38. de furt.
1 Ad I. ιλ. g. Σ. d. I. 39. pen. l. 79. derari. Minus autem proprie hic dicitur debitor rei suae furtum facere , cum eatenus tantum faciat, quatenus id, quod in ea re creditoris est , intervertit. Rei enim nostrae furtum facere non pose sumus. Paul. 1. feni. 31. Aristot s. Eth. uis. I. CvIUS OPE C O M s I L I o3 Haec verba separatim accipienda: aliud enim est factum ejus, qui ope, aliud Cus , qui eousilio furtum facit. I. g. vlt. de merb. An. Υ 3 I. a.
600쪽
sto L I n. I V. T i T. I. consilio surtum factum est. In quo numero est , qui tibi nummos excussit, ut alius eos raperet,aut tibi obstiterit, ut alius rem tuam eX-ciperet , aut oves tuas, vel boves fugaverit, ut alius eas) exciperet. Et hoc veteres scripserunt de eo,qui panno rubro fugavit armentum. Sed si quid eorum per lasciviam, & non data opera, ut furtum admitteretur, factum est, in factum actio dari debet. At ubi ope Maevii Titius sinum secerit, ambo furti tenentur. Ope Seeonsilio eius quoquc furtum admitti videtur, qui scalas forte fenestris supponit: aut ipsas fenestras vel ostium effringit, ut alius furtum
faceret: quive ferramenta ad efffingendum, aut scalas, ut fenestris supponerentur, commodavexit sciens , cujus fretJ gratia commodaverit. Certe qui nullam opem ad furtum fa
ciendum adhibuit, sed tantum consilium de dii i
i. 1 o. g. pen. de Drr. unde alibi , opem ferre , I eonsilium dare. I. y . pr. 9 3. 19. e I TIn I NvMMos Excussi etJ d. I. sΣ g. Ig. Sabinus hoe casu etiam in factum dari posse actionem ait. I. 27. g. Σl. ad Ieg. Aq. Aliud exemplum habes apud
Gellium lib. II. c. I 8. UT A L I v s Eos RAPERE TJ' Dummodo Se r
puerit: nam si nummi perierint, re ad neminem pervenerint , damni injuriae actio datur. d. L 27. g. 2I. ad Iego QI I PA MNO RVn Rod L so. g. ula. de Pre. Ta .ros 8c boves rubicundi coloris adspectu excitari, re furorem eis aeui seribit Sen. 3. de ira. ω Plutareh. ἐν γαμε. παφ.
q. uti. praetoria scit . aut si pecora praecipitata sunt, in f ctum civilis , sive utilis actio damni injuriae quasi ex lege