Erasistratus sive De sanguinis missione. A. L.A.P

261쪽

morbus in quo certe my

s. sanguine

243 sufficit enim mihi si recenseas, non inqua morbum gravissimum, & periculofistinau, sed morbum levissimum quo ad vitae Periculum a ex iis tamen, qui sponte senari minime consuevere puta scabiem in quo promittens Medicus sanitatem sivo ratione, sive experimento edoctus, sciat,

saltem ut plurimum se suam liberare fidem . Qiipd equidem dissicile non est, si de aliis interrogem praesidiis, quae ab homine in morbis usurpantur. UUilι. Vera quide loqueris 3 suntque . quamplurima talia medicamenta. Fere omnes,qui lue venerea laborant solo mercurio sanari possunt: estque lues venerea ex iis morbis , qui ut plurimum minime sponte euranturi Era f. Ferer omnes, qui a vipera demorsi sunt olius theriacae ex vino usu s nari possunt: estque morbus ex morsu viperae non solum ex iis , qui ut plurimum haud sponter curantur,verum etiam ex iis, qui ut plurimum cito enecant.

Writi. Ii omnes,qui scabie de recenti

maxime communicata laborant,serer semper sanantur solo mercurio diversimode parato restque scabies ex iis, qui periculo quidem carent,morbis, sed qui ut pluri. mum non sanantur absque remedio. Erasis. Fere omniS quartana myrrha, pipere cco ey nai o,gentiana,aliisque similibus , ut plurimum sanatura quives aliis

262쪽

-3 aliquo ex his uti novit,suam liberat fidem si quartanario prominat sanitatem: tam quartana ex iis,quae saepissime longo tempore durant; & non sponte desinunt.

UUuL Ac reperti simi Medici, qui

unico remedio, quod febriiugum dixerui. quartanarios ab aliis desitutos persindrestituebant i fidemque, quam aegrotanti sponsaverant, absque alio medicament rum usu solvebant. Erasis. Suntque quamplurima alia his similiai atque indubitatum est, alia

multa inveniri posse homini huc usque sincognitas quibus similiter morbi plerique curari valeant. Verum enim vero eum morbis sere in

omnibus quamplurimi Medicorum , maxime qui post Galenum suerunt. & Galenum secuti sunt,uenas secaverintaiidemisti nullum huc usque morbum cognove runt, in quo sanguinis missioni satis fiden. dum esse existimaverint . Cumque multi antiquiorum , & multi, qui post me suerunt, de re Medica volumina scripserint inullus, ut audio,virorsi maxime celebrio. rum morbivn cognovit , in quo ex sanguinis missione absque aliis remediis Q. nitas promitti possit. Quisquis, quem ego audiverim, vel noverim , sive in febre aliqua, sive in tumore, sive in morbo alio, vel ex gravioria bus

263쪽

nrs missionem commendant in morbis,--

guinis missioni haua satis Aiunt.

hus, vel ex levioribus sanguinis missione commendat, semper addit, & hoc aliud,& hoc aliud insuper faciendum est. Ex quo mani lastum fit. huc usque nullum esse cognitum morbum; in quo sanguinis missioni satis fidendum sit Non inquam nulIum cognitu esse morbum , quo si plerique laborent, omnibus sanitas promitti possit ex detractione ; sed quod non possit

promitti, neque uni tantum ex multis simili aegrotantibus morbo,qui haud spon- ter curari consueverit.Secus sulphuris usu, non quidem omnibus, sed ferer omnibus, ubi quam plurimi scabie de recenti maxime communicata laborent, sanitas promitti potest. estque hic morbus ex iis,qui non consuevere sanari sponte. Praeterea illi, qui sanguinis missionem commendant, semper addunt nisi hoc τvel illud aliud ; aut aliud quidpiam obstetr cum contra remedia sint non pauca, qui cum laudantur nihil tale opus est addere . Ex quo etiam patet, eos , qui venas secant nihil satis comperti; nihil ad . huc certi habere..Ac nos ratione haec invehigantes, ex hypothesi , quam fecimus , sanguinem posse superabundare, & nimis rarefieri a cognovimus tunc expedire aliquid detrahere; vel ut disruptio vasorum praecaveatur 3 velut effluxus in sinus internos minor

264쪽

nor sit. Quae mittendi occasio;si unquam datur, raro quidem datur ἔ &' brevi tem

UVili. Si haec omnia sunt attendenda. Historia exa- nunquam, aut rato conuenierianguine mittere. Et ego non memini rine Murb. iis O Nι. in aliquo ex innumeris P quorum therape VVillis de-jam tradidi,tantam habuisse in detractio-- scriptae aegrone fiduciam, ut superflua ; & non potius necessaria visa suerint alia remedia: Referam tamen,quae memini, & eo ordine d μὴ Ingui- quo meminio. Ἀ- ί - - a nis fuerint

est SEnex perhonorificus,qui multis an I M.VVil.denis hyemis 'rempore tussistobnoxiust Asthmate. erat& sputuna moderatum , i satisbe nignum habebat; Autumnotanni , quil mihi fuit apud vivos novissimus , ob tui: gus in longo itinere,uti putabatur, minus recte valebat - ' Querebatur b. enim de Ostrae in medio pectore juxta flernum excitato. I quieν esperi quam primi m lecto imalesceret in gravesceussomnum poturbabat γω plurima nocte valdὰ molestus erat: βηδ quavis tame dyssynoea , aut asthmatis signo evidenti . Adidolorem hunc reuendum , purgatio , di

265쪽

-lebotomia celebrantur ι pectoralia , ct anti scoriatica quotidie exhibentur a loco dolenti linimenta, Divi applicantur, sene magno

tamen fructu, aut te mine . Nam qua d inceps alteratio eontigit , potitas in deterius

ressu a in dolori mala remissius habenti respiratio disscitis, o impeditasvei Mnit: ita ulὰ primosomno,aut appulsu das statim assismaticus fieret, atque anhelus, ct circa pracordia laboram in lecto erectus sedere cogeretur a

Sanguinem misisse hucusque haud existi. mo tibi videri, Erasistrate,suisse proficu si ιetsi dolor illis omnibus factus fuerit reis . . inrita missior Poπὸ hujusmodi dyspnoea, ct spirabilium agitatis convulsiva non modδquovis vesperi redibant a sed in dies immaniores facta longius durabant . At nocte quadam a primo somno evigilans asthmatis paroxysmo gravissime assectus,quo vix no. periit, phobotamia . at ipsosepulchri or revocatus, revixit. Revixit quidem . vel propter detractionem revixisse visus est ripse enim tunc non eram praesensa& priores paroxysini desierant ex se , sorte potuit hie etiam,etsi gravior, sponte cessare, vel utilis aliqua animi affectio,ut tibi placet , phlebotomia excitata est . Postea tum spiritus gummi ammoniaci eum sale armoniaco destillati; tum Iulapia, & decocta pectoraliai & eclegmata; & haustus cervisiae cum absinthio, de cochlearia,tum

266쪽

elixiris proprietatis tartarisati guttae nor nullae 3 tum cossie ex decocto salviae pluribus diebus exhibita sunt. Sanguis ite rum missus a & enemata in ecta I & hian da cathartica propinata sunt . His qui dem omnibus asthmatici parotissmi mi liores facti sunt. Cumque multa alia reo

media, vel a Medicis proposita, vel ab

amicis clanculum oblata essent a nonora

bilis senex aut penitus respuit, aut citδfastidivit: & ex nis, quae retuli ore su-da modo haee, modo illa usurpavit. Sed licet Paroxysmi asthmatici noctu leviores essent, & minus infestarent hominem stamen a ob pulmones plurimum infarctoo , σ αbNVil.da humorem ierosum in pedes delapsum citatius inhaeate. imedere,aut loca acclivia ascendere si grauidisynaea, s prae τοι is pericula nequibat tiamque dum , haec , atque similia de se scribebam morti ego proximus , deiureps non b tam in a, aut plasfrauam Dis stimendas visus est. Quantum igitur huic aegrotanti eo duxerit sanguinem mittere tutemet decedinere potes,Erasistrate. Ego autem labractam alium aegrotantems qui procerus,ru

rosus , & antea satis sanus cum eden p. quam 4 easu latus sinistrum solido euipiam altasset, exinde tunc noxam 3 ct m ea

bem asthmarisam eontraxit xx quibusdam temporibus haud renis primδ dolor circa to- .

267쪽

iusque remediolet 8 sum istum iuroesceret, oe subinde statim Ospnora gravissima cum sipirabilium omnium

contentione laboriose, diuturna ins que retur et adeo ut durante parox mo agrotus ι ut o morιis agone ver νι putare ur. Cui quidem ego nullam omnino praescripsi sanguinis missionem, licet torosus esset i sed aliis medicamentis longo tempore usur

patis integer factus, & sanitati restitutus

a me fuit . . .

XVIII.

Narrantur , quanam evenerint ex sanguinis a me e agrotanti copioso sanguini s Auxu ex naribus, s hamorrhoidibus.

Vmque asthma spasmodica affectio mihi virum suerit, non erit alienum ea narrare , quae ex sanguinis mission contigisse observata sunt in homine, qui crebras. & immanes sanguinis eruptiones modo ex naribus, modo ὀ venis seda-l ibus p tiebatur.Ηuie a pblebotomia ex amicorum suasu frequenter celebrata nihil profuere et im)s .smd pini venasemonem insudores frigidos, ae Dipotbym ar incidens,

atque sanguin is eruptionibus nimjlominus ob noxIuI. multo dei eritis habere solebat, Neque melius illi fuit ex iis, quae sanguinem refrigerant Con iciens ego sangui.

268쪽

nem e naribus, atque harinorrhoidibus frequenter erumpere non quidem propter copiam , aut iurgescentiam e iusdem, sed phopter spasmodicam affectionem fibrarum, quibus vasa sanguifera contra huntur , a omissis aliis remediiS us xl pul' ι vv liveris ex rad. pceoniae maris , c; l . rubi. h.morr. eia margar. ebore , Oculis cancri, lapide hae iusque remematite, & lapide prunellat 3 necnon usu dio. aquae cerasorum nigrorum, melisiae, cinnam. theriacalis, & syr.e coralliis, & adhibitae etiam per intervalla fuerunt ligaturae quibusdam locis, brevi tempori absque recidiva illum sanavi Erasis. Hic uoti solum nestitutus non est, verum etiam a sanguinis missione non leviter usus est; & longiori tandem temopore convaluit . Animadversione autem

digna sunt, V Vi liis, quae dixisti, de sp aD modica fibrarum assectione in sanguinis resectione; & puto illam magni esse momenti, cum locus saltem leviter prius dicruptus, aut exulceratus est.

ThMVili. nihil proficientibus vena sectioni

bus pleuriti de , di per neumonia ereptus est. Mulieri autem pluries pleuritic o dolore. tentata, quacunque alia remedia sinesau.' guini, missione minimὰ proderant. Unsi. In pleuritide vero an exper

269쪽

a. Postscripto in praef.

v villis.

Isolus dicam proficuam esse sanguinis missionem , ego qui pleuritide , de perip-neumonia affectus immature ὀ vita decem l Autumno enim anni I 67ς. tussi primum, quae tunc temporis Epidemia erat, ego ipse laborans, cito postea in pleuritin, & in peripneumoniam incidi. Sanguis mihi a pluries misitis est a aliaque medieamenta diligenter adhibita Iveter quibus cum non relevarer , amicis meliora ominantibus ultimum valo' dixi .

Attamen matura viro pulcherrima ,

quaedam mulier,quae pluries quolibet an. no pleuritico dolore torquebatur a non quidem sanata est detractione a sed quoties recidivam morbi pateretur plurimum sectione venae levari visa est . Haec juve nis, & sanguinea, a quavis levi occasione,& errore i sive in cibo, de potu 3 sive ii motu, & quiete; sive in somno,& vigilias sive in excretis, di retentis I aliisque similibus ; &ex mera anni, aut aeris mutatimne 3 de saepest ex aliquo animi assectu in se brem incidere solebat. Cui mox b dolores pleuritici eum tus, s remeasione deletu . O plerunque convulsiones horrenda summeniebant. His tam graviter primis annis affligebatur; ut non ς rata quotannis per . aut supra sex menses intra cubiculum se eoae risere cogeretur. Postea vero sequentibus

270쪽

s annis rarius quidem, sed haec eadem plu.

ries passa est. Dolor pleuriticus latus de

trum constanter oceupabat. Pulmones

vero coniiciebam esse illi satis firmos , ductusque habere patulos, ut sanguis per

eos ut ut lentescens fine remora trajici posset. Huie o nulla remedia βηὰ phliam a. .c.vvn ismia prodesse consueverei νά mpis ad 3 dς Piqvx potissimum ρ ηeeessaria visa est, in Anaqua. que a1νotationis vice, inuitis omnibus eam ter, aut quater semo interdum sapiὐs repetere cogeremur . Cruor emissus in superficie niaticulam viseidam, π albicantem constanter

habebas.

verum enim vero praeter administrata sanguinis missionem,tum spiritus salis adis moniaci cum gummi ammon: tum sula , pium ex aquis cardui, cerasorum nigrini rum, hystericae, di saccham i tum pulueres ex oculis eane. dente aprug. & sale pruini nellae , tum aporema ex radicibus grami- nis , eringit, rasurae inoris , cornu cervi ,

, corticibus pomorum , passiliarum solis ins aqua sentana addito syrupo violaceo , &s sale prunellae sumpsit. Enemata etiam eat lacte , & syr. viol.pluries illi injecta fuere. Neque his omnibus sanata , sed melius 1 habere visa est. Atque hoc in qgrotanto i' ista confideratione dignum visum fuit ι; qu/dς β quaiso adopiendum dolorem optaraia at mitiora inerare εxhibita dolor ,σ ιον