장음표시 사용
21쪽
- ..., ... Libertinor im aute status tripertitus. traoianu ei. I Her i πέρ νι- ttebatur,modo maiorem, 1. Instit. libertate cosequebatur, i febat ciuesct Alciat. Romani. mod. minore,et Latini,ex lege Iunia lib. I .Pλ- Norbana fiebat modo inferiore Osebat ex te
iit. lib.& ct in meliorestati; reducere desderans,duabus i. i. C.de costitutionibus hoc emedauit,9s pristini. I aisi dedi. lib. reduxit: quia ct a primis urbis Romae cunabulciberti' lis una,atque simplex liberta, copetebat,id est, noris con eade quam habebat manumissor nisi quod sit ditio Th. bertini s sit,qui manumittitur, licet manum se for ingenuus D. Et dedit itios qui de per costitutione nostra expulimus,qua promulgauimus inter nostras decisiones ἴ quas suggerete nobisTriboniano uiro excelso quaestore nostro,antiq. iuris altercationes placauimus. Latinos aute Iunianos,ct omne, quae circa eos fuerat obseruatia,
alia costitutione per eiusde quaesturissuggestisne correximus,qua inter Imperiales radiat sanctiones. Et omnes libertos, nullo nec aetatis malismis, numisii nec domini manumittetis,nec in manu ς 7 Nς missionis modo diserimine habito sicut ia antea obseruabatur riuitate Romana decorauimus:multis modis additis,i quos possit libertas . seruis cum riuitate Romana,quae sola est in pra
qui ct senti prestari. ex qui inibus ex causis' manu mi bus cavs tere non licet.
manu T I T v. VI.mit. Non Manumissio facta inter vivos in creditorumps. fraudem iure non subsivstit: licet tamen domi- . a cir no
22쪽
o qitantumuis obaerato seriuina suum liberum haeredemque facere, modo nemo alius ex testa mento extiturus sit haeres.
Nou tame cuicuque uoleti manumittere li cet.na is, qui in is se creditor u manu -mιιti nihi/ axit . quia lex Aelia Sentia Uide V impedit tibertate. Licet aut e domino, qui solue pMyyy .m
do no sis testime serti si succis libertat. ba Vpkx xi vede i lituere,ut liber fiat, haerea, ei serus Onecessarius: si modo ei nemo alius ex eo te stameto hae res extiι erit,aut quia nemo haeres fritiussit,aut quia is qui scriptus ι Π, qualibet ex cassest haeres ei no extiterat. Ids eade lege Aelia Setia prouisum est, ct rect.. valde enim prospiciedsi erat, ut egentes homines, quibus alius haeres textumus no esset,uel serusi fusi necessaria haerede haberet si fata ad Νι rvs e et creditoribus. authoe eo no faciet e, ereditores res haereditarias serui nomine uetat,ue liuria defun his adsciatur. A R G V M. serito simpliciter nulla libertatis mentione
acta instituto, censetur etiam data libertas.' Illud adnotato, Concesso aliquo, etiam id concessum uideri, sine quo illud hco insistere no posset. text. in l. is. D. de iurisdictio m. iudi.& ibi glo.& Bar.& reliqui. Idem, iuris es 3, ct si sine libertate seruus here, istatutus sit. Quod nostra costituti no so- 'l quida.
tu in domino, quislcedo no est, sed generaliter D ,
costituit,noua humanitas is rone: ut ex ipsasiri ' 'plura hi litutionis et i a libertas ei copetere Mideatur quu nosit uerisimile, esi,que haerede bielegis spraetermiserat libertatis datione eruis remanere volu1se, ct nemine i haerede fere.
In creditorum fraude manumissio facta uidetur, si nianum ilibris facultates tepore quo
23쪽
Prael aluisse tame uid tur nisi animu quom, fauila di manumissor habuerit no impediri libertatem quamvis bona eius creditoribus nos sciat: saepe enim de facultat Aus suis amplius , quat tu s est, sperat homines uaq; tunc intelligimus mstediri libertate, csi utroq; modo faudatur cre iteres ad e, O cpsilio manumittetis,et ipsa re, eo quod eius bona non Dat susseclara
. Minor annis uiginti no aliter seruu manumittere psit, J causa cognita:& ius a mami missionis ca,quae aut sint iustae causae, hic traditur.
Eade tige Aelia Setia domino minori uiginti anis no aliter manumittere permittitur, quas uti,dicta apud c Giliis iusta causia manumissionis adprobata, crint manumissi. Iume aut manumissionis causae hae sunt,ueluti, si quis patre, aut matre liti filiamve,autfatrebi sororesve
naturales,aut paedagogi , aut nutrice, aut educatore, aut alumnu alumnave,aut coci neu manumittat: aut seruu procuratoris habedi gratia, aut ancilla matrimonia habedi causa du ta- me intra sex meses in uxore 'lucatur: nis iuHacano impcdiat:=seruus,qui manumittitur ρ- cmratoris haberi gratia no minor dece ct septeano is manumittatur. Semel aul e causa adprobata sue uera sit sue falsa non retractetur . . Argum. a constiti
24쪽
Minori annis uiginti non antea licet proprijs ieruis testamento libertatem dare, quam declimimoctauum annum attigerit.
Illud nota, Mediam uiam eligedam. text. & glo. in l. antiqui. D. si pars haer. peta.& l. adeo. g. cuinquis. D. de acq. re. do. CHm ergo certus modus manumittedi minoribus uiginti annis dominis per legem Aeliam Sentiam constitutus esset,eueniebat, ut qVi quatuordecim annos' expleuerat,ticet testamenti; , . facere , O in eo sibi haeredem instituor. , leta /Φtaque relinquereposset: tamen si ad me minor i esset' uiginti annis ibertatem feruo dare non posset. Quod non erat ferendum. nam cui totorum suorum bonorum in te mento dispositio data erat quaret nonsimiliter ei, quemadmo- , dii alias res,ita et de sis ni sutilio ultima uoluntate dissonere,quemadmodum uoluerit, per- in 'mittimus, ut 9 tibertatem eis psit pr. stare λSed cum libertas in Umabilis res sit, Ο propter hoc ante xx . aetatis annum antiquitas libertatem seruo dare prohibebat, ideo nes mediam quodammodo istam eligentes , non aliterminora uiginti annis tibertatem in testamento . . dare seruo suo concedimusr,nis decimumseptimum annum impleuerit, decimumOctauum attigerit. Quum enim antiquitas huiusmodi aetatis pro at spoΠulare concesserit, clar no , ε .
25쪽
TI TVL. VII. LVI f a Caninia certus modus tonstitutus erat tu seruis testameto, manumittendis qua quasit libertates impedient e, quodammodo inuidam tollendam esse censi imus: quum satis fuerat inhumanum uiu os siι idelicentiam habere totam suam familia libertate donare,nisi alia causa impediat libertat e . morientibus autem huiusmodi licentiam adimere .
Habes secundam per irarum diuisionem. Illud signa,cognito uno cos rariorum , prorinus alterum cognosci l. I. D eo.
Ex I. i. Equitu, de iure personaria alia diuiso. Na in quadam persiis sui iuris sunt, quada alieno iuri subiectae Rursus earu quae alieno iuri subiecti sunt, aliae sunt in potestate parentu . aliae in potestate dominorum. Videamus t itaq; 'in' ' d. bis, que alieno iuri subieme sunt. nam si co- rnos erimus quae istae personae sunt, simul tutelli- ... σemus,quae sui iuris sunt. Ac prius in piciamus P/ς- etia hi,, qualis potestate dominorum s t. mus A R G V M.
Et si olim domino seruum occidere , impunEliceret,hodie tamen in eum no nisi ex legitima causa saeuire licebit: quin imo usque adeo dominoru asperitas coercetur, ut si intolerabilis sieseruos iusto pretio venundare cogantur: quum reipublicae intersit, ne quis re sua abutatur.
In potestate itaque domi rum sunt serui. quae quidem potestas, iuris gentium est. nam apud Omnes peraeque gentes animaduertere ρομώmus,domitiis in seruos uitae, neci , potestate
26쪽
domino adquiri. t Sed hoc tempore nullis hominibus,qui Jub imperio nostro sunt, liceι sive eausa letibus cognita, in seruos siιos supra modum saeuire. Nam conj tutione diui Antonini, , p.. tqui De causa seruumsuum occiderit, non mi . . . nus puniri iubetur , quam si s alienum seri umocciderit. Sed er maior a peritas domitiorum, eiusdem principis eoim litutione coercetur, nam Antoninus consultus a quibusdam Praesidibus
prouinciarum de bis seruis, qui ad aedem sacram, uel ad Ratuam principum confugiunt,praecepit, ut si iuiolcrabilis uideatur saeVitia dominorum ,
euantur seruos suos bovis conditionibus vende- re,ut pretium dominus daretur, ct rei. te. expe-ὐι eisini reipublicae, ne sua re quis male μt tur L , di Cuius refripti. ad Aelium Marciat Vm t misit .is. uerba sunt haec: Dominorum quidem potestatem i ,eebis inserudis suos illibatam esse oportet seuec ivlva ho sulem Bamini; iusIuum detrahi, sed dominorum interest, .
ne auxilιum contra saeuitiam, uel fame, uel intolerabilem iniuriam denegetur s , qui iuste deprecantur. ideoque cognosce de querel/α eorum , D.
qui ex familia lu' sabini ad sacrami statuam confuterunt si uel durius habitos,qham aequiis es, uρὶ infami iniuria adferitos gnoveris. venire iube,ita ut in potestatem domin vora revertiitμr- f qui I Quod si t confisutioni fraudem fecerit . abest. sciat me hoe ' admisum aduersus f seuerius exequuturum. 'han De patria potestate. ' tinit Ilie
27쪽
α8 IN ST IT. LIB. iI. iunctio , indiuiduam uitae consuet udinem coutinens.
A R G V M. Patria potestas iure Romano instituta fuit. solisq; Romanis propyia est. lus autem potJlatis quod in liberos babo η. miis, proprium est cisiiDm Romanorum . nulli enim alij sunt homines,qu i talem in liberos habeant petentem, qualem nes hcbemus. A R G V N. - Filii ex legitimis nuptijs progeniti, omnesq; per filiorum iiipsi tem descendentes in patria
detunt potestate, ax filia ucro nati nequaquam. 'Eκ.l. . ' i itur ex te o lixore tua nascitur. in
D. eo. rua potesate est. Item qui ex filio tuo θ ωYore, eius nascitur, i is, nepos laus, ct neptis, aeque in tua sunt potestate. ct pronepos, i ct prone- ' Ide iis piis , o deinceps caeteri. Qui autem ' ex fila pronepo- tua nasci tDr, ID poteLiate tua non sunt , sedite is patris eorum.
Masculi decimum quintiam annum attingentes,& forminae declinumtertium , iustas coeunt , nuptiaS,quas in patria potestate costituti, non in in patre assentaenio,co trahere possunt, modo talis sit pater, qui consensum praestare ualeat.
IU- chiem nuptias interfeciues Romani
contrahMnt, qui secuniam praecepta legum coeut: masculι quidem p uberes forminae aut
Miri potentes, sue patrest a iii arara i sint si ies semilia, s seniliarum ζ dum tamen,' 'familiarum,.D. de sint, consensim habeant parentum, quorum inritu nup. potesate sunt. nam hoc feri debere, O ciuilis
28쪽
naturalis ratio suadet, intantum , ut iussus parentis praecedere debeat . Vnde quaesitum est, ansa riosi si ia nubere , aut furiosi ilius uxorem . at ducerepsit Cum supersilio 1 ariab itur, no
stra processit decisio, qua permissum est ad exe-plum filia furiosi , 'stium quoquo furiosisto se , si fu-
ct siue patris interuentu mat rimonium sibi co - pMtare, secundum datum ex nostra constituito P 'ne modum.
Ascendentes cum descendentibus naturali vel adopt)onis uinculo contuinctis, nuptias c elebrare nequeunt, idemq; iitris est, etsi emanci patione soluta sit adoptio. ErSo non omnes uobis i ores ducere licet .
nam a qHarundam nuptqs abstinnid i est inter eas enim personas, quae parentum, liberorumve lacum inter se oblivent contrahi nuptiae non passuis: Auti inmer patram ct silia n,uel auum Oneptem,uel matrem silium, vel auiam, senapotem: ct usque in iusinitum. Et si tales persona interse coieriat,nefarias atque incestas nuptias contraxisse dicuntur. Et baec adeo luera sene ut 'ita quamuis ster adoptionem parentu liberorumve locosbi esse coeperiur , non st int inter se met-
trimonio iuniri in taurum , ut etiam distula adoptione, idem iuris maueat. Itaque eam, quae tibi per adoptionem filia uel neptis esse caepe; it, non poteris uxorem ducere quamuzέ eam emat ei veris.
Inter fratre in ,& sororem e3 utroque altero-ye parente prognatos, coniugium consistere nequit: quod ius ad adoptiuos fratres quamdiu adoptionis vinculum permane t Etiam trahitur . eo vero soluto, nil obstat nuptiis contrali edis, -- . - B 3 Inter
29쪽
Inter eas quoque personas,quae ex transuerinso gradis cognaι ionis iungunιur,est quaedam si--iis obseruatio sed non t tanta.Sane enim iu-
siue ab eodem patre cademque matre uatifue-
rint ue ab altero ' eorum. sed si qua per ado-t qt ptionem suror ita eo e coeperit, quandiu 20ide - ' obtistat adoptio , sane luter te ct eam vivi a comere non possunt:cism uero per emancipatioua adoptio fuerit dissolutae poteris eam uxorem ducere. Sed tu emauripatus fueris,nihil simpedimento nuptiis. Et ideo constat s quis ge-
nerum adoptare uelit,debere eum antea stiam suam emancipare: cts quis uelit nuru adoptare,debere eum antea Nisi suu emancipare. Fratris uero uelsororis filiam,uxore discere non licet, sed nec nepte tris velfororis qMis ducere pol,quavis quarto gradu sint. Cuius enim fit uxore ducere no licet, neque eius nepte permittitur. Eius uero mulieris,qua pater tuus adoptauit lia no uideris impediri uxore ducere quia taeq; naturali, neq; ciuili iure tibi coniugitur.
Iure tamen pontificio , cui potius in his adhaerendum est,duorum fratrum si iij legitimo coniugio copulari non possunt, glos. hic quae potuit citare. c. non debet.& ibi Panor. & caeteri, extra de consang. S affinit. lDuorum autem fratrum uel sororum tib l 'ρ' V i uel fratris ct siroris coniungit ossutat. Itemo amitam, licet adoptiuam, ducere uxorem non' mgtrsi licetistem nee materteram quia parentum so 'R-ti00ς eo habentur . Qua ratione uerum ΓΤ,magvam h e Theo amitam, ct materteram magnam pro-
30쪽
Alfinitatis ueneratione, eam quae olim mihi prii ligiis nitrus, socrus, uel nouerca extitit, uxore ducere non licet: multoque minus licebit, si adhuc mihi sit, priuigna,nurus, Occ.
Quoties eiusdem dispositionis duae sunt rationes, sublata e duabus altera: non ob id cessat dispositio,reliqua manente. Adliuitatis qΜοq: veneratione a quarundam nuptiis abstinere necesse est: ut ecce priuiagnam, aut nurum uxorem ducere no licet quia
utraeque fila loco sunt: Quod ita scilicet accipi debet, si fuit nurus, aut priui tua tua.nam si ad bue nurus tua est,id est , si adhuc nupta ε's i.
tua , alia ratione uxorem ea ducere no holeris rq ia eadem duobus nupta esso non potest . Ite si adhuc priuigua sua est, id eΠ, si mater eius tibi
nupta est:ideo eam uxorem ducere non poteris , quia duas uxores eodem tempore habere non liacet . Socrum quoqse,ct nouercam probibitum
est uxorem ducere,quia matris loco sunt. Quod Oipsum, dissoluta demit ad itateleedit. alioquin si adbuc nouerea est, id est ,s adbue 'atri
suo D pta es 3, communi iure impeditur tibi u bere quia eadem duobus nupta ese non potest .
Idem s adhuc socrus est id est .s adhuc filia eius
tibi nupta est ideo impedιάtur tibi nuptiae, qlia
duas uxores habere non potes mariti tam emflius ex alia uxore, ct uxoris filia ex alio marito,uel contra, matrimonium recte coutrabui: licet habeaut fatrem,sororemve ex matrimonio postea coutracto natos. A R C U M. 'Etiam ob publicam honestatem a qui ousdanuplijs abstinetur, quamuis nullum cognati nis, uel adfiuitatis obstaculum adsit.