장음표시 사용
81쪽
vulgo xx. Lxxx ducatis venit. Ad eum modum ceteris locis, pro rationo ac situ regionis quo importatur, maius vel minusprecium sortitur. AT TE hic noua saepe interuenitcalamitas. quum enim cadi, seu seriae authdeliae,quita vinii ab Hispania deportatur, fetiles iant,quum loco locum
circumferuntur,plerumq; franguntur. Saepenumero etiam,morantibus di tuis nauibus,tata iis locis vini penuria incidit, ut eiuscemodi cadus unus qua drangentis, quingentis anterdum imo etiam mille,ducatis aureis maturi
ptoribus attexam. uum nudamcertame rapturis vilisaut litterarummo iamentu,6reationismundiauidi tynotitiamhabeant,quoda Patribu tradom per anus habent emoria retinent Nimirum insignem quendam mirum Mont si vocant a Septentrione quondamineasterras venissemira pedumpernicita te es Lim sumsulturisaut neruorum inculis compacto corpore civi siolo, tu montes inpiana Obsidere gens&profunda sumcomplanans, iam miseri lafaceret Eumporro pristos earum terrarum homines Vfoemina creas; am
c ntibus ensem, terra anteafertilesinare 3steriles vertisse, atqueinhibu 'ut T. Exeonihilaut roa deos' se. Misericordiali sccitate regio animantia spueret fontes aperuis fluvios, quosaccoia,Lgantes tu carperent. Huncquondam, quum Solis is Luna lium se, en trassmmo numine adorabant Donecab Austroseu sit alter, Pacha ma nomine id creatorem apud eos nat Sole si ac Luna ortus,priore Ante potentior fuimadum Mota di paruisse sum aute creatosapriorelli mortale , in aues,
cercopithecos, Osos,leones, tacos,o alias volucres tasse: atque Indo moui ncerter in obtinent maiores creasseisi que terra atque arborum culturam cuisse Itaque ex eo huncpro Deo ab illistabitum temptam, diuinoshonores obtinuissero nuncupatam eiin mimprouinciam, quatuortantum aLimakucis ubi quondam im Regni proceres quum excederent mire epultura locumesia gerent Porrosum Pachacamam multina ates duras actant, per dum Chri fiant Peruanum regnum intuere Ex eo nunquam deinceps esse viseum. Credibile
es dumone uisse,qui tali prasigiis miseras illasgentes deluderet, cui re
emos,quodante Christianorum adum meaecis ii Pachacam ano, Lepublico oracusi vulgo Res onspuebantur quadamon humana talia 3 Gesacerdotibin acerdot sciscitanti ,ederent. C ' Di praeterea ab His vulgo sadhuc reatur, in rem pri cistem n in terra mundationem accidisse eaque omne Mesos mortalesprater paucos qui altissmorum montium eciam abdisi, prout commeatu caue
82쪽
mum e cauis erepere ausos magnam vim serpentium, disse,quasdiluuiorecenti lutulenta testin ediderat , e quemagno laborepaulaeti ustulisse. Ceterum munudum quoquernteriturumperhibent strino prim quam ingens quadam siccitas G Celut conflagratioaeris accideris,qua Soli es una haurianturiataque inerearumsiderum,acpotissmu Solis defectibin, vulgo lugubrvi clamore splanctis edunt abi orbem es finem rerum adese existim cerioris Theologia vestigia quam adhuc quidem in tanta barbariem earum
stentium animis delere Satanpotuit e
a In eorum exstequiis tum mullaabaa Mia erant,tumhoc misi me; quodat quorsu liquoris quem isti Cicha appetant pocula in epulebram invergentes;
Gmper calamum et quea mortui pertinentem euinfundi bulum,iran tu rent. Ceterumnontantum Immortalitatis animausedetiam Resurrect ioni corpo-νumse um aliquemhabereea gentes tu epultur tinindicat,tum quodetulo Hi stant dicebant, quum illi eruendo auro is argento sepulchra aperirent uuippe orabant eos,ne ossa humatorum dissiparent, quo quidebcet illi ocim sminore nego
De Prassiliensi bis quidem Tarbaris ita scribit Lerim I n modo . quic mortalitatem anima credunt soro certoquoque habent,pou mortem eorum anima qui et intutem coluerunt intuthm autem isti definiunt fluo more, nempe mutonem'umere de hostibin, quamplurimos mandere pon altissimos montes emiantes,patrum fauorum fiorumammisaggregari,ibiquein amoenissimis homiis perpetuisdeliciis ac tripudiis titum auum erei gnavorum contra manes, quis ne si propugnari patria cura in glori vixerut,abripiabmi 1an sic illi codamone vocantiscum, empite os inter cruciatin vivere Naui Bra cap tes QPerumna oves in camelorum quos tubera demsteris,s ecteproperes runt magnis onerabin serendisse sciunt Equitandi veroniam dissensita assura fecerunt DL ant,viduodecim aut quindecim misitarium spatium,equitem dorsgsantesin die conficiant.Itineresatigataprosternumst humi: actu odieriaut feriendost ustra impuleris nunquam nis onere leuat. ιrgunt Pecuplanestuctum sem, velissu carnium,velin. seu vesterum,quibinoptimis stenuissimis vestiuntur, rastra ea,quinsisti Pacos vocant uuippe s Dparuo aluntur, s insumpma laboris tolerantia,Mainio pasta, quatuors quinque dies e Spotu fac
lime transigunt.August. rat.Histo Peru.lis .capa. lM HAEC stativa, palatia, qua Tambos vocant, Gai caua, Atrabaliba pater, ad ripasfluminum maxime .s in regiis viis exstructa, non tantum commeatu quantum exercituialendosi Peret Heliamarnum vestimentis, somni telorum genere tanta copia instruxerat, qui iis triginta missi hominum expedite vestri
83쪽
tu itinere merdum occto aut decem leucarum, ri e quindecim aut ism
ii,spatio dimeta ab aliis alia erant August Zaratost Peru bb.I. cap. I . Aman, Christianos ex maris Iluma concretos esseputant, Auri dis exhausta.
teri voluerunt, nos esse Christianos filios Dei si1cuti ab Hispanis audiebant sed ne ita quidem in lucem editos ut vulgo nasci homines solent. Quippe fieri non possie ut tam ferox & truculentum animal ab ullo homine genitum dc
seminae partu editumst. itaq; eorum animis penitus haec insedit opinio,nos mari esse ortos: ac proinde nos Viracochi vocat quippe bochi apud eos valet mare, Vir spuma significat. Ergo nos e mari cocretos&coalitos spumaque nutritos,vulgo ferui: ac venisse in terras ad vastad um ac perdendum mundu Neque eam opinionem
ullus, praeter Deum omnipotentem, eoru animis euulserit.Nempe inter se ita ratiocinantur, Venti domus prosternunt,arbores frangunt ignis eadem urit: sedisti Viracochiae omnia deuorant: terra inuertunt,vim fluminibus afferunt, neque ullum tempus remittunt. perpetuo irrequieti modo huc modo illuc va gantur,aurum&argentu insatiabiliterquςrentes mox ubi quaesivere,alea co- sumunt, bella gerunt, mutuis caedibus se conficiunt, latrocinantur, blasphemant, Deum exsecrabiliter eiurant abnegantque: veru nunquam loquuntur,
nos nostris ditionibus fortunis spoliauere. Denique Indi mare diris exsecrantur,quod tam saeuam di truculentam sobolem in terram immiserit. SAEPE varia eius regni loca perlustrans, siquem forte Indum obuium haberem, animi gratia, ut mentem eius nudarem, sciscitabar ex eo ubi hic aut ille Christianus maneret. Illi vero tantum abest ut responsum aliquod darent, ut ne in os quidem contra me intueri sustinerent. Verum simulac petieram ubi maneret Viracochie confestim mihi respondebant. Pueri quidem eorum vix verbum unum balbutire incipiunt, quum patres digito nostrum aliquem indicantes, En tibi, inquiunt, Viracochie. PORRO quum in multis huius Regni pagis,nempe quia opulentum estiua cerdotes monachi erudiendae iuuentuti dent opera,Vtinam tamen bonum aliquem fructum edant. Neque hic omiserim quod inquit a Flandro quodam monacho Franciscano audiui, cui Iodocus nomen erat. Is mihi retulit se
in prouinciam Cagnariam profectum, exstructo ibi coenobio, omnes eius gentis
rum de Chri ausi opimo. Barbari christianor vitia grauitu ne arguunt. Religio
84쪽
gentis regulbi primores euocasse Quum tres tantum ex iis venissent, lucti lentissimam apud eos orationem habuisse, ut qui linguam Cuscensem optime calleret,eisque quae ad fidem nostram pertinerent,copiose exposuisse,scedo simul eorum ritus diabolicas eremonias damnantem moXpostulat acorum Omnes baptizasse,atque ita domum reuersos. ',' vividit monachus eos ad sacrum in temptu non venire, denuo homines adit,rogatque ut instincto proposito perseuerent. Donec ad extremsi ubi
vidit se opera ludere, nec fructus vllam esse 'em quum illi palam cum risu dicerent,res Viracochiorum sibi non conuenite,nec sibi tantum absiuis rebus es se otii ut templo frequelando vacare possent: si his,in qua, compertis, monachus 6. postquam eo venerat mense, iton ad suum monasteriureuersus est .
A c quando in eum sermonem incidi, age libens ab Hispanis ipsis quaesiuerim, Si apud eos nulla umquam antehac notitia, ac ne nomen quidem ipsit in Sacri Euageli auditum , atque hoc tempore gens aliqua in Hisipaniam adpromulgandam Christianam doctorinam commearet, quomodo ipsi in Indiam luerunt atque&ea ipsis suas fortunas, uxores &liberos eriperet, atque in ipsorum corpora tormentiscqdibusques aeuiret,ac pro mancipiis velleretimulta que alias indignas iniurias in eos ederet quaero quid ipsi essent facturi. Ego quidem non dubito quin ipsi non tantum capitali &perpetuo odio eam gentem prosequerentur,&an eam probra omniavi foeda iacerent sed etiam atro ces de ea, si possent, expeterent poenas. Si hoc Hispani ipsi alteri genti facturi sint,quis miretur hunc in modum Indos Hispanis,si possint,vsuros 3IAM superius de immensa opuletia egi ab Hispanis reperta, quum primum
hoc regnum subegerunt. Attamen utcuque tantum inde Opu exhauserint, Indi etiamnunc grandem lancem plenam MaiZi tenentes, granu unum ex Omni aceruo eximunt,&, Viracochiae, inquiunt, hoc foras exportarunt: 4llud lancemintuentes apud nos remansit. Itaque illine tam ingeti gaga Hispani potirentur,partim proieceruntin mare,partim defossas in terra opes abdidere.
H ' Ni praeter haec argenti auri fodinas ditissimas aperuere, argentearum quidem nobilissimae sunt apud Polosienses. Non procul Cusico in flumine Caluata auri purissimi ramenta inuenere deinde in uitens prouincia auriferum aliud flumen, quod ab Hispanis an barbara appellatur Aurarias quoque in quibusdam montibus naecti, cuniculis per magna spatia actis&tellure ligneis columnis&fulturis suspensa, usque-adeo fodere, quoad auratiae venae finem inuenirent. Ac saepe accidit ut sidentibus timis fracti montes,&Omnes operarioso Hispanos ipsos opprimerent. Aurum quod ex iis montibus eruitur, minutae arenae speciem habet id, effossa terra, argenti viui ope colligunt quod e fluuiis tollitur, ingrumos' granatum exigua tum maiora discretum est. At nunc quidem omnes fere aurifodinae exhaustae sunt argentariae abunde quidem adhuc suppeditant, sed non ea copia qua pria
85쪽
qua primunt. Neque enim tantae magnitudinis ullus mons est,quem si sema per inde tollas ac nihil reponas aliquando non exhauseris. Co Loesiae ab Hispanis in eo regno conditae hae sint Lima Arequipa, Cusco , Neapolis, Argyropolis, Trugilsiuna, Guanucum,Chiachiapoi, Qui ebi. .
to San-naichael, portus- vetus. Earurn amplissima Lima est quadringentis quinquaginta circiter focis habitata ceterarum aliae viginti, aliae triginta, quaedam quadraginta, nonnullae quinquaginta , aliquae octoginta domus continent. Denique sic statuo atque assirino, omniuearum urbium, quotquot Hispani in ea india condiderunt i quas illi amplius trecentis este laetant etiamsi in unum aceruum conferantur, non tot esse ciues ac municipes,quotvel unius suburbi Mediolanensis extra portam Comasnam hinesse meminimus. Nam florentibus illius urbis rebus, ex solo eo suburbio xii. amplius millia hominum, exceptis senibus,emitti lebant at in India Occi dentali, annumeratis etiam senibus ac pueris lustro facto nunquam amplius
xvii aut xv millibus capitum reperta esse constat.
1 s Christ.religionis contemtin in Tarbarunu , verius causequam ru celeribin es flagitiis a Daridebet. Nam alioquino laneindociles neque a pietate alieni sunt Moenim rei documento quodex Lerio nostro sumam, demon-srastes cieti enim seric Histaeap. iesnarrat, Se aliquandocum tribus iam baris Brasilliens ibus iter pers Evamfacientem,noua arborum herbarumqspecie δι- mulcanoro ausum cocentu, inuitatum adpraedicandas Dei laudes,totum almum Io alta voce cecini se Mox quaesiuisse unum existis quidna ibi ellet quodcecianisset actu e copiose Propheta mentes almisententiam exposuisse, Illos quero, mbi omnia hacattente audiuissent ingenti cum admirationeis exclamationem eru-psse,si quam vos Mare sic illi Gallos appellant elices estis,quitot arcana latis, qua nobismiseris occuli unt Ita nimirum cum aliquo structu docentur Tarbari, non libidinis sauaritia exemplis. Feregrinia Vastae Per arcentur. Hi panica classis naufragium senonis
India occidanis paniam,atqueinde in Italiam reditus. CopvT XXII. Cum iam tertius ageretur annus ex quo in Perusium veneram, ac me,iam collectis aliquot ducatorum millibus,earum terra
rum satietas fastidium cepisset, reuerti in patriam constitui. Accessit eo etiam edictum Praesidis ascae, quo peregrinos omnes Perusio excedere iussit quum videlicet a quibusdam Hi spanis accepisse euantinos sic nimirum nos vocant perfidos ac uos esse, ac muliis Hispanis exitii causam fuisse. Ergo quum tunc in urbe Guaiaquil es.sem,eoque sorte acatium e Panama mercibus onustum appulisset, abire inde&patriam reuiseres alui.
86쪽
v primum,confeci is ad quae venerat, magistro nauis abire vacuum sitit,
navim coscendi viii .die MaiJ, anno M. D. L. luimus&inportu Zalangi praesidem ascam inuenimus Istanam a petebat, unde in Hispaniam traiiceret: ac tu quod blus nauigaret, Nauarchum nostrum comitem sibi ire iussit ille, quum Maigio nauem Onerare vellet, Praesidem rogat, ut propter necessarios quosdam usus ipsum ibi manere pateretur. Praeses abit,nos tandiu in eo portu haeremus quoad onustum esset nauigium.
M o Linde soluentes, breui ad Mantam appellimus sed ibi nauigium sco
puto illisum fractumque mergitur omnes vectores nauta cum maxima auri&argeti parte incolumes, ad terraeua lut Ea calamitas Naucleri seu pilo
ti suae artis no satis perit inscitiae accepta est: is vero qui Pan ama acatium de luaxerat, substiterat in Guai aquileiuscemodi ob causam Allatum forte erat per eos dies ab Hispanis Caesaris edictum ac omnibus Indiae partibus promulgatum,mulierum postulatu quae viris vincitae essent Ii videlicet Praesides ac Gura δε isti bernatores, Viros qui in Hispania uxores haberent,in Hispaniam remitterent: ά. aut iuberent eos de arcessendis OVXOribus satagere. Ergo metuens Nauclerus ille nessanania in Hispaniam remitteretur, nullius ibi fauore subnixus, quum eo reuerti nollet, inferuso substitit. AMisso vero,ita ut dixi, nauigio,exspectare aliam traiiciendi occasionem necesse nos fuit. Tandem quinquagesimo post haec die, quum nauis Limaveniens eo applicuisset ei iungimur, fretii Pana mam peruenimus ibi comperto Praesidem cum omnibus nauibus e Nomine dei in Hispaniam vela fecisse in Nicaraguam transgredior ibi graui ac diuturno morbo implicitus, ac vix tande recepta valetudine,post quadriennium e Gualtim aliubi tu eram, ad Portu caballorii me confero,quo naues ex Hispania appulisse acceperam. Cim D o navim, soluimus sed quum iam haud procul Cuba essemus,ctua repente coorta procella nauim ad breuia illidit: nos, omni prope amissa pecunia quae in naui erat, aegre in scapham transgressi, omnes tamen incolumes trigesimoquarto demum die summis cum laboribus despericulis portum Auanae tenuimus ubi classem Regiam reperturos nos sperabamus. Sed ea iam oetiduo ante summo ipsius praefecto Didaco quodana Caietano , in Hispaniam vela fecerat atque eam quidem vix medio itinere a-ebs, s trox adorta tempestas miserabiliter assiixit. Ex duodeuiginti nauibus, trede. st 'i cim fluctibus penitus hastae sunt, quarum una vehebatur Clauissus Pana' ' τ' inae Gubernator,&duo Adsessores iuridici noui regni Granatae, qui ob multa iniustitiae dc repetundarum crimina, Regis mandatu e prouincia in Hispaniam deportabantur duae quassatae semilacerae ad Dominicae insulae littora eieci se simi Tribus reliquis in Hispaniam abreptis, una littoribus Por- tugallia illisa est vectorum pars , amissa naui , aegre ad terram enauit cititera Calicium portum incolumis subiit: praetoria, haud procul portu San cari de
87쪽
eari de Barrameda, cum ducentis serme hominibus periit. Praefectus scaphae praesidio cum parte nauticorum dc concubina uast. Mo quum Hispalina venisset,iussu Regis incust odiam conie stus est. Obiiciebatur, eo tempore ex India luisse ut ei necesse eis et hieme in Hispaniam appellere, littorum praesertim egressu ea tempestate periculosissimo itaque ipsius culpa tantam calarnitatem esse acceptam. Ille vero culpam omnem
in necessitatem transferens, sequum tantae alendae multitudini commeatu
fluana expedire non posset, inde soluere esse coacestum defendebat. Tandem haec atque alia afferens emittitur, sed abrogato ei munere. O interea uanae haerebam aeger animi ac merens, idque duplici de cau. 2 fa Primum quod fortunarum mearum partem in supradicta naui ami- δε seram deinde quod classem Regiam , cui me adiungere cogitabam, profeci ana comperissem. Verum tam funesti naufragi nuncio audito, Deum diuinamque eius gratiam laudaui, quod ei classi molienti me succedere non esset passus, haud dubie si id adium esset, cum aliis periturum. Tandem decimo postea mense classis Regia in Indiam appulit moxque in uanae portu aggregatis quatuordecim nauibus cum modicis tum magnis, breui vela, Deiope, in Hispaniam fecimus Trigesimon ono quam inde solueramus die, horribilem unam tempestatem in eo cursu perpessi insulam quandam Lusitaniae vulgo aderam appellantitenuimus, quae iuxta Cosianographoium rationem ab Atiana amplius iv.M. milliaribus distat. MEDio ferme itinere iacet exigua quaedam do deserta insula, quae ab Hispanis i Belin uda appellatur sed eam neque nos in conspecitu habuimus, neq multi nautae illac praeternauigantes vident. Sumto in Madera pane vi laser no,aliisque commeatibus , vela damus: Oct auum post diem,xHI. Septembris, M. D. Lui San-lucari portum ingredimur, atque inde Hispalim procedi mus ipse simulac expeditis negotiis dimissus sim Calicium portum peto: dc onerariam navim conscendens Vrcam vulgo vocant Genuamque bimestri nauigatione perveetus,&incredibili ex conspeetu patriaeperfusus gaudio, breui Mediolanum peruenio. EAM OB REM mimens atque ternum laudand Maies ali Dei potentati que eius ac Seruatori nostro Iesu Christo, immortales gratias ago, quod
concesso mihi hoc beneficio ut res adeo nouas tamque a nobiS diuersas ac iamra remotas terras viserem , me ab innumeris periculis liberauerit ut quoties 'st '' pr terita in memoriam revoco humanuminum corpus tot tantisque malis tolerandis afficere vix potuisse existimem. H Ex Almudaseu Permuda infula, Gareta etiam alio nomine diritur quod nauis,cui ea primum apparui Garra ocaretur: μου vero e Tagister, Ioannes Termuria Palensis Ad xxxi ii gradum in Septrentrionems ita en paruas deserta credita. Ouied. Hs.Ad lib. a. capse
88쪽
Mnibus nauibus, quae in Indiam cid cursum dirigunt,prima stationem
praebent Canariae seu Fortunatae insimiae,2OO. leucarum,nonnullae etiam
interuallo ab Hispania a et . ad as ab Aequinoctiali limitean Septentrione,
gradum sitae. Earum prisca nomina,Ρluuialia me Ombrios, Capraria, Nivaria, Canaria, Iunonia keodem nomine proxima extantum Veteribus cognitae, hodie septem numeranturJllae postIubae&aliorum veterum
inquisitionem, diu nostris hominibus ignota manserunt, donec Ioannis, secundi huius nominis, Castellae regis, denuo, anno Dominici os . aut viali tradunt)Ρetri regis Aragoniae temporibus, anno l334 Hispanorum nauigationibus aperi sunt,moxque ut hic scrib
bit Benzo partim ab ipsis Hispanis, partim a Gallis
89쪽
v mr o, Deo bene iuuante,sanem tandem breuis huisce meae Historiae assequutus sum,opera pretium facturus mihi rideor, si quaedam de Canariis insulis memoria non indigna contexam. Hae septe sunt Graia canaria videlicet, Tenerisse, Palma C. 'aris.' Gomera,Ferrum, seu Ferrea,Lan Zarotta, de Forte-ventura. Eae non magno interuallo inter se discretae, ab ortu in occasum, continuo versu Misti' '
in ordinem porrectae, xxvii. gradibus dimidio ab Aequinoctiali linea ab sunt Ab Hispaniae promontorio Boldori nongentis&octoginta passisllh-bus: ab Africa xx Perhibetur a veteribus nonnullis riptoribus Fortuna tas esse dictas, quod omnibus quae vita humana desiderat, iisque sponte genitis abundent si Verum Solinus multo secius de iis libens, plurimum istius fertilitatis famam eleuat. o M o veterum earum incolarum desindigenarum stirps hodie prope modum sublata est. Ego quidem unum duntaxat in Palma insula vidi, annos ii
ferme LXXX. natum: cui,quod e praecipuarum&veterum insuta familiarum η gr a
stirpe esset, Rex Hispaniae certum annuum stipendium in victu dabat Quum t ' 'mihi forte aliquando sermo cum isto esset,&ab eo mores atque instituta gentis cognoscere cuperem,nunquam a Vino integrum Vacuumque reperi. quippeeius potus dulcedine semel degustata, omnem voluptatem in ebrietate collocabat. Itaque ea de re nihil certi tradere possum, nisi rie pauca quaedam
quq vel ipse vidi,vel ab Hispanis non ullis magno conatu audiui. Sed priusquaid aggrediar, exponendum videturque prima gens uti a nonnullis scriptoribus proditum est eas insulas subegerit.
Is Historiis Petri Aragoni regis, eius nominis iv. traditur anno M. Cec xxx uti ad eum adiisse nobilem quemdam Hispanum Ludovico Cerde no a vi semen erativirum bellicarum rerum artiumque peritissimum , qui quod ei ad 8huc omnia incepta prospere prouenissent, arroganter Principem Fortunς Gaari .. sibimetipsi cognomen fecerat. Is a Rege, ut eius autoritate atque auspiciis Canarias insulas subigere liceat, simulque auxilium petit moxque impetratis ab eo pecuniis ad celoces duas armandas classe instructa e Calicio portatu soluit. Breui Gomeram tenet, accentum S viginti milites in litus exponit. Sed vix egrestas, Insulani feroces animis acriter impetu facto repellunt: maxima pars, si sceleri trepida fuga compulsi ad naves partim eo nantes, ali scaphis raptim conccensis evasere ac cum suo duce, qui Principatum
Fortunis amisisse sero in idem agnoscebat, spe irrita metiti in Hispani m
90쪽
Τ, is ure nonnulli missas e maiore Baleari naues aliquo subige eas insulas sed omnia foede atque improspere euenisse Proditum est ab aliis, anno M. CG CHL Hispalenses di Cantabros aliquot naues militibus, equis S commeatu ad eam expeditionem instruxisse. Hi quum classe perarmata ad Langarottam appulissent , exscensuque ad terram facto expedito agmine ad pugnam procederent, ne indigenas quidem incautos solutos oppressere. Itaque multis horis acriter utrimque pugnatum tandem victores Hispani.
plurimis hostium caesis, multis captis , praedavi spoliis onusti in Hispaniani
Alii eius rei gloriam Callo tribuunt, Nobilem videlicet quemdan Gai Hrifata clum, a Ventacurtium nomine , contractis ex castelli cuiusdam sui pretio pe-
si V euntis classem tantae expeditioni parem armasse, primumque eas insulas coe- - uis piste sub1gere. Is enim quum ad Gran-canariae oram naues applicuillet, atq;
indigenae egrediente in litus vim aduenarum conspexissent, id protinus Baianori insulae regulo renunciant is tristi accepto nuncio, haud cunctanter concitis popularibus quantam potest multitudinem colligit moxque omnes evicinis collibus ac tumulis ad litus descendentes ferociter in hostem incurrui. Ac Galli quidem primo furentium Barbarorum impetu pulsi ac perterriti, ingens damnum accepere. Sed mox confirmatis animis effuse concitante quos, multa caede hostium inuecti, turbatos in fugam vertunt Baianorprosio superatus, simulatque ex fuga scsic recepit , statim ad ducem Gallum legatos de pace mittit. Qua benigne data, Ventacurtius, Reguli huius consensu arcem in insula coctili latere aedificat, eamque quinquaginta militum praesidio munit. Ex is D cum reliquis suorum ceteras insulas ordine praelegens,palmam aggreditur,qua paruo negotio subacta, breui quoque Gomeram in potesta
tem redigit Has tres insulas itaperdomitas Alphonso comiti Nebulens Hi spano magno pretio vendit, qui mox ceteras ditionisiise adiecit. Ex quibus apparet iam multis abhinc annis has insulas Hispaniae regno subiectas esse. quod ad mores eius gentis attinet tertilitatem terrae quae vel ipse vidi,vel ab aliis audiui uti superius sum pollicitus ea paucis exsequar pri-Grauca mum ergo earum insularum maxima Gran-canariam Hispani appellanoro- undapropemodum specie,cxxx .circiter missium pasi ambitu ,urbem in pla- nicie modica sitam haud procul mari Orientem versus,habet: quaequum ibi essem,quadringentis circiter domibus habitabatur. Ibi Cubernatores&prae fect itum seculares, ut vocant,tum Ecclesiastici, manent. Nullus ante urbem portus, sed duobus ab ea millibus passo Septentrionem versiis, prope exiguum montem statio quaedam est. Ibi naues ancora iaciunt quibus scilicet tutandis vicino iii littore Hispani modicam arcem excitarunt ubi tum tormenta quatuor ferrea erant,eaque situ ac rubigine obducta. Ac saepenumero