Johannis Baptistae PasserI Pisauren. nob. Eugubini de pueri Etrusci aheneo simulacro, a Clemente XIIII P.O.M. in Museum Vaticanum inlato, dissertatio

31쪽

XXVII

VIII

Audio tamen fuisse aliquos , qui simulacrum id coram contemplatijudicium de eo situm audacter pronunciaVerint, nihil exprimere nisi imaginem dei Tagetis, qui in agro Tarquiniensi ebulliente sulco in conspectu villici aratoris emersit sub figura pueri, et Aruspicinae documenta populis concurrentibus e planavit , ut post Ovid. Metam. XV. V. 47. narrat SerVius in Vm. Ae

neid. Quid ni λ ajebant signum id

in Tarquiniis inventum est ; refert puerum e terra surgentem, immo et loquentem , quid mage consentaneum Tarquinios ipsos deum suurn apud ipsos e terra dei fera natum, et auctorem tam grandis sciemtiae simulacro hoc apud ipsos Vene-

32쪽

c xxviii ο

rando decorasse ε ingeniose quidem, cui sententiae calculum suum facile addidissent universi, qui in numero deorum, amplificando libenter Versantur. Ego Vero in judiciis magis ambiguus, cum detonsum puerum conspexissem longe aliud quaerendum esse judicavi . Sculptores enim praecipue in diis efformandis vitium hoc semper Vitarunt detracto sibi potissimo venustatis subsidio, quo hominis facies maXime decoratur: Calvities enim despectui

erat , et opprobrio reputabatur Calvis Mimis, ut siepe eoS , qui damnarentur ad mortem, Veluti nota ludibrii, seu infamiae raderentur. Cur 1gitur deus rasus , cui nihil quod ad omnimodam dignitatem conferret erat detrahendum Z nec specie re

surgentis

33쪽

sur entis veluti e ruina formandus

erat, qui in ipso exortu stare debuisset , qui arcanam disciplinam

revelaret.

Me vero ipsa detonsio in prima

Opinione confirmat, nempe donarium esse patricii adolescentis, quia letali morbo restitutuS monumentum hoc accepti beneficii in templo aliquo, seu luco more majorum dedicaverit. Cum enim artifeX , et molem , et lineamenta pueri ad ubvum exprimere justiis s1t, ut costanter teneo, capillis decisis effingere debuit , ne capillatum restitueret deo, a quo calVum ex morbi malignitate obtinuerat . Erat etiam apud Veteres quaedam religio in capillis , ut eos numinibus dedicarent,

34쪽

atque eis sacros diligenter enutrirent ; Itaque , si periculum mortis e X morbo , seu naufragio vehemem ter instaret illos resecabant, et deo servatori afferebant . Censeri n. de

die natali : AEuidam enim pro certa bonaeorporis valetudine crinem deo sacrum pasiebant.

Et Euripid. in Bacchis

Sacer est capillus s deo illum nutrio ,

et Homer. Iliad. XXIII. de Achille

Nutrit comam flumini Sperchio

Pausanias quoque in Arcad.: Nutrit

comam Leuc nus flumini Aphaeo . OITHaium Vero magis opportune ad rem nostram Diodorus lib. VIII. Vota enim pro pueris morbo assectis ita concipi solita , ue si sanita-

eem recuperaremi illorum desectui capillus dedicaretur.

Notat quoque egregius praesbyter Iohannes Andreas Jovannellius Tu-ders, et accademiae nostrae Pisau-

Tensis

35쪽

e xxxi o

rensis Qcius, qui antiquitatum Tu-dertium ephemerides in septemtomos digessierat, et morienS accademiae nostrae custodiendos legaverat , notat inquam inter antiqui

templi rudera pyxides fictiles probe clausas invenisse , in quibus capiblorum vestigia adhuc conspicua se vabantur ad hanc si1perstitionem facile spectantia, seu ad alteram huic amnem , per quam segmenta capillorum , cum togam assia merent adolescentes, diis suis offerebant , de quo Videnda quae diximus in notis ad picturas Etruscas tom. I. et II. Hic vero obiter notandum signa haec aerea, immo, et simulacra non in templorum vestigiis inveniri Q-lere , sed sparsim per arva dum ter

ra eVertitur, cum e contra inter

36쪽

templorum ruinas , signorum ma moreorum fragmenta inVeniantur.

Id ego tribuo direptionibus barba- Torum , qui quarto saeculo loca diis sacra expilarunt , et quidquid flaturae aptum erat abstulerunt, quod Uero commodo transferri non poterat sub spe redditus abscondebant, frustrato plerumque Voto , ut nobis aliquando recuperanda servarentur.

Quod pertinet ad tonsiaram, quae in hoc simulacro singulariS esst , notandum censeo adeo snperstitiosissfuisse antiquos, ut neminem putarent ex hac vita migrare potuisse sine quorumdam capillorum sed hi ne , quae supernis potestatibus erat reservata , ut colligitur eX eodem

37쪽

Euripide loco citato Vers 7 . , ubi mors ita loquitur:

Haec enim mulier descendet in Plutonis domum : cedo autem ad eam , ut gladio sacra auspicer suis enim es sacer diis inferis , cujus hic gladius lustrarit capillum capitis ,

ad quam opinionem allusit Virgilius Aeneid. 1 v. mortem Didonis

exprimenS. Tum Juno omnipotens longum miserata dolorem, Difficilesque obitus Irim demisit Olympo

suae luctantem animam, nexosque resolveret artus Nam quia nec DIO , merita nec morte peribat, Sed misera ante diem , subitoque accensa furore sdilandum illi flavum Proserpina vertice crinem, Abstulerat , S gioque caput damnaNerat Orco, Ergo Iris croceis per Coelum roscida pennis , Devolat , et seuper caput astitit. Hunc ego Diti

Sacrum jussa fero , teque isto corpore salvo .

Colluctantibus igitur cum morte , ne diu torquerentur mos inolevit

38쪽

resecandae comae , ut tradit ejus dem Euripidis antiquus scholiastes

loco citato quoniam mos obtinet mortem mori turi comam resecare .XI 73 CV.

Tentandum nunc inscriptionis fragmentum , si quid inde eruere Valeam US, conatu eo magis dissicili, quo in lingua pene ignota interruptum , majore sui parte desideratur; nam quadruplicis lineae vestigium indicat totum brachium , quod pQ-riit , inscriptum fuisse . Idem Etruscis, et Latinis elementis eXponam

39쪽

VELUM A nomen gentile est , sed desinentiae femininae , quam quidem gentem Latine Velumiam diceremuS , notam CX aliis titulis sepulcralibus , praesertim Clusii in urna ad usum aquae benedictae in ec

clesia sacri Corporis Christi , ex schedis Gabrielis de Gabrielibus

scis civitatem designabat , i unde Vesinium, hoc est civitas senum , seu senatus ; ibi enim conVentuS erat procerum totius Etruriae . Cum Vero populus Etrustus duodecim colonias trans Apenninum trans misisset , Vulsinienses , nunc Bolpens Velsinam aliam cum proprio nomi-

40쪽

ne , et stiprema potestate fundarunt , inde Felsima nunc Bononia , Ut tradit Livius . Ex eadem origine Velitrae , et Volaterrae Etruscis VEL ATRI

dictae sunt. CLAN. vox ista omnino significat natum seu filium. . Collige ex inscriptione in duabus hisce tegulis Bucellianis , quae pertinent ad 'duos fratres ejus temporiS, cumqingua, et scriptura Etrusca declinabat in Lati

nam.

KΑpΡΝΑsTu, et in alio sigillo epigraphico apud Dempsterum tab. XXIV.