De fato Homerico [microform]. Dissertatio inauguralis philologica quam..

31쪽

men tam certa haec sunt, ut Hector omnino defendi posse Troiam desperet, imo deorum retus auxilio, qui, quamquam non celeriter Od. r. 147 , flecti tamen possint precibus et obsequio Il. . 218. ι. 497 saepe Argivos devictum rotamque oppugnatione liberatum iri speret Il. ζ. 526 sqq. . 526. μ. 24 I. . 720, alias): non tam certa sunt, ut Argivi non saepius capienda earoiae omnem spem abiiciant. Quin ipso eliam lato legimus constitutum suisse, ut Troia servari pdtuisset, nisi ligneum illum equum intra muro recepisset Od. θ. I sqq.) quum a diis certo decretus esset Troiae interitus, in lato una certe salutis via et ratio roianis relicta erat dii saeviores sunt fato. Socii Ulixis si ipsorum compescuissent libidinem,

mortem effugere potuissent Sed quamquam norunt instantem ipsis, si Solis mactaverint boves, mortem, neque ipSi aviditatem coercent, et deus, ne mortem effugiant, adversum mittens ventum, in lirinacia eos retinet Ulixemque S0mno coii Sopiens, ut deterius valere possit consilium ess

cit ) Manifestissime autem libertatem humanam, ii de-D Omnino de Homero iam hoc tenere licet, quamquam non ubique tamquam norma valet, immeritas et indignas ab hominibus raro sustineri miserias. Ita Ulixes ipsius insoIentia et superbia, qua Neptunum Violarat, moIestias illas et dolores sibi comparavit remigium eius, si moderatum esset cupiditatibus, Servatum esset prosi, quum tam deos quam homines contemnerent, dignas ipsorum improbitate et sceIeribus poenas dederunt. Max, Oilei filius superba in deos insoIentia ipse supplicii sui auctor actus est. Achilles et Agamemno per iurgia illa sibi ipsis caIamitates coIIigunt et quicquid delirant reges plectuntur Achivi Hor Epist. I, 2, 14J Quid quod laesa ab

monstrant loci, quibus revera aliquid contra satum factum esse legimus. Etenim quamquam a diis constitutum erat, ut Argivorum copiae a Troianis profligarentur, tamen eo Sipsorum sortitudine et virtute videmus Superiore evadere

Ιl. r. 780. . 90 . Quod quid significat aliud, nisi homines, modo ne ipsorum viribus dissidant, semper victores discedere posse, nisi intercedat deus quid aliud exprobrat Apollo Troianis Il. e. 328 sqq. quam hoc si ipsorum desit fiducia, si ipsi trepident et desperent, ne Iovis quidem auxilium tantum valere, ut victoriam reportent 8 Quid Iupiter Od α. 32 sqq. aliud dicere vult, quam Suae quemque sortianae labrum esse Quicquid agit homo plerumque initio in libero ipsius consilio positum est; quod sequitur non ab ipso homine, sed a diis latove pendet ultro

sere homines ita se gerunt, ut, quod lato Statutum Sit, exitum habeat ). Persaepe novisse legimus homines instantem sibi perniciem, ut Achillem, Euchenorem, Ulixis Socios, Meropis sit οὐ ii β. 8303, non tamen eo salum evitasse Scientes et volentes ipsi ultro ad interitum ruunt Fatum ut ratum sat et expleatur nihil agit imo liberrimus est homo, nisi dii ipsi exsequantur satum vel homo ipsius usus consilio ad finem adducat. Per casum caecum et obscurum in Homericis carminibus nusquam legimus impletum aut retardatum esse satum , quum τηχης omnino notionem Home-AIexandro hospitii sanctitas saepissime universis exprobratur Troianis, eodem modo, quo es. Εργα . . v. 2I3: πολλακι, inquit, καὶ ξυμπασα που κακου ανδρος πονρα, ο ις αλπραίνει καὶ τάσθαλα μγχανάαται. De qua hominum Iibertatem ermann and buch de Μythologi nus Homer und esto p. 8.' Quo Ioc dissentire mihi liceat a Bernharda o Grundriss

32쪽

et probe scitant Argivi Il. . 60-168, alias nec ta- naen tam certa haec sunt, ut Hector omnino defendi posse Τroiam desperet, imo deorum retus auxilio, qui, quamquam non celeriter Od. r. 147 , flecti tamen possint precibus et obsequio Il. . I 8. ι. 497 saepe Argivos devictum Troiamque oppugnatione liberatum iri speret Il. ζ. 526 sqq. . 526. μ. 24 I. . 720, alias): non tam certa sunt, ut Argivi non saepius capiendae rotae omnem spem abiiciant. Quin ipso etiam lato legimus constitutum suisse, ut Troia servari pdtuisset, nisi ligneum illum equum intra muros recepisset Od. f. I sqq. quum a diis certo decretus esset rotae interitus, in salo una certe salutis via et ratio roianis relicta erat dii saeviores sunt fato. Socii Ulixis si ipsorum compescuissent libidinem,

mortem effugere potuissent; sed quamquam norunt inStantem ipsis, si Solis mactaverint boves, mortem, neque ipsi aviditatem coercent, et deus, ne mortem effugiant, adversum mittens ventum, in Thrinacia eos retinet Ulixemque somno consopiens, ut deterius valere possit consilium ossicit ') Manifestissime autem libertatem humanam, ii de-

Omnino de Homero iam hoc tenere licet, quamquam non ubique tamquam norma valet, immeritas et indignas ab hominibus raro sustineri miserias. Ita Ulixes ipsius insolentia et superbia, qua Neptunum Violarat, moIestias Ilas et doIores sibi comparavit remigium eius, si moderatum esset cupiditatibus, Servatum esset proci, quum tam deos quam homines contemnerent, dignas ipsorum improbitate et sceleribus poenas dederunt. Max, Oilei filius superba in deos insοIentia ipse supplicii sui auctor actus est. Achilles et Agamemno per iurgia illa sibi ipsis calamitates couigunt et quicquid delirant reges plectuntur Achivi quor Epist. I, 2, 14 Quid quod laesa ab

monstrant loci, quibus revera aliquid contra salum laetum esse legimus. Etenim quamquam a dii constitutum erat, ut Argivorum copiae a Troiani profligarentur, tamen eos ipsortim sortitudine et virtute videmus Superiore evadere

Ιl. n. 780. . 90 . Quod quid significat aliud, nisi homines, modo no ipsorum viribus dissidant, semper victores discedere posse, nisi intercedat deus quid aliud exprobrat Apollo Troianis Il. e. 328 sqq. quani hoc si ipsorum desit fiducia, si ipsi trepident et desperent, ne Iovis quidem auxilium tantum valere, ut victoriam reportent gQuid Iupiter Od α. 32 sqq. aliud dicere vult, quam Suae quemque sortianae labrum esse Ouicquid agit homo plerumque initio in liber ipsius consilio positum est; quod sequitur non ab ipso homine, sed a diis latove pendet ultro sere homines ita se gerunt, ut, quod fato Statutum Sit, exi tum habeat'). Persaepe novisso legimus homines instantem sibi perniciem, ut Achillem, Euchenorem, Ulixis Socios, Meropis sitos Il. β. 830), non tamen eos salum evitaSSe Scientes et volentes ipsi ultro ad interitum ruunt Fatum ut ratum sat et expleatur nihil agit imo liberrimus est homo, nisi dii ipsi exsequantur satum vel homo ipsius usus consilio adsilem adducat. Per casum caecum et obscurum in o mericis carminibus nusquam legimus impletum aut retardatum esse satum 'i, quum τηχης omnino notionem Home-AIexandro hospitii sanctitas saepissime universis exprobratur Troianis, eodem modo, quo es. Ἐργα . . v. 2I3:

33쪽

rus ignoraverit neque in verbo τυγχανειν Artuiti praevaleat vis numquam in salum ab omericis hominibus perfidiae convicia congeruntur, in deo perSaepe aut ponte ipsiusque usus consilio homo culpam in se admittit aut a diis inductus. Quamquam haec ad scelera adducens et corrumpens hominum mentes deorum vi immerito saepe

accusatur, id quod conqueritur Iupiter Od. . 32 sqq.;

non raro enim ipsorum excusantes vitioSam naturam deorum praetendunt potentiam homines, ut Agamemno, Achilles, Helena ab aliis autem, ut vidimus, pro Graecorum humanitate et comitate Scelerum criminationes, quum ipsorum hominum sit culpa, in deos congeruntur negari tamen nequaquam potest, permultis locis tales apparere deos, qui ipsi hominum mentes inducant ad scelera aut deterreanta acinoribus, qui non vereantur, esuriorum hominibus delictorum auctores seri, aut prohibere, ne culpa admittatur. Saepius etiam utrumque legimus, hominem ultro iam scelestum a diis etiam impulsum, aut, qui bona Sussit ratione, a diis etiam confirmatum esse. Itaque quum maxima sit deorum in mentibus hominum regendi potentia, quumque ipsi etiam homines nonnihil valeant ad temperandam ortunam quum praeterea satum ita comparatum Sit, ut et evitari nonnumquam possit et mutari queat etiam ab hominibus nusquam neque de serocia hominum et audacia in sali immutabilitate et necessitate duciam collocante legimus imo prudentissimus quisque ac sapientiSSimus, modeste deorum auxilio retus, in horum favore sa-

lutem suam arbitratur positam esse neque inertem usquam invenimus patientiam quum enim deorum ope tum ipsius omnium virium contentione vel asperrimam fortunam homo infringere, tempestates vel adversissimas effugere potest ). - saei noribus perpetrandis homines deterret poenae

divinae timor νέμεσις tam θεων et ipsorum Vere euu-dia αἰδως et νέμεσις ἀνθρωπιον ad virtutem impellit aliorum opinio κλέος et νέμεσις ανθ ρωπων)'). Agamemno quidem ll. . 90): ἀλλα τι κεν ρεξαινε inquit, θεος δια πάντα ελευτα,

sed magni ponderis haec verba SSe non p0SSunt, quum, quibuscunque libidinem suam et insolentiam excuset, causas colligat verius alias Il. f. 378. . II 6 et honestius

ipsius animi pravitatem et vitioso mores incusat Fatum autem ipsum tantum abest, ut libertatem hominum imminuat ), ut contra deorum libidinem hominibus videatur

De inerti omnino patientia nusquam Iegimus, Eaepius autem, aequo animo et patienter homini ferenda esse Iovis deorumque iussa et calamitatum quicquid a diis immissum fuerit II. q.

II 6. . 23. . 70. a. 241. . 225. 32. . 69. 20. . 688. e. 76.5I5. 647. r. II 5. 328. 439. r. 273. . 285 30I. 365. p. 724. d. i. 262. n. 447. . 424. r. 80. n. 20l accedit iIIud, quod persaepe

legimus: λλ' Ire με, Dr θεων ἐν γουνασι κειται. Quae quanta fuerit, multi Ioel argumento sunt, quo enumerare omnes, quia Iongum est, hos adscribam: II. . 459. .

498. e. 42. r. 78. . I. r. 99. p. 494. Od. 3. 0 l. 9. 85. . 75. r. 329-334. 527. . 39. . I96 433. contraria est Richteri de sat sententia in Hall. Encyclo

diglieit austrat undisi de menschlichen rethei geradegit im

34쪽

praesidium esse; . id quod iam videamus Quum dii sitit

identidem libidinosissimi, nam et ira saepis Sime studioque eo adducuntur, ut ratio vincatur temeritate, et Saepenumero repentinae animi cogitationi indulgeant: quum praeterea deorum providentia non sit tanta, quae omnium rerum universitatem complectatur, imo tam in minutis rebus,

quam in gravissimis itiam rips, instanto discrimine quid agendum sit addubitent nec raro subito animi impulsu ducantur: talis. qualem apud Homerum AESse cognoVimus, sati cogitatio, sive deorum sunt decreta olim tranquillis et sedatis facta animis, sive legit illius aeternae instar

sunt, quae unde riunda Sit nec Sciebat poeta nec sciscitabatur, non poterat non eam habere vim, ut perturbatos hominum animo Sedaret, ut eosdem consolaretur sollicitos') Hoc certe hac opinione assecutus est momerus aut undecunque haec marmina originem traxisse putanda sunt, ut libido deorum . deorum ira et studium, deorum, quam saepe tranquillae providentiae videmus loco, temeritas limitibus quibusdam circumscripta Sit, Sine ira et studio constitutis Fati potentia, quamquam cogente neces-

fatum cadere videntur.

Iam intelligimus, quomodo Hectoris verba l. ζ. 487 sqq.

Andromachae Solati esse possint; cf. ans l. c. p. 393. Adiis prorsus destituta erat Troiae salus, per satum una certe

propulsandi exitii patefacta erat via Od. . I 0 sqq).

sitate deorum consilia adstringere nequit, maximam tamen vim habet ad dirigendas eorum mentes, quamquam ad

omne '), quaeelinque geruntur, res pertinere non videtur, multarum certe earundemque gravisSimarum est lex et

norma Ad eandem igitur, quamquam alia via, o quoque pervenimus de sati origine sententiam atque exposuit Nae- gelsbachius i. c. p. 127. ). Deorum inconstantiae, tudio, libidini, saepe etiam temeritati salum opponitur, quod,

quum ab ira aeque remotum sit atque a Studio, Semper sibi constat, semper tranquillum St, cuiuS, quamquam necessitate non obstringit, certissima tamen sunt decreta.

Quis in hac sati cogitatione non intelliget verae unius dei cognitionis paullatim nascentis posita esse initia Est desiderium illud et contentio, qua universa antiquita ad veram dei notitiam eniti studet de eaque Paulus pist ad Roman. VIII, 22 οἴδαμεν γαρ inquit, ora noῖσὶ κτίσις

συστενάζει καὶ συνωδίνει χρι του νυν. Qualenta in hoc studio profecerit Homerus, ex iis, quae diXimus, la- nisestum fore speramus. Unum deum, qui omnia provideat, qui potentia et scientia complectatur omnia, huius aetatis homines mente concipere non poterant praeter deorum multitudinem sati inchoata est informatio, cuius sati pinio tam vaga est, tam obScura, ut in eo acquiescendum

Τὸ aetκne l. c. p. 80 Ceterum nusquam apparet in Omericis noti sati ad universam rerum naturam pertinentis: quaedam παλαι constituta sunt: alia occasione data decernuntur: providentiam divinam despicientem universum mundum illorum hominum non capi cogitatio. hein eiterer Versuc das edursnila des en schengeis tesnach monotheistis cher eItan schauungis bestiedigen.

35쪽

esse existimaverim, si quis qualis appareat et quae huius opinionis origo esse videatur, proposuerit sed vix de bis quidem explorata et comperta constitui poterunt ).D Vide quae pulcherrime et elegantissime in quaestionis de Parcarum natura institutae exordio disseruit ans I. c. p. 393; quae eius disputati repetita est in Νeue Bibliotheli de sch6ne Wissenschasten und reten unste d. 36. I. Stuck.

dloannes Augustus Ludovicus uelle natus sum

XVII mensis Sept. die a MDCCCXXVIII in pago, qui

nomen habet Gelirden et prope Magdeburgum Situs est, patre Ioanne Christiano, qui ibi librorum sacrorum interpretis mimere sungitur et sacerdotium gerit, matre Iulia e gente xt quos ambos dei benignitate superstiles adhuc esse gaudeo. Postquam pater ipse prima literarum elementa me docuit, per VII annos frequentavi gymnasium Vitebergense, quod etiamnunc floret sub auspiciis et Schmidi, cui optime de me merit non poSSum quin hac blata occasione gratias agam quam maximas Maturitatis testimonium nactus quum inde ab anni MDCCCXXXXVIII semestri aestivo almae univerSitati SFridericae Gulielmae Berotinensis civibus adscriptus SSem, scholis intersui per quadriennium Ill. Oech b, Franet, Gelger, Ger hard Lachmann Nit 2 sch, Ranhe, de Raumer, Tren delen burg, Bene he, Curtius, Gepperi, Hertz. Quos omnes viros celeberrimos doctissimosque pio Semper gratoque animo colam.

36쪽

I IIIII S.

l. Soph. oed Col. v. 449 Wunder legendum videtur: τα τε ξένι κ τ λ. 2. Livium propter repugnantias, quae inveniantur in pere, non magnopere reprehendendum SSe. 3. Ciceronem, si historiam conscripsisset, historici officiis satisfacturum suisse haud videri. 4. Eos, qui particula et pro se etiam ' utantur Ciceronis etiam auctoritate niti posse.