장음표시 사용
211쪽
exorta, viribus valentibus, aetate florente, bono. plethoricoque corporis habitu fau Cibu S, Ualde tumen tibus, dc acriter dolentibus parce, prudenter, dccaute semel sanguinem detrahi non penitus vetitum est: .imo tum necessarium, & proficuum putatur, si minus per venae incisionem, per cucurbitulas, altem, aut hirudines . Alterutro, aut utroque artis auxilio me aliquando feliciter usum esse pro fiteor. Contra si hujusmodi conditiones deficiant, a sanguinis missione abstinere omnino expedit.
Omnium autem tutissimum , utilissimumque prae- α . .
sidium, usu ipso comprobatum, ena esim esse, omnes fere perhibent. Leni enim vomitu e ventricut O , oesophago, fauciumque glandulis, solliculisque
quidquid virulenti ibi latitat, citissime e X utitur, sicque magna ex parte morbi fomes detrahitur Cieri igitur debet vomitus protinus ab initio leni
aliquo emetico, uti aqua tepida oleo mi Xta, o Xymelle scillitico, radice I 'ecacuantiae , aut tartaro
emetico; potuque tepido affatim desuper hau sto pro moveri, ut facilior, & promptior materiae morbi esse excretio obtineatur. At si semel id non sussi
cere videatur, repeti etiam pro re nata poterit, iit evacuatione hac morbi vis, quantum per artem licet, refringantur. Dici autem viY patest, quantum hac ratione malignitatis, & virium amittat malum. Non vero cathari eos par ratio est : nam humorum cathortio
nimia ad colliquescendum proclivitas immodi is far- 'R qpe evacuationibu S Occasionem praebet, quin tam En μ i ψε 'venenatus fome S ex latibulis, in quibus haeret, in-1editque, exturbetur . Hinc satius est vel soli sene initibus alvum sollicitare, quod nemo improbat, vel
212쪽
aor CAP. XVII. DE AMGIu1 vel lemminis ecco oriatici; tantummodo uti, quam catharsim moliri. Utilius, ac tutius in fine morbiat Uus ducitur, in primis ubi signa gastricae, atque i intestinatis saburrae non defuerint, appetitus laris
gueat, Venter tumeat, aut febris protrahatur. Hac enim via plerumque omnia recrementa, quae recidivum morbum facere possunt, commodissime
In antini logi siticis quoque adhibendis mogus aliquis es e debet. Timor enim est, ne his motus salubres naturae, quibus se se ab infenso hoste liberare nititur, praemollere inhibeantur. Quare fere prae stat vires vitae lenibus cardiacis sustinere, aut excitare, dc putredinem, ne cro simque antis epticissimul avertere, aut Coercore. Sic natura opportu ne recreata, dc refocta felicius acerrimi, morti serique humoris consequitur eX pulsionem, nempe vel
erysipelatis exterioris, vel papularum miliarurn specie, quae secundo, aut tertio die in aliquibus prodesunt, vel sudoris, vel blandae eκspirationiqope, uti H 3 HAMAIS se Observasse pluries affirmat. Is autem in hunc finem utebatur mi X tura quadam cardiaca, & diaphoretica ex siue volatili cornu cervi, dc succo mali .medici composita, dc aqua alexi teria simplici dilutis ; vel julapio cain ph0rato, dc milibus.
Generatim acida ex vegetabilibus, uti acerum es succus mali citrei, auranti medici, fructuum berberis, rubi idari, ribesioriun, aqua diluta, at quo uber
213쪽
ubert Iin sumpta commendantur, ut acrimonia putrida, & nimia ad ali alescendum humorem propensio temperetur, & cohibeatur. Camphora quo que, scordium, chamae melum, ruta, Conti Hyerva Corruptionem arcent. vitaeque vires erigunt, ut an orbum subigere possit. Hoc vero nomine cete- is ornnibus praestat cortex per uvianus cito, &brevibus intervallis liberaliter latus. quo uno nurriloclo in hoc pessimo anginae genere, Verum et i 4na in quovis erysipelate maligno hodie non pau i sit confidunt magis, quam in reliquis Omnibus . At ubi jam sanguis, reliquique humores liquari ac dissolvi manifeste occeperint, ut inde harmor Inagiae, aluique profluvia cum summo vitae 'ericulo oriantur illis acida, fortiora uti s piritum vitii Ola, sulphuris, aut nitri adjicere etiam Oportet.
Sed cura sit nul faucium, dc tonsillarum haben Aa gargσ-d 3 e t. PRINGLIUS in universum gar aristriatum i-β M' AE: sum, praesertim acidorum, reprobat. Timet enim ph h,LEsalivae fluxum, qui utilis esse consuevit, per illia cinio con iners. Decoctum tamen 'caricarum eκ hvdr urata paratum, cui aliquid spiritus salis ammoniaci ad rectum sit, concedit, re magni arstimat a). Hoc sa livam attenuari, digeri que, & glandulas ad ejus 1ecretionem, excretionemque allici arbitratur. At qui HONII Us gargarizandum esse consulit e Y iis, quae emte I reprimunt, dc discutiunt, cuiusmodi Gargaris- sunt quae e X diluto rosarum rubrarum, & pari ',' H
aut vini minij austeri pauxillo Cona non in tali b). Neque ab his ego valde abusum, cum ini-
, maculis, si e Pui uis nondum in faucibus obo , aut vi X appalere incipientibus, mature collueum
214쪽
detergcuribus uti liceat. Deterso
ἱ o4 CAp. XVI l. DE ANGI A luendas sar pius, & leniter fauces juberes in solitus
aquis scordii, sambuci, dc chamae meli, additu spiritus falis probe edulcati guttis aliquot, dc mellis simplicis, aut o Xymellis, aut di amoronis tantillo. Interea su adeo etiam , ut subinde ad acrem, urentemque dolorem, si quis est , mitigandum facte, aqua forum sambuci diluto, utantur.
a) Malati. delle Armat. P. 3. c. 2. g. 3. p. IO . e . Neapol. b) Privcip. med. l. 2. P. 3. se A. IV. g. II.
Pustula autem alba , aut cinerea, crassa, aut mucosa late tonsillas obtegere incipiente, doloreque tunc imminuto, aut evanescente, Valentius detergendum esse docent plerique, melle nimirum scillitico, tinctura myrrhae, aut aloes, aqua calcis, decocto caricarum , lenticulae, aliisque hujus generis. Quo in casu ego equidem spiritum vitrioli melle exceptum ceteris antepono. Eo enim peni
cilli ope pluries in die crustosas pustulae, sive maculae applicito, non ibi iam hujus progressio sisti solet, verum etiam escharae nec roticae separatio celeriter perficitur. Simul ac vero, Crusta ablata, ulcia S deters una , purum, dc rubrum intueor, tunc
solo melle ex rosis, aut tinctura myrrhae syrupo erosis siccis temperata bis, vel ter in die illud illiniri curo. Quod si idem ulcus jam detersum, &purum ruborem circum ostendat insignem, acri usque doleat, tum ab Omnibus, quae irritant, ab stinendum puto, solis contentus gargarismatibuS, quae demulcent, & temperant, uti last e aquae hordei admixto, aut aqua ex seminibus malis cotonei,'
215쪽
GΑN RAENOSA MALIGNA et astit Vocant, emulsa; ex quibus fauces saepe, dc blande colluendae sunt.
Cl. S.IETANrus , quando pustulae gangraenosae casas;b aerubor quidam circum diffusus apparet, se felici- βυuietento ter gargarisma adhibuis e ait sa), quod constat Vi- μ; ex spiritu fulphuris per campatiam II ulta aqua di
luto, dc ex roob baccarum sambuci. Cum Veros cetibus jam eκ ore halitus emanat, dc gangraena profundius locum exedere videtur, mox illiniendas Partes jubet mi κtura, quae habet mellis rosa ei unciam unam , & spiritus salis marini guttas triginta, aut quadraginta ; sicque cito sisti serpens malum' vidit. Mixturam ceteris praefert RAULINIUS, quael recipit aquam rosarum cum aliquot salis saturni ina. granis M. Hac sarpius in die gargarizandum , aut tingenda ulcera esse praecipic, neque alii opus esse medicamentis opinatur. Sic quippe ea imminui, nutriri, dc sanescere, etiam ubi reliqua gargarismata irrita fuerint; confirmante id quoque LoUCHERO sc) , dicuntur. Is enim narrat, sed mirabiles 1 emper effectus ex plantaginis unciis duabus, dc salis saturni granis viginti ad gargarizandum usurpatis retulisse. Similes plano effectus ab aqua et letominerali, vel ab extracto faturni GOUI RARDII sibi pollicentur alii. a) In BOERII. g. 8 II. 0 η Des malad. occasionees o c.
216쪽
hi; Athali quoque volatile, tamquam anti septicum, 'mi,aalatinecroticuinque summum, hic celebratum vivis canti- deo post Pi 1NGLiUM a cl. MAIA ULT a); neque si P μ' multum interest, e regno vegetabili, an anima' li id elicitum sit. MAIADLΤos usus est athali volatili e raphano rusticano educto, dc in gargari
smatis modum sic redacto. I . aqv. commvn. unc.
τ', spiritu vini unc. H. , spiritus raphani rustican. p., mellis rofatus tinc. J. U. m. Colluenda leniter ex hoc liquore gangraenosa loca justit, re vaporem ejus assidue inhalandum . Hac ratione post horas triginta 1 ex gangraena amygdalaS OC Cupans non modo substitit , verum etiam levi circum eκorta inflammatione pars emortua abscessit, aegrotansque intra novem dies perfecto convaluit. Monea 'vero apposite Auctor, omittendum esse alliati volatile , simulac quidquid cor
ruptum erat, eXciderit. Valentius tamen agere
videtur spiritus salis ammoniaci volatilis. Hujus in calidam instillati vapor erumpens, si ore attrahatur, non solum tonsillarum , & faucium gangraenae curandae est peridoneus, sed ejusdem quoque ad laryngem proces um antevertit; imo, si ea jam descendere in vias spiritus coeperit , unicum, in quo spes aliqua relinquatur, auXilium, & quidem praesentissimum nobis largitur. a) Iournat. de Med. T. V. p. 21. Juillet 17
217쪽
. At aliam cl. R. MEA DIUs proponit curandi rationem. Detracto primum sanguine , dc clystere al-VO laxata, tonsillas gangraenosia macula correptaStribuS, vel quatuor vulnusculis satis profundis incidendas , bc deinde melle rosa Ceo inungendas , atque hordei, dc ficorum decocto eluenda S, abstergendasque saepius esse, feliciter a) expertus, Commendat. Neque LIRUTAUDIt, qui ejusmodi chirurgiam infaustam fuisse b) scribit, au oritatitantum tribuendam est, ut id genus auxilii statim ut inutile, aut noxium rejiciatur. Fortasse serius, quam par esset, adhibitum optato effectu caruit, yel noxium evasit culpa eius, qui scarificatianem instituit: nam inepto instrumento, vel imprudentius scalpello adacto noti nunquam nocuisse, fateor potui. Ceterum ME ADIUS ipse opportunissimoianimadvertit, scarificationes illas protinus ab ini-ltio, nimirum nondum necrotico tabo absorpto, audi nondum ad laryngem protenso, fieri oportere ;post biduum enim, aut triduum adeo alte gau- graena invalescit, spiritumque intercludit, ut exi itium nulla tunc arte vitari possit. Testor , pluries praescriptas a me felici eventu in quadam e- pide mica anginae gangraenosae constitutione hujus modi incisiones esse . Utinam licuisset iis semper, uti in pueris, dc infantibus, qui dissicillime in- .cluci ad eas subeundas solent ; nam majorem eo-lcum partem servare potuissem l
218쪽
CAp. XVII. DE ANGINA 3. CCCCXIX.
, ut ido' A aginam putridam, quae symptomatice febri- symptoma- bUS putridis, & mali moris, & variolis, & mori ' billis malignis, aliisque eae anthematicis morbis interdum supervenit, supra: g. CCCCVIII.) commemora Vi . Haec autem , ut symptoma morbi principiis, vix aliam medicinor opem desiderat, quam quae morbo principi conveniens est. Multa tamen quae e X trinsecus, atque intrinsecus hactenus Proposuimus, in hac quoque usui esse poterant; sed praecipue ratio habenda morbi primarii, a quo bene curato, symptomatum etiam, atque adeo anginae inde pendentis maxima pars curationiS e X-
spectanda est. . CCCCXX.. ζζ ' Quod ad regimen attinet, hoc ne quo nimis ad
cum . calidum, neque nimis ad frigidum inclinare debet; alterum enim putredini faveret; alterum morbo ad cutim prodituro impedimento esset. Itaque media via insistere oportet, ut utrique scopo fiat satis. Aeris quoque renovatio quam maxime curanda est , ut putridi halitus, vaporesque dissipentur. Neque eris re- suffumigia praetermitti debent, quibus aeri, qui ΠρV0t '' inhalandus, ducendusque perpetuo est, vis medica' με' ta, atque anti septica impertiatur. Acetum super laminam ferream Candentem projectunt, Uaporem saluberrimum , & non ingratum suppeditat. Cam'phora item in acetum infusa, leni igne subdito, Cibus . in t alitus sensim resolvitur mirifice anti septicos . Iure tenui e pullis, & o Vorum recentissimis Vitel- cuiuiso vireS sustineantur. Serum quoque lactis vino-μ μ '' sum ad idem egregie confert . Nunquam Vζr quid
219쪽
ULCEROSA BENIGNA . quidquam sive cibi, sive potus, sive medicamen ii devoretur, quin os, ct fauces prius ablutae rite fuerint. Alias ichor ne roticus, putridusque cum iis consusus, & demissus oesophagum, Ventriculum, di penitiora loca contaminaret. ANGINA ULCEROSA BENIGNA.
Cavendum denique est, ne quodvis pustulae , y scrimen aut ulceris genus tonsillas , faucesque corripiens pro i' angraenofa statim , & maligna angina habeatur . malitiinmNascuntur ibi quandoque & pustulae, & ulcera, O u er ' q iso minime maligna sunt, quaeque non difficul- auum. ter remediis obtemperant, neque exitiosa facile eradunt; quod jam memoriae tradidit ARETAEUsipse. Ab his maligna differunt, quod lata, C a Ua, pinguia, sordida, alba cinerea, aut livida, nigra, atque altius, ct citius descendentia apparent. Hinc scire, & vere monet S W ETENI Us a , esse anginae speciem quamdam gangraeno se aflinem, sed benignam; palatum, uvulam, & tonsillas infestantem, saepius a se visam , quae facile depellitur , quamquam acriter partes illae doleant. Haec medi- eo clinico diligenter medicinam facienti rara non est. Praecedit febris non magna, interdum aCutior, dc ephemerae simi lis brevi evanescens. Tum
primum dolor fauces alicubi aggreditur. His inspe-6tis, macular, sive pustulae quaedam albae, sed exiguae Cernuntur, quarum limites circum rubent, &dolent acerbe; at neque crassae valde fiunt, neque loca circumposita magnopere tument. Si tamen ne
gligantur, dilatantur ipsae, proserpunt , & vicinas
partes rodunt, excavantque, neque faetori S EX Per
220쪽
CAp. XVII. DA ANGI MALI Ofes omnIno esse solent. Nec desulat e X empla su-nestiora, in quibus, ad tracheam, & pulmonem vis morbi penetravit pessimo eventu .
a) L. c. g. 8 I I. Cujusmodi suisse videtur anginae primum genus, quod Cl. GHISIUS epidemicum Cremonae vidit . Letri med.
.udat. frequens, di familiare est; quandoque eciam epide mice occurrit, verno praesertim tempoTe, humido, & calido coelo existente. Acris quaedam sub -' illis matel ia e sanguine extricata, aut e primis viis in eum immissa, aut a recrementis exspirationis pro . fecta cor, nervosque irritans febrilem primo in tum eqsuscitat; deinde vi febris ad fauces protruditur, ibique consistit, pustulas leviores, atque ut cuscula benigniora cum phlogo si em ciens. Sangui-1re per metastasim sic repurgato, nec amplius cor, arteriasque praeter naturam irritante, febris omnino decedit. In hac igitur quoniam acer humor mor bum facit, non temere, neque sine urgente dolo-
Curaἰio. re, & dissicultate deglutiendi sanguinem mitti licet. Tentari prius debet attemperantia ; revellet D ,-cia ; ecco protica ; fomenta; gargari sinata an Odyna, dc demulcentia, &copiosus aquae hordei potus. Si his nec dolor, Rec phlogosis, nec febris remittat, sanguis detrahendus quidem est, sed parca, ct cauta manu. Pustulis Vero, silve a phthis, ulculisve ea adhibenda propemodum sunt,quae supra A CCCCIV. is fedre. ) acchi a te exposita fuere. Sin vero haec dolorem eXasperent, quemadmodum primo attactu fert solet, poterit is leniri aqua hordei cum lacte