Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

451쪽

Torno LXII. haec insunt: MORE AU eyllepsae persanatae sistoria, nihil imsoliti continen S. HATTE de balneorum tepidorum in febribus ma- Ignis utilitate obstruati0nes. Delirium phreniticum aegrum inuasit, data antea vomitoria medicina et

diluente copioso potu. Tepidum balneum delibrium, incantamenti instar, sepiuit, iteratusque balnei usus tendinum subsultus sedauit. Postea vesi- eantibus et commodis medicinis aliis pristina aegro sanitas restituta est. Tandem de venaesectionis, Gallis usitatissimae in quacunque febre, noxis in febribus ad biliosarum genus pertinentibus agitur. Touui3κτ ushmatis hisoria. Methodo simplicissima, inprimis sedula perspirationis conseruatione, mulier hoc morbo laborans sanata est. BOUFFEY obseruatio de periculo, quod Misenes eantro exulcerato, topicae infar medicinae im ostiti, adferunt. Vetula virgo impositis quinquies bufo nibus vivis exulcerato in mamma Cancro mortua est,

dolores ab ambiguo hoc auxilio atrocissimos experta. Putat Noster, venenum bulanibus inesse, indeque non impune talia animalia his ulceribus imposita mori et in putredinem liquari; resorptis enim putridis his humoribus putredinem et gam graenam internam humoribus inferri. Nec unquam boni quid hoc auxilium cancro attulisse.

DV M absoluitur. Anonymi de puerperio infelici ad editorem silers ,

eum notis et epicrisi Cl ' Viri ALPisONSI LEROY.

Quinque historiae narrantur parturientium, aut in partus doloribus, aut instituta caesarea sectione mortuarum, quum foetus brachium offerret. Quibus motus obseruationibus hunc situm laetus No

452쪽

ster admodum peri culo sum et lethi serum puerperae esse putat, quoniam saepe non liceat obstetricanti omni data opera manu sua ad pedes laetus peruenire, eosque, ut obstetricantes praecipiunt, extrahere: at ALPHON SUA LEROY, vir in obstetricia scientia periti stimus nec ulli liacile secundus, er-xores auctoris nostri confutat, neque, omnibus rito

adhibitis auxiliis, talem partum adeo dissicilem habet. Quod et historia ab ipso adiecta praeclare

docet.

P. 244. NUΜ IRT Obseruatisnes et meditationes de tussifcca et rebelli frigidi ueris et frigidi potus usu sanata. Si ex dilatatis nimis osculis vasorum acris materies

pulmones irritans destillat, optimum in frigidis medicinis praesidium esse adseritur. FERRI ERR sedemat ast anginae his oriae duae. Aegrotus alter, quum ori inspiciendo Noster operam daret, suffocatus est , alteri bronchotomia instituta vitam, spiritu per vulnus arte infliclum facilius ducto, seruauit. Adseritur, asperae arteriae incisionem in his casbus tutissimam esse. Febris quartanae saliuationis ope sanatae hiso ma au I9re SoUPILLE. Aegra iam ante febris imsultum pituitam copiose per os reddiderat. Rest, tuta mercurii ope saliuatione febris siluit, sanitas pristina aegrae restituta est. p 136. D UR CN sisoria partus di cilis ob capitis paragomphyn, mediante tamen vecti, Eoonsi fano j liciter peracto. Epicrisi addita monet experientis; mUS vir ALPHON AUS LEROY, ut medici in describendis partus dissicilis historiis statum rerum iusto debiteque, nec generaliter nimis, exhibeant. ΥΕnu As de lintei carpti proprietatibus et usu in vulneribus et ulceribus sonan is ira fatis. Initia tractationis sunt admodum copiosae, nec ad finem cito perducendae. Ipse Noster, qui vulnerum tractandorum

453쪽

dorum et sanandorum occasionem copiosissimam habuit, unguentis et emplastris rarissime usus est, tam feliciter succedente curatione, ut sola quiete, regimine debito et lintei carpti usu, vulnere snapibet quodam emplastro tecto, ulcera maxime rebellia et insanabilia paene feliciter ad cicatricem perducerentur. Quum autem loculis huius medicinae usus tam late pateat, Noster, proprietatibus pertractatis, modoque linteum carptum applicandi, ipsa vulnera ulceraque, ad quae haec medicina inprimis

valet, pertractat. Vulnerum autem ulcerumque omnium sanatio quum naturae opera perficiatur, nec in chirurgo praeter obstaculorum remotionem quid situm sit, ad haec obstac ita carptum linteum inprimis valet, vulnera quippe contra aeris externi accessum muniens, blande et molliter fovens acre dinem absorbens. Methodus fandem linteum cadiptum debite applicandi exponitur. 1 o IRDAIN de maxillis artifcialibus. Icone a nobilissimo et in dentium morbis peritissimo viro proposita illustrantur. Sequuntur quaedam, at n0n magni admodum p. 29 I. momenti, de magnetismo animali. GAur ΜIN DES GR ANGES hii ria 'Pi semici mur p. 3srhi, qui in parochia Tronget exeunte Martio

MDCCLXXXIV. grufatus s. Morbi epidemici in

hac Galliae particula frequentissime et dirissime saeviunt. Epidemico morso, quem Noster describit, a Martio mense exeunte usque ad diem 23. mensis Aprilis XLIII. homines affecti sunt, ex iisque vix quatuor aut quinque superstites evasere. Peripiae monia bilioso putrida et catarrhalis maligna febris

morbum constituit. Morbum venaesectiones lethiserum reddiderunt. In euaeuantibus, vomitum

inprimis concitantibus, plurimum praesidii erat

454쪽

positum. Caeteris indicationibus corticis Peruviani et vesicatoriorum usus satisfecit.

Capitis Olaris inueteratisngulari accidente fanati

biforia. Saltu sanatus morbus est, concusso capite vehementer, et eXanthematibus culaneis in lumbari regione obortis, suppurantibus, quibus omnis dolor ablatus est. sERRIES Uur methodi medendit lenientis et refrigerantis in uteri conuulsus eunt ruditione exemplo

Hi floria nephriticorum Olarum retent lani urinae adiundforami ab antiquis excre licentiis carneis Urethrae ca-halem obfruentibus inductorum, auctore LEA UiAUD. p. 37I. NIEL vulneris in pectoris cavum penetrantis hi floria. Sanguinis parca admodum quantitas aegro detracta est, qui tamen, adhibitis internis medicinis pectoralibus, aluoque purgata, conualuit. po THONIER hisoria viceris aleati volatilis emterno usu consolidati. Ulceri locus is erat, ubi Achillis tendo tarso immittitur. Sanatum est al-cali volatili aqua copiosa diluto.

Tractatio de globulariat auctore HAMEL. Glor bularia alpium LINN. vim purgantem, et ob insignem amaritiem simul tonicam habet. Foliorum eum aqua decoctio purgat aluum et tonum mire instaurat: hinc omnes virtutes corticis Peruviani rhabarbaro admixti habet. Hortatur Noster, propriis, ut videtur, destitutus obseruationibus, medicos, ut in febribus intermittentibus hac vegetabili

medicina viantur.

Continuatio tractationis Cl' TERRAs de lintei earpti ad vulnera et ulcera sananda Uu. Εnarrantur modi, quibus natura ad vulnera consolidanda utitur. Linteum carptum ad vulnera qualiacunque laudatur et enixe commendatur.

455쪽

sκ Ru TAIN literae ad DRAGRANGES de urinas p. 4o 3 in grauidis rei'ntione veram caussam in hac uteri obliquitate habente, ut fundus uteri tertio quartoue grauiditatis mense aut anteriores, aut posteriores

partes praeter naturam petat.

Relatio eorum, quibus ex facultate medicorum P sParisnorum et ex regia scientiarum societate Rex

magnetismi animalis examen accuratius demandauerat. Praeclara ex omni parte experimenta sunt, quibus

summi hi viri d iras gnetis mi animalis futilitatem probandam usi sunt: quum vero ipse magnetismus in Gallia ipsa iam explosus paene sit ac ab omnibus

repudiatus, non est, quod enumerandis experimen' his his insidemuS. Experimentorum copiosa ratio regis iussu ob his p. ad magnet mi animalis naturam et sicaciam eruendam in sit ut0rum, quibus ex regia scientiarum academmia rex hoc negotium demandauerat, nempe ab Illiolr,bus viris FRANKLIN , LE ROY de B ORY, LAVSI SIER et B AILLY. Egregia pariter sunt et acumen

ingenii virorum et hanc ob caussam meritissimorum produnt, quod magneticum furorem istum de Gallorum pes ore essicaciter depulerint. Constat enim, Mesmerum cum rebus suis ab eo inde tempore cecidisse, quo experimenta academiae regiae scientiarum, societatis regiae medicinae et facultatis modicae Parisinae publicata sunt. Pueri, cuius cor pectus externum occupabat, hi' p T7' soria, auctore ToUuTELLE. Gemellus alter, pQ stremo natus , massam in pectore exferno carnosam habuit, quam adstantes mulierculae pro naeuo habuerunt: at obstupuit plano Noster, quum pulsi 're hunc tumorem, formarique a corde, pericardi suo orbato, conspiceret. Cor enim per inseriorem pectoris regionem transierat, scissuraque inter cOstas saeta, ad umbilicum paene usque pertingebat

456쪽

Caruit pectus flerno, mediastino et verarum costarum portione sternocos ali, integra tantum existente prima supernaque costa. Infimi ventris musculi nudati nec cute testi erant, nisi in laterati abdominis parte. Musculi adeo abdominales ipsi insuperna abdominis parte defecerunt. Caeterum labium leporinum os pueri dehonestabat, quod altero etiam Oculo caruit. Motus cordis admodum conspicuus fuit. Sub quacunque ventriculorum contractione apex, longitudine cordis diminuta, contractus est arteriaeque pulmonales et aorta dilatatae sunt. Contramones attactu crebriores longe euaserunt. Puer elapso XXII. post partum horarum spatio mortuus est . . Inciso Cadauere, praeter iam notata, sana caeterum omnia, nisi quod pali ebra inferior oculum, qui deesse videbatur, abs

conderet.

. Obseruationes circa putridum quendam morbum, auctore TARANGET. Aeger, die XXIV. morbi mortuus, putredinis in corpore animali vivo consummatissimae 'mplomata exhibuit, nulla, nec etacaeissima medicina interna forte tamen balneis putredini aduersis ex B1LGUERI mente) Coercendae. Morbi phaenomena et medicamentiorum egestias satis apposite a Cl ' auctore, obseruatore sedulo et sagaci, expliCantur.

Hudrophobiae aliasi volatilis et vaporum aceti sint bullientis ope sanarae hi soria, auctore HERVET. Elapsis o icto a morsu canis rabidi admodum diebus hydrophobia aeger correptus est omnibus suis dirissimis symptomatibus coniuncta. Medicinae, quarum in historiae titulo mentio facta est, copiose adhibitae et administratae conuulsiones statim sedarunt, pulsum fortem reddiderunt, anxietatem profligarunt, verbo dirum morbum per fle, in sanitatem pristinam restituto aegro, depulerunt.

457쪽

De his, quae vini emetiti Uum disscilem et non p. 6o9.

conuenientem satis reddunt obseruationes, auctore

monii hepate parato, non eadem sena per est, quOniam albo vino, quod secundum codicem Pharma- i ceuticum Parisinum ad id parandum requiritur, paret aequale acidum non inest. Praeferendus itaque ex omni parte tartarus stibiatus codicis pharmaceu- tici Parisini est. Obseruationes de areani duplitati in morhis par- tum Lxcipientibur abusu, nee non de aquae frigidae elys eris forma in offribus salutentis applicatae praefantia, auctore SOBAUN. Excepere arcani duplicati parcis admodum dosibus dati usum spasmi tonici in infernis, tonicique insupernis articulis emulsionibus mitigandi. Alia aegra dolores abdominales et urinae suppressionem post eandem medicinam sumtam perpessa est, in aliis colicum dolorem, cum abdominis insatione, excitauit. Suspectus certe is de duobus sal est, quem Noster adhibuit: sed ob cuprum forte suspectus: nos enim, qui

eundem salem copiose, et pulueris magis Concentrata et ad nocendum apta forma dare consueuimus, bonos complures, malos nullos, eo dato effectus obseruauimuS.

'inae retentionis si tomatibus dirissimis Ilipataehisoria. auctore GE NY. Frigido balneo et glacie

perinaeo et abdomini imposita morbus a violentia externa inductus sanatus est.

Depresi occipitalis ossis hisoria, anonymo auctore. Particulae fracti osiis cum salute aegri recisae sunti

458쪽

Methodus sormulas medicas conscribendi. In usum prael edtionum academicarum edidit

Io. FR. CHRIST. PICHLER. M. Dr. et collegii

medicorum Argentorati socius. Argentorati, in bibliopolio Amandi Konig. 178 s. in 8. cum permissu superiorum. Ρropositum fuit auctori nostro, quum neque

GAURIUS , neque GRUNERUs, metam in libris suis de formulis conscribendis attigerint, libro hoc in usum academicum conscripto partim nouas formularum medicinalium eonsc ibendarum regulas tradere, partim a GRUNERO V. Ill. dicta illustrare, rescindere, partim additis medicamentorum

formulis seleelis lectoribus formularum ipsi in praxi

familiarium specimina exhibere. Haec paene omnia in praefatiuncula magno quodam suetoque promissoribus hiatu proponuntur: librum vero ipsum inspicientes, dictaque in eo conferentes cum iis, quae GRUNERus in libro suo de formulis medicis proposuit, mirati sumus magnopere impudentiam hominis, non suffecisse sibi a GRUNERO proposita palam et effrena fronte dicentis, et tamen plurima, quae GRUΝER Us tradiderat, in librum suum, mutato tantummodo aliquo modo paragraphorum et rerum pertractatarum ordine, transscribentis. Quae quidem omnia a GRUNERO, V. Ill. iam in praeclaro libro: HIm inach fur Aerate und Nich Arnie, anno II 8 6. iam notata sunt, exemplis tamen atrocis plagii non datis, dictisque in hoc libro motuS PICHI ERUS, in appendice ad G MUNERI librum mox citatum conscripto, titulo: Anhang Tu Horrn

459쪽

mouit, ut plagii crimen a se auerteret, exemplis adeo datis, non vero admodum copiosis, quibus ostenderuconatur, quantopere dicta sua ab his, quae GRUNκ-nus de eadem re proposuerat, discedant. Nos autem licet non negemus, in communi materie rerum scribendarum communem etiam auctorum diuersorum sententiam esse debere, librum tamen GRU-NERI, cum eo quem PICHLER Us edidit, diligenter conserentqs, paene omnia in eo dicta consentientia perfecte quoad materiem et verborum adeo usum geniumque dictionis, cum dictis a GRUAERO inuenimus, adeo, Vt, quaecunque moliatur Pi CHLΕnus ad plagii crimen a se amouendum, res ipsa scriptaeque literae perspicue probent, PICHI HRUM librum suum ex avo ΝERIANO consecisse, et in mutandis quibusdam tam parum cautum suisse, ut, qui libri eius origines vexas non videat, in ipso solo

coecutiat.

Si omnia turpis plagii exempla exhibere luberet, opuS foret, Vt PICHLER I librum penitus in commentarios nostros transscriberemus. Hine quaedam tantum notanda duximus: ut aequi lectoreς cognoscant, quRm impudent*r PICHLERUS egerit.

g. a. Dicitur ea con- g. I. Formula vocatur signatio, qua pharmaco- medicis ea consignatio, poeum volumus mates qua pharmaCOpoeo maturiem, mensuram et sor- riem, mensuram et sormam cuiusque rei adsu- mam cuiusque rei ads mendae ordinare, sermu- mendae atque exhiben-la-- Ea vero medicinae dae indicamus. Illa a

pars, qua ' praecepta hu' tem medicinae pars, quao ius consignntionis tradit, praecepta huius consigna-

460쪽

methodus formulas conscribendi, das Formulare. q. 3- sunt vero quaecunque formulae aut ostrinales, aut magistrales, s. extemporaneae. Illae prostant in pharmacopoliis ex auctoritate publi

que dispensatorii - hae

vero ex tempore et natura morbi nec non coΠ-ditione aegri apparantur,

f. q. Ex his conficitur, Drmulas tales non, nisi eum scribere posse, qui therapiae generali S prae ceptis satis imbutus sit, beneque intelligat, utrum ex indicatione aliquid aegro dandum sit, necne, quale, quo tempore ac

ordine, qua mensura .

deinde qui cognitam per- spei amque habeat materiam medicam et pharmaciam, quoniam inde sumi debent eae reS, quibus tanquam instrumentis valetudo labescens firmatur et amis a redditur, neque vero ullo modo

ordinate adhiberi pote

tionis tradit; methodus audit conscribendi formulas , das Hormulare 3. Sunt vero quamcunque formulae aut ossi- Cinales, aut magistrales. Illae in ossicinis pharma-ceuticis in usuin futurum paratae asseruantur; hae vero ex tempore, pro natura morbi, nec non pro aegri conditione parantur, hac ex ratione extemporaneae quoque appellantur.

q. q. Quicunque fommulas tales scribere vult 1 illum thera piae gens' ratis praeceptis satis imbutum esse oportet, Vebene intelligat, an, quid,

quo tempure ac ordine, qua mensura, Caes. aegro

aliquid propinandum atque Oxhibendum sit. a) materiam medicam persperum habeat, quoniam illa ingredientias formulis subministrat. Tandem 3 pharmaciam et chemiam ut calleat neces sest, quae operandi modos atque effectus do