장음표시 사용
311쪽
attributum a subjecto , si excludatur ab eo quod intra se subjectum continet vel a subjecto continetur , sic V. C. si posueris.
Eruditio non salvat. Eruditio es ornamentum, licet co cludere negando. Ergo quoddam ornamentum non sativat , Tertia Tertia regula prohibet significati Tegula. nem terminorum mutare, nam quas ideas inter se consere Conclusio, ea Ldem praecise , non alias debent cum medio conserte Praemissae nec in s cunda licet medium componere cum
subjecto, diversum ab eo quod in pri
ma cum attributo comparatum fuit,
in id quippe Syllogismus institutus est,
ut qualiter se habeant inter se conclusonis termini, cernatur ex utriuique relatione cum eadem idea.
Si quis dicat, Aliqui Gristiani sunt pauperes A qui divites sons Cisiniani Ma e concludit, ergo aliqui diυitti sunt pauperes quia non iidem Christiani Iesignatatur in majore &
312쪽
Q. Syllogismi contra ejulmodi r gulas peccantes quo nomine veniunt' R. Sophismata dicuntur, nomine ducto a sapientia, quia veri, i. e. sempientis ratiocinii formam teXturamque imitantur, praemissis, nempe comstant & conclusione praemissa rursus exterminis tribus coalescunt majore, mi nore & medio, inde Sohismatis nomen productum est, ad id omne designaniadum quo in errorem flectimur.
Q. Quibusnam ri tionibus inducti hanc Ratiocinandi singularem Methodum Philosophi celebres excogitarunt& adoptarunt.
R. Antiquioribus saeculis vivebant Sophistae qui omnes ingenii vires impendebant , ut in ratiocinando in aercitatos turbarent A circumventirent, praecepta contra eorum argutias excogitare neceta fuit, quorum ope fallaces a veris argumentationes prompte discriminarentur, disputationumque ambages rescinderentur ; Arsque illa unice tendit eo ut duo termini conjuncti inter se agnoscantur, prout fuerint conjuncti cum tertio. Regulae autem Universales, num paucae, quandoquidem solvendis qui Sophis.
313쪽
quibusvis Sophismatibus sussiciant ,
particulares iis adjicere necessarium minime videtur, sicuti nec formarum quatuor syllogisticarum, minus nR-turales quae sunt numero tres, in primana transformare, quod conversionem Vocant syllogismorum, nam qui perfrictae seontis admittere recusaret conclusionem ex arte deductam in figura quadam, eam, pari audacia respueret, sub alia forma propositam. Equidem facile evenit ut opponens Respondentem impediat per Syllogicmos verborum numero & complexi ne intricato , quorum si terminos in simpliciores mutet ; facilem & promptam solutionem inveniet. Licet a tem dissicultatibus quae compositae' . sunt, expediendis, per partes Ordine& gradatim procedere.
Regula Quid tibi videtur de ista Reru-exRmin la, quam, ut selam necessariam fusi VI cientemque proponunt. Nempς .Quaecunque sit forma syllogistica, ea recte concludit; si praemissarum altera quidem conclusionem contineat, altera eam revera contineri manifestum faciat.
R. Fateor procedere Conclusionem talis
314쪽
talis Syllogismi, adeoque me in vim ejus inquirentem , ope hujus regulae sussicienter dirigi atque juvari. UNrum ubi duo disputant , opponens quidem sustinebit illa duo necessaria requisita ad legitimum Syllogismum,
in suo contineri, nec eorum ullum
ipsi deesse. Id contra negabit Respondens, dicetque, nihil a se tale vitideri ; Cujus negationis, ne videatur
mere perVicax, rationes sentiet a se allegandas, quas ex terminorum alia qua aequivoeatione merito repetet, si
Syllogismus contra requisita Artis Syllogisticae peccet. Dissilio risu cum mihi proponosyllogismum & aptas illi facies, ta quam pictor assigno. Haec disput, mus attractis superciliis, fronte rugosa. Non possum hoc loco non dic re illud Caecilianum O tristes ineptiaestidiculae sunt. His locum dederunt Graeci homunes, Contentionis cupidiores quam V
ritatis, ut observat Cicero de Oratore. Qui Acad. Quaest. 4. haec scribit. Perspicuitas magnam habet vim , ut ipsa per sese ea, quae sivi, nobis, itaui fint , indicet. Sed tameu ut manea
315쪽
Conjumetorum definitio&species.
29o L O G I C AEmis firmius V consolius in perspicuis,
majore quadam opus es υel arte, vel diligentia, ne ab iis, qua clara sunt i
fa per sese , quasi praesidiis quibusdamo' captionibus depellamur. CAPUT SΕΡΤΙΜ UM. De Syllogismis compositis. 4. Ompositi Syllogismi quo-
modo dividuntur R. In Conjunctos & Disjunctos, Quos vocas Conjunctos pR. Quorum major talis est, ut duarum quibus constat partium una affirmata alterius affirmatio eliciatur, vel una negata alterius negatio ins
R. Quorum major continet plures propositiones, ex quibus vel una affirmata caeterarum exclusio eliciatur, vel omnibus sublatis praeter unucam , affirmatio istius inferatur. 4 Unde fit ut conclusionem alia quam probaturo, Coujunctivus qui &Conditionalis dicitur, merui promptus
316쪽
COMPENDIUM. 29 Ioccurrat, iaciliusque texatur, quam Simplex quem Cathegoricum Vocare amabant 8 R. Mens quae, intra se ratiocinans, utruinque simul terminum Quaestionis contulit cum medio, sua quoque est maxusponte fertur, ut quae simul cogit, me unitione junxit, eadem pariter conjunia versalis. sta, atque unica propositione contemta efferat.
Q, Qui fit igitur ut istis Cathego. s.
ricos praeponere soleant rR. Quia Conclusio id ipsum continere debet, quod proxime negatum fuit, adeoque si negetur propositio nibus Conditionalis, conditionalem quoque Scholastia sequentis Syllogismi, conclusionem cis com exurgere necesse est, quod ambaei msedi bus plenum videtur, prolixiores con stituit propositiones, quae quam brevissime fieri potest, enunciari debent,
ut commode repetantur, nec a respo dente mutentur.
in Νunquamne igitur istis locus . 6.
R. Imo, ubi scilicet tota contro- uand. versia in minore includitur. Talis est V. C. iste Syllogismus. Si Geometria Physicae sit funda-N a me
317쪽
292 L. O G I C AEnaentum, levissimi erunt ejus in physica profectus, qui Geometriae cornutionem neglexerit.
Atqui Geometria Physicae suta,
Ergo, Sc. ui Regulas exprome , quibus genuini Conditionales a Sophisticis diceriminentur ZRegula- R. Regularum quas quaeris aliae rum du- docent quid liceat, aliae quid non li-
ψ D obus in majore positis Proposi-plieem tionibus atque conjunctis, ex admis- utrumque sa primae veritate , secundae quoquemmple- admittendam esse Veritatem inferre Hixη sp lieet , vicissim ex rejecta secunda primam esse rejiciendam concludere poteris.: Sed falsi posset argui prior, posterioris veritate illaesa manente , concedique vicissim posset posterior , nec tamen inde priorem concludere necesse foret. 8. Cuperem ut Regulam exemisseis familiarem redderes ZEumsib R. Sit ergo posita ista propositio, s fuerit feliciter negotiatus, Δυα es . pergere licet admittendo, atqui fel otes negotiatin is, Ergo
318쪽
. Ergo es dives. Vel rejiciendo , atqui non est dia
Ergo non est feliciter negotiatus. Sed nec licet assumere, arque diaves es. Ergo feliciter mercaturam e mcuit.
Nec rejicere, atqui non felix fuis
Ergo non es dives. Quae observanda disjunctive ratiocinanti sive Disjunctos Syllogismos usurpanti pR. Isiorum Syllogismorum vis unice pendet, I. Ex persi a partium
enumeratione, nisi enim omnes enun-eientur casus, qui verus est is soriac fis omittetur. a. Ex oppositione e rum , alias si nolo adversae sint, expositione unius male caeter via r motio inferetur
319쪽
Da Syllo senis irregulatribuτ.4 Uot & quibus de causis fit ut Syllogismi Irregulares
extent sR. Irregulares sunt vel ob DUM IIum , vel ob Redundantiam , vel ob Transpositionem. in Syllogismi Deficientes quomodo Voeantur ρR. Enthymemata, quod ex tribus,
quibus Syllogismus cbmponi debet prop0sitionibus, quae praetermissa est mente εν Θυ ι ω suppleatur, deest porro subintelligiturque vel Major vel Minor, vel ipsa Conclusio, ubi scialicet ex perceptis Propositicine & AD sumptione satis sua sponte fluit. Q. Istius quamvis Irregularis, qui casus sunt ubi usis est commodus 8R. Ubi propositio subintellecta extra omne dubium posita est, nam ubi negari posse praevidetur, enuntianda est, ut sit conclusio, sequentis syllo-
320쪽
COMPENDIUM. 29 Syllogismi, illa propositio quae neg
Redundantes suntne omnes hujus generis R. Quinque enumerantur. 'Leherema, Prose Logismis, Dilemma, Imductio, Sorites.
R. Syllogisnaum in quo, alteri Vel Epichereis utrique , Praemissurum sua adjungi- matis detur probatio, ne animus longa expe finitio & 3ctatione languescat, sed ex iis quae xδxkψ dubia videri possimi citissime emer
4 Epicherematis exemplum au- 6. dire vellem 'R. Elegantius non proferam eo EXeminquod ab ipso Cicerone de Inventio- Plum' ne libro primo ponitur. Omnes Leges, Judices, ad commodum Reipublica referri oportet , fg ex utilitate communi non ex scriptione , qua in litteris es, interpretari: Menim virtute θ' sapientia no i M. res fuerunt, ut in legibus sciribota nihilsbi aliud nisi salutem atque Reipublica utilitatem proponerent ἡ Neque
enim ipse quod obesset scribere volebant, e si scripsissent, cum esset miHrectum , Ν 4 repu-