Institutionum medicinae practicae

51쪽

ΕΤ RIGORA . CVRΛTIO. 63 praecalida sit. Frigore enim nerveam sensibilitatem sopiri, sanguinisque fervorem temperari non negaverim. Verum ex frigore, & humiditatu saepe morbus ortum ducit. Quare haec prudentissimum, o ..dc consultissimum medicum desiderant, ne temere praedican- adhibeantur. Omnium vero prae tanti Isima hodie iμr pre icantur ex opio parata remedia , audacter, dcbregioribus intervallis administrata . Opio enim vero Tetanum cito sblutum vidit HOMIUS c), cum reliqua omnia irrita cessissent. Tetani quoque Curationem opto initam laudat Io. CHR. ANT. THR DEN: Us d). Opii vim adverius opisthotonum eX- tollit GUILEI Mos PARA. Is grano opii singulis horis primum, deinde altera quaque hora dato,ck balneis calidis morbum mitigavit: postea aucta dosi , & continuata sic, ut intra diem grana amplius viginti sumerentur, etiam de icit. Demum minuit paullatim ejus dosina. Interea tamen usus est etiam julapio ex aceto, dc camphora, aliisque id genus e . In tetano, dc trismo symptomatico, puta fracturae ossis femoris superveniente utilitatem laudant liquidi eκ perientia comprobavit etiam FRID.

moschi largiores doles, dc opportune iteratas commendat ILLE LMLys H: LARYtas g ) . Opillhotono in Carolina meridionali , aliisque regionibus

calidis familiari g. CCLV in not. ') ex frigo

re corporibus calentibus suscepto ut nocent remedia calida, acria, vesicantia, nec aliquid boni , animadvertente LEONELLO CHALMERCI b), is

praestant mitiora evacuantia , emetica, ac diaphore tia, omo

tica , sic contra balnea calida ; opium liberalius datum; dc in pler horicis sanguinis missio unice spem ite. '

faciunt. In balneo autem detinendOS .esse aegrosi uadet ipse, donec pulius mollior, dc plenior eva dat f

52쪽

4 CKIL VIII. DE NERV. DISTENT.. Collum, d)rsum, & pectus, dum in balnec

tiri' an jacent fricandum jubet. Opii repetendam do sim, fi Quit' i' quando prioris attio jam desiit, sicque continuan dam ejus praebitionem , daaec spasmus sub cartilagine ensiformi discrucians, aliaeque convulsiones su1e remittant. Nec omittit interim clylieres, suritus, lini menta , & aliquot diebus post solutum spasmum lene ecco proti una dare. Opisthotonum, &trismum, sive spasmum maκ illae inferioris, qui vulneratis aeri improvide e Ypositis superveniunt , σἰum eum cura Vit RICHARDUS H GKIUs i) medicus castrei Moicho. sis grano uno opii qualibet hora per nychtheme, rum exhil, t I, aut uncia dimidia moschi saccharore mixta, dc cum opii drachma sus acta, & julapio aliquJ exce. ta , chophe 'timque identidem data, ut tota compostri , intra horas quatuor & viginti ab cautio sumeretur. At, si quid judico , limitandae sunt optisi ea opi- laudes; neque ad tam largam do sim unquam ascen

dendum est, ni si mi dentissime explorata prius pri

marum dasium tDlerantia, atque actione, ne te merario aut . quod saepe vidimus, cum morbo

aegri vitia eX tinguatur. Profecto qui optum manu liberaliori pro inare non timet , felices tantum eventus Videntur Commemorare , funestos vero, &lethi feros casus silentio Draetereunt. BILFINGERUS, etsi optum ab aliis laudari videat, prudentissime tamen ejus usum non modo perstringit, verum etiam reprobat, eX eo quod nervos inde debilita

53쪽

' Cl. quoque IO. BAPT. MARZARIUS in puella te

tano rheumatico laborante, cujus observationem Supra ia- dicavi, pcmma effecti ex ipio notavit, & praescrtim Syn

g. CCLXXVII. .

Tetanum tam universalem, quam particularem, ac praesertim maxillae inferioris, ut sym Dioma symmo non modo vulneribus, quod paullo ante ex H I- matici. CRIO anim4dversum est, verum etiam amputat lo

nibus, frueturis complicatis, interdum vel simplicibus, Iuxationibusque supervenire, frequentissima chirurgorum observatio est. Id praesertim in India Orientali passim observari narratur. Plerumque quarto post amputationem die invadit hujusmodi malum, dc post quatuor, aut quinque die Occidit. Exemplum tamen adducit cl. Biss AI os hominis die decimo sexto sanati. Unicum auxilium ipsa contendit esse in cortice per uviano, praesertim in regionibus calidioribus, ubi gangraena facile subsequitur, daecocti forma largiter hausto, & membris amputatis per splenia ex eodem expressa assidue .auni bito a). Trismum vulneratis supervenientem curavit pluries cl. BIL Gog Rus b) epis pasticis, eis cantibus, incisionibus genarum, quibus deindei intundebat oleum therebinthinae, sectione venae ju-lguatas, arteriaeque temporalis, clysmatibus nu- frientibuS, ix volatilibus. Venae sectione vero ite rata tibi : ventriculi instaminationi succedit ,

54쪽

Teianum tolli, idem Biss ga os affirmat; quod sa-s ne vero simillimum est. Tetanum universalem sym- να hieo pathicum vidi ex vulsa ore in metatarso pedis , arrvolio quod sibi falce inflixerat rusticus quidam , justoci'tius coalito. Huie nrofuit in primis balneum aquae calidae , dc vulneris apertio, ac renovatio, ut pus aut ichorem Contentum effunderet b). Cl. Molg-ROI 's c) ad Tetani curationem proponit inuncti nes mercuriales. His DELA Rocilius Tetanum feliciter curatum narrat ). Nec dissimilem eventum eodem remedio eκ pertus est Bo ANI Us . .

b) Historiam vide in di medicis. practit. P. S.

g. CCLXXVIII.

'horrea S. Ad choream S. Visi, sive scelotyrbem SAUUά-GASII quod attinet, hanc , si SYDEN HAMIo fidem habemus, curat iterata sanguinis missio, & crebra interposita alvi ductio sa). Deinde in au X lium vocanda sunt antis pastica, & membris affectis cucurbitulae siccae admovendat, ac demum Z dhibenda, quae roborandi vi pollent, uti corte X pe

ruvianus, serrum, & balneum frigidum. 'i SADIUS quidem nunquam sibi arduum, ac dissicit Cfu i fle scribit choream S. Uiti penitus evellere crebris in frigidam corporis immersionibus, ct medicamentis ex chalybe paratis b). Puerum chorea S, Viti laborantem per amel minthica a GAUbi Iibe

55쪽

IT RIGORE. CURATIO CHOR. S. Vt TI. 4 Iiberatum e) legimus. Puellae decenni hoc morbo correptae electricitatem felicissimo exitu applicuit MAX. IAC. DR MAN d). Electricitatem quoquCadhibebat ALLIEΤos gallus, sed praeterea diluentia,

aperientia, anti febrilia, roborantia , aeris mutistio nem, bona alimenta, dc prae ceteris corpori S UXercitationem e). Aliquam etiam utilitatem percepit ex cortice Peruviano, exercitio, & congrua victus ratione mulier utero gerens, quae in choream S.

Viti inciderat f. Cl. BIss ATDs utilis linum praedicat electitari mn, dummodo diu assumatur, quod i d.' habet florum sulphuris sesqui unciam , pulveri S radicis pceoniae, dc valerianae sylvestris singularum

tres drachmas , cinnabaris antimonii drachmas duas, moic hi , castorei, singulorum strupulum , syrupi simplicis ex saccharo q. s. ut f electuarium. Decrescente nio rho laudat usum tincturae corticis peruviani, dc balnea ex aqua marina, cujus utilitatem sae 'e se esse expertum narrat, dum a balneis aquae . fiuviatilis detrimentum potius vidit. In contuma

ciori malo etiam vesicans posteriori cervici, & de mum ossi sacro impositum profui fle narrat; sicuti etiam frictionem repetitam colli dc totius spinae spiritus vini ope administratam . Contra sanguinis missiones, dc cathar sim nocuisse assirmat, secus ac SYDFNHAMI Us observavit g) . Quinque historiis P. S. AD TERS ostendere nititur vim antis pasticam assae forti das liberaliori manu ad ibitae non viij mri- modo in chorea S. Viti, verum etiam in aliis dato dς morbis convulsivis gravissimis , dc complicatis cum paralysi, epilepsia, & mania. Solvit ipse drachmas tres asiae foetidae in unciis sex aquae fontis, dc saporis gratia adsit unicam syrupi violarum . F. x hac miscella cochlear unum , vel duo singulis mediis horis ad aliquot dies sumendum praecipit, sensim-quc

56쪽

que minuendam praebitionis frequentiam, statim ac morbus mitescere videtur b). MAHONIUS an iis pastica pariter, & corticem per uvianum e X per 1- mentis comprobavit, ut praestantissima ad curandam hujusmodi affectionem, saepe contumacem i). Nuper confirmatam, & numeris omnibus ablom tum choream S. Viti in puella duodecim annorum, quae ante aliquot annos eodem morbo diu laboraverat, solo florum 2 inci ulu tuto, cito, & jucui lde curavi.

ρ. CCLXXIX. supra . CCLXXVII. notandum est, electri

itatem convulsivar affectioni, quam Choream S. Vii vocant, remedio fuisse. Sed 1 cire licet, hanc

nsam , & praecipue electricum , ut loquuntur, ictum

uandoque convulsivorum motuum caussam esse.

Ios ex illa caussa genitos, & continenter incre-zentes, moicho ad drachmam semis quarta quavis ora primum, deinde bis in die tantum boli fortana dato sedavit cl. OVVENI Us M . Spaymus em psesodes, sive cram pus, quamquam utpiurinum cito evanescere soleat, & vix melci opem roscat, tamen interdum adeo molellus eli, oeptae- ertim mulieribus utero gerentibus, ut aliquod au-

57쪽

vulsae leni fricatione, aut illi tu spiritiis heccaruna juniperi, theriacalis, aut aquae reginae Hungari Eufugatur. Iuvat etiam a frigore arcere, & panno Ianeo calido contegere . Si hare non uisciant, dispicere Oportet, num plet hora in suspicionem Ueniat i Si haec utique sit , sanguis millione cito

curatur. Interdum vero a lympha acri, & tenacimus culos quosdam , eorumque involucra infestanteeXcitatur, qui non raro Vidimus. Tunc balnea, sementa, & decocta liguorum , quae attenuant , expirationem, iudoremque cient, morbum Paullantina depellunt.

CCLXXX.

Tandem de peculiaribus epilens se ipsius curat Io- Cura est nibus aliquid dicere oportet . Si ejus accessio se 1 uis indicHS initare prodat, ut quand γque fieri solet; eam praevertendam jubent Auctores opto cum antis pasticis copulato, exempli caussa laudant ne penthis quercetani grano, & pari cam' i OrίC pondere in bolum conserva aliqua, vel extracto idoneo compactis . Quod si ab aliqua remotiore partea i caput morbus ascensurus praenoscatur, in)e taligatura forti, frictionibus lue dolorificis eum inhi-lberi decet. Loco etiam peculiari, a quo inchoa-I Te morbus, & progredi videtur, cucurbitula sacri luis 'scata, hirudines, aut ferrum candens im 'oni pol test non sine probabili interioris caussae destructio me. Quaedam mulier annos circiter triginta & octo in ta jam a duodecim annis laborabat epilepsia, se in mense redeunte. Sed tandem accessiones Tom. VI. D ita

58쪽

N CAP. VIII. DE NERV. DIsTANT:

ἴta increbuerunt, ut quater, aut quinquies quais bet die reverterentur, singulaeque horam, aut ses' qui horam perdurarent. Tentata fuerant omnia evacuationum genera, itemque plurima antlepi leptica, dc cephalica, aliaque non pauca, sed frustra. Pa-TOXysmi nunquam non exordiebantur a crure cirCainferiorem partem musculorum , quos gemino SVO cant , dc statim capite occupato mulier prolabebam tur. Circa os tunc spuma cernebatur; labia, collum, atque artus miris convellebantur contorsioni bus. Muliere, dum a THOMA SEORro invisebatur, ParOXysmo correpta, & in terram proli rata, ipse in crus affectum inquirit, nec quidquam. iueo tum OriS., aut ruboris, aut duritiei, aut laxitatis reperit, quo a fano Histeret. Attamen caussam eo in loco, unde morbus semper inchoabat, 1 ut picatus, illico scalnello ad duos digitos transveri OS eodem adacto offendit in corpusculum quoddam durum, quod a nati sculis leniter sejunctum volsella

demum e X traXit. Erat autem quid durum, ac cartilagineum sive ganglium ipsi majoris magnitudinem aequanS, dc nervo cuidam, quem reicinderci' debuit, ut eximi posset, desuper innixum EXtem- lplo ad se rediit mulier, dc exclamavit,. se optime habere. Citissime vires mentis , dc corporis acqui' objὸ υα- nuit , nec ab eo tempore unquam epilepsiam a tio . palia est. Chronicam, & habitualem pariter epilepsiam sympaticam, quae a pollice pedis initium 1 umebat, curavit PIENRIC. NICO L. HERBERTUS ligatura fustra genu, Mi vultque in pedis pollice de

6 CCLXXX L

59쪽

s. CCLXXXI

Cum vero jam epilepsia hominem invasit, quam u

primum omni ope nitendum eli, ut ab ea mini psiae peremum, quoad fieri potest, incommodi, nihilque m. damni ex violenta corporis jactatione capiat segeta

Itaque is in lecto, & loco potius lucido, & capite eleVato componatur. In os vi diducitum corii frustum, vel linteum duplicatum, vel pannus indatur; ne lingua dentibus abicindatur . Optimum quoque est membra convulsa leniter extendere , Oleo inungere, ac perfricare, blande collum, gut tur, caput, aliasque partes manu calida lenire , hypochondriis, ventrisque vesicam aqua calida se-ini plenam , aut somenta emollientia admovere , qui bus non solum spasmi citius sedantur , verum etiam respiratio ipsa facilior redditur. HIPPOCRATUS , referente S METENIO, Vinum, cui semina hyo sciami infusa essent, oleo adjiciebat, eoque lini mento, uti stuporem 1Hducente, membra convulsa inungi curabat. Quod si paroxystratis diutius traha tur, aegerque alto fere sopore Obruptus videatur, ut a poplexi se metus immineat ad validiora licet auxilia confugere, ligaturas videlicet dolorificas artuum, cucurbitulas siccas, odoramenta ex oleo succini, spiritu cornu cervi, salis ammoniaci, tin cfuram castorei, aut amas foetidae naribus admo Vendam, enemata, atque alia ad excitandum idonea. Sed omnibus fere praestat sanguinis misso in pri mis eX Jugulari vena, arteria temporali , dummodo neque ab inanitate, neque a virium defectu morbus pendeat. Sub longiori enim musculari uiri partium contractione et si clonica, & alterna, fCri non potest , quia sanguis copiosius ad cerebruis D a pro

60쪽

Remedia Chirurgica

1 CAP. VIII. DE NERV. P.STENT. .

propellatur, ejus vero reditus ad cor plurimum retardetur, sic ut a vasis sinu busque meningumue urgentibus cerebrum undique opprimatur. Quo in cassia nemo non videt, quantae utilitatis sit futura vasorum depletio, dc cerebri per phleboto ratam exoneratio. Pluries utilissime ea usus sum in protractis paroxysmis, praesertim ubi plet ho-Ta, tam Vera, quam spuria, aut aliqua sangui nis consueta evac Hatio cohibita, aut podagrae, arthriticaeque materiae methastasis , aut graVe , dc subitum animi pathema originem morbo denderat

g. CCLXXXII.

Extra paroxysmum caussa indaganda est, quae mombum fecit, & pro ejus ratione omnis curatio in s ituenda , non secus, ac supra in universum de

morbis convulsi vis g. CCLXI. CCLXXII.

curandis praecepimus. Primum chirurgica praesidia nobis se sistunt Ex his sanguinis missio opportuna videtur, ubi plet hora, ubi bonus habitus, ubi a tas flarida , ubi menstrua , haemorrhoideS, aut hae-m rhagiae narium supresse occurrunt. Repeti quo que potest ad prophylaXim circa aequinoctia, interdum etiam circa solstitia in magis plethoricis. Si hemorrhoidibus obnoxii fuerint aegri, hyrudines etiam ano applicari convenit, ut iterum natura ad conluetas evacuationes revocetur. Id etiam hypo chondriacis, atque hystericis utilissimum est, in quibus saepenumero epilepsia ex viscerum infimi ventris congestionibus oriri consuevit. Si morbus ex menstruorum cessatione su porWenerit, & periodice quasi quovis mense recurrat, Corum vi CCS

supplet parva sanguinis missio singulis mensibus