Erasistratus sive De sanguinis missione. A. L.A.P

291쪽

27 anem fecim: misisti , ut mitteres . Secunda vero vice secasti venas , ct sanguinem misisti, non ut mitteres ; sed ut paulo ante Paroxysmum multa faceres , misisti. Ego etiam nonnihil boni expectassem a ligatu. ris circa brachia . & crura , & ab aliorum quorundam administratione, tunc dum imminebat paroxysmus i & tutius quidem , atque certius , quam a venae se-

etione .

VVlli. An tibi superstitiosum videtur

quod illis tribus horis ante paroxysmum febrisuga usurpaverim , & sanguinem detraxerim p Mihi autem persuasum est hujus febris curationem maxime sperandam ex febrilis accessionis inhibitioneis Per remedia, quae sanguinis fermentatio. Nemsistunt: quae saepe emcaciora sunt cum imminet accessio febrilis , & circa initium a quam alio tempores Remedium vero , quod fermenta tionaa. b.V vil.de sistit, licet empiricum , o Amethodicum , febrib.c q. σ υalci infidum apud Medicos audiat ; tamen mihν compertum est, has febres hoe m do openumero curam , cum pharmaca non omnino prodessent . Dalia sint haec remedia , quo ritu absque veneficii suspieione pro eurando hoc morbo levamen p stent, in meis scriptis annotavi - Ηic . solum aduedito durum usum pos pharmaca, ct vena fessionem si ea opus fuerit 3 nam non semper

292쪽

273 opus est esse a maxim8 proficuum s o nis

Erasis. Nihil addo de medicamentis febrifugis , quae non detrahunt, sed addunt a & saepe emcaciora sunt, si propinentur , dum imminet paroaysmus quod etiam haud dissiculter nimis tum concipi , tum explicari potest. Sed de sanguinis missione dico , quod prima vice misisti, ut mitteres absque eo, quod rectd aliquid animo designaveris. Secunda vice non ut mitteres, misisti, sed ut paulo ante febrilem insultum mitteres; quo tempore multa , atque pene dixerim infinita sive eorum , quae detrahunt 3 sive eorum, quae addunt, sive eorum, quae neutrum ex his praestant, febrem inhibere possimi. Di ..cam clarius, spes tua non tam debuit esse in detraestione,quam in tempore, quo detrahebas . Voluisti scilicet multa facere, dum paroxysmus imminebat, ut si unum non Iuvaret, prodesset a iterum. Et quidem tunc maxime temporis aliquod ex multis, quae fiant, forte proderit. Ad hoc tamen ea sunt eligenda , quae minime ex se nocere possunt. Et inter haec sunt multa ex se omnino vana , & ex se omnino inutilia a quae tamen propter Occasionem, quam praebent, juvare possunt: ut,exempli gratia, animus nimis intentus alicuis ope a. UVIII. de

febrib. c. q.

293쪽

vana, e r in utilia occasionem praebent

qua parox semus inhibea

tura

operi, quodcunque illud sit,si non causa,

est saltem aliquando occasio, qua malum aliquod in corpore evitetur. Sunt, inqua, alia multa huiuscemodi , imo infinita, quorum alia ex se sunt omnino vana, &ignava: alia non item ex se sunt vana , &ignavas sed ipsa quoque aliquid ex se spraestant praeter eam, quam praebere pOD sunt occasionem a qua bene,vel male homini fiat. Sed haec non sunt nunc ex Proseo tractanda. an imminente paroxysmo vitiosum detrahitur, & relinquitur bonum; vel plus vitiosi, quam boni detrahitur: non imminente vero detrahitur bonum non viatiosumtQuocunque tempore in hoc mor-ho secetur vena, & in quacunque hypothesi, ex iis, quae fluunt per vasa plus honi , quam mali evacuari mihi videtur. Praeterea, si recte con icio,o illis, no ipsa detractio tibi videtur febrisugum. At circa idem tempus febrisuga sunt admota : ut ab his potius, quae febrisuga sunt, quam ex detractione, quae febrisu ga non est, paroxysmum febrilem fugatum crediderim. Ego tamen non detractionem ipsam , & ipsam sanguinis diminutionem proficuam esse et sed illud secari venas; illud sanguinem detrahi a sedulitas adstantium ι ehirurgi diligentia , quae in his adhibetur;& caetera,quq tunc fiunci

294쪽

27s ut etiam deligara; vel perfricari; vel de.

liniri s vel concuti a visa ; auditat & alia multa a etiam , quae ex se omnino vana sunt, occasionem praebere posse existimo, qua paro xysmus inhibeatur: adeo ut albquando unum, vel alterum ex his febrisugum dici possit . Sic in bello saepenumero quaedam , quae ex se omnino vana sunt,&inutilia , victoriae, aut cladis praebent occasionem: neque video cur aliquando nopossit similiter contingere in a gritudinibus . An paucae aquariun guttulae genas madefacientes ex se praecavent lipothymiam , vel excitant hominem a lipothymia φ Non ego hoc credam l At aspersi ne aquae, veloci maxime motu facta,multi a lipo thymia excitantur ἰ Excitantur quidem; sed non est ipsa aqua , quae illos excitat , occasione tamen illius aspersio. nis excitantur, & multa alia hoc idem praulare possent 3 sed optime aqua eligi-.tur, tanquam, hoc modo aspersa,ex se in nocens . Sic Vipera, vel Scorpius non solum carnibus admotus hominis. foeminae praesertim 3 sic alia multa praebere possunt occasionem, qua alius fiat epilepticus; alius sanetur a quartana: cum neutrum ex his vipera ex se facere possit. Ac si quς-

ras rerum memoriam, percurrasque omnes animi motus, multa his similia conis tigisse comperies: & aliud quidem aliis sS a aut

295쪽

2 76 aut eidem ab alio fit aliud. An non sanguinis missio aliquid simile praestare poterit pμ ι. Potest equidem,Erasistrate, &non aspernanda multa ego his addere possem; sed non sunt omnia huIus loci. Neque te morabor ea referendo, quae in duabus virginibus o motibus convulsivis aegrotantibus a me sunt observata a mira profecto symptomatum series ; mira affectionum animi in corpus deprehensa potestas Quarum altera, cum duobus sin. gulis diebus paroxysmis assiceretur, ab uno saltem liberari phlebotomia visa est, tribus horis ante convulsivum affectum celebrata. Omitto rationes, quibus hoc contingere potuit; cum tu aliquam saltem circa hoc admittas rationem . omitato historias ipsas; sunt enim longiores . Verum persequar alios febre correptOS, quorum historias memini me notaste.

XXVI.

Febris, quam onochu putridam dixit 'it. lis historia quadami in quibus neque ceno, neque manifesto profuit sangui ηε mittere.

Febris est a me descripta, quam synochum appellavi putridam 3 cuIus multas enumeravi species; & septem historias ex

ipsa

296쪽

277 ipsa laborantium in tractatu de febribus

adduxi: quarum unam jam retuli; estque illius, qui post sanguinis missionem magis incaluit, & deliravit . Reliquis sex sanguis item missus 3 & inter hos mulier triginta circiter annorum; quae post varia morbi accidentia, & usurpata medica,

menta ,die decima obiit . Haec ut servata . . . non est , ita neque illam dixerim propter . e detractionem mortuam.

Verum quidem juvenis a robustus , s

dira exercitia , indeque frigus subitaneum ςψ hcalori supervenien ,mala habuit. Primo in- appetentia, nausea , savo capitis dolore ; nee non siri, σ ealore intensiori asciebatur. Die fecundo dolor acutus in latere dextro cum iso respiratione disseili invasit. Quine flatim ἡ brachio eiusdem lateris copiosὰ deis tracto dolor iste nonnihil remisit ; qui tamen vesperi cum tus, σ sputo cruento atrocior factui rediit. Erasis occasione forte detractionis dolor nonnihil remissior factus. Sed non erat sanguis, qui detractus fuit, is, qui, dolorea excitabat. Nam cum detractus semel, non fuerit iterum vasis additus; clim inquam , non redierit sanguis in Venas, cur vesperi ejusdem diei rediit dolor, & atrocior factus est Spasmus scili,cet dolorificus accidere potest, etiam,

S a dum

297쪽

278 dum sanguis deficit potius, quam abun

dat a

reissi Nox insomnis , & valde inquieta successit . Die tertio sanguis denuo missus; linimenta, & Qtus lateri dolanti applicata; pulveres, julapia, & decocta antipleuritica intus sumpta. Subd.b.e. V vili. - Οἰσr fis in totum eqsmittata mox de seb. c. H. cephalastra immani cum vertigine ager assis ciebatur . Die quarto fuit sanguinis fuist-diam ἡ nare deatra ad duas uncias a quo seu mi isti eapitis pland eessabant. Vesperi au tem dolor in latere prius affecto cum majoriasmeisiae rediit,& pulsus jam erat parvus,& debilis ; ac proinde ne vires deIicerentur magis, in exigua quantitate ρblebotomia celebrata est. Sed Qtus, & cataplasmata lateri diligenter applicata sunt: ac sumis psis aeger spiritus cornu b ωνυi rutras vi. ginti m jnlapio eardiaco 3 m ex horas tori. dem alias sumsit. Nocte ista copiosὸ θ-davit; s dolor plurimum remist. Sputum erat parvum cruore intemper m 3 quod intra diem, dolone etiam sensim e Miscente, om nisὸ cessavit. Coepit ager bis in die ejusdem spiritus raraer scrup.j. 9 βηὰ -ηi recidiva irura paveos dies integes convaisit. Gal. Cur non potius pleuritin appellasti morbum , quam θnochum ἐ'iu. A causa ς eis denti sciliere pono rum conserinisae fuit hac febris synochus

298쪽

279 simplex appellandas ac pleuritis mihi visa est accidens alterius morbi. Erasis. Sive pleuritis , sive synochus potius aegritudo fuerit dicenda , sanatus is est sputo cruento; stillicidio ὀ naribus; sudoribus copiosis a spiritu concervi, re antipleuriticis aliis medicamentis 3 qui

bus sanguis corrigi, & sudor promoveri ε& solui potuit id , quod morbum faciebat . Quod si nihil istorum factum esset,

etsi robustus esset homo: missionibus sanguinis citius periisset; quoniam detractio nihil praestitit eorum,quibus aegrotuS ma nifesto juvatus est. . reiIL Matrona sexagenaria eum si ' is v villis reis non satis a madore exinatis lecto instratis febribus quadam nocte discubuisset,mala habere coepiti cap. M. Primis asciebatur ealbarro suffocatiuo , ut ρω semsia colluvie in lar uem exund te vix ei respirare, ne tam dormire licuisset. Postr die nausea, o in petentia cum aliquali siti, θ' ealoris euessu faborta est . Die tertio dolor acutus in latere eum tus, ct febre aeuita inυasit. Urina fuit rubicunda,σ ela ra eum hypostasi laudabili: pulsus inaequalis , ct intermittens; Medico vocato faritiis ad decem uncias detrahebaiar. Etiam so die ab enemate immisso aluus copiosὰ soluta est . Sub noctem dolor evanuit , σ medioeriteν

dormittit. Urina tune erat rubicuηdaturin bida, ct contentissaturata. M

299쪽

turbidam urinam , contentisque satura. tam expurgata sunt, nata Iter haec levata

est p

resit. Forte sic fuit: nam die qua to febris nonnihil auctior; vesperi tussis

valde molesta ; succedente mox dolor acuto,ut prius,in eodem latere o urina iterum clara,& cum hypostasi apparuit.

Erasis Hac die scilicet sive pus , sive

aliud collectum in parte affecta per urinas , aut per alias vias non fuit expurga

a Uvili. de UVili. Dolor osanguinis misone denuo feb. cap. II. eelebrata, brevi cessaυit. Die quinto febris remissior, nox tamen inquieta cum calore, σjactatione corporis I veram find dolore. Manaproximo copioid sudavit, O alleviata est . Dein υictu adhuc tenui per aliquot dies usa, o semel expurgata sind recidiva conυaluit. Observatione digηum fuit, quod urgente δε-lore urina erat clara, ct cum hypostasi, nee a frigore turbata ἔ qua tamen eodem sedato sta .rim erassa,magisque rubicunda, ct contentis saturata evasit. Erasis Quivis mente sanus sudore,& excretione eorum, quae in urinis ob Iervata sunt, muliere sanatam potius a se firmabit, quam a sanguinis missione.Αc obseruatione, & consideratione etiam dignum est, nullum te hucusque enarrasio

300쪽

tractionem sanguinis,quam propter alias, causas sublatus dici possit. VViIL Iuυenis a eruditus, gracilis ba- Vili.

bitus, ct pallidi vultus ineunte υere nullius I il pμ

errati eirca victum conscitis β quari caepit de lassitudine, re impotentia ad ambulandum ;etiam de capitis torpore,ct somnolentia. Die secundo insuper siti nappetentia , s stracor diorum astu torruebatur. Die tertio sumpto vomitorio pluries vomuit, & biliosa dejecit, & alacrior factus est, & nocte mediocriter dormivit. Quarta die stillicidi si passus est in exigua quantitate: sitis , &calor aucti. Urina erat rubicunda cumsedimento copioso , & aliquati hypostasi. Natura videbatur oppressa, ct ideo sanguis

ad c septem uncias mittebatur; s exinde plurimum alimiari visus est. Vesperi tamen om nia exacerbabantur a o exinde per tres dies febris usique intendι videbatuν.

Era M. Heu quam brevi duravit ut iis litas ex sanguinis missione i Mane sanguis missus est, vesperi omnia exacerbata lVVili. Die Ueptimo de graui torpore in capite, ct ealigine oculis obversante quare latur . Post meridiem bamorrhagia copiosi sesime successi 3 ut pra immenso sanguinis diis pendio aeger ferὰ viribus exolveretur. Et adsistendum sanguinis fluxum non quidem venae sectio in brachio a non ligaturae 3

. non