장음표시 사용
71쪽
ALAI ΤIBULLI Nec tamen huic credet conjunx tuus, ut mihi verax
Pollicita est magico saga ministerio.
REM E RAPIDO ENTIE Ess MARI Virgilius L. f. Aen. p. 99. Tum Saturnius haec domitor maris edidit alti: Fas omne est, Cγtherea, meis te fidere regnis, Unde genus ducis. Serviusci Venerem dicit a mari procreatam: π,
ut fert fabula, Coelus pater fuit Saturni, cui cum iratus filius falce virilia amputasset, lapsa
in mare sunt de quorum cruore t maris spuma nata dicitur Venus unde συφοοδίτη dicitur, πο ου αφνου, id es spuma subjungit deinde mythologiam non adspernabilem
quam tutemet videbis: huc enim parum facit Macrobius L. I. Saturn . . . Saturnum
in quantum γthici fictionibus disperunt, in tanium phrsici ad quamdam verisimilitudinem revocant. Hunc sunt abscidisse Coeli patris pudenda quibus in mare dejectu Venerem procreatam quae a spuma, unde coaluit, Aphrodite nomen accepit hic autem aliam narrat fabulae expositionem aliam item expromi Fulgentius Planci ades L. a Mythol. C. . qui in hoc diversus a ceteris abit, quod ex Saturni virilibus exsectis natam Venerem dicat diu ante hos omnes Naso L. . Metam. .s 36, Veneris ipsius verbis: Si tamen in dio quondam concreta profundo Spuma fui. Grajumque manet mihi nomen ab illa. Apulejus L. 1. Metam licet illa coelo dejecta, mari edita, fluctibus educataci licet, inquam, Venus ipsa fuerit. q. Iamque proximas civitates, . attigum regiones fama pervaserat, Deam, quam caerulum profundum pelagi peperit, ros spumantium fluctuum educavit jam
numinis sui passim tributa tenta, in mediis con. mersari populi coetibus Auctor Pervigilii Veneris Tunc cruore de superno, spumeo Pontus globo, Caerulas inter caterυκs, inter er bipedes equos, Fecit undantem Dionem de maritis imbribus. Julius Solinus in Ponticorum fragmento: Coeptantem, eum alma, fove quae semi ne Coeli
Parturiente salo, diυini germinis aestu, Spumea purpurei dum sanguinat unda profundi, Nasceris e pelago: placido Dea prosata Mundo. omnium brevissime Ausonius Epigr. 33. Orta salo, suscepta solo, patre edita Coelo.
Hinc Venus aptissimo epitheto marina Hora tio dicitur L. 3. Od. 26. Vixi puellis nuper idoneus, Ei militaυ non sine gloria: Nunc arma defunctumque bello Barbiton hic paries habebit Laevum marinae qui Veneris latus Custodit. L. q. Od. II. p. s. Ut tamen noris, quibus ad υoceris Gaudiis Idus tibi seunt agendae , Flui dies me em Veneris marinae Findit Aprilem. Noster Albius non vano commento hanc tan. tam laesae Veneris truculentiam adscribit moribus elementi natalis. Ceterum in rapidomari nihil mutandum quamvis rabido maluerint ruterius d Livinejus Praepositio eabest a secundo ittianori aberat quoque a primo Gebhardi Palatino id quod ille elegantius judicabat fortasse solus. Omnes quoque codices mari habent : quamvis veteres magistri sciscant, nomina neutra in ive. nientia non factitia , in ablativo quoque Eservare Verius est, utrumque inveniri apud optimos scriptores Lucretius L. I p. 62. E mare primum homines, e terra posset oriri Squamigerum genus. Terentius Eunuch Aet 3 Sc. . p. 3. Ubi friget, huc evasit quam pridem pater Mihil mater mortui essent dico jam diu. Rus Sunii ecquod haberem, e quam longe a
I. VERA fAGA adolescens Doueta, cujus sunt elegantes in Albium nostrum notae,
adludi putat ad id, quod hoc mulierum genus veratrices dicerentur, nostratibus aeret clers : atque ita Apule jum loqui L. . Metam. Nos Afri scriptoris verba producemus, qualia hodie circumferuntur, eo loco, ubi de uxore pistoris cum suo sibi adultero deprehensa sermo est. At illa, praeter genui. nam nequitiam , contumelia etiam , quamvisjusa, tamen altius commota atque exasperata, ad armillum reυertit ad familiares feminarum artes accenditur e magnaque cura requisit tam veratricem quamdam feminam , quae δε-υotionibus ac maleficiis quidυis efficere posse credebatur , multis exorat precibus, multisque suffarcinat muneribus , alterum de duobus posu
72쪽
L 1 o. I G. II. Hanc ego de caelo ducentem sidera vidi. Fulminis thaec rapidi carmine sistit iter. 3Ians vel rursum mitigato conciliari marito vel si id nequiverit , certe larva , vel aliquo diro numine immissi, violenter ejus expugnari spiritum. Tunc saga illa , es diυinipotens primis adhuc armis facinorosae disciplinae suae velita
tur. Ita vulgo. At Colvius & Vulcanius veteratricem ediderunt , quod probavit docte inlustrarit o. ricaeus , post caligerum in notis ad Cirin. Quinimo Philippus Beroaldus, qui primus haec Milesia enarrare est adgressius, non aliter expressit facturus utiqtie,n membranae jussissent. Sicut ererator inquiti eius in malitia, ita O teteratrix femina, in astutiis cir fraudibin exercitate a Veteratorie adverbium, significans callide, astute, malitiose Veteratoris es confidere in mendaciis. itaque hinc parum praesidii veratricibus. o. tius eracem ideo vocat noster , quo persuadeat Deliae de artis certitudine, eamque faciat audaciorem ad fallendum maritum ne que enim hanc feminam esse de illis Circen sibus, quarum quaestus sit aliena credulitas. Ipsum se suis oculis vidisse , quae narranti crediturus sit nemini. Certe artificio tam confidente opus habebat, ad labefaccandum animum mulierculae a peregrinis occuliis vetitisque religionibus abhorrentis nam Romani quamquam plus satis forent curiosi, tamen sacra magica tamquam detestabilia sem-I ex damnarunt, ut Aput ejus notavit in Apo. ogia Servius ad L. q. Aen. p. 93. atque aliis locis compluribus itemque Augustinus L. 8 de Civitate Dei C. Isi.
sTERIO saga, amorum conciliatrix , lena. Nonius Marcellus Sagae mulieres dicuntur se minae ad lubidinem irorum indagatrices unde sagaces canes dicuntur, ferarum vel animalium quaesitores Lucilius Sat. L. . Aetatem e faciem, ut saga ue bona conciliatrix.
Turpilius Boethuntibus: Non ago hoc per agam preci conducitam, ut volgo solent. Sed enim quum illa vetularum mendicabula
magicis fere artibus rem gererent, carminibus ac venenis humanos animo versarent
hinc factum fuit, ut sagae nomen ad incantatrices ac veneficas transiret. Et certe utroque artificio fungebantur turpes aniculae,
magicis Incantationibus, ae prurientis libidinis conciliatura. Talis erat illa Dipsas vi. dii L. I. Amor Eleg. 8. talis illa Propertii L. 4. Eleg. s. tales Petronii Enothea ac Proselenos, moratii Canidia. Nec memorari non debet Roderici Cotae Caelestina, quam Caspar Barthius utili consilio Latinam ex Ibera fecit. Neque aliter Busco ille planus Francisci uevedi suam describit matrem. 3. HANC Go hic incipit choragium miraculorum Thessalorum, quibus pleni veterum scriptorum libri Tu, si tanti videbitur, confer Horatium Epod. s. I7. Nasonem Epist. Hypsipyles p. 3. I. Amor.
Eleg. 8. ML 7. Metam. I 79. L. q. p. 63. Maronem Eclog. 8. Propertium L. q. Eleg. s. Senecam Med. p. 67s. .Herc. Oet 2 sq. Lucanum L. 6.9. 3I. Apule jum initio L. I.
Metam. 4. 2. a 3. Petronium, eo loco,2uidquid in orbe Ides, paret mihi. Claudianum L. I in Rufin. . I 6. Silium L. 8 p. 96. Flaccum Valerium L. f. p. 39. Nemesianum Eclog. . de recentioribus Ioannem
Barcia, iam Euphorna parte , illis verbis,
Dum hoc taciti contueremur , anus decrepito
uallore inculta processit Bernardinum Stephonium Flaviae Act. I. c. r. Nic. Caussinum Nabuchodon Act. 2. c. 3. Caspar Bartaeum Nuptiar. Aspasiae L. I. , quem ante omnes nominasse oportuit, Iacobum annaZarium
Eclog. 3. Horum singuli alius alio liberius, multi tiam licentius sunt exspatiati duocirca non est ut possis satiari admiratione sobrietatis Virgilianae : qui vir divinus quinque versiculis absolvit id, quod illorum quidam centenis aliquot lineis vix incluserant,
Haec se carminibus promittit solvere mentis, Qua selit; ast aliis urn inmittere curvi: Siuere aquam fluviis, O tertere sidera retro:
Nocturnosque ciet manis mugire videbis
Sub pedibus terram, es descendere montibus
TI ITER Res pervulgata, Mnulli non poetae largiter decantata quam proinde testimoniis ut adstruamus,in exemplis, nihil est necesse. Sed scrupulum injicit tertius noster,
in quo liquidis literis scriptum legitur fulminis Ille quidem nunc solus, at qui comites 1 olim
73쪽
Haec cantu finditque solum , manesque sepulcris Elicit is tepido devocat ossa rogo. Jam
olim habuerIt plures nam in Aldina sic exhibetur Achilles Statius propter codi cum suorum communem consensum sollicite cavit, ne post illa et fulminis reciperetur; Joannes quoque Livinejus tamquam spurium climinavit. Tamen, si lapsu facili io fulminis potuisse enasci, ex eo quod fuminis fuerat, aliquis urgebit concedat ille oportet, etiam
in alteram partem valere hanc eamdem rationem. Certe pestilentes illas anus poetae cuncti coeloque Ereboque potentes semper fecerunt de sideribus retro versis modo Maro nem audivimus de solis, lunae laboribus una nobis Medea effabitur pro aliis trecentis, apud Ovidium L. 7. Metam. λ 2O7. Te quoque, Luna, traho, quamvis Temesaea
labores Aera tuos minuant currus quoque carmine
nostro Pallet ati, pallet nostris Aurora venenis. Itaque absurdum videri non debet, is fulminum actus aut stiterint aut alio verterint
divini potentes sagae. Ovidius Epist. ysipyles,. 87. Illa refraenat aquas, obliquaque fulmina sistit. sic enim in quibusdam scriptis legi testatur
Heliasius , non flumina sic etiam Detrius corrigendum pridem monuerat ad verba Tragici subsequentia. Et cur bis dixerit poeta
non pauper Verborum rem eamdem in uno versu Seneca Herc. Oct. p . s s.
Vernare jussi frigore in medio nemus , Missumque fulmen sare.
haec nutrix quae quamquam non inficiatur alumna Deianira, tamen conjugis sui animum
flecti his artibus posse desperat.
Descendat astris Luna desertis licet, Et bruma messes ideat cir cantu fugax Stet deprehensum fulmen, C versa vice Medius coactis ferveat sellis dies Non editi unum. Claudianus, verbis Megaerae senem menti tae, L. I. in Rufin. p. 39. Ire vagas quercus C fulmen sare coegi; Versaque non prono curvaυ flumina lapsu. Antiquissimae disciplinae fuit, fulmina evocare. Plinius L. 2. C. s. Exsat Annalium memoria , sacris quibusdam , precationibus vel cogi fulmina , vel impetrari. Vetus fama Etruria es, impetratum, Volsinios urbem agris depopulatis subeunte monsero , quod vocavere Voltam Evocatum a Porsenna suo rege. Et ante eum a Numa saepius hoc factitatum , in prisno Annalium suorum tradit L. Piso graυis auctor quod imitatum partim rite Tullum Ho-silium iesum fulmine Eumdem si Plinium vide L. 28. C. a. o. Livium L. I. C. I. Arnobium L. R. ipso initio, ex libro secundo Valerii Antiatis Plutarchum in Numa Nasonem L. 3. Fastor. 28s. Propemodum exciderat, in primo nostro sisit legi, non vertit. quod quin verum sit, ex adductis optimorum poetarum verbis ambigere non debes.
s. HAEC CANTU FINDITQUE SOLUM , MA
NEsQUE EPULCIO ELICIT J Refer ad artis potentiam, non ad criminationem sane antiquissimi illi haud ducebant probro manes
evocare, atque ex iis rerum incertos eventus sciscitari. Homerum vide Odyst L. II. Maronem Aen. L. 6. Senecam Oedip. ν.39O. so. Papinium L. q. Thcb. . 13. Silium L. 3. Punic. p. 39s. Valerium Flaccum L. Claudianum L. 1. in Rufi n. p. I s. Tamen Romanis moribus abominabile semper habitum fuit, atque infame. Hac mente Nasonianam Hypsipylen cape , Medeae amare
Hanc potes ampleriti thalamoque relicitus in uno pavidus omno non se flente frui Scilicet ut tauros, ita te juga ferre coegit: Duaque seros angues, te quoque mustet ope. L. I. Amor Eleg. 8 de anu lena, multibiba merobiba: Eυocat antiquis proavos atavosque sepulcris: Et solidam longo car=nine findit humum.
Me duce non tu tuo pro ire jubebitur umbra Non anus infami carmine rumpet humum. Lucanus L. 6.9. 728. Perque cavas terrae, quas egit carmine, rimas
Manibus illatrat, regniqPe silentia rumpit. Antoninum Caracallam tradit ex Dione Joannes iphilinus saepenumero per quietem nocturnam exagitari sibi visum a patre ac fratre, gladios intentantibus cui malo ut mederetur , multorum animas ex inferis evocasse, praesertim vero patris , atque Commodi horum autem nullum ei respondisse extra unum Commodum , acerbe increpan
74쪽
tem, Pergeret cylis ad supplicium. Accede. bat ad in ramiam artis vanissimae inmanitas quoque dirissima victimarum humanarum, puerorum laeterate profusus cruor . Noli hoc fabulosum putare ita erat illa tempestate. Cicero Interrogar Vatin C. s. Et, quoniam omnium rerum magnarum a Dris immor.
tal bus principia ducuntur, volo ut mihi respondea tu, qui te Ithagoricum soles dicere, rhominu domissimi nomen tuis immanib-barbaris moribus praetendere, quae te tanta pravita mentis renuerit, qui tantin furor, ut , cum
inaudita ue nefaria sacra susceperis, cum inserorum anima elicere, cum puerorum extis Deos
Manes ad fare sole sci auspicia , quibm haec urbs condita es, quibud omnis respublica atque imperium tenetur, contemseris ' Vetus poeta in collectione Pithaei, Epigr. L. . secla. a. Fata per humanas solitus praenoscere fibras Impius infanda relligione Sapor Pectoris ingenui salientia vi cera m mis posuit magico carmine rupit humum: Ausu ab Elysiis Pompejum ducere campis. Erichtho apud Lucanum L. 6.9. Os. Exaudite preces, si vos satis ore nefando Pollutoque loco : si numquam haec carmina tis Humanis i una cano si pectora plena Saepe dedi, wlaυ calido proferita cerebrorbi quis, qui vestris caput extaque lancibus infans Imposuit, victurus erat, paret precanti. Quin imois haruspices quos magorum fratres Arnobius vocat L . eaedem furiae agitabant. Iuvenalis Sat. 6 p. 48. Spondet amatorem tenerum , vel diυiris orbi Testamentum ingens, calidae Almone columbae Traefato Armenius vel Commagenus haruspex Pectora pullorum rimatur, exta catelli, interdum ueri. Ceterum eliciendi verbum, quo verbo utitur
noster, magicae est artis proprium , jam inde a Numae regis temporibus. Ovidius L. 3. Fastor. p. 31M ubi de ove deducendo, qui
fulminum piamina edoceret: Hunc tu non poteris per te deducere coelo
Ai poteris nos a forsitan usus ope.
Dixerat haec Faunus e par si sententia Pici. Deme tamen nobis vincula Picus ait. Iupiter huc eniet valida deductus ab arte.
Nubila promisi tγx mihi iesis erit. Em si quid agant laqueis, quae carmina di
euaque trahant superis sedibus arte Iovem; Scire nefas homini nobis concessa canentur, Seruaeque pio dici vatis ab ore licet.
Eliciunt coelo te, Iupiter unde minores Nunc quoque te celebrant , Eliciumque vom
Constat Aυentinae tremuis cacumina silvae: Terraque subsedit pondere pressa Iovis.
Corda micant regis totoque e pectore sanguis Fugii et hirsutae diriguere comae. Livius L. I. C. 2 o. Nec coelestes modo caerimonias, sed justa quoque funebria , placandosque
Manes ut idem pontifex edoceret quaeque prodigia fulminibus, aliove quo viso missa susciperentur atque procurarentur: ad ea elicienda ex
mentibus diυinis, Ioυ Elicio aram in Aventi. no dicaυit. Varro lib. . de L. L. mare una origine inlicio sedilicius, quod in choro Proserpinae est ue Pellexit, quod in Hermiona est,
Regni alieni cupiditas pellexit. Sic Elsci Ioυis ara in Aventino, ab eliciendo. Cicero Interrogat Vatin C. s. cum inauditaue nefaria sacra sis eris, cum inferorum animas elicere , cum puerorum extis eos Manes
mactare leas. Horatius L. i. Sat. 8. de Canidia dc Sagana: calpere terram Unguibus, o pullam diυellere mordicus agnam Coeperunt cruor in fossam confusus, ut inde Manes elicerent, animas responsa daturas. Erichtho Thessala apud Lucanum L. 6.9. 73ῖ. ad Eumenidas: jam vos ego nomine ero Eliciam, Stratasque canes in luce superna Destituam. Silius L. 3. p. II, verbis Autonoes ad Scipionem: Namque tibi Et sit repetita oracula campo Eliciam, veterisque dabo inter sacra Sibγllae Cernere fatidicam Phoebei pectoris umbram. Papinius L. q. Theb. . o 6. At irepidus monstro variis terroribus impar Longaevi rex vatis opem, tenebrasque sagaces Tiresiae qui mos incerta paventibus aeger Consulit ille Deos non larga caede juvencum Non alacri penna aut verum Dirantibus extis, Nec tripode implicito, numerisque sequentibus aura Thurea nec supra volitante altaria fumo, Tam penitus, durae quam Mortis limite manes
Elicitos patuisse refert. paullo post M. 48o, idem ille vates: Mibile ut anti loca muta, O inane severae Persi hones, vulgusque caba sub nocte reposum Elicile, i, plena redeat Styga portitor alno. priore carmine Barthius notabilem locum Tertulliani producit ex libro de Anima un-
75쪽
ALn 1 TIBULLI Jam tenet infernas magico stridore catervas:
Jam jubet adspersas lacte reterre pedem.
de disces, hoc eodem verbo eliciendi in isto. rum scelerum commemoratione usos fuisse veteres Christianos Achillis umbram quo-xnodo castis precibus Tacrificii sine sanguine peractis elicuerit Apollonius , narrat in ejus vita Philostratus L. . . . . 46. TEPIDO DEVOCA Oss Roso ad instruendam officinam feralem quales sagae a sepulcris τυριβοίδσὶ dicebantur, notante Nannio nostro L. 3. Misceli. C. ΣΟ. Ovidius Epist.
Per tumulos errat passis discincta capillis, Certaque de tepidu colligit ossa rogis. Horatius Epod. 7. p. 6. O nec paternis obsoleta ordibus, Neque in sepulcris pauperum prudens anus
Nobemdiales dissipare pulveres. I acitus L. 2. Annal. C. 69. Saevam vim morbi augebat persuasio veneni a Pisione accepti: reperiebantur solo ac parietibm erutae humanorum corporun reliquiae, carmina devotiones e nomen Germanici plumbeis rabulis insculptum semiusti cineres a tabe obliti, aliaque maleficia, qu s creditur animas numinibus infernis sacrari. Hujusmodi detestabiles adpara. tus describunt Aput ejus L. . Metam. , non sine aliquo taedio prolixitatis, Lucanus L. 6 p. 33. Neque semper ad perniciem comparabantur vulgo etiam his quaerebatur amor atque hujus rei obvia sunt passim exempla unde, Magiam ipso Fato potentiorem rebantur multi Cordubensis ille, eo quem modo Indicavi libro p. 32. Carmine Thessalidum dura in praecordia fluxit Non fatis adductus amor: flammisque severi Illicitis arsere senes nec noxia tantum Pocula perficiunt, aut cum turgentia succo Frontis amaturae subducunt pignora foetae. Mens hausti nulla sanie polluta veneni cantata erit quos non concordia mixti Alligat ulla tori, blandaeque potentia formae, Traxerunt torti magica tertigine fili. Seneca Herc. Oet '. s 2. artibus magis vaga Conjugia nuptae precibus admissis ligant.
Quid responderent Apulejo ita ratiocinanti in Apologia Dic tu, quibus erbis epistolam
finierit mulier obcantata, vecors, amens, amans.
bis Pudentilla , O sanitatem suam a vestris calumniis quodam praeconio vindicat. Nubendi autem seu rationem, seu necessitatem , Fato ad. scribit, a quo multum Magia remota es, vel potius omnino sublata. Duae enim relinquiturtis cantaminibus Cr veneficiis, si Fatum rei cuiusque veluti iolenti simu torrens, neque retineri potest , neque repelli ' igitur hac sententia sua Pudentilla non modo me Magum , sed omnino esse Magiam negavit. Vere ex medio rerum usu prudentissimus Naso, L. 2. Art.
Fallitur Haemonia si quis decurrit ad artes; Datque quod a teneri fronte revellet equi. Non facient, ut ivat amor, Medeides herbae. Mixtaque cum magicis naenia Marsa sonis.
Phasia Aesoniden, Circe tenuisset Ulixen Si modo serυari carmine o sit amor. Nec data profuerint pallentia philtra puellis. Philtra nocent animis; timque furoris ha
Si procul omne nefas. UT AMERIS, AMM
Sed vicit ferme delira superstitio. noster saepenumero ad haec vada obhaesit.
RE CATERvΑs de excitis umbris jam dixit p. s. itaque aliud hic verbum requiritur, ad rem aliam significandam id autem Verbum erat tenet quomodo in omnibus ferme libris invenit Achilles Statius. nos quoque vidimus in principe Veneta, inque binis nostris codicibus : He insitis in uno suo, duobtis AnglicanIs Perspicue vera est haec scriptura cui proinde controversia moveri non debet. Plinius L. 3 . . . Ananchitideri didromantia dicunt evocari imagines Deo. rum Sγno itide umbras inferorum evocatas teneri Isidorus L. F. C. I . Sunt m quaedam
gemmae, quibus gentiles in supersitionibi quibusdam tituntur Liparias sita,'mnes bestias evocare tradunt Ananchitide in necromantia daemonum imagines evocare dicuntur. Sinochitide umbras inferorum evocatas tenere dicuntur. Vide.
rat aliquid quasi per nebulam bonus Cyllc.
nius sic enim interpretatur inferna catervas tenet animarum multitudinem cum angore demoratur. Huc respexit noster Secundus L. a. Eleg I, umbram Properti adfa
76쪽
Tu caput hoc circum pennis allapsa sonoris
Ter streperi procumbens ter bona verba ca
Deinde , ubi Panchaeo fumaverit ara vapore Placatum Lethes mihi numen erit Adspersam lactis niveo te rore remittam,Cγnthia ne caro ale sit orba diu.
sed haec aliorsum ibant procul ab infaminecyomantia mirum autem in modum exsuscitationes atque evocationes magicas ex
horresceres credebantur misellae umbrae. quanto putas gravius, si longo horarum aliquot tractu detinerentur Apulejus L. 2. Netam. Iam tumore pectus aliolli jam salu- tum mortis jura invertentibus Tam exoptandam quietem apud Lucanum Erichtho umbrae militis Pompejani pollicetur , quidem verum profari velit, L. 6. Pharsal. p. 62. dic, inquit Thessala magna,
Duod jubeo, mercede ibi nam vera locutum Immunem toto mundi prae stabimus θυο Artibus Haemoniis tali tua membra sepulcro, Talibus exuram Strii cum carmine siduis, Ut nullos cantata magos exaudiat umbra. Rursum si qua umbra in tenebris liberius eva. garetur , eam incantabant , ejusque sepulcrum ferro, praegrandibus saxis obsaepiebant ut vel invita disceret conquiescere Est
bris vena pulsari ciam spiritu corpus impleri in hanc rem elegans declamatio M. Fabia,e adsurgi cadaver , profatur adolescens s ordine decimi quam tu non sine voluptate aeuid, oro, me post Lethaea pocula bam St' i evolves, addo nec sine fruge. Nunc ad alia giis paludibus innatantem, ad momentariae vitae reducitis officia Desinebam, precor desine:
ac me in meam quietem permitte. Haec audita vox de corpore. Sed aliquanto propheta commotior, Qui reser , ait , populo singula , tuae-opue mortis illun in s arcana An non putas devotionibus meis posse Dira inυocari ρ posse tibi lassa membra torqueri ρ Sic in sacris literis despectro Samuelis legimus L. I. Regum C. 28. Dixitque ei rex Noli timere quid vidis ait mulier ad Saul, Deos id a cendentes de terra. Dixitque ei, ualis es forma ejus ' quae ait: Vir senex adsecendit , ipse amictus es pallio. Et intellexit Saul, quod Samuel set crinclinavit se super faciem suam in terra,
adoravit. Dixit autem Samuel ad Saul, Duare inquietas me, ut suscitarer ' Hinc opinor, Manium doctrinam hauserunt ceterae gentes , ad sui quaeque ingenii, moris rationem , umbrarum negotia interpretanteS.
Quid, quod argumenta , quibus evincerent animas non interire, hinc duxerint scriptores Christiani Lactantius , vir sanctissimus, L. 7. Divin. Instit. C. 3. Falsa est ergo Democriti ci Epicuri Dicaearchi de animae dissolutione sententia. Dui profecto non auderent de interitu animarum mago aliquo praesente disserere, qui sciret certis carminibus cieri ab inferis animM N adesse, e praebere se humanis oculis idendas, e loqui, e futura praedicere: er,si auderent, re ipsa documentis praesentibus incerentur. Sed nos ad poetas nostros reversionem faciamus quorum scita in lucem proferre minoris est periculi. Igitur ne post decursam mortalitatem miseri esse non desinerent, maximi beneficii loco habitum fuit, haud posse excitari. Sedis hoc ipsum a magis .sagis exspectabatur, tum naturae pergamus sequitur apud nostrum , magico fridore in primo Wittiano, tertio ac quarto Anglicanis erat magico sermone falso atque invenuste Stridere, fridor vocabula sunt propria abominandae artis, ac rerum infernarum is tam de sagis, quam de umbris intelliguntur. Horatius L. I. Sat. 8.'. o. Singula quid memorem quo pacto alterna loquentes
Umbrae cum Sagana resonarent tris . cu
Lucanus L. 6.9. 623. Ut modo defuncti tepidique cadateris ora Plena voce sonent ne membris sole perustis Auribus incertum feralis frideat umbra. quem versum laudans Priscianus L. 9. Io, etiam hunc L. Accii profert ex Alcestide: Quum strideret retracta rursus inferis.
Papinius L. . Theb. 2. 7 o. ubi viviram. phiarai descensus ad inferos: tunc ipse furens in morte relicta Spicula, is mediis exsantes ossibus hastasAυelli ridunt anima , currumque se
Silius L. 8. p. OI. Aeetae prolem Angitiam mala gramina pri
Monstravisse ferunt, tactuque domare venena, Et lunam excussisse polo stridoribus amnes aenantem, ac silvis montem nuda se vocatis. iterum L. I 3. ubi Plutonis regnum describit,
st. 6OO. Hei dirae volucres,pastusque cadavere vultur,
Et mulius bubo, sparsis frix sanguine pennis,
Harpγaeque fovent nidos, atque omnibus hae
Condensae foliis nutat fridoribus arbor. arbor illa est taxus, moestissima funestissi
77쪽
ma. De stridore animarum, non item saga rum, nonnihil ante nos notavit Ianus asperius evartius in Lectionibus Papinianis opere elegantis doctrinae plenissimo. Petronius in Belli Civilis specimine Ecce inter tumulos, atque ossa carentia busis, Umbrarum facies diro pridore minantur. audianus in sext. Consulat Honorii p. 323.
Pallor atra Fames, o saucia liυidus ora Luctus, inferno seridentes agmine Morbi. L. I. in Rufin .s . 126. Illic umbrarum tenui stridore volanimn Flebilis auditur questas.
RE PEDEM Hujus adspersionis in dimittendis
umbris perexigua est memoria nam reliquus lactis usus in libamentis mortuorum,& in evocatione Deorum Manium , una cum melle ac cruore victimarum d mero , aliorsum pertinebat. Papinius L. q. The n. Sqs. ore Tiresiae: Argolicas magis huc appelle precando Thebanasque animas alias avertere gressis Lacte quater sparsas moestoque excedere luco, Nata jube.
quem locum Papinii ad hune nostri Albii produxit Ioannes Livine jus. De quaternarii numeri mysteriis multa disputat Macrobius
Comm. I. in Somn. Scipion C. s. s. nec frustra poni credibile est a poeta harum rerum solertissimo etiam in choris Bacchicis posuit Papinius L. et Achill 9. I sq. Iamque movent gressus thγasisque Ismenia
Signa dedit quater aera Rheae, quater Evia pulsant Terga manu, variosque quater legere recursus. vide Ludov. Caelium L. 22. Antiq. Lecti
49 QUUM LIBET c. J Hanc in coelum sidera potestatem vel praecipue actabant. Ovidius L. 7. Metam. p. zoo verbis Medeae:
Stantia concutio cantu freta nubila pello, Nubilaque induco ventos abigoque vocoque. Lucanus nam in huc negotio ejus opera libenter utimur, de rebus incredibilibus multo etiam incredibiliora narrantis cum spiritu
fere plusquam Hispanico L. 6.9. 6 s.
nunc omnia complent Imbribus, ue calido producunt nubila Phoebor Et tonat ignaro coelum Iome. ocistus iisdem Humentes late nebulas nimbosque solutis Excussere comis. Ventis cessantibus aequor Intumuit rursus etitum sentire procellas
quae istic plura sunt prodigia , non mino re hiatu decantata. Nec modestitis de se ipse Empedocles , qui praeter peritiam ventos ciendiis compescendi, serenitatem inducendi, vel pluvias, vel siccitates, homines etiam exstinctos in vitam revocare posse gloriatur apud Laertium Diogenem L. 8. Segm. 9.so. EsTIVO CONvo CAT ORBE NIVES ita quinque nostri habent tres item ex Angli canis Heliasio Schemeri codex id quod tantopere probavit Passeratius , ut tortores Vocet qui mutaverint multis deinde adstrui orbem aestibum eis spatium quod in orbem eundo sol aestatis tempore emetiatura orbem quoque, sic simpliciter dictum , vel annuum orbem, poni pro anno hinc aestiυum orbem pro anni parte aestiva. Sane ita est sed non ideo pro tortoribus habendi, quibus potior visa fuit scriptura veterum librorum, aestivas conzocat ore nives sic in suis fere omnibus habebat Achilles Statius : sic in excerptis duorum Vaticanorum einsius invenitri sic in suis scriptis M. Antonius occhus , item que Antonius Perre jus cur ae liυae nives minus belle dicantur, quam hibernae rosae'
το ore autem valet cantu, vel murmure, vel
fremitu magico Petronius vocavit dicta , in illa terrifica Enotheae pollicitatione Luid leυiora loquor ' Lunae descendit imago, Carminibus deducta meis trepidusque furentes Flectere Phoebus equos revoluto cogitur orbe. Tantum dicta valent. Sed efficacius nos juvat Naso L. 7. Metam. I9o de Medea Sidera sola micant ad quae seu brachia tendens Ter se convertit ter sumtis flumine crinem irroravit aquis ternis ululatibus ora Solvit. Ibidem ''. 33Ο. Iamque neci similis, resoluto corpore, regem, Et cum rege suo custodes somnus habebat,2uem dederant cantus, magicaeque potentia linguae. Clau
78쪽
L 1 I G. II. Sola tenere malas Medeae dicitur herbas. Sola feros Hecatae perdomuisse caneS.
Glaucus ad Circen , L. I . . 2C. A tu,sive aliquid regni es in carmine carmen ore move sacro sive expugnacior herba es
Utere tentatis operosae tribus herbae.
paullo post, ubi de gurgite, quo sub meridiem Scylla se referebat, st. S8.
Hunc ea praevitiat portentiferisque venenis Inquinat huic fusos latices radice nocenti Spargit obscurum Serborum ambage no
Te novies carmen magico demurmurat ore.
de Canente, ejusdem libri p. 36o. silvas, saxa movere, Et mulcere feras e flumina longa morariore sevo, volucresque vagas retinere solebat. sed nimii sumus in re peripicua in libro scripto, cujus variantes lectiones vir doctus adleverat margini editionis Brixianae, ita lege
batur Iguum libet, aestu fulgerat orbe De s. quod quale sit, ego quidem divinare non
possum.1I SOLA TENERE MALAs MEDEAE DICITUR HERBAs ii quibusdam libris non herbas Inveniri , sed artes , notarunt Achilles
Gebhardus prave, contra mentem ac morem omnium poetarum quam in rem multa
collegit Thomas Demsterus Paralipom ad Jo. Rosin Antiquitates Romanas, L. 2. C. IO. quibus multa insuperaddi possunt inprimis locus Ovidii insignis . . Me tam . . et Imalae herbae sunt venenatae noxiae. Virgilius L. 3. Aen. p. 67 I. Lualis ubi in lucem coluber mala gramina pastus, Frigida sub terra tumidum quem bruma tegebat, Nunc positis novus exuviis nitidusquejuventa, Lubrica convoltis sublato est fore terga Arduus ad solem, inlinguis micat ore trisulcis. ubi hunc Albi nostri versum inlustrarunt, hac mente capiendum docuerunt Germanus Valens acdo Lud de a Cerda, viri magni ante utrumque mala gramina quid essent, erudite ostenderat Io Brodaeus L. . Misceli. C. 28. Singularis est opinio Martini Deirii Comment. In Senec. Med. p. 27O. Egredere purga regna letales simul
videlicet intelligere Tibullum herbae genus
Ephemerum Graecis dictum, quia sit adeo letale, ut eodem die enecetra bulbum agrestem Latinis vocari Vix puto aperte enim loquitur de succis multarum ac amarum herbarum , quae polleant vi certissima amorem vel jungendi vel dissolvendi. Si tamen de una aliqua herba capere libet potius est ut Prometheam intelligamus , Medeae vel omnium maxime familiarem. Valerius Flaccus L. 7. 3334 versibus excellentissimo ingenio condignis:
Cingitur inde sinus, , qua sibi nulla magis is da Prometheae forem de sanguine fibrae
Caucasium promit, nutritaque gramina tabo Quae ocer ille nives inter trisesque pruinas Durat alitque cruor quum sere vultur adeso Tollitur e scopulis, GHroistro rorat aperto. Item nec longi languescit nibus aeυi Inmortale irens idem sat fulmina contra Sanguis, S in mediis florescunt ignibus herbae. Prima Hecate Stagiis durata fontibus harpe
Inpulit cir alidas scopulis essedit arsas: Mox famulae constrata seges , quae lampade
Phoebes Sub decima juga foeta metit,saevitque per omnes Eelliquias saniemque dei gemit irritus ille
Colchidos ora tuens moto tunc contrahit artus
Monte dolor , cunctaeque tremunt sub falce
s1. Sor. 4ΕRos . HECAΤΕ PERDOMUIssECANE. sibilum hunc insuavem emolliunt ambo Wittiani, in quibus Hecatae sic 'ua. tuor Gebhardi codices, quinque Heliasiani neque aliter solebant Latini poetae in nominibus Graecis , ubi euphoniae res erat. Horatius Epod. 7. Setosa duris exuere pellibiti Laboriosi remiges rixet, lente Circa membra tum mens, sonus Relapsus, atque notus in toltus honor. ita praestantissimae membrana ea non volente Circe, ut vulgo circumfertur vide Valerium Probum L. Σ. Instit Grammat. p. 446 Cyllenius hic Furias esse ait, quas poeta canes Hecatae adpellet: id Lucanum adfirmare L. 6. Stratasque canes in luce superna Dostituam.& Horatium L. I. Sat. 8. Heca-
79쪽
ALB1I IBULLI Haec mihi composuit cantus, quis fallere pol Ges. Ter cane, ter dictis despue carminibus.
sc Ille nihil poterit de nobis credere cuiquam: Non sibi, si in molli viderit ipse toro. Tu
Altera Tisiphonem serpentes, atque videres
Hausit vir bonus ex Servii Commentariis in L. 6. Aen. 9. 237. Huic opinioni accessit Turnebus L. I3 Adv. C. Ic Maronis verba: quae Servius exponit, producens: visaeque canes ululare per umbram Adυentante ea. Antiqua in Horatium Scholia, a Iacobo Cru-quio collectari CANES. Furias , quae sunt canes Io υis infernaliis Imo Jovis coelestis, tunc Harpγiae dicta , ut copiose ostendit idem Servius in L. 3. Aen. p. o9. itaque huc nihil pertinent intelligemus canes infernas, Vere canes, quae Hecaten sive Triviam aut Proserpinam comitabantur , quotiescumque magico murmure excita ad majus aliquod sacrum adparebat neque enim illa umquam sine canibus vagabatur Maronem jam audivimus qui sane aliter exponi nec debet, nec potest nunc Senecam audiamus Oedip. o. 63. loco memorabili: sanguinem libat focis, Solidasque pecudes urit, e multo specum Satura cruore libat is niveum insup rLactis liquorem fundit se Bacchum manu
Laeva, canitque rursus , e terram intuens Graviore Manes voce e attonita citat. Latravit Hecates turba ter alles cavae
Sonuere moesum tota suciusso solo Pul ata tellus. Audior, vates ait, Rata erba fudi rumpitur caecum chaos iterque populo Ditis ad superos datur. Medea 2 84O.
Audax Hecate dedit, O sacros Edidit ignes face ludiifera. Thyeste s. 668.
Hic nocte caeca gemere ferales Deos Fama se catenis lucus excus sionat, Ululantque Manes quidquid audire si metus, Illic idetur errat antiquis vetus
Emissa bustis turba, . insultant loco Majora notu monstra. uin tota solet micare flamma silva, excelsae rabes Ardent in igne saepe latratu nemus Trino remugit saepe simulacris domus
neque abit Papinius L. Theb. . 28. Hujus inadspectae luco stridere sagittae, Noriturnique canum gemitus, ιbi limina patruit sugit inque novae melior redit ora Dianae. vide Theocritum in Pharmaceutria.
sq. TER CANE, TER DICTIS DESPUE CAR-
ΜINIBVs auctor Ciris p. 368. At nutrix patula componens sulfura tesa, Narci sum Uiamque herbas incendit olentis: Terque novena ligat triplici diυersa colore Fila ter in gremium mecum , inquit, despue, virgo Despue ter virgo numero deus inpare gaudet. Petroniusci Illa de sinu licium protulit articoloris filis intortum, cervicemque vinxit meam. Mox turbatum sputo pulverem medio sustulit digito, frontemque repugnantis signavit hoc peracto carmine, ter me jussit exspuere, terque lapillos con)icere in sinum, quos ipsa praecantatos purpura involυerat admotisque manibus tentare coe et inguinum vires Latissimi usus fuit hic despuendi ritus, in magia, in omni medicina, in piaculis, in avertendo fascino, inominibus, in amoris conciliatione, &c crebro memoratur Plinio , in variis ac diversissi. mis negotiis deinde certatim illustrarunt viri docti, exposito simul Albiano versiculo; Achilles Statius Andreas iraquellus in sex.
tam Leg. Connub. n. II. Turnebus L. 26. Adv. C. s. Ioan Woumerus ad Petron. Joannes Meursius ad Theocrit. Idyll. 6. Fri de r. Linden bruch in Cirin Casa ubonus in Persii Satiram r. p. 33. Elias Schedius Syngram. a. de Diis Germanis C. 4. fortaste alii coni.
primo Gebhardi Palatino aberat praepositio in abest quoque a primo nostro nec habe.bant secundus quartus Anglicanorum: non etiam illianus prior nempe perierat ab .sorpta ab elemento principe voculae molli. id ita esse indicio est meus codex tertius in quo paullo aliter aberratum fuit, geminataliter in sim moli iderit ipse thoro Mirificam vero vim carminum, quibus perficere
80쪽
I ii tamen abstineas aliis nam cetera cernet
Omnia de me uno sentiet ipse nihil. Quid credam' nempe haec eadem se dixit amores 6 Cantibus, aut herbis solvere posse meo S. Et me lustravit taedis, is nocte serena Concidit ad magicos hostia pulla Deos.
tur ut Deliae maritus vigilans,in videns, oculorum fidem sibi ipse denegaret. tamen, quod est portentosius, olim hoc ipsum citra incantationem praestitisse mulierem non rusticam videbis, si voles, apud Joannem Boccatium, tornata , et Decamerone No Vella 6O AMORE CANTIBUS AUT ERBI SOLVERE J cantus , sive carmina herbae in rebus magicis apud poetas tam frequenter conjunguntur , ut putidum foret exempla coacervare alterum sine alterius ope vix quidquam valere putabant. Solvendi autem verbum in hoc negotio est proprium ac peculiare Virgilius L. 4. Aen. p. 87. Haec se carminibm promittit solvere mentis,aeum elis ast aliis duroes inmittere curas. Horatius Epod. s. ore Canidiae, Q. I. Ah, ab solutus ambulat veneficae Scientioris carmine. Maronis locum exprimit magus ille apud Hodiatum nostrum, in. 3. VelZit, c. q. Gnibinden han ia de hemoeden, an debnin e En andrei eder suur si arde orghen in. huic verbo contrarium est inciendi verbum. Terentius Hecyr. Act. I. Sc. 2.2.93. Hic animus partim uxoris misericordia Deυinctus partim ictus hujusce injuriis, Paullatim elapsus Bacchidi. Lucretius L. I. p. 3 s. ad Venerem Nam tu sola potes tranquilla pace juvare Mortaleis quoniam belli fera moenera Mavors Armipotens regit in gremium quisaepe tuum se Rejicit, aeterno devinctus volnere amoris. Virgilius L. 8. Aen. 9 39 . de Venere Nul-
Sensit laeta dolis G formae conscia conjunx.
Tum pater aeterno fatur devinctiis amore. hinc porro aliae tralationes , vincula, compages nodi , retia , plagae, laquei hujus generis plura, quae longum sit enumerare. noster supra Eleg. I. s. l. Me retinent in dum formosae incla puellae. qui locus non debet sollicitari. Plautus, satis libero oco, Epidic Act. 2. Sc. 2. 32.
Tum meretricum numerus tantus , quantum
Obsiam ornatae occurrebant suis quaeque maioribtu: Eos captabant id adeo, qui maxime animum advorterim:
Pleraeque hae sub simentis secum habebant
Lucretius L. q. s. Ι42. Nam itare plagas in amoris ne lacramur,
Non ita dissicile est , quam captum retibus ipsis
Exire, eae alidos Veneris perrumpere nodos.
Ovidius Epist. Acontii p. s. Ut partem e fugias, non omnia retia falles aeuae tibi, quam credis,plura tetendit Amor. ibidem p. 8s.
Sed neque compedibus, nec me compesce catenis: Serυabor firmo inritus amore tui. L. 3. Art. Amat. p. 9 I. Dum cadit in laqueos captus quoque nuper
Solum se thalamos speret habere tuos.s I. E ME LUsTRAvI TAEDIs facibus ex taeda, cum admixto sulphure ac bitumine forte cruore praecedebat otio sollicitii mactata simul ove nigra Sparsim haec reperire est apud poetas paucis exemplis defungemur de face, sive taeda, Ovidius L. 7.
Multifidasque faces in fossa sanguinis atra
Tinguit inlinritas geminis accendit in aris. Terque senem flamma , ter aqua, ter sulfure luserat. taedam diserte vocat Iuvenalis Sat. 2.9 Is 7. cuperent luserari, si qua darentur Susura cum taedis , G si foret humida lau
de lotione, hostia, .sulfure , Papinius L. q. Theb. p. Iq. Letheaque sacra, Et mersum Ismeni subier confinia ponio Miscentis, parat ante ducem, circumque bidentum