장음표시 사용
81쪽
Visceribus laceris , odori sulfuris auri, Graminibusque novis longo murmure pur l
de bitumine Horatius Epod. s. Priusque coelum sedet inferius mari Tellure porrecta super aeuam non amore sic meo flagres, uti Bitumen atris ignibm.
Virgilius Eclog. 8. 42. Sparge molam, fragiles incende bitumine
omnium clarissime facundissimus Claudianus, Panegyrico Honorii, in sexto ejus consulatu, '. 324. Lustralem sic rite facem , cui lumen odorum Sulfure caeruleo nigroque bitumine fumat, Circum membra rotat doctus purganda sa
Eore pio spargens, dira fugantibus herbis Numina, purificumque Iovem Triviamque
Trans caput aυersis manibm jaculatur in Au- srum Secum rapturas cantata piacula taedas. totam lustrationem breviter complexus est Aurelius Nemesianus Eclog. q. s. 62. Quid prodest, quod mepagani mater Amγntae Te vittis, ter fronde sacra, ter ture vaporo Loravit, cineresque abes Ufudit in amnem, Incendens vivo crepitantes pulsure lauros; Cum sic in Meroen totis miser ignibm arsi versu ultimo totis ossibus ex vetere libro re- mimine reposuit Barthius sedis in Meroe postulat Latini sermonis consuetudo. Horatius Epod. q. Non aliter Samio dicunt arsisse Bath llo
Anacreonta Teium. 61. 62. NOCTE SERENA CONCIDI AD MAGICO HOSTIA PULLA Eos vides tempus,
victimam, numina, quibus sacrum hoc fa .ctum noctu quidem, ut semperci sed sub lustriis serena qua de re dixi quod satis sit
ad Propert. L. 2. Eleg. I. M. 73. Hinc Valerius Flaccus, capto amore Medeae Coaste, Choatrarum duce Deos inferosis Charontem atque Hecaten gaudere ait quietam sibi noctem concedi ac tutam , postquam ille acriore cura domitus nihil jam de umbris evocanclis cogitaret, L. 6. s. IMaximus hos inter Strata enit arte Coastes: Sollicitat nec Martis amor; sed fama γtaeae Virginis e paribin spirans Medea venenis. Gaudet Averna palus , gaudet jam nocte quieta Portitor, tuto veniens Latonia coelo.
hostia erat , agnus pulli velleris Virgilius
Nigrarum multo pecudum te sanguine ducet. Seneca Oedip. p. 6. Nigro bidentes vellere, atque atrae botes Retro trahuntur flamma praedatur dapes, Vivumque trepidat igne ferali pecus. Silius L. I 3. 2. O . Nec uno fata diu vates, maritare repostis Mox umbris, inquit, consueta piacula, nigras Sub lucem pecudes, reclusaeque abdere terrae Manantem jugulis spirantum caede cruorem: Tunc populos tibi regna suos pallentia mittent. reclusa terra est fovea, sive scrobes magica, in quam deflueret victimarum cruor Papi . nius L. q. Theb., . que I postquam de nigris hostiis breviter dixit: Principio largos novies tellure cavata Inclinat Bacchi latices, inmunera verni Lactis, victaeos imbres,suadumque cruorem Manibus aggeritur, quantum bibit arida tellus.
Sed nemo haec distinctius perscripsit Porphyrio Platonico cujus ex libro de Responsorum philosophia luculentum locum producit Eusebius Pamphili L. 4. Praeparat Euanget. C. . Sequuntur Dii Magici quos nostersa
tis habuit generatim nominare. atque ita etiam Lucanus fecit L. 6. M. 77. Illa magis, magicisque Dei incognita verba Tentabat, carmenque novos fingebat in usus. Turnebus in Albio nostro Plutonem intelligit, mecaten, Proserpinam, L. Is Adv. C. 4. nimis, ni fallor, anguste Maro L. q. Aen. s. IO.
Tercentum Ionat ore Deos,in rebumque Chaosques Tergeminamque Hecatem, tria virginis ora
multo etiam plures Medea invocat, apud Nasonem L. 7. Metam. Q. I92.
Nox, ait, arcanis dissima, quaeque diurnis Aurea cum Luna succeditis ignibus Astra; Tuque triceps Hecate,quae coeptis conscia nos is Adjutrixque enis Cantusque Ariesque ma
Duaeque magas , Tellus , pollentibus instruis herbis;
Auraeque e Venti, Montesque, Amnesque,
Dique omnes nemorum, Dique omnes noctis adese.
His adde duos poetas Hispanos, propinquo inter se sanguinis vinculo conjunctos, Annaeum
82쪽
Non ego, totus abessiet amor, sed mutuus esset, Orabam nec te posse carere velim.
naeum Senecam Med. o, Annaeum ine solutorii sacri imaginem nobis dedit o. Lucanum L. f. M. 3o nisi te terret Iberica Iovianus Pontanus Parthenopaei L. 2. Carm. ferocitas, ipsa carminis truculentia. 1. Hieronymus Amaltheus, poeta nitidissi-63. NON EGO , TOTUS ABESSE AMOR, mus, ac plus verae gloriae meritus uno per- SED MUTUU EssET, ORABAM J sic Glaucus pusillo carminum libello , quam multis ac apud Nasonem , Circen adfatus , L. I . magnis voluminibus multi Anserum nepotes. Netam p. 23. Quocirca recte atque ordine a nobis factum Nec medeare mihi , sanesque haec vulnera putamus, qui praeclari viri monumenta pau- mando culis abhinc annis novo cultu recentavimus. Hac ope nil opus est : partem ferat illa caloris.
A 1TIs egeas sine me, Messala, per undas,
utinam memores ipse cohorsque mei. Me tenet ignotis aegrum Phaeacia terriS. Abstineas avidas orS, precor, atra manuS.
I. IBITI AEGEAs INE EA ME ALA PER UNDAs M. Valerius Corvinus Messala Omnium suae aetatis mortalium clarissimus
est habitus , longeque laudatissimus , ingenio summo praeditus, pari judicio atque eloquentia accedebat probitas, constantia, fortitudo, cur studium reipublicae incredibile. quibus virtutibus steti um est, reum jam tum adolescentem mirisco quodam amore complexus fuerit , Tullius, teste luculenta illa epistola ad Brutum perscripta, quae est quinta decima libri illius singularis. Post interitum Cassilis Bruti, quorum se partibus
conjunxerat, quum ipse a multis dux expeteretur, maluit Caesaris clementia uti, quam ulterius pertendere in republica mutuis odiis evertenda. Quae res Caesari adeo grata iit atque jucunda, ut Messalam deinceps in paucis carum habuerit , ejusque opera sit usus fortissima fidelissima. Docet haec inlustris scriptor C. Vellejus L. 2. C. I. Protinus Messala , fulgentissimus juvenis , proximus in illis castris ruit Cassiique auctoritati cum e sentqui eum ducem poscerent, servari beneficio Caesaris maduit , quam dubiam spem armorum tentare amplius. Nec aut Caesari quidquam exmictoriis suis fuit laetius, quam serυasse Corvi
tantum Irum Albius noster domi coluit, militiae est secutus, inque ejus contubernio bonam partem aetatis contrivit. In hac vero expeditione Syriaca quo minus sequeretur Messalam, in caussa fuit corporis aegritudo in itinere maritimo contracta qua aegritudine inplicatus, necesse habuit subsistere apud Insulam Corcyram. Sed refecta deinde valetudine, subsecutus ducem suum in Ciliciam ac Syriam, Aegyptum quoque perlustravit. cujus rei fidem nobis facit Elegia hujus libri octava Missus est autem Messala in Syriam
cum imperio extraordinario A. V. DCCXXIv. ut luculenter est ostensum ab Eminentissimo Norisio Cenotaphi Pisan differt. 2. cap. I s. g. 7. qua tempestate Albius noster annum agebat aetatis quartum supra tricesimum nam qui Hirtio Pansa Cossi natum contendunt, hoc est A. V. DCCx videant illi, qua ratione idonea hoc ipsum carmen dari queat puero non nisi quatuordecim annos habenti, &jam veteri Deliae amatori.
3. PHAEACIA Corcyra, a Phaeacibus populis ita diesta qui Phaeaces quum prius Hyperiam habitarent , a Nausithoo in Corcyram sunt deducti quaeis cheria dicebatur propter assiduas Cyclopum depraedanum aut majus exemplum hominis grati ac tiones fuit autem Nausithous Alcinoi pater pii quam Corvinus in Caesarem fuit. munes vide sis Homerum initio L. 6. Odyst . de Ti
83쪽
A Lia II IBULLI Abstineas, Mors atra, precor non hic mihi mater,
Quae legat in moestos ossa perusta sinus: Non soror Assyrios cineri quae dedat odores, Et fleat esse sis ante sepulcra comi S:
bulli in hac insula aegrotatione meminit a jso L. 3. Amor. Eleg 9. st . Sed tamen hoc melius, quam si Phaeacia tellus Ignotum vili supposuisset humo. 3. IGNOTIs ERRI J rte editis nam inhospitium devertisse ad aliquem Corcyraeum, more militiae Romanae , satis certum est. Ovidius L. f. Trist. Eleg. O. P. O. Quippe simul nobis habitat discrimine nullo Barbarus Per tecti plus quoque parte tenet. Lucanus . . . . II. peregrina ac sordida fleris
Romanos cepit proceres: secretaque rerum Eo pes in externis audisi curia tectis.
MANυs Multiplex est hujus loci script : Aa,
Mors modo nigra, Mors precor atra, Mors vio-Ienta Neque multum interesse , quae recipiatur, visum olim fuit Mureto quem merito deseruerunt alii homines elegantes, Ach. Statius, Fruterius, Douga, Gebhardus solamque mediam comprobarunt, Mors precor, atra quae quum repetatur in versiculo proxime sequente, ad Jus jucunditatem reliquae duae misere frigent. 6. NON HIC MIHI MATER , QUAE LEGAT1N MOESTOS Oss DERUsTA INus Ossa legere proximorum offitium erat is carissimorum ita se patris sui ossa In tenera pueritia legisse Propertius noster conqueritur L. . Eleg. I. p. 27.
saque legisti non illa aetate legenda Patris, , in tenues cogeris ipse lares.sua autem legi vult ab amata jnthia, L. i. Eleg. 7. P. 12. An poteris siccis meabat reponere ocellis, Ossaque nulla tuo nostra tenere sinu 'exemplo Brise1 dis, Achilli funus facie litis,
quum abessent, uxor parentes , L. 2. Eleg. 7. p. 47. Nec non exanimum ampleritens Briseis Achillen Candida vesana verberat ora manu. Et dominum labit moerens captiva cruentum
Appositium flaυis in Simoenta adis. Foedabitque comm V tanti corps Achillei,
Maximaque in parva substulit ossa manu.
Quum sibi nec Peleus aderat, nec caerula mater, Scγria nec iduo Deidamia toro.
Contigit vero poetae nostro id, quod sibi nunc deesse lamentatur decessit enim Romae in complexibus d matri sororis , teste Ovidio L. 3. Amor. Eleg 9
REs Timide dicam, sed dicam tamen dedere odores cineri horridule mihi dici videtur, pro eo quod est dare odores opinor ab Albii manu fuisse olim fundat nam fundendi verbum in re funebri solenne quis melius nobis
exponat Albio ipso sic in L. 3. Eleg. a.
Illuc, quas mittit pinguas Panchaia merces, Eoique Arabes, dives γria, Et nostri memores lacrimae fundantur eodem. Virgilius L. f. Aen. p. 22 S. congesta cremantur Turea doni, dapes, fuso crateres oliυo.
Accedit quod odores Assyrii nihil sint aliud,
nisi liquores odorati, dc unguenta Syriaca gentiumque vicinarum. Propertius L. 2. Eleg.
Tu vero nudism pestim lacerata sequare, Nec fueris nomen a is vocare meum.
Osculaque in gelidis pona suprema labellis, Quum dabitur Sγrio mimere plenus onγx. Papinius L. a. S lv I . 16 I. Quid ego exsequias Crprodigammmis Dona loquar, moestoque ardentia funera luxu rLuod ibi purpureo tristis torus aggere crevit 'Luod Cilicum fores, quod munera graminis Indi, Luodque Arabes, Phariique, Palaesintque A
Arsuram lavere comam ' L. s. Silv. 2II.
Quis carmine digno Exsequias, i dona malae feralia pompae Perlegat 'omne illi sipatum examine longo Ver Arabum Cilicumque fuit floresque Sabaei, Indorumque arsura seges praereptaque templos Tura, Palaesinis simul Hebraeique liquores,
Corγciaeque comae, Cinyreaque germina.
Et haec est, ni fallor, sumtuosa illa respersio; quae ne fieret, publice sancitum olim fuisse
84쪽
Delia non usquam, quae me quam mitteret urbe, Dicitur ante omnes consuluis e Deos. Illa sacras pueri sortes ter sustulit illi Rettulit e trinis omina cerra puer. Cuncta
Tullius docet L. 1. de Legib. C. 24. Itaque huic loco minus commodum erit dedendi, quam fundendi verbum cujus quidem verbi proprius ac solennis usus fuit in omni redi.
quorum atque unguentorum. Horatius L. I. Od. s.
Quas multa gracilis te puer in rosa Perfusus liquidis urguet odoribm Grato , γrrhi, ub antro 'ML. a. Od. 7. . 2I. Obliυioso lesia Masco Ciboria expleri funde capacibus Unguenta de conchis. Sed ego hanc conjecturam meam doctἰs atque elegantibus ingeniis arbitrandam permitto: non enim aequum est, ut me suadente amplectatur quisquam id quod nolit.
8. E FLEA EFFUSI ANTE SEPULCRA
COMIs Lacrimis gaudebant umbrae ideo dirum habebatur , non defleri quinimo sine fletu nullam esse sepulturam statuebant, docente Servio ad L. 6. Aen. Hinc fletus non solum propinquorum, Verum etiam alienorum. Terentius Andr Act. I. c. I. x. IO 2. funus interim Procedit: sequimur ad sepulchrum enimvir In ignem positas fetur. Drances ille apud Maronem L. D. M. 37 I. Scilicet, ut Turno contingat regia conjunx, Nos animae viles, inhumata infletaque turba,
Nec tibi contingent funus lacrimaeque tuorum. Indeploratum projiciere caput. ML 3. Trist. Eleg. 3. ad uxorem aeger, M. I. Nec dominae lacrimis in nostra cadentibus ora Accedent animae tempora parva meae Nec mandata dabo ' nec cum clamore supremo Labentes oculos condet amica manus
Sed sin uneribus su hoc,' honore sepulcri Indeploratum barbara terra teget 'Quantae ergo inmanitatis fuisse putas Thebanum Creonta, qui occisos in acie non modo humari vetuit, sed, ab uxoribus ac propinquis defleri' pulcre Ornitus apud Papinium L. a. Theb. 9 149. uo , miserae, quofertis ire 'funusne peremtis Speratis, cineremque iris sat pervigil illic Umbrarum usos, inhumataque corpora regi Adnumerat nusquam lacrimae procul usque fugati Acces m hominum solis avibusque ferisque Ire licet me strisne Creon dabit aequus honorem Luditibus p immites citius Busiridos ariis, Odr ique famem sabuli, Siculosque licebit orare Deos rapiet fortasse precantes , Si mens nota mihi nec conqugialia supra Funera, sed caris longe adlabit ab umbris. 9. QUAE E QUUM MITTERE URBEJ non possum orizae nostro non accedere, quam rescribent , pro quum, ut ad ante, quod sequitur, referaturi Praecidan C. 2. Saepe disjunguntur hae voculae apud optimum quemque scriptorem Virgilius L q. Geor. Hoc geritur, Zephdiris primum inpellentibus
Ante nobis rubeant quam prata coloribin ante Garrula quam tignis nidum suspendit hirundo. Atque etiam extra carmen. Cicero orat pro Rabirio C. s. Sed in his rebus omnibus imprudentia laberis caussam enim suscepis antiquiorem memoria tua quae caussa ante mortua est,
quam tu natus esses. II. ILLA SACRAS PUERI SORTES ER U-s ΤυLIT Tales pueri, atque etiam viri, Sortilegi dicebantur ex quo genere fuit ille tem .pli Veneris Erycinae minister, cujus memoria est apud ponium Misceli. Eruditae Antiquitati p. SO.
De trina sortitione pulcre atque erudite nuper
85쪽
per egit Vir Inlustrissimus Ezechiel panhemius ad Callimachi Hymnum in Apollinem,
M. f. Ludovicus Carrio legebat puer , ad Valer. Flacc. L. I. s. 23i ubi is tritiis &omina, quae sunt in versiculo minore, ope rose defendit. sic quoque haec postrema Achilles Statius Gos Scaliger exposuerunt. Salmasius Illa manu pueri producit , memoriae nimium confisus , libro de Anni Climacter. p. 792. Me trinis legi : Ter series inquiens' manu pueri duxit , e trinis certa omona ei relata sunt. Sic enim ibi cribendum. Scaliger locum non intellexit Enimvero basilice. Tamen cur hujus ille correctionis laudem sibi vindicaret, caussa erat nulla. Jam enim olim ita legerunt Muretus , Auratus, Cante rus, alvin ejusci ut de Douga utroque sileatur. Nec vero dubitari potest, quin haec sit germana scriptura. iam ut o puer respondet τω pueri scin vocula te necessario sibi postulat e trinis, non autem e triviis. Neque satis adparet , quare puer quispiam de trivio sortes potius sustulerit, quam camillus aliquis de templo Fortunae quales camillos illic fuista ut credam , facit denarius Plaetorii Cestiani quem cum studiosis anti. quitatis communicavit excellentissimus ille Antverpiensium praesul Laevinus Torrentius ad Sueton. Tiber. C. 63.
Certe ex Tullii verbis, ubi de hisce sortibus agit, nihil colligi potest de puero triviali.
Locus est paullo spatiosior, sed multo luculentissimus, L. 1. de Divinat C. a I. Squid enim sors est ' idem propemodum, quod micare, quod talos jacere, quod tesseras quibus in rebus temeritas, e casus, non ratio, nec considium valet tota res est inventa fallaciis, aut ad quaesum, aut ad supersitionem, aut ad errorem. Atque ut in haruspicina fecimus , sic videamus clarissimarum
sortium quae tradatur inventio. Numerium Suisucium Praenestinorum monumenta declarant;
honesum hominem, nobilem, somniis crebris, sus adhuc parvulus certo in loco sticem caedere , perterritum visis, irridentibus suis ciυibus , id agere coepisse: itaque perfracto axo sortes erupisse , in robore in- cu in priscarum literarum notis es hodie locus religiose propter Iotis pueri, qui laritens
cum Iunone Fortunae in gremio sedens mammam appetens casissime colitur. I odemque tempore, in eo loco , ubi Fortunae nunc sita aedes,
mel ex olea fluxisse dicunt haraspicesque dixisse,
summa nobilitate illas sortes uturas eorumque usu ex illa olea arcam esse factam S eaque conditas sortes, quae hodie Fortunae monitu tolluntur. Suid igitur in his potes esse certi, reae
Fortunae monitu, pueri manu Zm centur, atque
ducunturin quo modo autem istae positae in illo loco ρ quis robur illud cec)dit , Olaυit , inscripsit Nihil os, in t iunt , quod Deus Uscere non possit. Utinam svientes Stoicos esseciset, ne Omnia supersitiosa solicitudine, miseria crederent Sed hoc quidem genus itinationis ita jam communis explosit an pulcritudo tenusta Praenestinarum etiam nunc retinet sortium nomen, atque id in vulgin Fili is enim magi gratus, aut quis vir illorior utitur sortibus p ceteris ero in locis sortes plane refrix runt quo Carneadem Clitomachus scribi dicere solitum , usimam se fortunatiorem quam Praeneste vidisse Fortunam. Praeclare vir a. pientisssimus Neque tamen adeo refrixerat sortium superstitio, ut nullos magistratus aut viros illustriores compedibus suis haberet devinctos. Certe Tiberius, lam imperandi Vetus, quantum in his nugis repidaverit, ostendit Suetonius C. 63. Haruspices secreto ac sine testibus consuli vetuit. Vicina vero urbi oracula etiam disjicere conatus es sed majestate Praenesinarum sortium territus, desilit cum obsignatas devectasque Romam non reperisset in arca, nisi relata rursus ad templum Caligula quoque sortes male intellectas inter saevitiae caussas habendas duxit, apud eumdem prae
clarum scriptorem C. 7. Monuerunt 2 sortes Antiatinae, ut a Cassio caveret. Qua caussa
ille Cassium Longinum , Asiae itιm procon-lem, occidendum delegaverat immemor Chaeream Cassium nominari. Sed nec longo post
tempore in desuetudinem venisse docet Lam. pridius in Alexandro Severo, C. 4. Mater
ejus, pridie quam pareret, somniavisse purpureum dracunculum parere. Pater eadem norite
in somniis idit alis se Romanae rictoriae, quae in senatu , ad coelum vehi. Ipse, cum atem consuleret de futuris , hos accepisse dicitur er- primis quidem hortibus ad extremum etiam minacibm , cum juberetur Te manet imperium coeli terraeque marisque. Intel
86쪽
Cuncta dabant reditus tamen est deterrita numquam, Quin fleret, nostras respiceretque Vias.
Intellectum es , quod inter Divos etiam referretur. Nisi forte vates hic fuerit unus ex illis aeruscatoribus vagis, qui tunc temporis passini suas sortes vendebant hianti popello. quales obscaeni illi Deae Syriae sacerdotes apud Madaurensem Apulejum L. 0 Metam. quorum haec erat sors unica , ad plurimos
casus enotata rIdeo conjunodi terram proscindunt boves Ut in futurum laeta germinent sata. 13. CUNCTA DABAN REDITU L c tinctarum sortium omina de meo reditu pollicebantur, nulla discordante. In codice Archiepiscopi Laudi erat reditum parum refert. sed tamen pluralem amabant poetae. Hora tius L. 3. Od. - de M. Regulo SO. non aliter tamen Dimoυit obstantis propinquos, Et populum reditus morantem,
Quam si clientum longa negotia
Di judicata lite relinqueret, Tendens Venafranos in agros, Aut Lacedaemonium Tarentum. Epod. 6. 3Haec, quaepoterunt reditus abscindere dulces, Eamus omnis exsecrata cisitas.
Naso Epist. Ariadnaeost. Io 3. Nec tibi, quae reditus mons rent, Ja dedissem
Fila per adducta saepe recepta manvis Epist. Laodamiae M. Is 9. Per reditus, corpusque tuum mea numina juro SPerque pares animi conjugiique faces. L. I. Fastor. p. 79. verbis Jani: Ut populo reditus pateant ad bella profecto, Tota patet demta anua nostra sera.
13. TAMEN Es DETERRITA NUMQUAM
QUI FLERET Vari haec interpretati sunt viri docti atque ita quidem , ut aquam iis haerere facile cerneres Teneri non potuisse, nec revocari , nec cohiberi , quin fleret, Achilles Statius exposuit Muretus 3 ac Turnebus L. 29. Adv. C. 3o. Sed quum nonnulli codices habeant, tamen haud deterrita
frusra es , Quum feret idque in uno suo
invenisset alseratius , ita est interpretatus, Cum videret se a lacrimis temperare non
posse in ipso discessu, id ei formidolosum t. que ominosum fuit. Huic expositioni, praeclarae ut vocat correctioni subscripsit Jo Lud de la Cerda Comment in Virgil.
L. 2. Aen. 72. deterritam, terrore me
tu exsolutam, explIca noster Dou Za quem est secutus ridericus Taubmannus ad Plauti Epidicum, Act. I. Sc. I. st 62. atque eodem ferme recidunt Henrici Stephani cogitata L. f. Schedia sim C. 9. Sed Stephanum retudit Gebhardus, non sine verbere professoriae
linguae , facilem esse dicens hujus distichisensum nempe, Quamquam addiceretur ominibus cunctis reditus meus, tamen non potuit discessu meo non illacrimari. Haec
illi sed verum solus pervidit ron ovius, Vir laudatissimus, Diatrib. in Statii Silva G26. Ubi quum pulcre ostendisse , ominosas esse
inter discedentes lacrimas, ubique, si exciderent invitis c fundere nolentibus, ita Albi nostri mentem aperit : Tamen non potuit se metu mali ominis continere, ut non fleret saepe respiceret. Nam utrumque omrnis minus secundi. Itaque vereri hac cura moneri debuisset, ne tot bonis signis mala scaeva intervenire , laetisque tris quidpiam misceret. Sic enim loquuntur interdum supersitione devin si, ut omen caussam , non indicium , rei per se futurae credere ideantur. Praeclare profecto, me ipso tripode Tale aliquid sibi metuebat Papinius in discessu Meti Celeris,
L. 3. Silv. a. p. so. Audimur loca ipse ratem, nautasque mo
Increpat inde meum timido jam fragore pectus Labitur nequeo, quamvis monet ominis horror Claudere suspensos oculorum in margine fetin. In verbo autem deterrendi non semper est significatio terroris , aut minarum , ut per peram opinantur nonnulli. Aliquando idem notat, quod aliter persuadere interdum ponitur pro eo quod est dehortari, dissuadere, rationibus adducere ut hoc aut illud ne facias. Plautus Milit Act. Σ. Sc. 3. 6 I. Mihi ego ideo, nihi ego sapio, mihi ego credo plurimum: Me homo nemo deterruerit, quin ea sit in his aedibQ. Trucul Act. s. s. 37.
Auro, haud ferro deterrere potes , ne amet, Stratophan s. H Teren-
87쪽
s ALn 11 IBULLI 1 Ipse ego solator quum jam mandata dedissem,
Quaerebam tardas anxiu usque Oras. Aut ego sum causiatu aveS, aut omina dira'. Saturni aut sacram me tenuitae diem.
O quoties ingressus iter mihi tristia dixi 16 offensum in porta signa dedisse pedem.
Terentius Heautont Aist. I. Sc. I. P. 27. Vel me monere hoc, vel percontari puta: Rectum es, ego ut faciam; non es, te ut de
Cicero L. o. ad Attic Epist. 8. maximas poenas pendo temeritatis meam; quam tu prudentiam mihi ideri is r neque te deterreo, quo
diminus id disputes, scribasque ad me quam saepissime orat pro Quinti C. 4 auctionem in Gallia P. hic uintius Narbone se facturum esse proscribit earum rerum, quae ipsitus erant primatae ibi tum vir optimin Sex. Naevius, hominem multis verbis deterret , ne auctionetur. Philipp. 8. C. 6. Antea deterrere te, ne popu- Iaris esses, non poteramus exorare nunc, ut sis
popularis non possumus. . . ad famil Epist. 1. Quem ego cum comperissem omnem sui tribunarus conatum in meam perniciem parare atque meditari, egi cum Claudia, uxore tua, C cum
Cesi a sorore Mucia, cujus erga me sudium pro Cn. Pompe i necessitudine multis in rebi perstexeram , ut eum ab illa injuria deterrerent. His exemplis liquere arbitror notionem verbi hujus, mentem nostri poetae. Rectum quoque est aeui fleret; non , ut In libris est quibusdam, πιι , vel uom feret. Sic Plautus hoc verbum unxit cum hac ipsa particula Amphitr. Acl. 2. Sc. I. M. β. Am jam quidem hercle ego tibi sam Scelsam,scelus, linguam abscindam So. tuus sum: Proinde, ut commodum estis lubet, quidque facias: Tamen, qui loquar haec uti facta sunt hic,
Numquam ullo modo me potes deterrere. 18. Quae χΜ1N DIRA SATURNI ACRA
ME TENUI Ss DIE Ita caliger edi jussit, eo quod scripti quidam non haberent et aut in posteriore versu Habent vero alii quidam. Erat sane in omnibus Statianis, in secundo Palatino Gebhardi, in Fulvii Ursini libro, inque editione principe. Atque hujus
quidem inter lineas notaverat manus docta Saturnive sacram, nescio an ex ingenio. Sed nos illos priores sequemur. nam quum caussas morandi necteret , credibile est complures conquisivisse. Itaque aves non addicere caussaturci deinde diris se ominibus teneri ait, quo minus inchoet profectionem di denique iter suum incidere non vult in diem Saturni religiosiam. Ita enim postulabat superstitio illorum temporum in sabbatho iter non facere, didicerant a Judaeis Ovidius L. I. Art. Amat p. 4 s. Quaque die redeunt rebus minus apta gerendis
Culta Palaestino sieptima fesh ro. Ceterum pro tenuisse, libri non nulli timuisse
habent quomodo loquitur noster L. 2. Eleg. 7. y. 32. languere puellam Nuntiat, aut aliquas extimuisse minas. sed ego illud maiori ut dicat , se retentum fuisse a sacra Saturni dies, cujus diei metu non ausus fuerit pedem ad portam movere.
PEDEM istae pedum offensiones sinistri semper ominis habebantur. Ovidius L. I. Amor. Eleg. I 2. L 3. Omina sunt aliquid modo cum discedere vellet. Ad limὸn digitos restitit icta Nape. Missa foras iterum limen transire memento Cautius, atque alte sobria ferre pedem. at ille, puto, In re magni momenti Noc' em rogaverat negabatur. Admodum serio super Ti. Graccho , res novas parante, ac pedem graviter offendente, nugatur Valerius Maximus L. I. . . de Julius Obsequens C. 86. Sapientius Claero L. et de Divinat C. o. Cum M. Craspis exercitum Brundisii imponeret, quidam in portu carica Cauno advectas vendens Caunens, clamitabat. Dicamm, si placet, monitum ab eo Crassum, caveret, ne iret:
non fuisse periturum, Homini paruisset. Luae si suscipiamus, pedis spensio nobis, est abruptio
corrigiae, sernutamenta erunt observanda. Plinius L. Σ. C. . Sed ecce fulgurum monitin oraculorum praesita harusspicum praedicita atque etiam parva dicti in auguriis se uta
88쪽
L I I I III. 3 9 Audeat invito ne quis discedere amore. Aut sciat egressium se prohibente Deo. Quid tua nunc Isis mihi, Delia quid mihi prosunt Illa tua toties aera repulsa manuqetue Quidve,
est Isidis marmorea quadrata, in cujus fronte cornu Copiae variis fructibus plenum ad dextrum latus, patera ad laevum , strum Aegyptiacum cum tribus virgulis mediis a tergo orbis, cui serpens circumvolutus pse erigit, gubernaculum nauticum, p. LXNXII. Inscr. q.
menta . sensiones pedum Divus Augustinlaebum prodidit sibi calceum praepostero inductum, quo die seditione militari prope Uictus s. Quae singula improvidam mortalitatem intolvunt, solum ut inter ista cerium sit , nihil
esse certi, nec miserius quidquam homine, aut superbius. 23. QUID TUA NUNC IsI ΜΙΗΙ , DELIAJScaliger ex vetere scriptura mihi legebat. Recte sic omnes Statiani, & nostri, ac Heliasiani magno numero solus noster primus tibi habebat. Sed quod idem vir magnus, liquere, ait, eam pro Tibulli morbo in casto Isidis fuisse , non item probare possum. neque enim Tibullus , antequam ex urbe discederet , aegrotabat. Verius Turnebus, Lucianum scribere, ait, Isidis tutelae commistas fuisse navigantes: ideo Deliam ejus sacra obiisse, peregre mari profecturo amatore, L. I 6. Adv. C. . Sane ita est. Jupiter apud Lucianum, in Dialogis eorum, imperat Mercurio , Argum in Nemea silva pascentem ut interimatri ipsam vero I per pelagus in Aegyptum abducat , atque Isin faciat quae Isis maximum sit Aegyptiis numen, Nilum crescentem adtollat, min- mittat ventos, .servet navigantes. Quae singula luculento carmine Orpheus exponit apud Valerium Flaccum L. q. Argonaut '. 348. atque finit in hoc optato: haec procul Iovectat ab arce Phari , jam Divis addita, jamque A sside cincta comas, . ovanti persona sisero. Bosporon hinc veteres errantis nomine Divae Vulgavere Iuυet nostros nunc ipsa labores, Inmissisque ratem sua perfreta proυehat Euris. Idque extemplo fecisse eam adfirmat poe
Dixerat o placidi tendebant carbasa venti. Posera non cassae Minγis Aurora retexit
Noctis iter : nova cuncta vident.
Igitur boni ominis gratia Aegyptii naves suas grandiores Isidis saepe nomine adpellabant; tutelarem eam in prora atque in puppi effingebant ut docet idem Lucianus in Navigio, seu Votis Apud Gruterum ara
2 . ILLA TU TOTIE AERA REPULSA ΜΑ-
Nu Muretus si ra esse in libris veteribus, non aera, testatur credo. Sed nostri scripti cum Statianis aera habent magno consensu quod cur rejicias, caussa non est quum adpareat
satis nostrum de sistris loqui idem alii
fecerunt. Papinius L. I. Theb. 26s. melius totis Mareotica fumat
Coptos, oe aerisoni lugentia flumina Nili. ibi scholiastes Lutatius : AERISON ait aeris sonum dantisproptersistrum Apulejus L. LI. Metam quo loco Isis docte copiose describitur: Iam samina longe diversa nam dextera quidem ferebat aereum crepitaculam cujus per an-
89쪽
α Quidve pie dum sacra colis, pureque lavari
Te memini, iuro secubuilae toro pNunc , Dea, nunc succlirre mihi nam posse mederi
Pic a docet templis multa tabella tuis: Ut
sufam laminam in modum balthei recurvatam, trajectae mediae paucae virgulari, crispante brachio tergeminos aetus , reddebant argutum sonorem. Et hic sistrum intellexit Apertius Naso ac simplicius , L. a. Amor. Eleg. 3. Per uasistra precor ,per Anubidis oraverendi: Sic tua sacra pius semper Osiris amet, Pigraque labatur circa donaria serpens, Et comes in pompa corniger Apis eat.
28. Possc MEDERI SIC TU DOCE ΤΕΜ-PLIS ULTA ABELLA UI J Hieronymus Mercurialis, vir praeclarae cruditionis , ex
his verbis conjiciebat, historiam morborum curationum, tum quid praecipue auxiliatum esset , in Isidis templo pictis tabellis proponi consuevisse, L. 1. de Arte Gymnast. C. I. quem sequitur Gonsalius de salas in
Petron p. 46 producitque in Cam rem notissima uvenalis verba, pictores quis nescit abdide a sei quae quidem verba hd brbos
morborum curationes nihil pertinebant. Est enim sermo de naufragis, qui Isidis ope liberati e tanto periculo , vota solvebant in ejus templo, suspensis ex pariete discriminis fili tabellis. Audi poetam Aquinatem Sat. 2.ssatim ab initio. omnia fiunt Talia tam graviter si quando poetica surgit Tempestas genus ecce aliud discriminis: audi, Et miserere iterum,quamquam sunt cetera sortis 'usdem pars dira quidem,sed cognita multis, Et quam oliva testantur fana tabella Plurima Pietores quis noscit ab Iside pasci Accidit Ἀψro similis fortuna Catullo Cum plenus fuditu medius foret alveus e jam,
Alternum puppis latus evertentibus tindis Arboris incertae, nullam prudentia cani Reditoris conferret opem.
Itaque referri ista debent ad Isidis potentiam in res maritimas de qua nos modo aliquid dicebamus. Quin tamen illi, qui ex aegri rudine convaluissent , gratias egerint Isidi suspensis votivis tabellis, negari nequit vel solus hic locus evicerit. Sed in illis tabellis , praeter eam corporis partem quae
fuisset adfecta, expressum fuisse aliud nihil
arbitror. Verbi gratia, oculum ponebant, aut crus , aut manum , qui ex oculo, aut crure, aut manu laborassent. Valide hane opinionem meam firmat poeta vetus in Pria .peis, Carm. 37.
Cur pietum memori sit in tabella
Membrum quaeritis. cetera tutem et videbis. Igitur de morborum remediorum commemoratione ac descriptione res est perimbecilla. Juvat nos lapidum inscriptorum fides , in quibus simplici
gratiarum actione defunguntur Votorum rei. in Thesauro ruteriano p. LXXXII. 6.
ibidem p. LXXXIV. 8.1SIDI SERAPIDI LIBER LIBERAE. ΟΤΟSUSCEPTO PRO SALUTESCAPULAE FILI SUID. QVINCTIUS PARIS. S. L. M.
quam inscriptionem fideliter notavit Iaderae curiosisssimus ille antiquitatum investigator Iacobus ponius, inseruitque egregio illi suo itinerario p. 36s correcto simul rurericia psu leviculo. Addit autem quod praecipue ad rem nostram facit in lapide exstare Isidis ac Serapidis effigiesci ita ut credibile sit in altero latere, quod parieti insertum occultatur; Liberiin Liberae imagines esse sculptas. Ceterum de curationis historia nihil. In Syntagmate Thomae Reinesii Class. I. i 3
ISIDI ET SERAPSACRUM EX VOTO PRO FILIOLI SALUTE SUSCEPTO SCAVRIANA FECIT
90쪽
Ut mea votivas persolvens Delia noctes, An re sacras in tecta sore S sedeat.
NOCTEs voces fere est in scriptis idque de hymnis, laudibus , quae mox sequuntur, Achilles interpretatur. Non recte nam laudes Isidis interdiu decantabantur noctu autem illae, quae erant in casto secubabant,&, ut Plautus loquitur, pure habebant itaque bono judicio, Livine)us, caliger noctes hic repotuerunt. Propertius excubias Vocavit L. 2. Eleg. I ad Cynthiam e gravi morbo levatam , st. 9. Tu quoniam es, mea uix, magno demissa periclo Munera Dianae debita redde choros. Redde etiam excubias Divae nunc , ante ju
Votisas noctes , mihi redde decem. Proprio verbo operari id vocabant idem poeta eiusdem libri Eleg. q. p. a. Tristia jam redeunt herum solennia nobis: Cγnihia jam noctes es operata decem. cur vero hic Et conjunctivam particulam caussali, vel potius finali Ut praetulerint homines docti, non perspicio fatis certe non possum probare.
DEAT Nota laas mulierculas vota sua persolventes sedisse humi, quidem pro foribus templi, amiculis lineis velatas Ovidius L. 1 Trist. p. 297. Udis aede sedens, cur hanc Saturnia quaeret Egerit Ionio Bosporioque mari. dc L. I. Pont Epist. I. p. I. Vidi ego linigerae numen violas fatentem Isdis Isiacos ante pedere focos. L. 2. Amor Eleg. 3. p. 7. Saepe tibii sedit certis operata diebus, Dua cingit lauros Gallica turma tuas. Sed in Jovis sacris sedebant illae, quae in aegritudine salutarem Jovis manum persenserant. Propertius L. . 2. Eleg ΣΙ. Q. 3. Pro quibus optatis sacro me carmine damno
Ante tuosque pedes illa ipsa adoperta sedebit, Narrabitque sedens longa pericla sua. nam alias istic stabatur. Ovidius L. et Trist.
Cum soterit Iovis aede; Iovissuccurret in aede, sam neltas matres fecerit ille Deus.
R in casu rIdiculo Martiat; L. 2. Epigr. 78. Multis dum precibus Iovem salutat , Stans summos resupinus usique in ungues, Aethon in Capitolio epedit. Sed haec sunt alterius loci. Veniamus ad linum , quo Deliam tegi vult poeta. Ipsa Isis lino amiciebatur; quod in Nasone jam
vidimus, L. I. Pont. Epist. I. a. I. Art. Amat. 9 77, iterum videmus
Neu fuge linigerae Memphitica templa u
Nec minus sacerdotes, qui proprio vocabulo linigeri dicebantur. Martialis L. I 2. EPigr. 29. Liniger fugiunt calυi s rataque turba Inter adorantes cum setit Hermogenes. Iuvenalis Sat. 6. I. 33. Qui grege linigero circumdatus, ingrege calvo, Plangentis populi currit derisor Anubis. atque has vestes linteas vocabant , dc religiosas; ipsos autem sacricolas Isiacos, vel Aegγ-ptios docente Tranquillo Tiber C. 36. Domit C. I. Tacito L. 3. Hist. C.' . Denique omnes illi, qui erant religionibus Isiaciuinplicati , lineis vestibus integebantur. Sic Othonem tradit Suetonius , C. I 2, Sacra etiam Isidis saepe in lintea religiosaque se propalam celebrasse. Hoc ille in magna fortuna. Itaque in tu iba promiscua minus est quod miremur. Apulejus L. II. Metam ubi pompa Iliaca operose describiturri Tunc influunt turbae sacris diυinis initiatae , iri feminaeque omnis dignitaris in omnis aetatis, linteae sis candore puro luminosi Illae limpido tegmine crines madidos obbolutae , hi capillum derasi
funditus, vertice praenitentes: magnae religionis terrena sidera, aereis, argenteis , imo vero aureis etiam siseris argutum tinnitum constrepentes Lino autem praecipuum in sacro vestitu
honorem habebant. De Iside jam vidimus. De sacerdotibus Herculis Gaditani Silius L.
nec discolo ulli Ante aras ciatus velantur corpora lino, Et Pelusiaco praefulget flamine vertex. Idque obtinebat in multis aliis religionibus. Apulejus Apolog. Etiamne cuiquam mirum vid mi potes, cui sit ulla memoria religionis , hominem tot misteriis Deum conscium , quaedam sacrorum crepundia domi adservare ' atque ea