장음표시 사용
241쪽
PARALYTICA Esrresolutionis gradu . Solidiora tamen minus aegre , quam liquida deglutiuntur. Supini magis labo iant, quam erecta cervice . Si parva cerea candela, antflexibilis balaenae pinna in fauces indatur, nullo ob staculo invento, oesophagum facile pervadit, dc libere ad ventriculum usque detrudi posset.
Id mali etiam a vertebrarum colli luXatione proficisci, perspectissimum est . Sed tum, si periecta I , luκatio, praesertim in adultis, fuerit, lethali S pa- xotis coἰ-ra plegia simul adest . Imperfecta igitur luxatio esse ζ - ς' debet, in supremis colli vertebris, atque in junioribus, tenerioribusque corporibus, quibuS Uerte brae illae cartilagineae magis sunt, minusque firmis ligamentis connectuntur, ut optime animadvertit S IETENI Us M. Hujusmodi luXationem non modo in aphorismis Hippo CRΑΤEs b), ubi de juniorum morbis loquitur, commemorat, Verum etiam in prorrbeticis, ubi ait: Qua autem angina laborabant , illorum hae erant affectionss . Cerdicis Oerte
brae intro υρσgbant, quibusdam minus, collumqtis conspicuam intro cavitatem habebat, i, bac parta contactum dolebat c). Et quamvis raro iste mor-huS Occurrat, tamen SmIETENIo contigit semel eum videre in infante decem menses nato , Cui caput retro inclinatum erat, guttur prominulum , , manifesta in cervice caditas apharebat . Infans nihil deglutire poterat. In hoc autem malum inciderat post validas contusones, a quibus facile in tenelloe loco moveri, dc depelli vertebrae colli potuerant, cum ossium luxationes vel in adultis ex hac caussa saepe contingere videamus .
242쪽
g. CCCCLIII. . Plerumque qui angina paralytica affecti sunt ,
. lenta pedetentim macie conEciuntur, & pereunt. Interdum tamen temporis, naturae, artisque bene sicio sanantur. Ex caussa vero paralysim efiicien te spem, aut periculum metimur. Curatio autem, si ei ullus est locus, tentanda est iis, quibus reli
quas nervorum resolutiones curandas docuimus .
Sed quia deglutitio impedita, aut plurimum laesa
est, ut bibere, aut comedere aegri nequeant , alieos oportet vel per fistulam in ventriculum demis so liquidiori alimento, vel en ematibuS, ut Focant, nutrientibus subter injectis, vel fomentis extrinsecus corpori eX liquoribus alere aptis, uti lacte , vino, jure carnium, admotis; nam Vasa ubique
hiant, quae aliquid absorbeant, dc per limphaticas venas sanguini suppeditent. Balneum etiam ad id accommodatissimum est. In perfecta vertebrarum colli luxatione, in qua spinalis medulla non modo prematur, sed intime labefactetur, de simul magna adsit inflammatio, dc febris, nullam superesia se spem salutis jam PAULUs AEGINATa Q docuit.
In impersecta vero, minusque gravi tentandam curationem suadet AETIUS cucurbitula circa primas colli vertebras astixa, dc saepius avulsa, eo consilio, ut vertebrae in pristinam sedem restituantur b). Eo etiam spectat, ubi lenta vertebrarum laxatio , atque introrsum protrusio facta sit, dc omnis inflammatio absit, quotidie manu mento , dc occipiti supposita, aut apto vinculo accommodato juniores in altum attollere . ac suspen
243쪽
PARALYTICA. 233dere, ut pondere corporis spina in rectum dedu
De ossis :hyoidis luxatione, ejusque ad deglutiendum impedimento primus omnium VALSALVA a) meminit, deinde PETRUs PAULLUs MOLIMELLI Us b), quorum alter unum, alter duo e X empla hujusce morbi in medium protulit, ut nullum de eo superesse dubium possit . Itaque luYatur Oshyoides, non uti humerus, vel digitorum phalan-geS, aut Ossa alia, quorum articulos cavum ali quod eXcipit, e quo, cum luXantur, excidunt :sed ea ferme ratione, qua luxantur ossa car il aginibus una conne Xa, uti Offa pubi S, coccygis, nasi. Tum enim luxari coccyx a chirurgis dicitur , cum ita distorquetur, distrahiturque, ut manus opera ad eum in suam sedem reducendum opus
sit. Idem ferme accidit ossi hysidi, & speciatim
ejus cartilaginibus.' SDonyma. D phregia Valgalviana SAuu cffstr NUOL cl. VII. nΣVII. Ad anginas vero nos id mali reserendum duximus quod impedimentum in ipsis faucibus conlistit , non infra . Quae enim dissicultates deglutiendi statissam a faucibus dil- sitam habent, has tantummodo ad Dysphagias spectare cre
di in s , ut capite 4e Di pharia dicemus.
244쪽
g. CCCCXLV. *'' ' . Luxatur autem os hyoides, ejusque appendices: :zz Vel introrsum, vel extrorsum . QuOCumque modo
hujus ossis cornua, aut appendices distrahantuI, aue sua sede desectant, illud necessario i equitur, ut pharynX quoque, quae cum os e hyoide ope muscu-
hyopharyirgaei jungitur, distrahatur, sic di'stracta deglutitionem laedat, impediatve. Si Igitvis aliqua ossi hyoidi vel extrinsecus, vel mirin secus inferatur, haec illud, vel aliquas ejus parfacile distorquebit, atque adeo tu Xabit . bic csior, duriorque bolus, vel quid aliud simile per vim in fauces, cet sophagumque glutitum, extrorsum urge/t 0β ζ μ' tilagineas appendices, necesse est; quod erit alterum luxationis genus, ossi hyoidis propriu C ntra Violenta manuum in guttur inject Io, vete κterior tus, percussio, pressoque os idem, aut eius cartilagines introrsum inflectet, atque e naturali sede dimovebit; quod erit alterum luXationis genus, cui illae partes subjiciuntur.
Ouando illud incidit, ne gutta quidem , nec 'mp ' ; cicitiam aliud cibi assiimi, & deglutiri potest ,
α summi, & crebri deglutiendi co-In ζxψμ se, is e, periretur, qui b0'RN 'faucibus haerentem haberet, qVM I
245쪽
ALs ALVI A NA undique effluat, ac pulsus parvi, exilesque fiant. Respiratio tamen, ac loquendi facultas non admodum offenditur. Larynx solus e tua sede dejectus,& veluti compositus apparet. rumor item aliquis hunc iniser, & musculum sterno masto id eum ex alia
terutro latere cernitur, eoque loco, quo elevatio est, si contrectetur, dolor percipitur. bi ni S addas desectum, absentiamque eorum, quae aliarum anginarum sunt propria, eo certius de ossis hyoi
dis luxatione, ortaque inde deglutiendi dissicultate judicium habebis.
vi , . est ejusmodi: Putabat Bononiensis mulidr, qliae Iur res le- crassiorem bolum deglutiverat carnis non bens man- aemplis fae, multis ud imposuerat, se dioexari a bolo infau-eibus h erente, quem ut indes deturbaret, Caria manuum , im medicamentorum auxilia tentatit; sed incassum. Jamqua elapsum triduum erat a qu0. so , quod ullum cibum, vel potum assumere potuisset , cum denique a me opem quaesivit. Ego et ero omnibus perpensis, cum in aliqua ex ast endicibus cartilaginei, ossis Boidis taxationem furisticarer, partem, tit anatomica indicabat cognitio, ita digitis contrectavi, illico post unam, vel alteram contrectationemo, suta in pristinum statum reducta sunt , sic ut immediate absque ullo degutiendi incommodo iusculum sumere, b cibum, mulier modo de pervia, potus, it . Hactenus VALSALVAE. Haec observatio e Xem plum sistit luxationis ossis hyoidis a caussa intrinsecus applicita inductae. Quas habuit MOLINELLIUS, luxationem hae exhibent, quam genuit vis extrit secus illata. Prior autem sic exponitur: Chirurgus
246쪽
C1 p. XVII. DE ANGINA 236 I9LIXE Dannos egenis viginti quinque, habitu cor or;s gracilis ,
res. si toris juv nis, mauum hic it ius collo in eoit, atque in mutuor it a conogrtation Tirium ad striorem, Ob dexteram partδm v bementer pressit . Nihil po- eis solidi, nihil liquidi deglutire chirurgus potuit . Elasa hora d3 me auxilium auderit. Tortabat enim, ea , quam modo dicebam, deglutiendi diffici has infummos , assiduo quil deglutisndi simulos , atqus conatus , etiamsi nihiI in os quJJquam sumeret ad EIglutiendum. Eaque afflictatio sic opprimebat intrR-pidum ceteroquin hominem , ut jam multo , frigido-
nino trahura g affirmaret. Haud multum ram2nDqYfnii, respirandiques turbatam facultatem dixi fem. LarγnY uti us dormata non nihil, atque iu- composita visa est Tumor etiam aliquis hanc inter ;ω musculum serno mastoideum dexterum apparuit, ab eoque Ioco, si tangeretur , usIebat non Det iter a . En alteram ejus de In obiervationem in haec verba: Vir inibi in NHocomio fa obtulit annos natus duos , D' quinquaginta, mSdiocri statura , atque habitu , curus daxterae . superiori us anterioris colli r ionis parti cum manum quis , qua lapidem distriuebat , iratur impegisset, tanta pressonem iliam , quanta in eo, dg quo antea diximus Juvene , deglutiendi di ficultas co ecuta est, anxietas pland non tanta . Nihil difficultate post horas iniuimum tres r mittents IV comitim petiit b). Utrosque continuo inte-
Curatio. grum restituit, adhibita, quam mox e X eodem tradam , facili curationis ratione. Eamdem ego quoque adhibui cuidam mulieri, quae a viginti jam horis nihil prorsus potuerat deglutire, nec ferme aliquid dicere. Praeter enim dissicultatem deglu-
247쪽
VΑLs ALVI AN A. tiendi, de qua querebatur, vocis etiam, & loquen. di potestatis non parum amiserat. A viatore ma rati vehementer injecta compressae eidem fuerant fauces . ill ico VALsΑLvIE, & MOLIN ALII observa tionum recordatus, eam ab omni incommodo liberavi intra pauca minuta.
Curatio autem sic instituitur. Ministr0 ad caput G hii icontinendum delecto, dexterae manus indeY, si de- rati a. Natio dextrorsum inclinet; si vero sinistrorsum , sinistras index alte in fauces demittitur tonsillam inter, & linguae basim e Y eo latere, irrquo luYatio videtur protuberari , quaquaver sum modo in unam , modo in aliam faucium pii te in , si affecti loci sedes nequaquam per 1 pecta satis sit. Eodem tempore in lux, medius que digitus sinistrae manus in primo indicato casu , dexterae vero iri altero CXtrinsecus collo trans versim admoventur, eo in loco, qui ossis hyoidissedi respondeat. Indice, qui in fauces immissius est, os hyoides leniter promoveatur, flectaturque secundum ejus longitudinam vel in anteriorem partem , vel in posteriorem, prout luxatio introrsum,
aut extrors im contigerit, prellionem una moderantibus, ac dirigentibus digitis collo extrinsecus appositis. Idque interdum repeti his, vel ter o portet, donec deglutiendi potestas omnino redeat; quod momento fere temporis consequitur. Uerum si eκ luxatione inflammatio orta jam sit , haec discutienda prius est, quam ad ossis repositionem deveniatur, ut facilior evadat. ALLAE
248쪽
Memoratis addi possent anginae a veneno canis i a bidi, aut aliorum animalium, a semine daturae , ab inanitate, atque eae solutione morbis gravioribus, diuturnisque superveniente, ac demum a de voratis, & circa fauces haerentibus '. Quartilari alias tamen vel ad anginam conviil am, aut pa Malypticam referri commode possunt, vel ad morbos, quorum curatio chirurgis committenda est . Chirurgis quoque reliquuntur illae anginae , quae ab excrescentiis, fungis, verrucis, ossibus, Calcu lis pharyngi, vel insophago innatis, a tumore glandulae tyro ideae, a thymo adaucto', & indura to, ab abscessibus, a sarcomate, a polypo, a scirrho, aliisque id genus cauli1s dissicilem deglutitio nem , aut respirationem reddentibus proficiscuntur; quamquam harum nonnullae opportunius a nobis pert ractandae sortasse erunt, cum de se phagus ter mo habebitur.' Corpora aliena in fauces delapsa , ibique infixa, si ο'culis pateant, volsella, aut unco idoneo educuntur , vel tenui ceti pinna, vel cereo in ventriculum detrunduntur,
vel oleosis, pinguibus, & muci laticosis sensim sorbillatis
viae sic lubricantur, ut illa in suum iter deorsum perficiant . Spinae defixae, aut alia acuta corpora, si extrahi, aut deprimi nequeant, inflammationem inducunt, & sanguinis missionem exigunt. Facta demum suppuratione aut deci dunt, aut sursum redeunt. Non desunt exempla eorum , qui moto vomitu Corpora illapsa sursum ejecerunt. Sed ii acuta suerint, & infixa, timendum es , ne vehementius s
249쪽
ALIAE ANGINAE SPECIES. 23sR altius desigantur. Res dissicilior est, quando in tracheam, aut bronchia aliena ingrediuntur. Tunc enim vel continuo eliso spiritu occidunt, vel lentos pulmonum morbos asserunt. Rarum omnino ost, ut tussS Ope extundantur, & per os exeant. Puellam decem circiter, aut duo decim annorum, gracilem , tenuique habitu corporis praeditam vidi, cui dens primus molaris a chirurgo evulsus, malo fato e sorcipe elapsus in fauces decidit, & in glo iidem sese intrusit. Parum abfuit tunc quin suffocaretur . Post aliquot vero horas, quibus cum morte Colluctata est, dente laryngis angustias praeterlapso, altiusque in tracheam Pro tuo is , coepit melius habere, sola molestissima tum ,& sibilo , & steriore assiduo vexata. Casum mi seratus consului , ut eclegma oleo sum subinde cochleatim assumeret , decoctum emolliens tepidum saepe seri, illaret , & vaporem bis saltem in die aquae calidae ore exciperet. Si quid incideret, uti dolor, sanguinis sputum, febris , aut tussis vehementior, sanguinem sibi mitti curaret ; quod utique necesse fuit post aliquot dies ob dolorem quasi pleuriticum, febremque cum tum asperiore obortam , & sputum sanguine tinctum semel facere . Ceterum continuato, quod dixi, regimine, viisque laxatis, quodam mane experrecta puella,
Eu tussi de more, sed atrociore correpta sentit sibi aliquid
ad laryngem ascendere, monuitque matrem dentem prOXime erupturum. Et reapse spem exitus comprobavit. Tussiendo enim dentem paullo post ejecit, & sic ab omni &tussi, & steriore libera evasit. Scire autem oportet , invspectis, pertrectatisque faucibus nihil iis deprehensum esse alieni, aut doloris unquam perceptum . ComplureS & medici, & chirurgi non vulgares id tentarunt, testatumque
iaciunt. Tussis nunquam abfuit , saepe spirandi difficultas accessit, & quod animadversione in primis diguum cst , interdiu quidem post primos dies sibilum, & steriorem inter respirandum non raro siluisse , fortasse dente inferius , dum ipsa erecta staret, descendente: rediisse vero certissime, & constantissime simul ac lectum peteret , & horizontaliter decumberet, dente tunc, ut videtur, altius prove
250쪽
eto. Dies autem Lusta , qua dens ex iustitus esst, nonnis post sesqui mensem circiter ab extractione dentis elapsum , auspicato illuxit. En quomodo natura provide a Medico adjuta se tanto di scrimini eripuit.