장음표시 사용
141쪽
unte v Tinstructum,in Crig. plantetur organum Ctesibiciun modiolo
embolo & assariolo probe adorna . ex quo infern h prodeat tubulus suesiphon ad P. v. g adferrumiuatus,ascendatque per medium fundi vasis D E in a Itum extra vas puta PQRS. quemadmodum passim fieri solet. tum in latere vasis D E in clauo solide adhaerente appendatur vectis siue statera habens Hypomochlicon H inculus radijη in pro portione infra destriben/a signatis appenda i ur Embolus Ο, fle volnabilis eu haustris suis fotae axis L,Plantabitur aute rota in vase A BC sic, ut dehidua me eadalem v T aqua tecto tramite in haustra defluere possi z. impletis demum vasis ABC, D E aqua , datoque motui Principis ρ qua per tabulum v T egressa S in rotae sutilectae hau stradecidens eam in gyrum Impellet hv consequenter axis Luna in orbem circumactus radium staterie Κ H sursum deorsum aget,nunc attollendo, nunc rursum deprimendo atque ita Embolas in pariter presius
di assurgen , aquam ex vase Λ BC hauriet, de id tubulam/P Q R s
142쪽
c6pulsam per ostiolum S in subiectu vas minus D Erelandensic semel, sc semper; haec porro aqua per tubulum VT inserne exiliens in rota
inpinget, & iugem rotae motum unaque vectis seu staterae agitationem causabit, Unde perennem motum quantum quidem ad vim arti- γ - . sicij spectat prodire neces. se est.
e set, plus aque ex UT deflue.
, ' re quam embolus per tubu- tu suram educat, proinde. . que tandem motum substi- eurum desectu potentia rotam agenturii geniose occurrit discultati huic auctor, & meo quidem iudicio, totum quod obijci potest Archi medeis fultus prineipsis eludi. ostendens minorem potentiam rati ne prolongati vectis longe maius pondus attollere posse se ipsa. sic
Esto primi generis vectis siue ei aequivalens statera, ABC, cuius
Potentia elevans sit in altero extremorum puta A, hypomoclion seu laterum B, pondus in C, Quoniam ex ment. Aristi Moch. qu. 3. s ιod motum pondus ad movens, longitudo patitur ad longitudinem. vel Arch. pro p. 6. . demutp. Magaitudines in grauitate commensitarabitis aquiponderant Hermuratims pendantur, inristanti=sseeundumgravitatis rationem in tutis, vel denique Guidus Vbaldus prop. i. de Vecte. Potentia si ivensi pondus vecti appensum eandem ad imum pondus proportionem babet quam Nectis digantia inter fulcimentum ae ponderissuspensione is ad distantiam a Diaeimento adpotentiam interiectam, siue cum est distan tia ad distantiam, vereciprocε pondus ad pondus siue potentiam, est pondus cum potentia in aequipondio, hoc eit pondus C in distantia B C tantum deponderabit, quantum potentia A siue pondus siuspensuiu in A in radio seu
Exempli gratia. in proposito easu sine data tria; pondus aquae defluens, seu potentia rotam impellens A, vectis seu Statera ABC pondus alterum siue potentia aquam per tubulum sursum educenS . C. Sit igitur pondus seu potentia Clib. roo. sit potentia in altero ex tremorum suspendenda Alib. L. & vectis seu statera v.g. cubitalis proratione ponderiso Si fiat ut pondus A duarum librarum ad pondux Cioci. Iib. ita rad ij seu distantiae hoc est B C, ad B A, erit moles centum libret suspensa ex C, cu mole seu potentiast in A in aequilibro, tuq taHypothesim citat' &demonstratam ab Arist.Arch:&Guidubaldod . . i P a Appen-Disiti od by Gorale
143쪽
Appensis ita in aequilibrio ponderibus siue potentijs: si auferas ex
pondere C siue potentia pondus D. v. g. unam quartam aut etiam mi nus pro arbitrio, degravabit pondus A radium seu vectem .inclinabitque Staterae extremum A B iuxta 3. post. Arch. lib. de aequipo .. &consequenter attolletur pars vectis B. C sue pondus C. siue potentia C. aufereturque aequilibrium, & consequenter minus pondus attollet, &mouehit maius. Vel; dato quolibet pondere si facias vidi. stantia maior in Statera seu vecte addi tantiam minorem habeat maiorem proportionem, quam datum pondus A ad C, Sola Staterae maior distantia,& ponderatio poterit attollere in sublime datum pondus maiusque seipso. Hoc discursu ita praemisso concludit. fiat ergo maior proportio radj j seu distantiae ad distantiam in Statera quam si ponderis ad pondus reciproce, necesse est ab aqua modica puta duarum librarum, plus aquae sern per attolli. hoc est lib. ion. v. g. atque ira semis per restabit quod effluat per praefatum in machina tubulum VT, cum plus semper attrahatur quam effluat, Morum ergo perennem Hydro. statica nostra quantum quidem ad vim consequentiae a materia enim praescindimus inuenit, quod erat faciendum. ita sere ille, non minus feliciter quam ingeniose, mundus videar virum quod aiunt rem acu tetigerit tuleritque punctum, mihi hactenus organice non licuit renx experiri; faciam tamen maiori otio piaeditus. hoc solum aioι ex omnibus quas equidem videre potu i, motuum perpetuorum ideis,hanc mi hi prae omnibus prohatam artisisse . .
Lubet hic ad jcere obiectionem quam Author ipse sibi opponit.
Dato quod vi argumenti concludatur potentiam minorem elevatur1nietiorem Euea iniqori pondere superatum iri pondus maius: at negci in materia applicara negotium procedere pcsse. dico enim quod dum aqua disiuit per tubulum vT festino lapsu,aqua alia quae per anthlia attollitur in va&DE tardius ascendendo, tandem minus aquae relim quit in vase, quam sufficiat motui ad rotam: dato enim per tubum P. R. S plus aquae a tolli, at quia tardius ascendit quam haec defluat; plus aquae intra tempus idem descendat quam ascendat; hoc est collectio aquae defluentis maior erit collectione sursum eodem tempore deuehentis .iSed respondetur. Primo. compensari posse hanc tarditatem ascensus; prima si vis aqvpst tanta quae alcendit, Vt tantundem semper euehat quanta est tota
aqua simul sumpta intra illud tempus defluens; in quo nulla est implicantia, minimo enim pondere aquae docui magnum pondus seu quanistitatem aquae deuehi posse.' ud. manente aequali fluxione ex un
144쪽
potest accelerari per minutos vectes siue rorularum pluralitatem motus, ita ut compensetur quod timebatur. Aut cetε loco anthliae accipiantur Archimedeae helicae per quas eodem omnino tempore quo defluit aqua in haustra subiecta,eodem,& in maiori quantitate influet in vas DE, & quidem minori dissicultate & renisu quam per anthliam non est ergo in hoc capite quod motum nostrum moretur. Sic ille. Sic quoque ego haec paucula tum fabricam tum Demonstrationcm tam ingeniosi inuenti concernentia ex breuiusculo P. Valentini Themate mihi Roma transmisso paulo fusus deducta pro interim adserenda vOIui. Attulissem quidem hic libenter curiosis lectoribus, habitos in Pra, gensi Carolo Ferdinandaea Universita te circa id ipsium Problema, tum ab ipso Atilliore proponente tum ab Excellentissimo viro D. D. Ma Co Marci in fauorem Authoiis discutiente Discursus, at mala ita di LPonente sortuna illos minime consequi potui,quod mihi maximum do-Ιorem affert; nam ut scio tot eluditionibus quot verbis exornati,infinitam adportaturi suissent delectationem. Nihilominus tamen ut appareat quantum Inuentio haec passim a me quibusdam hic monstrata arriserit, ingeniaque stimulauerit ad eandem tum magis illustrandam tum fugandum ii quis reperiri posset Pa- Talogismum; adseram solum unicum pauculis verbis contentum Illus
trissimi,& Excellentissimi euiusdam Vbi cuius Nomen & debitas laudes eius modestia mihi inuito occultare iussit, in illius inuenti gratiam compositum Auctuarium . sic autem habet. Aqua per AB defluens in rotam D, habeat tantum ponderis ut mineae Vim decem librarum attollendi impertiatur;si decem libri sussicient ad attollendam aquam per canalem vel pompam EF, sine dubio fiet motus perpetuus. Sed si obijciatu ν quod vel decem librae non sufficient ad attollendum tantum aquae quantum rota indiget ut possit ata tollere pondus decem librarum, vel aqua non lassiciet ad impertiendum tantum virium rotae, ut extollat decem libras. iRespondeo. quod si non decem saltem partem decem librarum a tollere poterir, &posito sint quinque librae, prolongetur vectis Vsque ad Η. Dico quinque librae tantum ponderis,& virium habebunt quantum decem in L sed su ppositum est decem in I suscere ad tantum aquae Proprio pondere euehendum quantum rota indiget ad extollendum Pondus quinque librarum, ergo etiam tu H, quia eadem est aqua , idepondus, eadem distantia quoad rotam, ergo aqua per canalem ABC
defluens sussiciens erit ad attollendum quinque libras, &quinque librae ad euehendum tantum aquae quantum rota indiget. Ergo fiet M
145쪽
H8 NOVAE ET A MAENIOR Istus perpetuus. Ita vir Excellentissimus, Et quamuis praeterea paulo disserentem Machinam perpetuo Motui facilitando idoneam com-
mentus sit, quam Interserere non abs re suisset. attamen illo renuente intermittere coactus sum. Pio interim gaudeant inuento supra allat curiosi, illud bene ruminent.& si quae penes notatu digna occurrerint insinuare non dedignentur. 1,
146쪽
DE FO TIBUS PHILOSOPHIAE PARS III. irν
Motus perpetuus tentatus a P. Nicolao Cabaeo
S. L per spirales orbitas aquam iugiter in sublime deuehenteS.
vbet eoronidis Ioeo spiralem seu helieam lineam non iam Cylindro ut secerunt alij sed planae orbitae inhaerentem ver ticaliterque erectam adijcere, quod inuentum tametsi ego pridem noui taciteque tapius sum speculatus, si sorte hac via motum deprehendere possem; quia tamen fusius super eo discurrere P. Cabaeum noui, libenter illi hanc speculationem donabor non quod multum ei fidam, insignem enim illius paralogismum nuper soliciter detexit quem paulo ante nominaui P. Ualentinus Stansl.SI. mirorque a Mario Rettino qui firmitEr sibi persuadet hac machina motum perennem tentari posse non esse animaduersum,sic itaque in metereologicis suis quaes. 3. lib. r. ad textum Arist. 61. n. 379. habet. ,- Fiat rota magna plana ex materia idonea puta ex aere: Supra illam describe vestigium canalis aequaliter fluentis spiraliter ut vides factum, cuius canalis latitudo sit tota aequalis a circumferentia ad cen-τrum,Super huius canalis vestigmm erige canalem quadrilaterum sed isto artificio ut canalis non sit aequalis altitudinis nec aequaliter assiargat ex plano rotae A BC D, sed sem per quanto magis recedit ab initio Α&accedit versus centrum semper tanto magis asturgat,&in altum dilarctvrvi sit semper maioris&maioris capacitatis, natur axis huius mashidae in E, Supra quem rotari possit si verticaliter erigatur Erige ergo machina iam benὸ instructa, & constitue primum tibi ita ut linea EF sit perpendiculariter erecti ad centrum terrae: in ista positione sit Plena aqua tota pars canalis quae est infra lineam GH. suppono ita canalem esse instructum, & ita eius altitudinem, de ex altitudine capacitatem
147쪽
eitate in xcrescete, ut quamuis longior pars sita P ad G quam a PadH tam os plus aquae continea P H quam P Gue hoc posito quamuis aqua statqui librata, suppono enim lineam GH esse horitontalem: tamen quia est maior in quantitate erat etiam grauior, & ita praeponderabit, & machina vertetur; consequenter fiet linea E D perpendicularis, horiZontis, S sic deinceps AC perpendicularis NM
horizontalis, eendere ab ima circums rentia circuli verticalis ad centrum eiusdem, suavi, suo nisu, nullo impelle. te, nullo trahen te, &c. Huiusmodi autem ca-
, Vt dum unus canalis defert aquam ad centrii, alter aliam accipiat deseis
Machina haec ingeniosa est, sed vereor ut effectum quem promi tit Betimus,&Cabatuυ praester, propter rationes, & argumenta supra allata . Vt visit hic non disputo. in Hydrostatica mea rom peniatius examinabimus: hic solum ingeniosos conatus aliorum propone. re, alibi discutiendos9 libuit.&ostendere ut inquit lib. . Conico Appollonius Pergaeus quomodo aliquid multipliciter fiat, vel quot pliciter 3 vel rursus quod nullo modo fiat: quae etiamsi absit utilitas propter ipsas demonstrationes digna sunt ut recipiantur, multa enim in mathematicis disciplinis ob hoc ipsum, de non ob aliquid aliud recispere consuevimus. EPLDiuitigod by Coosl
148쪽
DE FONTIA Us PHILOSOPHIAE PARS III. ret
T baec sunt quae ex amplissima copiosissimaque Philo. Iophia Pneumaticaliae de fontibus materie in bre-' tiem Synapsim mel inuitus redegi,ns enim et eritias essem quo iam sub oleui9 ne quis fora. curos me
as anteιret, usta, Tomo scutaliam Mna pars absimia est 'uversam Hydraulica ,-HIdrogatisamateriam luci darepropositu uit. Nucleo hoc interim, ἀ- -- ceu immaturo partu nobisque ιniatis ab amicis extorta Dctar amiceoueret quem si ex genio tuo fore comperero, stimulos addes ut cogitariones meas tanta celerisI promo am, demumque quem per aliquot iam Anuos prepuis,mexagger parram Mi maturiorem omnique xx pane absolutum eiam. laterim Vale, in Via meque renia manatura aetern.e n.
149쪽
V. Antonius Favoritus e Societate Iesu, & pro E Unentissimo, Sc Reueiendis s. D. D. Cardinali Pio Episcopo Ferrarien. approbauit, &c.
Antonius de Federicis Vic. Gen.
Attenta attestatione supradicti P. Fauoriti Consultoris S ci3 concedo vi.
Imprimatur. F. Prosper Inquisitor Ferrariae. '
150쪽
Vam is omnem diligentiam conatus fuerim exbibere, mi quam tum fieri posset errores opusculo boe erutarentur ἰ nihilominus tamen ita buceum esse me non licuit quin hi quos tabella hae subnecter missum meum non praeterlabereutur, quorum multi quamuis parui momenti sint, sedi ab amico lectore facile renrinati fulsent attamen quia inus aut alter mihi scrupulum fecerunt , stes apud amitum lectorem negligentiae reus culpari potuissem, idcirco bonum duxi tam maioris quam minoris considerationis errata buc apponere, , Tabella hae debito modo Correcta lectori proponere.
laete a. lin. s. Maericitate. SphaerIcitate.
fac. a. Iin. s. sanguile Sanguine
sae. I. lin. I s. EN M. ENIM.fac. a. lin. 33. at si quia at quia di si nihilominus. fac. 3. I in. Is . nihilominus lin. 33. eiusmodii eiusmodi sac. Iin. 3. qualem qualem talem qualem
sae: r. lin. IM Bl. 3. DI. 1.fac. 3. lin. vlv. Iecertu Ia Iacertula . fac. s. lia. I. confluere construere
sae. I. Iin. xx. signi fiteane seni ficangsac. a. IIn. G. conspicuntur conspiciuntur
Pagina s. linea tr. 1 nitur Ioquitur Iin. Ist. posteaquae posteaque Pag. 3. lin. g. numinum fluminum Pag. lin. 3 o. urinataribus urinato ibus Pag. II. Iin. 6. habebuue habebunt Pag. 23. lin. s. dum
tum Pag. 26. lin. a. gitur igitur lin. 33. rei taueris reiteraueris pag. 29. Iin. a L eum cum Pag. 36. lin. Ist. emeantur effciantur