Horatii logica ad usum studiosae juventutis in quaestiones & responsiones compendiosè distributa, à J. P. de Crosa ..

331쪽

COMPENDIUM. 337

modum exiguus fructus, inde ad Isctores nostros rednsset. Q. Quae, ut convenientissima il la ratio sit disponendarum cogitatim Requisita num, in genere requiris 8R. Tria, ut brevis, ut tuta, ut plena sit.

Q. His tribus perfici methodum 3 quomodo probas pR. Quia nihil est quod insuper de- Omnia.

sideret, qui intra breve tempus, absque ullo errore admixto, plenam ob

jecti, in quod inquirit, cognitionem assequi potest. Qi. Sed tria illa vix sinul state posse videntur, non parum enim tempo- Sunt λris requiritur , & ad errorum amba- mul imges evitandas : & ad veritatem omia tendennem ab ignorantiae recessibus edu- cendam ZR. . Sic trium requisitorum singulis attendendum est ; ut reliqua duo non negligantur, id est, ad certitudinem, V. G. y plenitudinem , per viarum, quae huc dirigunt, eam contendendum est , quae brevissime eo ducere potest, ct reciproce ea brevitas

332쪽

gos LOGICAE

. sequenda, quae de certitudinem plenitudine nihil delibet. 9 e. in Brevitatem quomodo assequeris sprevitati R. Eorum quae moras asserunt opposita. declinatione.

6- Quaenam ea sunt Duplici' R Tardamur, vel causis internis,hibliti: Facultatum videlicet infirmitatibus,

i vel editernis , quae sunt , vel rerum multitudo , vel rerum confusio, vel rerum Obscuritas. Ne multitudine obruti moras nimias nectamus, quae cautio est ad

hibenda

Rutiliu- R. Ea omnia quae ad rem, cuIc dinis ca- gnoscendae incumbimus, non faciunt, stigatio. sedulo amovenda, quod obtinebimus statum Quaestionis nitide ponent s. o i O. Quid vero faciendum ne com

Obscurus fio. Sectantem lenia nervi Deficiunt animique. Professus grandia, tur serpit humi tutus nimium uigidusque procellae.

333쪽

susione turbati tempus diu frustraque Consumamus ZR. Quia confusio ex multitudine rerum diversarum in unam conjunctarum oriri solet, est objectum multiplex in partes distribuendum, singularitar & separatim examinandas. Q. Qui fiet ut nequidem obscuriatate detineamur rR. Ab iis incipiendo quae lucidaper, se sunt, & h simplicioribus grad tim ad composita progrediendo. Quae procedendi rationes nos ab errore tutos praestabunt 8

R. Ideae seorsim, post Judicia, im

de Ratiocinia, ordine excutiantur. Ide, quod attinet , quaerendum Primo, an sint ex earum genere quae nobis datae fuerunt ut essent rerum representamina. Secundo, ad classes sunt revocandae suas, ut de singulis ex classis suae monitis decidatur. In Judiciis diligenter spectandum, quae motiva in assensum flectant, an evidentia victi, an affectibus inclinati acquiescamus. In Driociniis praesertim cavendum ne vocabulis decipiamut , adeoque Prima sunt seponenda familiaria, a clare

confusi nis rellia tutio.

Obscuriis talis dis.

clinat cautione triplici.

Id earum inspectio

Ratioci niorum resolutiori

334쪽

clare cognitis. Secundo, Definitio 1 co definiti collocanda. Tertio, Duligenter imprimis inspiciendum, num quo sensu superius aliqua Conclusio demonstrata est, eodem deinceps i variato in Principium assumatur.

in Quae Μethodus ad plenam ducit cognitionem 'R. Quae per divisiones procedit& subdivisiones, quae medium non admittant, adeoque contradictorias. Per illas Primo, a Vaga Idea ad Determinatissimas est descendendum. Secundo , ex quibus ad vagas gradatim ascendendum. Tertio , diligenter in singulis ascensus & descen sus gradibus attendatur; nam aliquod membrum medium praetermissum sit non animadversum. Quarto , Ordine Divisionum inventarum Capita scribantur.

4. Aliquid aliud habes quo tanto magis perficiatur, tria requirens

ad sui absolutionem, optima Met indus Z R. Alii consulendi & seposito pra

judicio audiendi, nam cum Veritas sit unica, ct multae errandi viae pateant s

335쪽

reant, vix in eandem prorsus inducent

duo qui seorsim meditati fuerint. a

Ridentur mala qui componunt carmina:

verum

Gaudent scribentes, & se venerantur, &ultros Si taceas, laudant ; quicquid scripsere beati. At qui legitimum cupiet fecisse poema; cum tabulis animum censoris sumet honesti: Audebit quaecumque parum splendoris h hebunt Et sine pondere erunt , & honore indigna ferentur, Verba movere loco ; quamvis invita recedant , Et versentur adhuc intra penetralia Vestae. Vehemens & liquidus , puroque smillia

mus amni,

Fundet , opes Latiumque hestit divite lingua Luxurantia compescet: nimis aspera sano Levabit cultu: virtute carentia tollet: Ludentis speciem dabit, & torquebitui ;ut qui Nunc Satyrum, nunc agrestem Cyclopa

movetur:

praetulerim scriptor delirus inersque via deri, Dum

336쪽

Dum mea delectent mala me, vel denique fallant ram Sapere & ringi. Fuit haud igno bilia Argis, Qui se credebat mitos audire Fragoedos. In vacuo laetus sessor plausorque theatro; Hic ubi cognatorum opibus , curisque refectus , Expulit elleboro morbum, hilemque me

Et redit ad sese. pol me occidistis . amici, Non servastis , ait , cui sic extorta v luptas , Et demptus per vim mentis gratissimus

error,

Nimirum sapere est abjectis utile nugis, Edi tempestivum pueris concedere ludum; Ac non verba sequi fidibus modulanda Latinis Sed verae numeiosque modosque edisc

re vitae. uo circa mecum loquor haec , tacitus. que recordor :Si tibi nulla stim finiret copia lymphae Narrares medicis : quod quanto plura parasti Tanto plura cupis, nulli ne faterier a des

------- - Audieras cui

Rem Di donarent, illi decedere pravam Stultitiam, & cum sis nihilo sapientior, ex quo Plenior es, tamen uteris monitoribus tia

337쪽

COMPENDIUM. 313

Non es avarus abi: Quid Τ caetera jam simul isto cum vitio fugere 2 caret tibi pectus inani Ambitione ' caret mortis formidine & ira Senior & melior fis accedente senem Quid te exempta juvat spinis de plurubus una Vivere si recte nescis, discede peritis. Η O R. E R. L. r. v. 6. iu fueVive, vale, si quid novisti rectius istis. Candidus imperti ; si non , his utere

mecum.

HOR. de AEt. P. N. 87. cur ego, si nequeo , ignoroque, Poeta Salutor cur nescire prudena prave , quam dic re malo Nee virtute foret clarisve potentius arismis , Quam lingua Latium; si non offenderet

unum

Quemque poetarum Iimae labor & morae Vos o Pompilius sanguis , carmen reprehendite, quod non Multa dies , S multa litura coercuti ,

atque Perfectum decies non castigavit adumguem. Ingenium misera quia fortunatius arte Credit, & excludit sanos Helicone poetas Democritus, bona pars non unqueS PO.

nere curat,

Non barbam : secreta petit loca, balnea

338쪽

334 LOGICAE

Nanciscetur enim pretium nomenque poetae si tribus Anticyris caput infasiabile, numquam Tonsori Licino commiserit. Ο ego MN

. . Vus ,

Qui purgor bilem sub verni temporis horam lNon alius faceret meliora poemata: v

Nil tanti est. Ergo fungar vice cotis ,

acutum

Reddere quae serrum valet, exsors ipsa secandi. Munus & officium, nil scribens ipse, Miscebo :unde parentur opes : qui alat, forme que poetam: Quid deceat, quo virtus qub serat error. Scribendi recte , sapere est & principium, di fons. Rem tibi Socraticae poterunt ostendere chartae; Verbaque provisam rem non invita se.

quentur.

Qui didicit patriae quid debeat, & quid

amicis ;Quo sit amore parens , quo frater man is dus, ct hospes; uod sit conscripti , quod judicis of cium ; quae Partes in bellum missi ducis , ille profecto Reddere personae sit convenientia Cuti

339쪽

Respicere exemplar vitae morumque tuisbebo. Doctum imitatorem , & veras tunc d

Interdum speciosa loc is, morataque recto Fabula, nullius veneris, sine pondere ,& arte Valdius oblectas populum , meliusque

moratur, Quam versus inopes rerum , nugaeque canorae.

Non satis est dixisse, ego mira poemata pango. Nunquam te fallant animi sub vulpe la

tentes.

Quinctilio si quid recitares ἔ Corrige , sodes, Hoc, Mehat, & hoc I melius te posse negares Bis terque expertum frustra: delere ju hebat, Et male tornatos incudi reddere versus. Si defendere delictum , quam Vertere , malles, Nullum ultra verbum , aut Operam i sumere inanem in line rivali reque & tua solus am

Vir bonus & prudens versus reprehendet inertes; culpabit duros ; incomptis allinet atrum Transverso calamo signum : ambitiosa reiscidet amenta: parum claris lucem dare

. coget:

340쪽

Quod fit mum inducunt ebs. ' , Cum ita natura com-- paratum sit ut homines se se maxime Φιλαμ ament, adeoque se se suasque senten τίαν. tras , aliis aliorumque sententiis pra ponere sit ipsis suavissimum, quae maxime placent vix adduci possunt ut

impugnata non aegre serant.1M Secundo, Habitus ab ineunte aet Et contra- te contractus, monitorum aegre fectus habi- rendorum; quia primae aetatis cupia . ditatibus monitorum pleraque Omnia adversabantur. Qui monitis adiaversus

Arguet ambigue dietiam: mutanda M.tabit: Det Aristarchus ; nec dicet , cur ego amicum offendam in nugis ' hae nugae seria ducent In mala derisum semel , exceptumque sinistre Vesanum tetigisse timent , fugiuntque Ρcetam Qui Dpiunt: agitant pueri , incautique

sequuntur. Indoctum doestumque fugat recieator . m

Quem vero arripuit , tenet , occiditque legendo Non missucra cutem, nisi plena cruoris, hirudo.