장음표시 사용
211쪽
19 Erasis. Cum igitur videris mortuos .
Calene, quotquot ad manus tuas eodem plane similiq;rnorbo laborantes pervenere , quo puella Chiensis, aut muliercula Romana , temere tam asseveranter affirmasti illas se isse mortuas 3 quoni/m sanguis ipsis misitis non fuerit. His qui mortui sunt, vel abstulisti, vel non abstillisti sanguinem Z Vtcunque rea spondeas; illud consequitur,illas quoq;tua methodo curatas perire debuisse.Neq ilapis pressa menstrua morbum in his faciebant leviorem. Neque sanguinis missio vias aperit uteri; neque vitium ipsa corrigit, quod sanguini, aut aliis humoribus certo ut plurimum tempore impertitur ab
Ac licet principio mulieres iste nullum
sorte damnum accepissent a non magri asanguinis missione a stultum tamen j uit, postquam lapsu multorum mensium nimis, atque nimis extenuatae erant, auxilii aliquid ex detractione te sperasse . Et splendidae illi alteri mulieri Romanae, quoniam quatriduo tantum parum cibi sumpsisset, licὰt adhuc non esset morbo, &tempore extenuat , venas minime seca- 1li: ut certo coniiciam te his etiam vix circa primas die s sanguinem detrahere fuisse ausurum, si illarum c ationem a prima die suscepisses . At Medicorum quiis
212쪽
m quibuscum eoncertabas , ut poteras sumendae erant poenae ὁ & quae Theutras di' xerat, defendenda erant ' Nescio an harete, quantum opus est , excusare valeant.
Critonis historia angina laborantis.
CRito autem, quem meministi, in o θ- c. Gal.
nanchisam plenitudinem jam ineideia Ven rat; cui cum ut Imminuerentur humorς strateos e. 3. totius corporis, tum ut corrigerentur , 'catapotium praebui 3 quod praeter alia castoreum habebat; quo b alvus eommodἡ . M. illi sabducta es: ut neque tu quidem, Galene , de alia plenitudine I quam ea, quae circa fauces propter obstruci ionem meatuum consederat, dubitare debueris. Parti autem applicanda curavi, quae mihi visa sunt magis convenire. Sed, ut accidit in
plerisque aliis assectibus, & frequenter in peripneumonia , & in pleuritide , qua correpti aliis postmodum malis laborare solent, angina prehensus Crito tum pulmonibus , tum hepate , tum etiam capite assici visus est . Quem febres etiam pIuri hus repetitis insultus principiis invaserunt. Et circa decimam diem tum obversio cervicis Critoni accidit 3 tum una hora transacta antac insensebilitas hominem N in.
213쪽
invasit 3 ut o latium ρον lectam mitteret diae demum mortuus esset An anginosa , cujus meminit autor Ii tertii e pidemiorum, mortua etiam estiquoniam sanguis illi missus non fuit lv I. Alterius auinosa historia, qua est apud Hi
pocratem lib. 3. Epidemiorum. Aegrato septimo. a Tv -- Λ A Miriosa , inquit , qua a apud Bito-
ii,3. r.7. o Maera esse vax lingua rubens dem teras. Primo die hontida, incaluit . Tamtioreον , febris acata I tumoν coui, o pectoris ex utraque pane subruber , tarus ἔ extreminues frigida, o livida ; spiritus flublimis a potus per nares effluebat; devorare non valebat a dejectiones, urina substiterunt subdito balano, atque clystere alvum subducere tentavit Medicus ille, quisquis fuit. Verum quana die cuncta . exaceνba μην. auinta partit anginosa, GH. CommentariiS ego, Hippoeratis libros de morbis vulgaribucillustravit ac in anginosa , quae apud Bitonem agebat, memini me adnotati probabile esse Hippocratem omisisse in narratione,cum alia
remedia aegris adhibita, tum sanguinis misi
214쪽
missionem 3 solum vero clysterem hule anginosae, R balanum subditum non principaliter, caeterum obiter scripsisset. Erasis. Concedamus hoc;mulieri huic anginosae venam semel, aut bis, aut plumries,si velis,fuisse sectam ι attamen illa periit. Cum multi angina correpti,quibus etiam vena inciditur, pereant t/men; an illi, quibus vena non secatu immortales esse debent; ut sycophanta Theutras aliquis hoc non auaeat amrmare,si morian. tur, ob omissam venae sectionem fuisso mortuos lFortassis obiicies , Calene , gr viori morbo laborasse mulierem Hippocratis , quam Critonem . Ego dicam graviori κ- grotasse Critonem; quoniam mulieri,que apud Bitonem erat, tumores extrinsecus appaI uere:cum Critoni fuerint intrinseci. Dicam: pejus possea fuisse mulieri ob deis tractum sanguinem, cum tu detractum amrmes; Critonem autem supervixisso iisque ad decimam diem; quoniam vena illi minime secta fuerit: cum mulier,cui, ut tibi videtur, Hippocrates venas secavit, quinta die sublata suerit. Ac quidem illud videtur certum , sive in principio, sive in statu, vel morbi declinatione omnes perire posse ex sanguis nis detractione incongrua, cum nullus omnino ob plenitudinem decima die a
in angina; vel missionis no meminit, tanqua inmtilis,aut et uperniciosa.
dies nullus perit ob ple nitudina;quo
215쪽
19s morbi prineipio pereat: etiamsi illud eo. cedatur in morbi initio vasa in quibus nihil restagnat haec enim sunt, quae inciduntur humorum plenitudinem habuisse; Nam ipso lapsu temporis , & morbi vi,siquid plenitudinem faciebat in his vasis ,
absumptum est. Ac semper eo, quod reliquum est, quantumvis detrahatur cum semper in circulum agi debeat , donec homo vita fruitur tumor alicubi consistens,crescere potest: videlicet si crescat vasorum , & meatuum obstructio circa partem assectam a & rarefiat id, quod circa illam est. Ac eo, quod sive ex detractione, sive ex continua insensibili transepiratione, sive ab omni alia evacuatione reliquum est, tumores , qui prius non extiterant, fieri possitnt e videlicet si ali.
qua, quae prius non aderat, fiat meatuum obstructio . Hinc est , quod in fine morborum , cum corpora jam sunt nimis, atque nimis extenuata ; tunc cum nulla est substantiarum in circulum aetarum abundantia, parotides , aliique tumores, qui in principio non aderant, observentur. Quamobrem in morbis sere omnibus , maximeque post primam , aut secundam diem ab initio eorum, non quantum adsit in vasis nihil restagnans habentibus a sed quale illud sit videndum est. Cumque detractio non auferat,neqtae
216쪽
corrigat vitium e iis, quod reliquum est , remedia, si rectὰ curare velimus, sivit invenienda,quibus vitium illud corrigatur. Quod si homines tu magna cum naturae morborum, tum remediorum ignoratio ne versantur, abstinere saltem debent ab iis, quae non solum incerta sunt; verum etiam saepissime nocent. Αc cum repetenda hὶe minime sint, . quae alias a nobis dicta sunt,exemplum . tantum adducam 3 quod forte alienum, non est a rei natura, de qua agimus. In fluminibus licet aliquando ob maximam aquarum copiam , qua velociusseruntur, alvei ripae tum disrumpi,tum .
superari queant ab aquis a & litat arva, quae prius proximo flumine foecunda nimis, atque herbida erant, in lacus,& pM ludes mutari possint i si haec tamen no adsit maxima aquarum vis 3 vel etiam si aquae desiciant potius, quam abundent in hiatis capaci alveos non idcirco circumposita arxa ab omni erunt tuta periculo. . Fieri enim potest , ut lutulentae,& limose vehantur aquae ἰ quae arenas, & terram,&paleas , & divulsas arbores, atque alia alimilia, alveum alicubi obstruere apta, de-POnant . Impuritatum autem, & alienorum substantiarum depositio esse potest in una potius ripa, quam in altera a Vndi aquae, quae prius profluebant libere, op-
217쪽
positam ferient ripam; & alia quidem , atque alia inutilia, & perniciosa arvis, non a copia, sed ab impuritate aquarum
accidere possunt . In quo casu cum non expediat omne avertere flumen, & siccare alveum ; humore enim destituta arva circumposita continuo sterilescent, erunt effoeta, & veluti mortua ; neque expediet non superabundantem in alveo aquarum copiam magis, ac magis imminuere , etiam si speres auferendo aliquid aquae turbidae, terrae simul te aliquid auferrernam quo plus auferes , aut derives aquarum non superabundantium in alveo I de quo minori, atque minori copia aquae feruntur Γ eo masus imminet regionibus periculum . Enim vero in fluminibus cum minor aquarum copia minori velocitate
feratur; quidquid limosi, & lutulenti, &alieni illa habent, facilius deponitur; ac si quid prius depositum fuerat, dissicilius
reassumitur. Quamobrem maiori facta depositione multo fand faciIius alveus a licubi obstrui a & cursus aquarum inhi- heri, vel ad oppositas partes defecti poteritinquat autem quantecunque illae fuerint impedito ex una parte alveo diffluent di excurrent in regiones sumini prius incognitas ; S segeti seras terras convertent in paludes; S lacus alicubi essicient a Se alias, atque alias sibi postea quaerent vias,
218쪽
nonnunquam manifestas , aliquando Occultas, & subterraneaS & quaedam arva, quae prius a flumine λcunditatem, de vitam, ut sic dicam , accipiebant , exarescent, S multa alia fient, non sind magno regionum detrimento. Non igitue diminuendae sunt fluminum aquae 3 cum ea, quae imminent damna, non proveniunt ab aquarum copia i sed ab impulitatibus purgandae , & rectificandae sum aquae ae qua melius fieri potest industria si alicubi obstructus, vel impeditus alveus est, expediendus. Non raro etiam, si fieri
potest, velocior aquis motus concedem dus est, majori exempli gratia alvei declivitate; & nonnunquam etiam novarum di puriorum aquaru additione:tune enim aquae, & minus deponent impuritatum;
ae si quid prius depositum fuerat,facilius
reassument illud , & in mare una secum is devehent. Haec autem in animante sie fiant aeeipienda . Animal sine sanguine , ac sindhumoribus omnino vivere nequit.Humois res autem in vasis aut nunquam,aut raro
abundant; ves si quando abundant,quantum quis magis cogitare potest, ct nonnullarum horarum lapsus expectari possit, cito haec etiam desinit abundantia. Vnd cum animal aegrotat vix unquam propter hanc suppositam abundantiam cito desi-
219쪽
turam vena secari debet. Consideranda autem fere semper in morbis est ipsa san. guinis, & humorum constitutio quae varia, atque varia esse potest . Neque nunc omnia nos percurrero aequum est , sed ea tantum innuamus,q u ad Critonem, aliosque similes aegrotantes
pertinent. Saepissime humores aliquid co-tinent, quod facile alicubi, &praesertim in glandulas deponatur, & obstructiones faciat. Potest etiam ipsa sanguinis, aliarumque substantiarum natura , & constitutio esse effoeta, fatua, ignavior, atque ineptior ι quam opus est ad pleraque vite munia rite, atque recter obeundar ac si talis non est,perquam facile liberali missio. ne ex aperta vena id , quod remanet in
vasis , tale sit; quale diximus , ignavum, di viscetum. Neque igitur in his vena secari debeti etiam si speres te aliquid impuri, & crassi detracturum, Galene.Nam sanguis, qui per vasa fluit, semper habet plus permeabilis,& non deponendi,quam non permeabilis ,& deponendi & de . tractione semper auferes plus boni, quam
vitiosi: sicut si e currenti flumine quan tum vis lutulento, modo aquarum sit flumen , fidelia excipias aquam, semper ha. bebis pIus aquae, quam terrae,& arenarii, quae alicubi fuissent depositae. Alias sanguis non fluereti maxime cum sanguis no
220쪽
atquidem, ut suminum aquae , grauirate feratur per vasa corporis animati. Porro detractione no fit sanguis reliquus minus e status, aut minus ignavus a pro ut a te pluries dictum est; ac libros tuos audivi , frequenter hoc ipsum docere a1llud igitur in his similibusque faciendum superest a alia industria , aliisque re
mediis vitium , si quod est, corrigere ii sanguinea & humores reddere emcacio-ies, &, ut sic dicam, robustiores ad superandam causam moibi, & ad solvendum, atque in circulum rapiendum , & ad resoluendum in tenues auras id a quod in is faucibus, exempli gratia, facit anginam ι in membrana succingente pleuritidem 3 in pulmonibus peripneumoniam; in aliis vero partibus alios similes producit affectus . quidem non perficiuntur detractione fortuita boni , & mali sine discrimine; & multo minus detraction plus boni, quam mali a sed addition potius particularum miliorum, & emcaciorum ad id,quod opus est . Sunt autem pleraque, quae in minima quantitate hoc praestent a ut neque timere debeas additione crescere humotum quantitatem squae etiam semper corporis transpiratione diminuitur. Verum haec Medicinae pars,qui remedia reperit morbis appropriata,& reliquis
