Introductiones in Aristotelis libros naturales

31쪽

ipsum igitur tamobile est. CIRatio meliust et ens n6 sit

factu. auia aut fieret ex eme vel ex no ente: no fiet aute3ens ex ente. quia ipsu3 ens in priusi fieret: neque fiet ex non ente. Ra ex nichilo nicbil fit. Mo est init ens factum.

Eouod vere est substatia. Nd habet pricipium t oris cui' alidd tempus sue duratois est pncipi v. KEt illae pricipium magnitudinis: cuius aliqua magnitudo est sue extensionis principium. Myrincipium magnitudinis:primcipium rei. Ecundu cap. tinet sex coclusiones. et tres rotas ad tertiam.C rima conclusio. non est difficile in rationes varmenidis et melim soluere Capatet.quia statim sophistice apparent: et viciose conclude tes et falsum assumentes.igitur. Castatio tamen melisae si deterior est et minus apparens.Sttamen uno inconii nicte dato multa cotingui. CSecum s armenidis ratio ex viciose cocludit: et falsum aDmit.Arguit em sic.quid , quid est preter ens no e ens: aute non est ens nichil est.

igit quid4d est preter ens nichil est.CCu em ens dicatur multipliciter:si cVir ens ν substatia falsu est. Esto em et illud ens substatia non sit: ee potest cratas aut qlitas. si ens capit O accidete iteru falsu3 est. Ra no fuerit aecides substatia esse potest.Et cu ultra dicit. ens et unu co uertutur:esto.igit quidqd in pter vim nichil est. esto. Cuvero cocludit:igis tantii est hoc non oportet.Ita si solii essent alba: simili modo cocludi non potest quiddo e preter Ribu nicbil est.posita em sunt sola esse alba igit tm unum albu est. hoc no oport3. Ra cu assumptu sit veru colaqueo est falsu3. Et cu ultra argumetae est tanti nu igis est imis mobile ala nullus erit loc' in quo moveas hoc no oporistet qui a ipsu alterabile inepotest et utes ut ad:in toto moueri .sis ercia coclusio 'Darmenides ens pro substantia i solii capere non potest.QDrimo m de illo eme dicis accidens ut albu aut nigru aut aliqd aliud. Et in nichil est athum aut nigru. Fla sola substaria est:hec ante accides imis portant. illud ens nichil erit. si dicit album ouod vere est significare:ia multa erutas a alium q6 vere est: et

quod ei accidit significabit. CSecundo quia si illud ens' substatia non erit magnitudo nem aliorum ac identiss

32쪽

ellum Nam solum erit substantiaret quod uere est,ihi, hmo animal bipes Quod autem vere estnis testaecides phocautem impossibile est. CTercios substantia esset ipis hium esset diffinibile diffinitio igit ei' diuersas partes ex. 'plicabit que vere sunt non em accidina explicabit. Umaccipentia assimi et insunt preter subiecit corruptionem: ὶ

diffinitio autem neq3 diffinitionis para abesse potest. Ut si diffiniatur trumo esse aiat gressibile bipes:nem possibis te est homine non esse animabneq3 no esse gressibile: neque

non esse bipedem. Erunt igit multa quevere sunt et no tal tum una ens:etia ipsum pro substatia capita .gQuarta conclusio. oarmenides non solu ens pro accidente capere polin.griani cu esset accistens in eius subiecta subis stantia Impossibile est em accides sine subiecta substatis esse. Et cum solii esset accidens non esset subiecta submistia.esset igit eade subiecta substatia et non esset. est inti possibile: Ron igit ens capiet Parmenides solu pro acci is dente.C ita coclusio. Mon recte soluerut aliqui marmenidis ratione illud unu esse impartibile continua voletys probare. gumetabatur em sic Darmenides. ii ills unum diuidi potest illud a prie uim non erit. Ram α' seis cito in infinitum abimit.non est igie illud unum partibile. CSoluebat Xenocrates dicens illud re ex imptibilibus

lineis.Et ne concederet vin quodamodo esse multa creaedebat enim illa esse repugnantia dicebat qualibet imparistibulum linearii esse illud unum. Et idem esse magnitudinem et non magnitudine3ldiuisibile et non diuisibile:in parem errorem Q armenidis relabens. Ram incouenies n6 est ut dixim' vnm esse quodamodo multa.vt unum actu multa potentia. Incoueniens tamen est me esse magnituis do et no magnitudo:partibile et non esse partibile. Sexv ta .ratio Felissi et viciose concludit:et falsum assumst.

CArguit enim sic. Et aliquid est factum ipsum babet pncipium. igitur si non est aliquid factum: ipsum non habet

principium:hic autem viciose concludit. Mam ex destruacto ante ente intendit perimere consequens. Et cum

dici si aliquid est factum ipsum hab3 principium: cu priocipiu equi uocii sit: Si itelligit ipsin habere pricipiti inis hoc no oportet vi mometa a. Si aut uelligit im habere

33쪽

Dmine su3 magno is: neq3 hoc oporte Sint cili alterationea et impartibilia que pricipiti magnitudinis no babent. Et rursu3 cu dicit Si no e aliqd factuinon bis3 pricum.Si intelligit vim non Ne pncisium temporis: esto. Si uero intelligat ipm non habere principia magnitudio hoc non oportet.'Ram et celum et sol et astra pricipiu sue magnitudinis bnt. Et cu ultra arguit. Quod no hab3 pncipium no babet finem.Si intelligit in non bab3 ncipiutemporis no babet fine temporis: esto. Si vero intelligit id non babere fine magnitudinis hoc no oportet q6 in intendit et ex quo seqretur ipm esse infinitu. Cu ulteri' aris gust.Quod est infinitu non bis3 locv.is est imobre.boc non oportet. Ra nichil a bibet pies in i po moueritet ipsu3 alterari. Mon ethur alterabile sit redritur locus. Dicebar melissium sequetes :illud unu eis nu specie.S3 4modo homo et equo et q adi uice sunt cotraria eas spe sunt mee sane st seipsa falsa esse deprehenduntur.

Tertii capinote. CSegregatisi extractio. Congregatio comis comixtis.

Et est comis: cu res amplius non appareat. Ab iis q sutgctu magnitudinis et paruitatis determiatio sumitur. t aertium cap cotinet sex opinioneE antiquorum. duas Anaxagore roes.s.oclusiones Anaxagora reprobado. Σ.roes ad scob 3 et .ad tercia. CSex

naturaliter loquentili opimoes C Iorima est ponentiu ia irgnem Oim materiale θncipiu: et pria raritate et densitate formalia.CSecunda est ponentiu3 aerem Oim materiale omincipiti:et pria iurabundantia et defectu ee pncipia foris malia. CTertia est Maumadii ponentis unu3 corpus D iogne densius aere vero rarius: omniu re* esse materia3: et in illi infinito co mori inserta ee reru formas. gQuari rata est flatonis magnu et paruu cotraria duo pricipia rerum naturaliu ponent :et una forma et efficiente idea. Et in boe 3blato ab aliis differtiquis alii una ponim materesam: blato aute plures.Alii stria ponunt formas: Plato

materias. Quita est Empedoclis quatuor elemeta re omniu materias esse ponetis:et via imixta: formas.et duo effectiva litem et amicitia3: et res in seruicem esse comi tas:er mundit sepius generati et sepius coraupi. ES M

34쪽

est Anaxagore infinitas similiares atomos rerum materisas ponentis:et cotraria imixtas formas. et unu efficies diutini inmiscium.Et omnes res in omnibus esse adinvice3comixtas et confusas:et eas generari per segregationem. Dicit em intellectu diuinum eas tegre re et eas facere apparere:q latebant.et eas corrupi per congregation&et missinan dicit semper generari et nvo corrumpi. CEt differt

Enaxagoras ab Empedocle. si primo da Empedocles

ponit tantii quatuor elementa rerum materiaB. ma vago. ras vero infinitas ponit rerum materias.CScs' Empta docles ponit duo effectiva:Enaxagoras aute vim CCeraetio Empedocles ponit mundus ius generari et sepi' corrumpi:Hnaxagoras aute mundii ponit semper generari et mep corrumpi.In ceteris conuenit .gmue rataeo Ana xagore.C 'rimam quia videmus ex contrariis cotraria fieri.At impossibile est contraria in suu contrariti abire. suntigis contraria i corrariis et omnia in orbus. CScsa omne quod fit aut fit ex entelaut ex non ente: non aureue fit ex noente.Ham ex nichilo nichil fit siet igit ex ente. Et inuideamus ex quolibet quodlibet fieri: erunt pia in ossius et q6libet in quolibet. De sunt due Bnaxagore rationes a)pt qs credebat qualibet rem esse in qualibet: et reru generatione nichil aliud esse Φ rerii a confusa 'mixtione segregationciet apparetia. Et cu iterrogabar cum omnia lint in omib quomodo igie illa non videns aRespondebat ea non vide ri Opter nimia eo* paruitatem. Et cum iteru ICur potius dicendii sit id ostiae caro id sanguis cum omia sint i omisbus:Uicebat quado plus esset de osse dicebas os: et quado superabundabat caro dicebar caro:et qua do sanguis id dicebat sanguis. nici ii tamen e purii aut Oalaut caros aut sa 24- guiolaut ali quic*. si poma p sio.Incomtenienter Anaxagoras infinita rerum nataliu3 assignauit principia. si an quia tollebat reρ natali M sciamunfinitum enim et magnitudine et multitudine 'tum sit noti, esse no potest. si igitur rerum naturaliu3 influita essent pncipia i pe essent iis ole. assa composita cognoscim' γ ex quibus et quot coposita sinta cognoscim'. non igis conuenieter Tnaxagoras V rerum natalium infinita assignauit pricipia CScsapesu sis. non pia comma sunt in ossius.si Primo quia impossit is

35쪽

ibile est animal aut planta sub Φtulacunq3 este magnitudie

aut sub Φtulacaq3 ee paruitate.Sed deterinate sunt quaistitatis et loci' magnitudo ex partiti magnitudine resultat. voco em partes que a seinuice et a toto arari possunt Impossabile estinis ori in olbus esse comi arquomodo ei et homo in milio et equot et planta et que et ita eius cais D esse possit infinitio aliis rebus distractaret quod os et qui nerui et qui arboris mictus r CSecundo si ex finita aqua determinate mutatis carnem segreges et iterii tantu3 hoc toties facere poteris ut rade nioeil cartiis residuu sit. Maomne finitu se determinate mittatis ablatione tande consuisiuitur.quo facto reliquir non ora mixta ee i ossius. et ero diseia no quodlibet segregabile est a quolibet.CIprimo quia caro magnitudine et pultate determiata est. muis em caronis in eo et corpus est infinita sectionem intelligas in eo in et caro esse no potest:0 tandem ex sectione pesinerer ω calaro ex minia igit carne non est segregabile aliq6 corpus. nacu omne cor C ex corporis substractioe fiat mim':eet caro

mima carae minor quod est impossibile.no igit q6libet a cilibet est segregabile. CScso quia si quodlibet semp esset

a quolibet segregabile in aliquo finito eri infinita caro et D finitum os: na per substractione3 determinate carnis nolcosumerer neq3 os: imo et quodlibet cistulaecum par usi eisset cotineret infinita. At impossibile est infinitu finito con tineri .igit non moblibet segregabile est a diibet.CTertio quia accidetia trabit' et colores a substatia subiecta no intsegregabili amo igis quodlibet a d libet est segrevbile. po nitein Anaxagoras et substatias et accidentia limrmixta. gQuarto quia incouenies est Enaxagora dicere sapientissima mente conari ola segregare. et quia infinita sint non posse:et id ea latere:non aute latere Anaxagorli non igitur quodliber ω in quolibet et quodlibet semper esse segrega bile a quolibet contra sapientissima deisui dentiam attestari debet AnaxagorasgQuarta non omne quod fit ex sper 2 cie similiaribus fit paribus ut vult mayagoras. si Mamlutum non fit ex lutulis sed terra et aqua . et lateres no lateribus sed lutinet domus non ex domstius sed laterib et lignis.et aer ex aqua:et aqua ex aere:vt sepius videmus. Cauita minus errauit Empedocles finita ponis reu navi 2P

36쪽

turalium principiawo Anaxagora. Nam rerum naturaliuposse esse sciam no auferebalinem pleraq3 eu incomoda sequntur:que sequuntur Anaxagoram. primi cap. tertii tractatus note si prima. quib' non sunt intriseca prior paucipia. Culiqua fieri ex alterutis est unu ex altero sua quidem substanna fieri.gSubstantialessentia. seruus tractatus continet tria cap.CF rinium cap. t cotinet una 'clusione et duas ratos' ad ea si 'clusio.rerum naturaliu principia sunt cotraria.

Corimo quia pcorditer dixeruthocoes pusici qui mistum Uu posueruntist ' armenides et melinus calidu3 et frigidu que ignem verram pocabant)principia suerunt, qui plura et finita ut viato et Empedocles magnum I et paruum par et impar:congregati mi elet segregation ilia remi et amicitia raritatem et densitatem.Qui inlinita dixe runt rerii naturalim esse principia similiter. vi nemocrit enitet vacuuisituloidine et figura: q ponebat habere mavisitu sursumisi tu deorsu3lsitu anteno e:et posteriqrct situ dextrui et sinistrum:figura rectilinealfiguram circularem. Et hoc omnes antiqui dixeruntino tam ratione Φ veritare coacti. C ifferae tamen* hi posuerut posteriora et sticulariora ut calidu et frigidu pria pncipia sesum sequere':α-lii vero priora et uniuersalia vi magnulparuumipartipar cogregatione segregatione litem muciliami raritate et de

strat sequeres ratione. Ra singulare scri sensum notu inluniueuale aute sc63 ratione. Est em senius plicuigriu3traotio aute3 uniuersaliv.CScso. Quia ea re* naturaliu assi Mada sunt sincipia q non frui ex aliis: nem listi ex alteruo trimsed ola alia flut ex viis. pnis aute pria nomit ex aliis nem ex asterutris: sed ola alia flut ex ipis. Ra cu sintsma non sim ex aliis:et cu sint contraria no fiunt ex alterutris. Nam cotrariu in sui mii substatiam no* trasire potest.Waute ola fiant ex priis patet i quia res natales oes o genex ratione nunq est de prio in cotrariae. Ra no quodliberageς re in silibet:n 3 Ulibet pati a quolibet natu est:0 defininatu a determiato et pirariu a prio. vi albu no fit ex elisue: no em fit ex musico nisi scos accidens: sed fit ex nigro aut colivato medio.et musicu ex quolibet no musico:sed cy

37쪽

immulico. et domus ordinatio non fit ex qlibet lardinat elat, ex inordinatione domus. Similiter album non corrumpitur in quodlibet:sed in nigra aut medium. Neq3 musicucorrumpis in quodlibet:sed in imusicii .et domus ordinatio non corrumpit in quodlib3:sed in domus inordinationem. CHttamen ex 4bus priis res fiant et in Q contraria corrupanturmos pleruque latet.quia b moi ptrario* non sint nomina imposita.generalia tamen Oibus compositis puenienter possumus dicere:couenietialiconuenientiator dinatio iis orda natio.specialia tamen non sunt usitata:sed ex coim' circuloqui poterim'. Ra omne conuenies ex in coueniete fit: et in inconuenies corrupitiir. vi conuenietia hominio ex in conuenientia fit non qliberi sed ex boniis inconvenierea: et corrupitur non in qualibet inconuenientia: sed in bois inisconuenientia. Et ita in ceteris est dicendit:ubi nota defui. Secundi cap.note. CEenuflgenus trasmutationis. CContrarietasiduo ad inuice contraria. e Eeneris substati e contrariaitrasmuta. tionis substatialis contraria. CTrasmutationes substati a les generatio corruptio. CContraria priora substatialia.

posterioralaccidentalia. Caeter semon in alio. Cymviroq3 quiti modo.Caprime instantie solutio. Contrariorum principi ou subiectu est pncipiu3 subiectiuii: non essentiale et constitutivum. Ecundum cap.continet quatuor conclusiones. .s rationes ad secundamuro instatias ad tercia. duisas rationes ad quarta.C prima pausio. Ron lais 3o ' tum est virum reru naturalita principium. Γ patet quia rerum naturali ii piicipia sunt contraria. igit non tarum unuest.Ham nichil sibivii contrariu est.CScsa pausis. Ron 3i sunt reru3 naturaliu infinita contraria pricipia. si primo quia rem natalium tolleret scientia. CScso quia in unoquoque genere est vita pina prietas. contrarietas aute duorbus extremis clauditur. Igit in unoquoq3 genere contraria sunt finita. Rerum aute naturalium pria pricipiavnius sunt generis.Est em substatua genus quodda. igil ipa sunt finita. Tertio melius ex finitis pncipiis re* naturalium generationesicorruptionestet ceteras trasmutatisnes sal uamus:* ex infinitis. ut Empedoclesmeli' ipsa saluabat:

38쪽

ipso maxagoraagitur potius ponenda sunt finita Φ insistitia. Canarro cotrari Fam fmit priora et qReda posteriora.igie non sunt infinita.asta in ilinitis nem priora nem3i posteriora inuentur .gil ercia pclusio preter duo ntraria pncipia: ponedum est terctu principiti em subiectu. Casta sicut contrariu suu3 priu non efficit. ut caliditas noefficit frigiditate neque lis amicitiai neq3 raritas densitare: ita idem costituere nequeunt et nulla cotraria per se substitunt. vi caliditas frigiditastraritasidensitas.et ita de sinisgulis. est igis ponendu terciu3 pncipium: quod modo cum

vno una rem costituat natalem:et modo cst altero alteram:

et eoru priorumvicissim sit subiectu. Caprima instatia Ei pncipia cotraria essent in subiecto: principi op esset principi u. Ram subiectu prius et principissi esse vides eo* que tipso sunt hoc autem incoueniens vides CScsa. Substantie nichil est contrarium.igit reru naturalim que substati esunt principia no sunt contraria. CaRemodet Aristotelea Ei ratio νbans rere naturaliu3 principia ee 'sa vera est: illa pria esse substatias: estodii res nas ales no pstituerent. Ra ex non substatiis no fit substatia. ii 3 quod pri' est nos statia:postea uno est substatia .Et illo* prioru est aliud pncipiu subiecti uu:Uuicissim eis subiectu e:ex cu ipis res constituit natales. Et antiqui fere oes una coem substatia3 posuersit cupriis:ex 4bus otia fieret. quida eam posuerunt igne:alii aeremtalii aqualesii substantia3 media. Co raria vero quida calidum et frigidaealii magnu3 et paruuialii cogregationem/segregationcilitemfamicitia/raritatis et densitate:et duo posuerut agetia a vin paties.apino aut porruit duo patientia magnu et parust: et ideam unu orincipiuagens.CEt vetustissima fuit opinio:rem naturaliu tria es 33 se principia: subiectulsustabundantia et defectus. Γ .pclusio. Trasmutatois rei narratria pncipia sufficiui .et rioqisnu subiectu sufficit ad patiendu: et duo pria ad agedu. Si em duo fuerit subiecta: due erui prietates. cuius libue ei subiecti trasmutatois est una prietas Et sicdiuerse genes rabunt res natales.Si aute sint due prietates et subiectu3vnu:cuunum priu suiliciat suu corri ere cotrariu' et rei naturalis facere trasmutationem. sam quido h3 corrariuab eo corrupi natu est altera contrarietas erit ociosa. 'on

39쪽

autem ponenda est pluralitas ociosa. Sufficiut igstur iras mutatois rei natalis tria uncipia. CScto uniuscui que generis est una cotrarietas: si cu subiecto trasmutationis est sufficiens. Substalla aute quodda genus est. igir substatieest una cotrarietas que cu subiecto tramutatois substatialis est sufficies.trasmutationis igit rei naturalis est em ea substatinis trasmutatio tria sufficiunt pncipia: duo scilici cotraria et subiectum vnu. CEt differutilia sc63 prius et posterius et non genere. Ra subiectu priis prius indit unficotrario* prius inest et alterii posterius .et oes alie pirarietati a in hanc prima et substatiale reduci videtur prietate. Tertii cap.notegmodus enuimedi est simplex quado extrema sunt incoplexa. LCopositus quado alterum complexu est. Γtio primo est forme in subiecto nato carentia. CEst emcaretia forme in subiecto nato subiectu forma qua natu est habere carens. CScso est forma:qua adueniente altera materia priuatur.CUnu numeros enu essentia. CSub alis teratione generatio corruptiolet alii motus pprehendutur CPignitas. Que eas ratione dicatur si viiii couenit et alterii conuenire necesse est.C principias se sunt q remanetia rei natalis costitulit essentia. Caprincipia per accides sunt principia d ut fiat res naturalis requiruntur: lacte in men no costitulit essentia C i Regnaturalis hoc aliquid iis

tumicopositum Icompletuml ens in actu. Eritu cap.continet duas diuisiones. quatuor coni clusiones. imas rationes ad prima parte3 prime viiii correlariu et instantia ad tercia. et una correlarissi ad quartam.C rima diuisio.Duobus modis alim, 3 fieri exprimimus Corinio simplici.ut bonio fit musicus: re imm ico fit musicus. CScso composito vi immusic' homo fit musicus ex homine immusico fit musicus.CSeis 3 cunda diuisio.Duobus modis aliquid fieri modo simplici

exprimim'. g primo in recto .vt homo fit musicus. CSecundo in obliquo ur ex immusico fit musicus. Ram cu allaouid fieri exprimimus nomine semanetis materie et forme: ut olurimu recto utimur. vi homo fit mnsicus. anon rei id semper oportet. Ita dicim' ex ere rit statua et ex lignis fit domus.et non es fit statua:er ligna fiunt domus. Tu vero

40쪽

I 'Dnomine non permanentis materie babstulet priuationet aut nomibus cotrariis transmutatione expriminius: oblid utiamur. vi ex semine fit inus et ex imusico fit musicus et ex nigro fit albus. Et de modo exprimedi composito ita dicenis dum est. et hoc uniuersaliter de tras mutatioe intelligimus aflam natura comunia prius determinanda sunt:deinde cir36 ca propria speculadu 3 est. Caprima pctusio.*n omni tras ratione aliquid subicitur: quod viati numero est ratione vero duo. ν rima pars pater. primo quia omne quod fit: aut fit simpliciter aut non simpliciter. fit em aliquid sim pliciter:cum acdritur substatia: Non simpliciter vero cum acquiritur accidens sed cu aliquid fit sin re aliquid subiacitur. Ram forme que acquiritur subiecta est materia.Suis bicitur enim vicissim formis contrariis. Et elirim cum fit non simpliciter: aliquid subicitur. Nam non erit accidens quod acquirit sine subiecto .igitur omni transmutationi aliquid subicitur CScsso existimant omnia fierctrasfiguratione apposside substractionelaut alteraide.Trasfiguratici equide vicu exfuso ere fit statua. positoeut cu3 quid au 'getur.Substractoe vi cu qd diminuis aut cu ex lapide scuri. patur mercuri' aut Epollo. Alteratione vicualido fit at

rationi statue corp augmetationi aut dimili utoli lapis in ' ζ, . sculptioni mercurii et subiectu sum alteratoi. Nisi ol traha mutatione aliquid subicitur CSc6a pars *trasmutatois i subiectu unu sit nudi o:roe vero duo patue.-ωo sit unum nucto superi' dictu est alias no fieret vim. Sed et me duo patet quia in omni trasmutatione subiectu:mima qua natatu est hi caret:et qua quidem facta trasmutatoe habet estigit ide et subiectu et potio.Ht alia e ratio subiecti et a donis sicut alia e ratio hois et iniunci. Ra facts tasmutationibus f subicit dicit subiectu:no aute forme cui' prius dicit amplius punior et domo sema dicis bo no aute imulicuo.igis q6 subicit unu nuero est et me duo subiectu et pu3 7 tio. CScsa pclusio.Subiectu et forma rex nafaltu 2 se intpricipia.C 'ater m illa 2 se re* nataliu sut pncipiat d inatrinsece eas pstituun et ema substantia coplent et unciui qualibet aute re natale' subiectum et forma intri sece stitum:etio' submitti a coelet et pliciuisiit igit subiectu et forma rei