Erasistratus sive De sanguinis missione. A. L.A.P

221쪽

utilior est; minivi omnium est exculta

non sine magno sgrotantium detrimento. Non datuν Caeterum , Calene, neque medicamen-

sso ahathis , UM ne quo succo Corticum nucum i neia es aiatia que ςo a quod e nitro parare consuevitae . HeImontius 3 neque spiritu vini anginas omnes sanari posse existimo . Siquidem eumores, qui fiunt circa fauces saepissime ejusdem naturae sunt . ac illi, qui in plerisque aliis corporis partibus extrinsecus cutique proximis fieri consueverunt Enecant autem illi ratione loci, quem obsi. ent: obstruendo scilicet viam,qua cibus' in ventriculum; & naulto facilius si illam obstruant, qua aer in pulmones deducietur.At cum pars aliqua extrinseca,& cuti proxima tumefieri incipit; nequaquam semper novit Medicus neque ipsum excipio Esculapium tuum, Galeno impedire,

ne tumor aliquantulum crescat; nequit homo tumores Omnes curare per resolutionem, atque solutionem ejus,quod alicui parti impactum , de coagulatum est a

nequit siner suppuratione tumores Omnes curare r ac cum suppurantur 3 nequit es.ficere, quin aliquanrulum sese extollat pars aflicta, & crescat tumor, Qui si constiteiit in faucibus, . illud parum , quod crescit tumor, satis est ad hominem prae .ssicandu ; in collo vessicae; in meatu chois sidocos

222쪽

ao3Iidoco, aut in aliis partibus illud parum satis erit ad aliquos impediendu motus , ex quo postea mors sequatur e ut ex hoc etiam eonstet frequentissime nullam necessariam esse humesum, aut alterius subinstantiae abundantiam ad hoc, ut animal extinguatur I atque ex causa, quae fit molis exiguae maximum non raro fieri morin

Postquam vidimus immerito te , atque Theutram dixim , puellam Chiensem , &mulierculam romana ni periisse ob omisisam sanguinis missionem 3 dignare nunc GaIene , si alios non habes ex hac eadem Causa mortuos, vivos reserre ob detractum sanguinem a & illos quailo enarra , qui propter sectam venam curati tibi visi

sunt.

. . . . o

Historia mulieris fluxu sanguinis d naribus restituta

aliam mutarem illi tena a sectionis hostes retentione meUrua purgationis non pauco tempore gravatam eodem pacto ad interitumfπὸ pertraxerant. Nam primis tribus diebus vfam in inedia conservabant, febri enim labo

Eium sangui

nem.

223쪽

xillum quid sorbuinis exhιbentes 3 quintam sinὰ cibis transigere jusserant: in qua illa gravissim8 exacerbata , desipiens prosilie in; σ elamore jam extra fres ab illa sublato vix tandem ab iis , qui eo confluxeram retineri potuit . Verum banc natara copioso sanguine ex naribus Usus ervaυιt. Et da latur occasio,qua non sinὸ admiratione discere pateramus cluantam habeat facultatem ad hu-

. t imodi assectuum medesam ipsa fanguinis

subtra tio et mox enim post farivinis d naribus proruptionem mulier ab omnibus sympto , malis libera e vasit. UVili. Mon expedit, Galene, lirius . . meminisse mulieris . Nam etsi dicas eam menstruae purgationis retentione no pauco tempore suisse grauatam 3 id tamen quo fluxus menstruus movetur, responde-hit, ut alias Erasistratus cum fuerit ex ali . qua causa retentum , nequaquam sectione venae evacuatur: neque si quam labem ex eo sanguis accepit detractione emendatur. Ego autem repetam, quod aliaso. V viil .de monui Λιματοκοσεωs a natura a institiata Phlebotom. nonnullos extare,quos medicina neWiqua

imitari, neq. si fortd deficiant phlebotomia Iupplere post. Nulla saguinis missio crisi, &. spontaneo sanguinis siuxui e naribus, quo mulier servata est quivalens suisset. Ac licet ego quos.huic torsan muIieri sangui- .

224쪽

2osnem detraxissem ; Erasistratus tamen di. cere posset quod pejus illi futurum fuisset ex secta vena a nam crisis, vel non supervenisset, ob revocatam sanguinis misitione naturam ab opere , quod moliebatur ,' vel tarditis sane supervenisset, & mi inori cum aegrotantis emolumento. Haee

eadem, & his plane similia non semel tu etiam docuisti, Galene ἱ in scriptis tuis. Cum autem verisit limum sit capite potissimum mulierem istam laborasse; placet attexere historiam Medici, quem in libris Methodi notasti ad exitium ser8 perductu ex sanguinis missione in vehementi

capitis dolore. , ' . :

VIII.

Historia Mediet eui eonquieυit quidem sanguinis missione capitis dolor 3 verum postea multo pejus se habuit.

M Edicos a quidam, scripsisti,quinqua.

genat ius cum jamseptimam noctem agrotaret, nec viribus admodum valentibus

esset; dolore illi capitis vehementi in dextro potissimum tempore ι bono,non expectans dum amicorum quispiam ad se veniret, sibi ipsi nocte Devam incidit. Itaque dolor illi protinus conquievit: eaterum longo tempore tum decolor , tum viribus imbecillis , tum exilis

manis Sanguinis detractis saepe aut imp it , aust retardat crisim. a. Gal.lI.Ia. meth. med. cap. In

225쪽

receperit.

GaI. Sic equidem accidit i is,qui symptomata non affectum, causasque respiciunt:& dum Medici θmptomati meden. do, & deliniendo, vel moderando in aegroti gratiam, S adulationem quandam intenti nimis sui;neglecto interim affectu, di causa ejusdem, morbos faciunt contumaciores AE curatu dissiciliores.Alii veroa ammos videri voluerunt is id imiam rizi. pcris ηι , quod forauer , ac viriliter c trar' ' dolorem fispersunt renixi , nec quod leniret quisquam coeperunt: sed in assem,ctum ipse interpretabantur, assectum destruentibus auxiliis pefmegarum . inuos sand spatio longiore curatos esse traffuisset, quam brevi viriliter mori: ut disertissime expli. cui io eo ipso loco quem adduxisti,VVillis . Ac novi quosdam sanguinis detractione a doloribus absque ullo discrimine

cito liberatos. i

Historia, fime potias fabula , motantis, acture beneficio fectionis arteria liberali .ERat quidam, qui diuturno vexabatur dolore. in ea maxiuae parte fixo, qua

226쪽

IOIqua iecur septo transverso connectitur M onitus ego per quadam o i ηβmηia quorum' duo perspicua visa funi, acces ad deatra manus arteriam inter indicem pollicem sua sivique fluere, done aetvi ponte resisteret; nam is omnium praceperat. 'fluxit autem non m a libνa . Subito itaque diuturnus extinctus dolor est in illa maximὰ parte fixus , qua jecursepto transverso committitur.

Alia similis historiasve potiusfabula .

XI. δHistoria Oeconomi Divitis euiusdam Romani ab oculorum Oflammatione curati. OEconomus autem cuiusdam divitis Romani, cui caecitatis imminebat periculum ob oculorum inflammationem sanguinis missione sanatus est e .Ubi enim 'p. II.j enem multi sanguinis cognovissemurc oculos quidem nondum ulceratos habere : cateram phlegmonen maximam , fluxionemque ;

227쪽

Rogium in ambabu, sta ebris deissitatem ; a que in altera quasdam etiam asperitates : ὰ quibus oborta eaIuine aegro us magis , magi ue δε- labat; ac phlegmone fuaeroque exacerbabantur . Ηιs inquam conspectis - prima proti . nus detractione tre; saeto nis t/bras exhausta deinde hora nona aliam. A quibus mirific/refectus inunctus es pos ero die mollium col lyriorum quopiam S cui admixtum erat, quod Dinum habet, scuti in ejusmodi facere con-

Deoimus 3 illitu sub palpebris facto specilli

c pide in summo medicamen impositum fe-νente Isiue ter eadem disfactum s. Post quas inunctiones sub oeeafum Solis ιη balneuductus es. Postero deinde die palpebras extra mersis inunctus eis majore eoρia collyrii it-ιius , quod vinum recipit, molli illi collyrιogdmixta : dein ad Desperam lotus est. Postridie vero oculis apertis, phlegmoneque , ac fluxione plane liberis divitem obvium dominum salutavit. Verum ex palpebris reflabant extergenda laboranti tum densitates illa , tum asperitates . Caterum id fieri non

poteras citra medicamentum mordax . Atqui

ferre illud neutiquam potuisset nisi prilis pur

gato corpore., Fraus Historias rogavi eorum, qui

certo a morbis extractione sanguinis fuerint curati : Tu vero , Galene, vel fabia Iasobtrudis 3 vel eos narras aegrotante Squibus maxime dubitandum est; an ali

quod

228쪽

2O9 quod acceperint a missione sanguinis auxilium lComicere aliquid ex aegrotantis somniis non videtur alienum ab hominum prudentia. Sed illa somnia fuerunt tua , non aegrotantis. Quaenam fuerunt perspicua somnia ista tua a quibus monitu S 3r

terias secasti manuum i Quis Minister Dei

Pergami l Minister certe cacodaemonis ille fuit;& forte ea iisdem , qui tibi assiste-hat, dum libros illos conscribebas lVVili. Nimium hoc est Galene r aut decipiebas,cum non decipereris 3 aut decipiebas alios, & decipiebaris idem iErasis. Elige iam qui equid ex his velis, quae dicit V Villis. Tanta tibi in his obstinatio , & pervi

cacia fuit, ut Deorum etiam jussu, atque consilio non venarum modo, sed arteriarum quoque sectiones grotos te per sanas. se depraedicares i Et reperti ne sunt, qui tibi crederent;& ut nos fidem habebimus reliquis, quae nobis narrasti, & quae nar

Taturus cst

Praeter quam quod oeconomus illo Divitis; etsi quatuor librarum sanguinis detractione refectus tibi visus fuerit, cum multo verisimilius sit fuisse disjectum;neque tamen ab ophthalmia sanatus est. Vae illi nisi pluries medicamentum ipsi oculo adhibuisses, quod vinum accipie-o bat.

Sesuinis d tractione nullius tumorissast ulceris , aut asperita.

tis, ur scabritiei particu

lae alicujus curatio pro

mitti potesta

229쪽

bat. Et pluries etiam lotus est aeger ille,

neque tamen his omnibus recte sanatus

est; licet dicas , quod melius se habuerit . Restabant eni in abstergendae adhuc tum densitates,tum asperitates in oculis; exigui scilicet tumores , & fortassis etiam

ulcera exigua adeo, ut vix intenta ocu-Iorum acie conspiciantur. Quς non sanantur missione sanguinis a ut non sanantur quaecunque aliae densitates,& asperitates;& quicunque alii tumores 3 & quaecunque alia ulcera, quacunque in parte Corporis sedem habentia. Est ne ulcuS, aut tumor aliquis, cujus, sanguine quantumvis detracto,possit Medicus promittere curationem ' nullus plane i Est ne asperitas, sive scabrities aliqua, aut densitas cutis, quae tollatur misso sanguine ' nulla profecto lCum tamen passim scabies ulceribus,asi eritate, & scabritie cutis molestissima; &passim alii tumores, alia ulcera, & aliae asperitates medicamentis sanentur; quae nihil simile habent cum sanguinis missi ne G & nihil simile praestant. Ac quidem in scabritie, & asperitatibus tunicarum oculi oeconomi morbus consistebat. Aegrotus iste tuus tibi videtur risectus quatuor librarum sanguinis pondere sdetracto 1 Mihi neque videtur resecitus; neque videtur sanatus ab ophthalmio ;ac si levatus est, medicamento videtur

230쪽

a II levatus , quod praeter caetera vinum acciis

cipiebat. Et tu temet adias nobis testatus es medicato sanguitie per vini potatione meracioris te pluries discussa observasse,&soluta ea, quae in oculis ophthalmiam facere consueverunt ; absque alterius medicamenti usu . Neque mirum esse debet, si non raro haec eadem habeantur beneficia medicamento, quod ipsi oculo applicetur. Et venulae quidem oculorum nonnunquam brevi tempore replentur san-nuine , R oculi videntur rubicundi; mox detumescunt eaedem venae, di occultantur,& oculi apparent, ut si essent sani;& post breue tempus iterum conspicuae fiunt, &sanguine replentur eaedem venae

In Oeconomo igitur cum dicere non possis missione largissima sanguinis eum fuisse sanatum a neque dicere debueraS , quod eadem fuerit refectus. Conquievit forte illi aliquantulum doloriquod etiam saepe fit absque tanto totius vitae discrimine; sed mox a sanguine misio facile pejus.se habuisset; nisi medicamentum , sivi Collyrium ex vino adhibuisses.

Gal. Meam in his statui tibi hodi

praestare operam , Erasistrate. Qui cum mea non probes , haud tamen improbabis ea etiam, quae ab Hippocrate in An axionis historia narrata sunt. Huic, etsi inconcoctisma si eo flictabatur O a pleuina. Hipp. de

h. Calen. in

comment.