장음표시 사용
181쪽
N a C. R E V s N E R I' adiutrix operae curaeq; domesticae: in qua sema per communis quoqι esse debet fortuna, tam prospera,quam aduersa. r
Quid enim tam humanum est ait Vlpianus
quam fortuitis casibus insilieris maritum, aut i contra viri uxorem participem esse
Et prosectὀabsurdum fuerit,in uno eod.m- ique consortio, in quo VXor marito quasi concrescit,unius coniugis felicitatem alteri fieri im ' fortunium,ut ait Imp. Iustinianus, i
sic eodem pacto demum, quum vitae colae ' ii tudo est indiuidua, matrimonium, secundum Augustinum, si bonus usus mali,id est, bonus rusus concupiscentiae tarnis: quo bono malὸ uti non licet: ut sit nimirum remedium contra lib 'dinum intemperantiam, atq; incontinentiam.
Quem etiacὀtiiugii finem assignans D. Pau-
lus Apostolus,fornicati6his vitandae gratia, v- : numquemo coniugatum esse debere monet.
Quod si vero societas generis humani comsderetur: sanὸ tunc finis matrimonij est ipsa li- . berorum procreatio: quae est seminarium E clesiae,&Reipublicae.
Praeclargenim Callistratus:Parentes insit
natura docet procreandorum liberorum anu mo
182쪽
Et sanὸ interest Reipublicae, secundum VLpianum,ciuitatem liberis repleri atq; ampliari.
Itaque primium patri, quod propter nu in . rum liberorum ei competit,denegari non oportet, it vult Paulus.
Sed utrumq; tamehunc finem. ad summum illum Sc vltimuin bonorum finem, cuius gratia facteda sunt omnia,reserri oportet: qui est Dei cultus,vel ipse Deus potius,taquam summu in bonum,& auctor omnis boni,& sine quo bonu
Nam & ob hanc causam, auiitore Platone, . perpetuae saluti, alvi incolumitati naturae studendum est: vi pro te qui'. liberos suos, ἡ statione decedens, tanquam haeredes Deo cu i tores substituat: Scin decursu his lampada tradati
Iam vero,quod ad effectum matrimonij atti Essem uenet si quidem hoc sit iustum,aclesitimum: partim vis eius in patria potestate adipiscenda co 'sistit: per quam is,qui ex eo procreatus est,& filiusfamiliis,& suus legitimusq; patri fit haeres.
Partim vero in diuini,hu mani iuris communicatione:de qua Modestinus loquituriqua
183쪽
N I C. R E v s N E R Isit,ut uxor viro legitim Eiuncta fortunarum, & sacrorum socia: utque domus ille dominus, ita 'haee sit domina: quemadmodum vetus lex Romuli habet.
Neq. selum domicilij & sori, sed etiam familiae,&dignitatis uxor sit particeps ipsius mariti.
Quod si vero iniustu insit matAmonium,hoc legibus vel moribus interdictum: sanὸ tunc, poena eius ciuilis est: vi nec vi nec VXor intel . igatur. X
Quippe, nec nuptiae, ut ait Imp. ἡec matri- . monium intelligitur. sine quo vir, aut VXor n ano dicitur: adeo ut nec a principe confirmari leat eiusmodi matrimonium.
i Immo, secudum Modestinum,nec cognatio, pec assinitas ulla esse potest: nisi nuptiae no imterdictae sint,ex quibus affinitas coniungitur.
Sed nec liberos ex eo matrimonio natos h beri iustos constat: verum spurios, aut vulgo cocςptos: qui patrem ciere, aut saltem honestὸ non possunt.
Quonia in ubi non est connubium,partus sequiuar ventrem,teste Vlpiano.
MI pater est,quem nuptiae demonstr di si tiquibus l
184쪽
'c Cuius rei consequens est illu d, neque in po vhate patria eiusmodi liberos esse: neque iure suorum haeredum patri ab intestato succedere,
Sed perinde ac spurios, ac vulgo quaesitos matri tantum una cum legitimis liberis, succe, dere:nisi fortassis ex causastaxus eorum a principe confirmetur. ι CCCXIII I.
Quo etiam accedit illud,quod in his nec dos intelligitur nec propter nuptias donatio: quoniam hic matrimonium nullum est: Deque Vero secundum Vlpianum. propter iniustum matrimoninm capi quicquam potest.
Ideoque si qua dos solenniter data aut prosmissa fuit,fisco ea vindicatur,ex rescripto Arc
. Adeoq; omne illud quod perceptum est,fru
ctuum nomine aufertur,auctore Paulo. C C C X V I I.
Poena auteni incestus, & nefarij concubitus criminatis,pro modo ipsius delicti,& qualitate persoriae,aliquando est, vel bonorum publicatio, vel exilium, vel fustuarium, vel denique mors,aut supremum supplicium: quod de M silc ,3c XI I.tab.lege ita sancitum fuit.
185쪽
Nihil eniin,secundum Papinianum, pqna in cestus differre videtur ab ea, quae lege Iulia in adulteros constitis est: cuiusmodi est poena gladij : quae etiam lege Carolina comprobati
, Quanquam semper,quum ex utere quis c'- gnatam,vel affinem duxerit,quam vetatur VXo rem ducere si palam hoc fecerit, leuius,tanquai errans: sin autem clam, tanquam contuma frauius punitur.
Planὸ,quonia dotis paulo ante facta est men ς tio sine dote nuptiae celebrari quidem possunt.
Sed dos,ppter nuptias, Sc sine nuptiis quidedos nulla intelligitur:Ppter si fit donatio: quae
,ppter nuptias dicitur: quaru illa uxoris,hic viri propria est. CCCXXII. Et potest sanὸ fieri ista donatio.etia costante matrimonio. ut ea quasi ἐρνης. id est dotis q-dam copensatio,& quas remuneratio esse inteloligatur. C C C x x i Caeteroquin sinplex inter virum & uxorem donatio iure ciuili no valet: ne ut Vlpianus ait, mutuo amore se inuitem spoliet coniuges:aur, ut Paulus,ne venali sint matrimonia.
gnam, Porro cognatum, & affine ius matrimonio . est Contubernium: quod seruile connubiu est:
186쪽
MΕ ΥΗo D vs NuΡΥIALIS. unde& contubernalis, iure ciuili serui coniux nominatur: quoniam uxoris nomen in libera ponitur, quod tamen iure Canonico hodie no
Similis est ' huic Concubina tus:id est,con
iugalis cons eludu, absque nuptiis contracta: quam coelebs vir habet cum ea muliere, quae lesibus uxor esse poterat.
C c C X X V I. Quae quide coniunctio iure ciuili extra poenam legis est: quo per concubinatum non coinmittitur adulterium, test e Martiano., C C C X X U I I. . Modo tamen is, qui concubina utitur,aliam uxorem non habeat: quia secundum Paulum. eo tempore, quo quis uxorem habet, id est, ut . Imperator Constantinus loquitur, coni antei matrimonio, concubinam habere non potest CCCXXVIII. Iure autem Canonico rectὸ concubinatus damnatur climine adulterh: ne culpae aliqua hoc modu usurpetur auctoritas.
Postrem ὀ repusnant matrimonio modi potissimum duo. quidus soluitur. ii , ec-
187쪽
Matrimoniorum siquidem terminum mors excipit: quae ex aequo soluit omni Vt ait Imp
Itaque mortuo uno coniuge, licet alteri s. . p rstiti nouam conditionem quaerere.
Nisi quod mulier intra annu, quo luget ma- ritum, iure ciuili nubere prohibetur, sub poena infamiae: quod tamen iure Pontificio ei remi sum est.
Lege autem soluitur matrimoniuia , yel repudio, vol diu'rtio.
Quamuis propriὸ inter virum & uxorem fieri diuortium: repudiuin yero sponsae remitti dicitur: aliquando tamen in uxoris personam non absurdὸ hoc cadere vult Modestinus.
. Consensu quide solo licita matrimonia contrahi pose: sed non, nisi missis repudio, aut f Eho diu0rtio,ditatui posse, manifestum est
Et quanquam soluitur interdum coniugium bon3 gratia: id est, ut Plutarchus loquitur, ': hoc est,sine querela,& libello
repud': quod fit potissimum in debilitate, Meaptiuitate,& servitute.
188쪽
Magis tamen rationi c9nsentaneum est: nu-
da consensu temerὸ di is non debςre, sed
iusta demum, legitimaque causa: ac Praeterς' forma quadam certa,&mlennitate adhibita.
Sed diuortij quidem una est causa iusta,& le gitima, ex Christi ipsius praescriptu: 'rnicatiu, nimirum,sive adulterium.
Quod de fornicatione etiam spiritali,qu est idolatria,sue haeresis,interpretari videtur Apostolus: quum praesertim accedit malitiosa de
Nec a vero aliena est eorum sententia: qui adulteth nomine omne aliud flagitium, aut cri inen intelligendum esse putat: quod rationem habet adulteris, id est, λονγ πορνει-, ut in Graeco textu legitur: cuiusmodi est crimen laesae male P statis, homicidium, latrocinium , sacrilegium, - venescium, & id genus alia: quae de ipsa iureci uili causam praeben t diuortio: quod Romuli,& Mosaica ita constitutum fuit. .
Quanquam si in criminibus eiusmod i coer i. cendis, quae capitalia sunt officium faciat Miru' gistratus: non tam lege, quam nat ara soluitur, front*gi im: altera persona nocete per mortem l ita e medio sublata. M .
189쪽
Iure autem Pontificio matrimonium, si ritὸ contractum, & copula cqnsummatum sit, non tam dirimitur: ne quidem ob causam adult rh,quam interrumpitur: separatione nimirum secta, saltem quo ad mςnsam & torum. I
God ius etsi fer in matrimoniis obseruatur: tamen non sine ratione,quod ad hanc rem pertinet,reprobatur passim hodie in Curiis Eeelesiasticis: in quibus alter duntaxat coniugu, qui causam praebet diu0rtio, noxio prohibetur matrimonio: facta alteri nubendi pytestate , si hoc velit,qui insons est,aut innocens.
Quod si quis ream adulterij, &ob id amari
to repudiatam, uxorem duxerit: reus fit adul
terh: ex sententia ipsius Christi apud Matth.
Quemadmodum & iure ciuili rea adulterij ficta, nec ante damnationem, vivente marito, uxor duci potesst,auctore Modestino.
CCCXLVIII. Quanquam maritus eam, quam ream adul
te in postulauit,iure mariti,no prohibetur post abolitionem denud uxorem ducere.
Sed & si no iure mariti ream postulauit,iure eontractum matrimonium existimat Papin. Soluto
190쪽
CCCL. Soluto autem matrimonio, per mortem aut
diuortium viri, solui dos mulieri debet.
Licet enim dos constante matrimonio in bonis viri est: tamen eadem est in iure uxoris: Mpost diuortium, veluti res uxoria,peti potest.
Nam se publicὸ interest, dotes mulieribus conseruari, so bolis prbcreandae, Sc ciuitatis liaberis replendae gratia: qud fit, ut earum causa semper & ubiq; ut praeeipua,teste Pomponio. C C c Li i I. Quod si tamen ob mulieris adulterium, minue culpam, solutuma matrimonium:dotis exactioni semper locus non fit. ccc LIIi I. emadmodum & ob impensas in re dotalisactas,aut ob res ambias,maritus interdum retinere dotem potest. CCCL Q. Sed furti tamen eum ea, quam societas vitae, secundum Paulum, quodammodo facit domisnam,ob res amotas agere non potest. C C C L v I. Quoniam, teste Cato, in honorem matrimo-nb turpis actio aduersus uxorem negatur. CC CLVII.
Qirae si tamen post diuortium easde res contrectat, etiam furti tenetur.