장음표시 사용
391쪽
to,in quadrum Iediga ς . . . . Verum,composite & apte sine sententiis dicere, insania est; sententiose autem, sine verborum ordine, infantia. Eloquens vero,qui dic ed plausus,admirationes,& ct mores mouere debet, ita debet dicere, ut ei turpe sit, qui Nquam aut spectari,aut audiri libentius. Qirare,cum hanc eloquentiae partem Aristoteles, Theophrastus, Demosthenes, & Tullius tanti secerint, eam nobis debemus summa indultria comparare. De tribus dicendigeneribus. Cap. LI.
In paruis Nec selum variae caussae va- caussis, J rium dicendi genus es flagi- In modicis, tant, In grauissi-l Sed etiam eiusdem orationis mis. diuersae partes. Vnde quot sint dicendi genera, & in quibus caussis ,α
orationis partibus adhibenda sint, dicendum est. Tria sulit dice eVnum subtile, acutum, & tenue. di ona in qui b. J Asterum vehemens, copiosum,&graue.
Aliud dicerigenus des. deratur pestectus debet ' Tertium interiectum, & quasi tempe-sorere orator ratum
l lCureta Subtile, in probando, sin l Vehemens, in flectendo,
Det esse a vinculis numeroru libera & soluta: Non tamen vaga, ut ingredi libere, non ut tu In gene- centior videatui errare. reoblili Diligentia et coagmetandi verba prermittenorationis da est, & omnis insignis ornatus remouendus. Ρrma e Ponentur tamen acutae, crebraeq; sententiet: l Ornamenta verborum & sententiarum, cua i tropis verecunde parceq; adhibebuntur. Translationes poterunt esse crebriores, nonc tamen ita crebrae, ut in genere amplissimo.
392쪽
Vberius est aliquanto,& robustius, quam humile, de quo dictum est. Summissius tamen, quam illud, de quo dic tur, amplissimum .dimpera I Huic omnia dicendi ornameta conueniunt; rum, plurimit inq; est in hac oratione suauitatis .
In hoc,verborum cadut lumina omnia,multa etiam sententiarum. In hoc genere neruorum vel minimum, suauitatis alitem cst, vel plurimum.
e Vim habet vel maxima: modo enim persti G/nus, git,modo irrepit in sensus,&c omplum, Hic orator defumnos excitabit, patriam lacte pio I quentem fasiet,aliquem alloquetur,&Gom. Hic amplificationibus extollet orationem, &l vi superlationum quoque eriget, &pei omnes affectus tractabat. Γ His tribus ge- Vt res exigiro .c neribus victur o Ne pro caussa modo , trator. tSed pro partibus causse. Huius triparti- Ad caussas tenues, virest caussatae varietatis mode I pro Cecinna; summissum genus a
rator, magni debet i commodabit: esse iudici j, ut pos Ad graues , qualis est Rabirij, verit quocunq; mo- l hemens: do caussa postu- J Ad mediocres , ut est caussa prolat, dicere. lege Manilia temperatum: Conciliadu, e Parua summis mediocre ; se, In ea i Docendugst enim des es & probandu, oratio a subtile,&enu eloquentis rate, Modica tempe. n ad cleatum, Ad mouend si, graueas
393쪽
Variandu Quae dicit,quae audit, cum non eadem sit ca est etiam di i iusque auctoritas, fortuna , & nomen. cendi genust Pto ratione locorum ac tempOi um. pro ratione J In omnibus Et rebus videdum est, quatenuse persuna d & magis offendit nimium, quhm parum. l Vnde sit eloquentiae fundamentum, sicuti de aliarum rerum, sapientia. De Memoria. Cap. LII. ME MORIAE inuentor dρ Simonides, qui obtrita conuiuarii corpora, ex loco,qui quisque esset, diser ait. Quo facto notatum est, memoriam signatis animo sedibus iuuari. inod etiam quisque suo experimento credere pot: quia cum in loca post tempus redimus, reminiscimur eorum, quae ibi facta sunt. An memoria sit eloquentia pars. Cap. LIII. LICET memoria sit eloquetiae cu alijs artibus cois: tamen artificiosa memoria oratori es ars existimatur Nesciretur enim quanta vis eius esici, nisi in hoc lumen orandi vim extulisset. Non enim solum rerum, sed et verborum ordine pra Bat,& propemodu infinita complactitur,vt potius audiendi patientia, quam memoriae fides deficiat. i Non immerito igitur thesaurus eloquentiae dicitur. De artificio memoria. Cap. LIIII. MEMORI Ag artificium a veteri-TLocis, &bus traditum, constat Imaginibus. s. Loca multa animo capiat spatiosa. Qui volui hac Multa varietate signata, explicata ingenij partem modicis interuallis. excolere, de locis i Vt aedium fere magnarum,aut alto haec observent: α rius artifici j il sua diligeter animo assigen. da, n
394쪽
De imagainibus. T A B V L AEda, ut sine cunctatione occurrant. Tum quae fuerint scripta, vel cogitata his locis sunt comm edanda, signis,
quς eorum memoriam excitet notata.
Loca quae sumpseris egregi et commodi terque notare oportebit, ut perpe- tuo h rere possint. uae fuerint scripta, vel cogitata , locis com mendanda sunt, signis, quae eorum memoriam
Imagines dictis locis ordine sunt collocadae Cum memoria repetenda fuerit,ab initio imca recensenda sunt, &quod cuique credideris reposcendum. Nam ordo locorum, ordinem rerum conseruat: & res ipsas, imagines notant.
Vtendum est imaginibus aliquid agentibus,& acribus, insignitis, quae occurrere & celeriter percutere animum possint.. Quae imagines pro rerum varietate subindex mutandae sunt, locis permanentibus.
conferat memoria artificium. Cap. LV. PRO DE sae memoria artificiosa ad multarer u n mina audita per ordinem repetenda , & ad res ordine di uersas complectendas. At ad singula perpetuae orationis verba perdiscenda,nihil fere prodest: quia singulorum verborum imagines memoriae mandare in utile est, & infinitum. Si longior oratio memoriae mandanda fuerit, proderit per partes discere. Non erit inutile aliquas apponere notas, quarum recordatio excitet memoriam.
Iuvabit,i jsdem,quibus scripseris chartis,ediscere. M ima tamen memoriae ars,est exercitatio, & labor.
395쪽
ἡ Quantu studio naturaq; valeat memoria, multoru exE. plo, ut Themistoclis,Mithridatis, & Cyri constat. De Pronuntiatione belus utilitate. Cap. LV LV ae pronunciatio a voce, ita actio, a gestu dicitur. Quae una pars in dicendo dominatur. Sine qua summus orator esse in numero nullo potest: mediocris, hac instructus, summos tape superauit. Vt merito Demostilenes huic parti primas, secundas, &tertias dederit. Lst etiam actio,quasi quaedam corporis eloquentia.
Voc I s mutationes totidem sunt, quot animorum, qui maxime voce mouentur. Vtcunq; ergo orator se affectum videri, & animum au. dientis moueri volet, ita certum vocis admouebit sonum. Iracundia postulat vocis genus acutum, incitatum. crebro incidens. Miseratio & moeror, flexibile,plenum, interruptum fio. bili voce. Metus, demissum, hς sitans, abiectum . Vis, contentum, vehemens, imminens, quadam incitatione grauitatis. Voluptas, effusum,lene,tenerit, hilaratum,ac remissum. Molestia, sine commiseratione, graue quiddam, & uno pressu, ac sono obductum. Ac quide vocis bonitas optada,sed tractatio in nobis est. Prius ergo orator, variabit, & mutabit, omneq; son0ta etiam intendens, tum remittens, prosequetur gradus. Nec
396쪽
Nee modo in diuersis rebus, sed et in ijsde partibus iisdemq; affectibus,quasdam non ita magnas vocis mutatio- nes adhibebit. Na varietas, cum gratia prςbet,ac renouat aures, tum dicentem ipsa laboris mutatione reficit.
De Gest . Cap. LVIII. Voc x M subsequi debet gestus ,& animo, simul cum
Gestu sie utendum est, vi nihil in eo sepersit. Status erit erectus ,& celsus. Rarus incessus, nec ita logus: excursio moderata,& rara. l. Nulla mollicia ceruicum ; nullae argutiae digitorum. Trunco magis toto se orator moderabitur, & virili la- άteium flexione. Brachii porrectione, in contentionibus; contractione,
in remissis. iPedis supplosione in contentionibus,aut incipiendis,aut finiendiS. Sed in ore sunt omnia: in quo, dominatus, est oculorum:quoniam omnis achio est animi, & imago animi vultus est, indices oculi. Haec unica pars corporis, quot animi sunt motus,tot significationes & commutationes potest efficere. No est oris species nimis immutada: ne,aut ad ineptias, aut a 3 prauitarem . aliquam deseramur . Oculorum igitur remissione, coniectu, hilaritate motus animo cum significabimus apte cu genere ipso orationis. Est enim actio quasi sermo corporis, quo magis memicongruens este debet.