장음표시 사용
111쪽
pluuio in loco sicco seruetur, ingruenteque iterum serenitate, denuo Soli pateat, donec materia susscienter excocta sars Signum porro operis ad finem respicientis est si materia viscosa sensim in fundo crescat, pellicula vero supernatans depereat,&totus humor in massam uliginosam ingros escat. Apparebunt etiam Sole subinde va Iide calido um . bratilia quaedam herbae lineamenta, evanido spectaculo sine coIore tamen adhuc assurgentia ; In fine demum subalbidus quidam cinis infundo subsidebit, e quo accedente calore modico germina bl t ex tempore umbratile quoddam idolum colore&Specie herbam aut norem reserens, in cuius semine operationem absoluisti .Potest operatio tota; pro operantis se licitare atque auiae fauore bimestri tempore absolui, aut etiam in biennium &liuSextendi. irategram Abietum Siluam Hrepente intraqueam concauitalcm enasι facere.
REcipe Terebinthinae vulgaris albissimae lib. r. ponatur in reto
iam, admoto recipiete amplissimo, iuncturis non lutatis prodiuersitate oleorum emanantium, & fiat destillatio ex arena. Ex lib. una semis terebinthinae Hicere poteris libram Semis Spiritus & olei aetherei, postea mutato recipiente νmmota retorta auctiore igne elice uncias duas olei nauis tum vas ad huc calens mediocriter, ita ut ateria in fundo retortae restibdis adhuc si fusa ex abrupto auferatu cauendo ruptionis ex Digore subito appellente periculum : tum eo ialoco ubi materia in fundo retortae restat, palma manus hinc inde leuia ter leuiterque deducatursursum S deorsum , & tandem seu igerat . plene materia videbis inmi meras abietum Mimas non fine strepitum. rumpere , cum varijs fissuris, per totam vasis circus ferentiam ,ea Prinportione & moduio, ut fissurae ilIae abietum nimas undique prises erat tanta eleganria, ut magnae fisitim truncos, minores ramos , ininunt sol ia&fructus denotent, solida autem& flluris non intercepta ma teria occupat interstitium quod pro aere existimatur. . o
Aquam Mineralem diuersas in se virtutes , Arti Naturit enti
i meas continentem, conficereis . is,
REcipe de Minera Bismuti libras nouem,pritisquam ullum ignem
experta sit, ponatur in retorta competente, magnoque cca
paci apposito recipiente destilletur secundum gradus ignis per horas
112쪽
DE F ANTIBUS PHILOSOPHIAE PARS m. M
duodecim, ascendetque aqua quaedam tota candida & dulcis, haec iterum ac tertio rectificata purificatur magisque dulcescit. Cuius hae virtutes sunt. Primo Recipe huius aquae libram unam, S in vitro competente repone , Ira tamen ut rertia pars vitri vacua si t, clauseque probe vitro relinque in loco quieto e videbisque huius aquae quantitatem semper in plenilunsis augeri, in noviluniis autem praeter partem illam quae accreuerat, amitti insuper aliam deprima sui quantitate: idque luna cursum suum iterante semper contingetshoc autem notabile,quod aqua illa sub parua aeque ac magna mole pondus primum nunquam immutet. Secundo. In hanc aquam si quamcumque plantam una cum radice sita totaliter arefactam ita ut in puluerem teri posset solum quoad radicem immittas, ibidemque relinquas horis 3. aut . planta illa de nouo virescet, quasi nunc primum de terra germinaret. Tertio. Huius item aquae quantitatem infunde in vitrum & eidem adde aqaam destillatam ex herba aut fore quocunque, itemque uncias tres de Sale eiusdem floris aut herbae adiicias, vitrum deinde residuum aqua priore impleatur ad summum, & videbis non sine miraculo intra L. aut 3. dies crescentem inter mediaS aquas plantam, ei similem, ex qua Sal & aqua principio accepta erant, & illa plantula moto vitro dissipatur, eodem que denuo quiscente restituitur in praeteritum Statum.
varia Meteora, puta pluuias, nivem,
grandinem, tonitrua dc C. Ars Na- :turae simia aemulatur.
i Achina Meteoro Technica in hunc modum constrisi potest. Ex laminis ferri, cupri, aut cuiustis metalli hemisphaerium fiat, eique fundum a soris in modum stutellae cauae adorn turr Huic per superius ostium ciues glaciei frusta, vitrio lum nitrum &c. ingerantur, & ita machinacompendio admirabili ab solub
113쪽
solii itur. Rore itaque primum loviali amicos respersurus. in subiectum angustioris colli vas aquam insunde,& igni admoue, harclen sim calore in vaporem resoluta , serret Caeli tholis adfigitur, rursumque vi labentis frigoris adstricta in frigidum rorem abit, accensos sui spectandi desiderio hospites aspersura. Si minium aut rubi icam in vas Subiectum im mi seris, & eum aqua insigniter dilueris, sanguineus imber a cauo caeli fornice depluet . Si denique iratum mortalibus lovem mentiri voles, solles adde sollibus,& violente A olum in hemisphaerium impelle,tunc enim& niuei flocci ει grando, & reliqua irari Iouis instrumenta attoniti spectabunt. Vide quae de hac re prolixe tractat P.Athan. Κircher. in Magnete.
De Instrumento Hydrometrico cuius ope di ferentia grauitatis liquorum indagatur. . FIGURA XXXVII.
Fformetur instru- mentum vitreum
huius magnitum .dinis& formae vi
figura annexa demonstrat id est fiat Sphaerula Vitrea A B, cum annexo sibi ca
naliculo C D, in parteS , . U.
imbutis diui , ad fundum a. . sphaerulae fiat alia minor Equae argento vivo per canaliculum immittendo ima repleatur, obseruatione in immittendo habita ad Iiquorem in quo Sphaerula ad aliquod eanaliculi punctum . . pro libitu librata sit Collo- . . ...... Fiis ori ΠωCι'
114쪽
DE FONTIBVs pHILOSOPHIAE PARS III. ιν
cando enim argento vivo turgidam Sphaerulam in liquidum aliquod puta aquam audivinum, diligenter adnotabitur quousque ea mergatur, si enim liquor necdum ex punctulis quempiam contingat fgnum erit plus de argento vitio addi debere, in tantum illud augendo, quousque Septimum aut sextum aliquido tangatur pumstulum; quod si velo in uno ex liquidis dictis instrumentum totaliter demergatur S signiti in nimium de argento vivo inditum esse quod exemptione modica eiusdem corrigi poterit; Ita praeparato instrumento taliter ad usum procedetur. Accipientur differentes liquores pura aqua sontana, fluviatilis, palustris, marina, vinum rubrum , album diuelis sortis inque pocula collocatis mergetur instrumentum ijsde,& quousque sphaerula immergent canaliculique puncta attingent, diligenter adnotabitur fiet enim quod in liquoribus leuioris substantiae sphaerula profundius mergetur inque grauioribus altius prominebit,quae differentia ex punctulis delicatis sibi proxime vicinis perquam iucundo spectaculo cognoscetur quodque sentibus imperceptibile antea putabatur hoc allato instrumento qua si quodam cultello Anatomico clarE patefiet. δVnde crederem Medicis & aeconomis quibus ex substantia grauia
tantium liquorum bonitas indaganda incumbit non abs re suturum
cum faciliori & infallibiliori modo hoc haberi alias non queat. Causam autem cur instrumentum in leuioris substantiae liquoribus profundius merga tur,in grauioris no ita prosunde pro nunc adserre distu.lt maiori id operi Deo dante reseruans; ubi fusius de hoc inibi agetur hic solum promisso stare volens innuere non omisi.
115쪽
Altitudinem lapsus aquarum explorare. FIG. XXXVIII. XXXIX. N XXXX ,. .
Vi p ης itos sortasse libellus Dioptrae Geodeticae a P.
Valentino Stans in V niuersitate Carolo Ferdinandaea Pra-gnensi Mathematum professore per Christophorum Ferdinandit Ture k deSStuim id& Rostiliat iuuenem omni virtutum & vitae modestae titulo praeditum , meumque charissimum . Patruelem, sollenniter Disputationi publicae propositus peruenir, in quo Problemate 11. de lapsu aquarum S libramento fusus agitur breuem eius methodum Propcsitioni meae peropportunam bona venia Aut horis hic adducere complacuir. t. t Voco itaque cum supra citato. libramentum ouae . horizontalli pla. ni per quod aqua decurrit decliuitatem . Sive ut vult Ricciolius. lnis clinationem aluei per quem hydragogi ad aliquot millia pedum pas-luumtie aquas deducum. Sit ne porro planum illud vere planum aut potius Sphaerae portio disputant Clauius & Clara montiu S. nnn curo.Quaeres itaque primo, quanta esse debeat altitudo fluminis, unde ad certam horizontalis plani dillantiam aqua deduci possit, Vitruvius distantiae ioco. altitudinem pedum s. assignat. Κc plerus vero ait Vitruvium pro aquarum libramento ducentisimam absoluti interualli partem requisiu;sse. Saluo meliore iudicio putarem ego pro singulis passuum millibus unum pedem lapsus aflignari debere pro duobus duos&c quod etiam Romani aquae ductores obseruarunt. Ricciolios in Colmographia ilia millenis passibus 1. pedes siue pallum assignat ut flumen lente
Nota non esse necessarium ut tubi per quos aquae deducuntur, in aere sublimes erigantur,nam eodem effectu per tet ram iuxta vallcnta, in locum de si deratum promovebuntur. i Nota Diqiligod by Corale
116쪽
DE PONUBVς PHILOSOPHIAE PARS III. g,
Nota secundo, nullum sontem sibi relictum sua scaturigine altius processurum, rationem iam supra attuli. Hinc deliberaturus an ex aliquo montium ad alium aquam perducere possis, libellam accire
quod si enim fuerit altior fonte, a ctum agis, sin humilior apparuerit, poterit eo aqua deduci. Instrumentu autem libellandi fontes sicuti & toti Geode sis inseruies
1geniose no ita pri. dem fabricatus est supra citatu S P. Ualentinus. quod DIOpTRALs GEOD PETICAM libello super illud
in publicum edito in titulauit, sed ut pluribus palam fieret inopia enim Exemplarium non paucos tam utili instrumento privos facit proque maiori commendatione Viri mihi amantissimi de quo pluribus paulo post) eiusdem fabricam verbis authoris pro bono pubi ico adnectere decreui, habet autem tali terr Fiat ex materia solida&tractabili puta Ebeno, buxo, pyro, pomo, aut etiam ligno Indico, quod flexibilitati mage resistit baculus parallelepipedus, mundisssime politus & in modum regulae aptatus, Vnius&dimidiae circiter vinae longus, ad digiti robustioris crassitiem latus. ad A & B extremitates collocentur pinnacidia per quae deinceps obi cta speculabimur. Fiant autem extremitates cylindricae ut praefatae pinnulae pro arbitrio mensoris torqueri possint. fiat alia regula CD in modum portulae priori ad rectos in s stent is A B ex materia eadem, Iongiis dinis eiusdem, aliquanto tenuior &compressor, quae inferno aliquantum extanS in quadrum excavabitur, ut facilem priori ligno praebeat ingressum , quo ad usum & votum mensoris deinceps vltrbcitroque commeare possit. Infra portulae sornicem Ecirca transuem sum axem mobilis & delicata esto rotula ex qua pinnacidium in delicatissimo appensum filo, sursum deorsum intra portulae latera agi ponsit, Ad F perpendiculum esto quod Geodaetam manuducet ut cum M usus
117쪽
usus tulerit A B quidem parallelum horizonti,CD verticalem retineat situm , intellige quando altitudines dimetiendae erunt alias vice conuersa. Hoc si negligas grauissime Geometram in dimetiendis altitudinibus rerum necesse est hallucinari. Pinnacidia autem talia instrumento adaptabuntur. Esto lamella orichalcina quadrata tenuis A BC D, habeatque ostiolum circulare obiectis bene distinguendis E G F, ad cuius centrum conica pertingae lamella E H F, huius vertex H minutissimos deinceps apices contactu suo imaetinario designabit. Altera Dioptrarum quae oculum immediate contigere solet, si minutum habuerit ostiolum no est quod aliam induat figuram . TreS autem requiruntur pinnulae, Pendula .cui schema est I K L Mreliquae in extremi talibus circulariter mobiles, prior qui
rum quod oculum respicit, signandus erit decimus quiSque gradus suo chaiaractere, productis post quem uis paululum lineolis, iuxta quas sequen- . es numeri 1 o 2 o. 3 p. o. 8ce. usque ad r oo. aut si placet Io oo.prout libuerit & tulerit proportio instrumenti scribendi erun I. Demum inportula ijsdem interuallis eosdem characteres poteris adhibere quos ad duo latera faciem scilicet anteriorem N obliquum latus commodE. inscribes, sic tamen ut denarius sue unitas a basi portulae principium
Haec igitur est fabrica . Vsu eiusde si placet in librandis sontibu n. ita experieris. Si nimirum ex A monte ubi sons incipit per pinnulam utramque in C locum quo sonto deducere istandis prospiciens, situ . instrumento dederis horthonti parallelum,quod fiet ope perpendiculi in medio portulae dependeoxis; siquidem enim nec in dextram nec i sinistram vacillaverit, prospicienti ad Cerit in eadem cum sonip
118쪽
altitudine: proinde aqua ex A ad Caegre admodum pertinget; itaque aliquanto infra Cad D locum humiliorem designa, & certus esto deis ductam per eanales aquam ex A in Ddefluxuram,&haec ad materiam proposita in . Quod autem alios usus Atrimetriae & Planimetriae inseris utentes attinet de quibus perquam pulcherrime citatus Author in opusculo edito tracta t, cuna nec locus nec ma teria nostra requira i eondem hue adducere ad illud consulendum lectorem curiosum remittumus. de quo visibi prouideat animitus hortamur. uniuersam enim Geometriam Practicam paucis pagellis contentam&delitiosissim is fissuris adornatam reperier. hic constructionem instrumenti insinuata
Si autem aegre tale haberi posset aut sors non arrideret. en aliud longe facillimum depromo. Esto parallelepipedum ex ligno solido ad amussim & regulam doIarum A B, super hoc adglutinetur tubulus vitreus cuius duo cruta extrema i illexa perpendiculariter regulae incumbant, in modum cauorum cylindrorum CD, EF, huic tubo aqua infundatur& ne qua via - elabi pcssit super-Η . G obturetur; vem
illes esse debebunt, idioptrae glutinen tur G H, per quas Meinceps loca dis. piciemus ad quae
buantur crura illa CD. EF. in minuta aequalia interualla Scharacteribus si
Vsurus itaque instrumento& exploraturus sit ne loeus humilior &proportionatus sonti ad quem optas deduci aquam,ad eum locum per dioptras seu pinnacidia prospice, quod si enim aqua aequalidus interuallisa plano eleuata fuerit, erit locus in aequali cum fonte altitudine quod si crus oculo tuo vicinum pauciores aquae gradus habuerit, erit locus quaesitus humilior: quod si denique crus remotum minus aqua
119쪽
venuerit, erit altior quam ut in eum aqua deduci possit. Seio quosdam adhibere quadrata quae horizontaliter collocant, sed ea non satis mih probantur; eo quod perpendicula leui vento facile loco moueantur,& Hydrometram periculo exponunt. Alij longum canalem quem aqua replent adhibere solent qui ad utrumque extremum conclusus est sed & h ic vento obnoxius quam maxime, quo aqua canali incumhens facillime agitatur, & leges aequilibrij violat. His omnibus in
Altitudinem porro alicuius defluentis aquae putarivi, torrentis, piscinae&c. non facilius quam per cultellationes sue per mensoris altitudines metieris, totum enim aggregatum altitudinum seu proceritatum mensoris, est quaesita riui altitudo&c. in exemplo. in Figura xxxix. Sit altitudo A B tum C D, E F, G H, si statura mensoris fuerit 7. Pedum multiplica A. Stationes per 7. p uenient 18. pedes, riui quκ
Abaeus lib. . Meteor: praxim adducit explorandae velocitatis sed Ricciolo Cosmog. l. a. Cap. 1 3. non probatur necmihi: Benedictus Castellus per gallam iniectam velocitatem fluminum piscatur, cui non satis fido, eb quod hae quandoque transuerso aquarum incursu retundantur Smorosus incedant. fierique potest ut fluxus & in,petus undarum duplo celeriatem gallae superentia Puta rem eao non melius deprehendi posse impetum Auentis aquae, quam si colore aliquo eam affeceris , puta rubrica, atramento, se guine, aut viscosa aliqua materia quae colorem reneat in decursu. Si enim interea du ad deterini natum alique scopum pertigerit coloratus liquor tempus sueris dimens , animaduertes quanta eius sit celeritas.Plura ad hoc propositum inuenies apud Blancanum,Cabaeum, Ri elotum, Marium Mersennum&c. ι , γ' PRO-Disitired by Cooste
120쪽
DE FONTIBV PHILO SOPHI AE PARS III. B
Cuius figurae sint arcus ab aquo delapsu cum violentia facti explorare. FIGURA XXXXI -
is qua Horixonialite alientes Parabolam figuram lectant.
Mi Mile ne dicam temerarium est velle in hoe negotio eerti
aliquid statuere & determinare, quo pacto nimirum pro lectilia aut undae, horigon taliter salientes per aera serantur& quamnam figuram describanti linea enim recta certum est non posse ad terminum suum deserri, oportet igitur Iationem esse aut circulare, aut Eldplica,aut Hyperbola, aut Parabolae aut aliquam aliam media ex his compositam qua proiecta delapsu suo imitentur, Cuenim in quolibet proiecto duos motus communiter consideremus, Naturale scilicet & violentus quoru prior normali tendentia, posterior ea partem Versus, versus que graue plagam accepit seratur. fit ut inde medius quida motus ex utroque temperatus,quo partim naturali te dentia partim violenta ablatione ferrur Oriatur: & tunc Sectioni Parabolicae admod u assine& analogu,multi& docti Geometrae quidquid Galilaeus vel Mersenu dicant θ pronunciarunt. Nihil hie itaque de proiectibilibus solidis agam, salientes horizontaliter & cum aliqua violentia aquae radios qui Naturam proiectilium induerunt duntaxat examinare lubet. Q od antequam facio, artificiatae Parabolae gene sim N Naturam prius e pono, propter eos quibus fortasse coni ae SNctiones ignotiores sunt. Scire igitur ante omnia oportet parabolae Se ctionem artificiatam duobus motibus seu lationibus generati posi is
Una quidem aequabiliter & parallelos horizonti per aequalia spatia loci & temporis ab A verbi gratia versus G proiecto incedentes altera secundum perpendiculum quasi lapsu naturali ex A in Baequaliquidem tempore, at inaequali incremento S spatij extensione tendente, qui duo motus seu lationes, quibus proiectum desertur iuxta li-