Epideigma sev specimen commentationis meditationisq. Sacrarum Literarum, in gratiam tyronum Gymnasij Asloensis, explicatione primi Capitis Geneseos Exhibitum, a Iohanne Nicolai

41쪽

uniue autem eaedem Imastines seu sena,situ, in septentri nalia, meridionalia, Odiaci Septentrionalia,quae ab Eces rica in Eoream vergunt, sunt ri nempe: I. cc Hosue, a minor,qua Cynosura dicitur, flens complecten p. quarum quae ροLpro in ua esse, Polaris dicitur. a. icto μελαλη, ζ ἐυκει, Latini rsa maior sue Helice. Vtrasiq; γ.sleuarum numero Septentriones, item Hamaxas, idea,currus plaustra Pocant.

Draco vel Anquis seu Serpens stellis insignitus I. Orphein peltis II habet. 3. Bootes, II. selias habet, D Ar lyhγla dicitur, in quo

utitur clarum Arcturisdus, suo ortu Autumnum inchoans. C. Corona borealis, Ariadnea. 7. En Suasis 43. essurum. S. ora recentiores Vulturem cadentem locant, continet Io.sesias, quarum quae in ore aut testaIuleet echliariter Lγγε

το atur.

42쪽

Andromeda sest.27. m. meian ulus, a graecae litera similitudine 1 ris, id

est, trisonum.

Haec quae sequuntur Zodiaci signa sunt.

ah Taurus, ecti. stellarum, quarum s. oris o faciei essi- i m referentes, inades Graece Latine uccula nuncupantur: Iiste quas maxima, quae est in ocul a trino Graec; λαμπορομαι, Romanus Palilicium dicta erit. In collo Pleiades seu Ver- .diae uni ad ae latis initium exorientes.

o. Gemini, II sellarum.

ad Cancer, scurum sidus, Praesepe et Apellos,astra vix con- Inicua, pe lorere stans. En stellarum, inter qu.is Prove, χ9u nebula inpectore se se Iessi duo Borealis, Notius. aci Leo, ira letarum, lucido juletore rutilans, inter quas duae prae caeter insiqniores sunt, na in corde Βααλιιrκος seu Requius, altera in cauda. 27. Virsto, Erioone, Ceres se ea dicta, stellas habet O. quarum quae prae reliquis insiqnis in manu dextera est, x se, idea, vicat vindemiatrix Nitur, quod vindemiae tempore exoriatur altera tu ala boreal προJυγκτM, latine Prauindemiatrix.

43쪽

Signa vero austraIia coeli,ssint

haec quae sequuntur. otin, quemo Psricem vocant. 2.1se .ps RION, inter omnia coelisidera lucida, insigniter clara consi uratio. S. sellarum. yς Erιda nussuuius, cuius posteris stella prae reliquis in- Agnis est, molas O dicta. stella habet. y Fus ante canem sub pedibus Orionis fustienti similissa stestarum. 38. Canis maior, Cani uti l lendidissimam in re stellum

ostentans, quae proprie Siritu dicitur. I 8.sellarum. Canis minor, προκυων, Antecant dicia, quia ante maiorem Canem oritur,duarum sellarum e t.

o. Ab , Arq nauis, ampla configuratio, festa habet complures, inter quas toto coelo lucidissima Canopus fertur, Est pro conspicua, Europa perpetuo latens. 1. Hydris siue Angus, cui Corvus insectic Crater ει sum e t flest. I. 2. Crater siue Patera. . sed. t. Corvus. .seq. Centaurus, Chis in. r. se . i. Feras usi cys bestia quam tenet Centaurus hane Lustum nominant, D. 9 d. V Kra e Thurabulum. p. sedarum. 7. Co oua Australis. I; sely. 3. Pi cum uiri e Morinus, ab quarto e susum aquam recipiens. V. -- y. masne seu si na coelesia quae his ese

44쪽

Andromeda,Cepheusq; Hopeia parentes, Armatus ;gener Perbeus circum Ora Medusae Horrida Deltotonsimul Heniochusq;seruntur. Hinc Aries, Taurus Gemini, Cancer, Leo, Virgo, Libraq; Scorpius, Arcitenens, per Mydria, Pisces Cetus cs Eridanus, possis ruertuntur ad austrum, Orionq; premens eporem, Pro onq; refulstens, Inde Cunis maior, stellaru cernitur Arra Perii trium loca siqnorum se porrigit mera Craterem dorso stellans, Corvumq; loquacem, Hic Fera Centauro re)upina tenetur Tltra Thuribulum, notiae Piscis sueti astra Coronae. Deinde etiam Terra luseranda est, quae di inquitι marestiones, Principatus, Ducarus, Comitatus, Prouincias, cuiusmodi sunt, Germania, Dania, Grugia Suecia, Italia, Gallia, Ansia, Scotia, Hollandia, Trabantia, Saxonia, etc. Et ciuitates, ut sunt, Roma, Lutecta Basilea, Coloma, Antis nevia, Lovanium, Rosochium, ambur'um, Laeca, H nia,Lunda, Maloia, Nidrosia, etc. In quibus suntur aquae, Starna, Fontes, Thermae ct fu sis, mi sthenes, Danubius Rhemis, Vernovius, Moenus, Mosa Belbcae, Mosamius μηueetiae in prouincia Hedmarchiana, Rhodanus Viburetis . alij. Quibus insunt aquatilia seu pi ces: Anquilla, oenra, traca chia, Ea lana, Barba, Carbus, Carpio, Cetus, Congrus, zox Gobius, Lampetra, Salmo, Prasinus, Ruburnus, Eorboca, A Va, Orca Ruia seu Rochus, Pluteo Scombriis Salpa, quillus, Astactu. In terra etiam considerandae sunt ar res ac frutices: Az. cf. Pinus, Casanea Cerasus Labrusca Olea Prunus,

45쪽

spinus Morus, Pomu , 'rus, ragus, Cor Ius Cupressus mcus, Persicus, Popubis, Salis Sambucus, Taxus, ilia, VLmus Erica, Larix, vacantha seu CGLpina c. Item

Nehbae: Abrotanum, Absenthium Achantus nitum, momum, Amaracus, nisum, pium, Ppar 'us, Bera Eusti se Bulbiu Catapulia, Chebdonium Cichoreum, curbita, Eupatorium, eniculum, Meliotropium, inacinthus, La lucabsenta, Moesia, Pentaphyl umbranicula,Trifolium, Verbana, Vuularia, Zanthum c. frumenta leguminaq; uena Faba, Milium, o ab ripam, Hordeum, Sitisto, Triticum Item metalia lapides. urum, --

gentum, uprum, orichalcum Stannum, PlumbumbFerrum, lumen Sulphur, Chalcantum, Marmor, Mastnes, Gemma, Maretaritum , Crysallus , Adamas , Ga ates , CoraLlium uerisius ramaraedus , ubinus, Granatus, Carbunculus, Haematites, Pumexoc. Animalia quoq; quadrupedas enus, per Aries, Bos, Bubulus, Burdo Camelus, Cantheratis, assor Cercopithecin, Elephas, Equus, annulus, Erinacius, Felis, Fiber, innutus, Ibex Lepus Lupus, Turra, lanx, artes, Melis,Mustella, Sciurus Veruex, Vrsus,

Vulpes c c. Et Reptilia cum ermibus , insectu opes,

raneus,Blatta Bombex Brucus, CantharisbCimex, Cocus, Crabro, Culex, Draco, Formica, Tucus, Gristus Gurgulis, Hirudo Zimax, Phalanx Papilio, salamandra, Scarabeus, Scolopendra, Amphisbena, Tinea TVludo, es a. Poctremo etiam quae sunt aeriae naturae,ut Volatiba fleuaues Accipiter, Achantis, Mnas, quila, Ardea, lauda, Coturnix, Capus Eubo Nycticorax, Curruca, Ficedula, Perdix Iucina, Merops, Nisus, avo, Picus, Pica Trochilus, Peli anus, Fracus Turdelabaturnus, Sincedula. c.

De Operibus Tertii mei.

46쪽

a cisamis operum terti, diei, nempe plantarum, herbi-rum, fruct-Mnbsorum, equminum, aliarum rerum repraesa centiuη, quibus estitur pulcherrime ornatur terra, σι mimbiu ac iumenta victum suppeditate oram eneratis,

illustris etiam optu glorios resuriectionis nororum Ormso um, insupremo vere, id est, extremo die iudieij.

Hic tu is agitari solet, quo tempore anni Mundus sit creatus, vere ne an autumnos si autem quidam existimant, nondum couditum eo tempore autumni, e quo primi parentes Alam Eua pomu fructibus, hebantu tamen hic nihil Oerti affirmari poten, cum nonni, Iruictuum menti, iat intextu, quos autumnus producere solet, verum etiam Oenerationis, quae veris erit propria. Sed Lutherus, ali multi in hanc inclinant sententiam, veru id rempti uisi cru Mundus coepit, quia tunc terra aperituro resoluitur ac omnia reuiuiscunt Vormosissimus annus. Vnde aucti suum annum primum mensem a tempore veris ordiuntur. Fuit autem prima creati prorsus Araculosa, quugerminationem terrae ore C radius arborumi icosa ecutisunt. Et Uentaneum eri terram, quae tota nil nisii Purad infuit, ob primae creationis benedictionem, omnes arbores,frutices γ herba rugiferas, sibus hominum

aptas, nec ullis steriles produxit e Sed postea propter e

catum maledicta ,sentes,s inas paliuros, c multa, Ileriles herbas protulit.

De opcribus quarti dies.

Dixit autem DEVS, fiant luminaria iis sirmamento cocti, O dividant diem ac noctem, ectat in si inai tempora Sc dies ac annos, ut Iuceant infirmamento cccii milluminent terram Sc fac ium cst ita. Hic es I . ersu continens scriptionem creationi Stellamum , praecipue Luminariam, nempe solis

47쪽

ris quietis, Ilatas ices . aucii temporum, veris, satis,

utumni hyem: constituunt, ali.isq; temporum distinctiomes inceνtos dies Fasos Nefastos me es, annos, reliquaq;s acta, gnificata vocabulo brao Moed quorum obseruati necessaria est in Ecclesia,ut Mundi initia, Neboionum exordia , minarum patefactionum seriem colli es. instauratae Ecclesiae tempora oe Imperiorum I tationes notare som- min. Etiamsi ona, causae existunt calori , frietoris, plu/υ-rtim imbrium c tempestatum, quas ortusho . occasu ac

cciti mediatione excitant.

Praeterea etiam iram rim ictumq; diuinam poenas imminentes, sua deliqui's, obscuratio,iibus stupentis ci n reliquis Planetis conqrulibus: P oppositionibus albaq; ο qui a-tionibus denotant γ' denunciant.

Hunc textum Pastra Mathematisorum doctrina de a derum motu cfessici in elementui rebus ij quae constant

ex ElementM. Cuiusmodi sunt tempestates seu motWtiones Aeru inres inde consequentes, idclicet Diabratas acro, coeli; dementia vel comaetio γ' annonae copia vel penuria. Item principii mutationes Imperiorum atq; urbium et in albus considerantur Pax Bestum, Sediae, Relistiones c eoum be- Num ac Principum res gestae perendaue: Item de priuata cuiusiq; fortuna statu, aliyiq; rebus, quarum moenethliacas electiomibus temporum habetur ratio.

Esautem hanc dosinam de esse libus siderum pleris

contemnunt, quod Asiro Frum iudicia sive altant, praebertim ea quae de stat o bti terraram a Maon: cossimnectionibus, quaeq; de crja constituti e, ex solac ianae cybeli uarum sestarum constres ibus G co curatioriibus sumuntur crucrum pleraq;, pauca habent, ne dicam nulla cre niuei salia, qua totum crrarum octem seruarari Alcam Ierientia a namq;

48쪽

nim probat tem 'satum rationem, ut reliquasileum, non inare iis locorum interuallis mirabiliter variare Tamen mi ime contemnendam esse iudico. Non enim omnino a Ium e te essectum aut euentum 1 cllarum constat, praepertim cum tot experimentiis, j quotidianissere, tum in ipsa valetudine animiq assectione rum etiam tu commodis aut commodis externarum rerum, a fiderum appareat apud omnes, potissimum eos, qui sui bor copio aliorum enisicatorum pro regiones distenter in accurate ob seruant. Mis, licet haud omnia ex coeli siderib- etiam diligentissime obseruatis, maxima adhibita cura prudentiaq; co-Wnosic certo euentura praenunciari possunt, neςsecundum 'Dβρο νομum priniones semper eueniunt, propter mater inconstantiam suxibilitatem, aliarumq; plurium cauarum impedimenta nihilomin tamen multa, si non certo,

at probabilite de rebinfuturis iudicari possunt Ac si rem ua lance a limem in nihil impietatis habet haec scientia irecte puctetuν, ira die Pha si in limites non eqve T inuidem con sideratio cur in istim rati ac perpetui in iriumato constantia essectionum in uim inferioris Mundi corporibin dsummum Diuine Maiestatvi tantarum rerum creatricis reuerentiam cultum G amorem homines excitari nverbi ratia, cum coelum contemploro quamliber in eo stel-Iam sub oculorum affectum cadit, hoc Grreno iobo, Minsissimus, sol luna excepta, quae 'na quadragesima pars reprae es maiorem spe deprehendimin compertum est enim Somi centies sexa ies exies terra maiorem esse Saturnum s I. Iouem L, terram excederes: Cumq; reputo quam exinuasit sol tarpellarum particula ad tortus coeli ambitum in circumferentiam immensam conta , etiam subit amnium haec ο ratio, quam potcns, vim sapiens, quam bon-pit

49쪽

dtilissimum ex nihilo condidit, conseruat, est sufentdρ

Nec sol ἰm ad Deum coqnoscendum, amandum, colendum inuitat haec scientia, dum ex consideratione potentia, sapientiae, bonitatis, aliarum irtutum, quae in eius operibus lucent, reuerentiam erga ipsum, admirationem 4 , amo, em iunobu excitat, erum etiam ad alia musta, praecipue vero ciuilis vitae officia m commoditates plurimum conducit nil impietatis habet si quis modo non deprauatus illa dextre ac po-b8is utatur Nam ut depublicis dicam, proj licere impendentem annonae caritatem besia praeuidere, mature parare se ad defensitonem, et de pacificatione costare: inpeytilentiae quoq; siqnificationibin, certa diaeta i lus ac medicamentorum ratione aletudini conpulere vel de sede mutanda si licitument costare, nonne sinoe tilissimum e I maystratibus ac subditis Praeter has iam di las tilitates,

Ptraq; ars ram ea, qua coelum coeliq; motus numerat ac mensurat, quam quae siderum esse tu scrutatur fetiam consert ad Poeta inteli Vendos ad urbium dotarum fantia inusi-gaudas, adscivi cem nauigationem . ad arationem sationem, reli uaq; ruris operi ad annuum mensium se dierum 1 ἀ- rionem inprimis Prode histor Theoloetu, quibus temporis ratio praecipue estorumobseruatio curae se debet. Deinde uti is e tvi dicu, Vt tempus ciant Phlebotomiae,exhibendorum acouroandorum corporum, secundum astrorum, praester

aliarum rerum Quartyauricolis, ut temporibus idoneis cuia rurae α' orum Pacent. Quintoprodent nauietantibus,, non modosciant, quo a Ioad Cynosuram diriqenuasit prora, erum etiam siuxu suxin muris tempona accuratius obsertient tempestates ac mutationes aerias futura praeuideant,

qua partim ex ullar4m ortibus oe occasibus, partim etiam ex

50쪽

reansitu planetarum persiqna humi elsicca, ct ex On- spes bus ac flectibus eorundem adsie inuicem, ad 'lia, fixas, ex locis tem Eclip tum ex cometis quoq; dependent Postrem etiam archit. suum pra lat sum tempestilectructurae dent operam. Hinc manVestum es eos vehementer hallucinari, quι tholostiam Pnam de Astronomia non ita controuertituro iudicio an satu maturo funditus damnant, criminantur, non aliam ob causam, quam quod coniecturis quibusdam alicua ex parte nitatu Nam tametsi nemo sana mento -cias ire poterit quin multa sim incerta, quae pro certo euentura stroso tu praedicere non potest, . certam uturorum contin- 'entium cornitionem inquirere, non mod impossibile, erum

natum est: non enim jutum continoentibus necisitatem imponunt coelestia si bra Tamen inclinationes hominum a Iarumve rerum, qua vere sunt esse bis siderum, perscrutari, ad electiones nostras, tu i hsicae limites non transtrediamur non malum neo impium e fit,

Sint in ligna e tempora e dies annos . O lenit, es Deum ideo solem G lunam, reliqua Iuloentia sidera coelo impres se, xt d crimina temporum Hiis . . aliouidsiqnisicen seu denuncient. Hoc igitor dicto

Proetnslicas iudicia Mathematicorum de suturti eventit ius tanquam fundament Miltra complures existimant. Sunt autem futurorum eventuum enera, de quibus iudi