장음표시 사용
541쪽
Alia est ratio corteorum stipulandi, vel credendi; alia correorum promittendi, vel debendi. Ibi enim obligatio dandi ratam alteri in eo, qui accepit solus', quod debebatut omnibus conjunctim , non descendit ex eorum.voluntate, quemadmodum in his restituendi ratam ei, qui solus dederit, prouti ex demonstratione superiori elucet j. 687. . Io 6. A ex - Siplares correi promittendi cons ruantur, unus pure, alius iarbas rebus diem abus sub conditione quacunque ob ari potest. Promisso promittenri nem non m o fieri posse pure, verum etiam in diem vel sub unus pure, conditione quacunque, per se patet & ex anterioribus abunalius in a t- de manifestum est. Neque quicquam obstat, quo minus, siem vel sab plures eandem rem in solidum promittant, alius pure, alius condisione in diem, alius sub conditione quacunque promittat : id quod a uere denuo per se patet. Enimvero ubi unus eandem rem tibi pure, post. alius in diem, latius sub conditione quacunque promittit in stlidum, singuli adhuc eandem rem in solidum promittunt. Quamobrem si unus pure, alius in diem, alius sub conditio- .ue quacunque eandem rem promittat, cum corrci promita . tendi per hoc constituantus, quod singuli eandem rem in solidisn promittant s. 69a0, erunt qui ita promittunt Omnino. correi promittendiis ..... Α promissoris voluntate unice pendet, utrum pure, ara . . . . i. in diem.Vel sub conditione quacunque tibi promittere voluerit . . .. QuamVis adeo Promissari magis consultum foret, si corret . . promittendi singuli pure promitterent, prouit ex proposti ne sequente apparet, & ex supra demonstratis haud disseislter colligitus; cum tamen ipsi acquiescendum sit in volunt . te promittentium' ,. nec ultra eandem quenqtiam 'corum sibi
obligare possit n.'38 a. ,ἐo contentus esse debet jure, quoa ex tali promissione consequi potest.
542쪽
Si unus correorum stare, abus in diem, vel Ab quam8 Reyus Womifωηditione Homi erit; ab eo qui promisia n diem, mi exigi potest , H, iis ab i- antequam dies venerit, nec ab eo, qui sub quacunque conditione pro pusmodi
misit, antequam conditio titeris, ab eo tamen, qui pure promi' correis ac-
sis, salim quod promissum est omne exigi potest. Quoniam quisitum. quod in diem proinittitiv cxigi hon potest, nisi die lito praerellapso sol. , adeoque exigi nequit, antequam dies Venerit I a correo promittendi, qui nonnisi in diem promisit, nil exigi potest , antequam dies venerit. Similiter quia quod sub conditione quacunque promittitur , cum non ante constet num valida sit promissio, quam certum sit conditi nem evare - 467. , nec promis orante proinissionem adim- . plere teneatur . 468. , non ante exigi potcst , quam cer tum sit, conditionem extare ς a correo promittendi nil exigi potest, antequam conditio extiterit, vel cam extare ce tum sit. Enimvero quoniam obligatio unius correi non de- pendet ab ea alterius 8 si . Ontol. , utpote cum unusquis que propria sita voluntate sese alteri obligaverit eodem prolasus modo, ac si ab aliis eadem res non fuisset promissa; quod ea ab uno exigi non possit, antequam dies aliqua Venerit, ab alio autem non Possit exigi, antequam conditio Mliqua extiterit, hoc minime obstat.suo minus, qui pure pro milit, teneatur ex promissione sua, adeoque ad eam adimplendam compelli possit. antequam dies, in quem promisit alius, venerit, vel conditio, sub qua promisit alius, exi, - terisi praesertim cum in arbitrio promissarii, cui singuli in solidum tenentur I. 69a. , positum sit, a quonam id, quod promissum est, exigere velit . 6930. Quamobrcm ab eo, qui pure promisit, statim quod promissum est omne exigere potest, etiamsi dies, in quem promisit alius, nc um
543쪽
venerit, vel conditio, sub qua alius promisit, nondum
Si plures suerint ebriel debendi, tot sunt diversae obliga- . tiones quot sunt correi, cum singuli tibi teneantur in solidum ex propria promissione s. 692. , ad nihil vero ex eo, quod alius vel alii eandem rem in Alidum tibi promiserint.
Tenetur quilibet correorum eodem prorsus modo, ac si alius praeterea eandem tibi in solidum non promisisset. Quatenus vero obligationes istae nonnisi unam eandemque rem contionent, qJae nonnisi semel peti potest, respectu promissarii non habentur nisi pro una. Vides adeo obligationem correorum promittendi alio respectu esse unam, respectu nimirum pro- missarii; alio autem esse multiplicem, respectu nimirum ipsorummet correorum. Unde porro patet, quandonam de Obligatione correorium ratiocinandum sit tanquam de una eademque, quandonam vero tanquam de pluribus diversis. Simi-
liter jus promissarii id, quod debetur . exigendi spectatur
tanquam unum respectu ejus, quod debetur, quippe quod nonnisi semel accipi potest, idem vero etiam spectatur tamquam multiplex respectu correorum debendi. Unde denuo liquet, quandonam de eodem ratiocinandum sit tanquam de eodem, quandonam tanquam de multiplici. Atque haec sunt priccipia analytica ad id, quod ex obligatione correorum &jure eius, qui eos sibi obligatos haber, consequitur, investi- gandum utilia. Eri et an nonnulli, qui inutilem existimatuti sunt promissionem ejus in diem, vel sub conditione, quod ab eo, qui jure promisit, statim exigi potest, etiam an tinuam dies iste venerit, ii conditio non extiterit. Enim- vero cum fieri possit, ut qui correorum pure promisit, solvendo non sit, aut totum debitum solvere 'on possit; . non inutila est, si alius adhue vel in diem, vel sub conditione: tibi adhuς obligetur. Similiter si ab illo disseilius fuerit exactio, id
quod non una de causa accidere potest, praestat alium adhuc
fibi obligarum habere vel in diem, vel sub conditione. Quo Diqitigod by Cooste
544쪽
De modo sest alteri obligandi. ' 49s
iliam neminem sore arbitror, qui monitus hanc utilitatem non perspiciat, non opus est, ut de ea apertius dicatur.
I. To8. Si unus tibi rem quan am iramitiis, ου alius nonnisi paserem ejus, sise siub ea conditione, si qui rotam fremisit, promissionem non adimpleveris, etes tuam non adimpleverit , sive simplis iter seu pure, ita tamen ut quoad hanc pretem in solidum reneri vetit;
duae sunt stiversaepromissiones, v a promissore partis pars exigi ne quit in casu priori, nisi excusso promissore totius ; in se autem to seriori pars a te exigi potest, promissore totius nondam excusso. Et- cnim sit unus tibi rem quandam promittit, & alius nonnisi partem eji'dem, promissio partis dc promissio totius non modo sunt duae diverse promissiones respeetu promittentium,
quorum unusquisque ex sua promissi , ne tenetur; Verum e .
iam respectu objecti, seu ejus, quod promittitur, cum utique aliud sit promittere totum, aliud promittere partem. amobrem cum iacque respcetu promittCntium, neque respectu rei promissae haberi pollini pro una; immo ii rem promissam concipias tanquam divisam in duas partes, quarum una non nisi ab uno, altera vero a duobus conjunctim promittitur, cum aliud sit promitti partem aliquam ab uno solo, aliana a duobus conjunctim, ita ut unusquisque de hac in solidui i teneri velit; erunt criam hoc respectu duae
diversae promissiones. erat ρmnum.
Quodsi promissor partis eam sub hac conditione promist, nisi alter promissionem totam adimpleverit; cum promisso conditionata non ante adimplenda sit, quam certum sit, conditionem poni 3. 468. , hoc vero certum esse minime possit, nisi promissore totius excusso; a promissore partis nil exig, potest, nisi promissore totius excusso. uiserar
545쪽
Denique si tu partem ejusdem promisisti simpliciter,
' Quod alter totum promisit, nec sub ea conditione, si prominsor totum non praestiterit, ita tamen ut quoad hanc partem in solidum ipsi teneri velis, cum tu & alter quoad hanc par- tem promiseritis rem eandem nonnisi semel dandam, quando vero plures eandem rem nonnisi semel dandam tibi ita promittunt, ut quilibet eorum in siesidum teneatur, tibi jussit eandem exigendi, a quocunque volueris F. 693. ; pars a te exigi potω, promissore totius nondum excusso. Mod
E. gr. petis a me & Cujo, ut tibi coriunctim promittamus eosdem decem aureos. Ego tibi promitto decem, ita ut in .' solidum teneri velim; sed Cajus non promittit nisi partem dimidiam, ita ut nonnisi in quinque teneri velit. Ego igitur& Cajus tibi tenemur in quinque, unusquisque in selidum, ae praeterea ego in quinque solus. 'Tu igitur quinque vel a me, vel a Cato exigere potus, prouti tibi visum fuerit; in reliquos quinque nonnis a me. Alia itaque promissio est eorundem quinque aureorum, quin tam ego, quam Cajus in se- licium debemus, alia promissio quinque aureorum, quos ego solus debeo. Vel Crius quinque aureos tantummodo promittit sub ea conditione, si ego non solverem dec-. Alia igi- tur est promisso mea pura decem aureorum, alia promisso Caii sub conditione decem a me non solutorumsacta. Hic non tenetur tibi solvere quinque, nisi ubi decem, adeoque hos et
stii in stiba i es propositioms praecedentis inde ite adire μι- .icim, b is, quod βAVere νω posuerit qui se in solidum obligavis; V M.tis ac nota No conditionata es, uec ab eo qui exigi potes . nisi excuso δενι-j., si hic nisusomere possit, in solidum i e tenetur.
546쪽
id, quod dari ab altero non potest; nonnisi sub hac conditione promittis, si alter totum, quod promisit, dare non possit, , adeoque conditionata est promissio tua I. 46 ad. oderat
Oniam staque promissionem conditionatam prominsor adimplere non tenetur, quam certum sit conditionem po- ni 468. , hoc vero in hypothesi propositionis praesentis constare non potest, nisi promissore principali excusso, imino antequam eum excusseris, constare nequit, quid a te sit migendum, cum tu tenearis in id, quod alter solvere nequit ter , o L N g. 4 31; evidens est, nihil a te exigi posse, nisi promissore principali excuso. Iuod erat secundum. Denique quoniam te obligasti ad Qtuendum id, quod solvere nequit promissor principalis; totum omnino solvere debes, ubi is nihil solvere potest. Quamobrem cum in si lidum teneatur, qui totum, quod debctur, solus solvere ten 'tur f. 6 8 3s ; si promitar principalis nihil solvere potuerit, tu
in solidum teneris. χuod erat tertιum. Exemplum paulo ante datum t. F. 7o8. mutatis mutan- dis facile huc applicatur, ut adeo in re facili prolixiores esse minime debeamus. i
- . si uras e sed omittit tibi S alius m nisi cerram ejus sta rem, meos ita ut Doad hanc partem una cum altero promo e in solidum te-e si rineri velit; ράoad hanc partem corre romittendi sun/. Etenim id, Mi ρα quod promittitur ex duabus constat partibus, quarum mittendis ram promittit unus solus, . alteram Vero Promittunt duo con artem rei
conjunctim, ita uterque in solidum teneri Velit. Quam-as abo pro. obrem cum duae sint diveris promissiones, quarum una a duo--lsa. bus promittitur rcs eadem, altera autem unus quid promittit; illa considerari potest tanquam sola facta, citra respectum ad . OG ιFur. Nat. Pars md Rrr hanc
547쪽
hane alteram. Enimvero cum duo rei promittendi sint, qui eandem rem in solidum promittunt 69 etd; duo etiam rei 'seu, correi promitaendi esse debent, qui rei jam promissae ce tam quandam partem in solidum promittunt:
Equidem non ignoro aliter videri Iuris civilis interpretiis Bus, quod putent non eandem promitti rem , si alius decem aureos, alius nonnisi quinque promittat ; non tamen ratio via sussieir, ut aliter statuamus. Etenim si quis quinque a reos promittit tanquam partem summae decem aureorum, is omnino promittit eosdem quinque aureos, quos promisit aster, adeoque quoad summam quinque aureorum idem ab utroque promissum esse evidens est. Nec ulla ratio est, cur non aeque quoad partem debiti alicujus constitui possint duci eorrei debendi, quam quoad totum, immo in casu praesentet accuratius loquendo, cur non unus correorum praeterea sese, obligare possit ad aliud quid praestandum eidem, cui tanquam eorreus ad aliud tenetur. Et si vel maxime quis eos eorreos appellare nolit, de iis tamen eadem concedere tene- rur, quae de correis demonstrantur, manifesto indicio, quoAetiam correorum desinitio ad eos applicari possit: quidni ergo dc definitum competere iisdem debet s3. 3 9.let. φ Sed de nomine nemini litem movebimus, praesertim cum in Iure naturae, prouri supra jam monuimus t. f. 6sa. , hac appellatione prorsus carere queamus. Quodsi quis existimet, cor-' reorum constitutionem esse inuemum Iuris Romani, de qui- bust adeo non sit , agendum in Iure naturae; eum perpendere velim , esse eandem actum possibilem, actas autem humanos possibiles omnes regi iure naturali, & consistutionem corre ' rum sutili possibilem lege naturali eorum iura dc obligati nes suisse definita, antequam de iis constaret Romanis & qui quam de iis decerneremo TTIω
548쪽
De modo sese alteri obligansi 499
-issis vadis est. Vnum cnim idemque est, sive voluntatem isti reis G nostram alteri dces aienius viva VOcc, si Vc pcr stilpturam .ct, is, Quamobrem cum de consensu pronust uis & promis arii du.bitari non possit, si uterque volt intate in suam in literis decla
sensu perficiatur obligatio . 3 s 7. , quin promissio in lite- . .ris iam & in literis acceptata valeat, cxtra omnem dubita tionis aleam positum.
g. 7 2. Apromisso in literis facta viva voce aeceptetur, vel viva v Num νη-
ce facta acceptraar in titeris I promissio valeri Quoniam volun-- in Getas literis declarata aequipollet voluntati verbis significatae, texu V M- cum ad promissionem sussiciat, ut sussicienter .quomodocum cepturio que significetur voluntas g. 364. , aliud requiratur inva voce Misacceptatione I. a. ; eodem, quo in propositione praeceden-ripo este, modo patet, promissionem valere, si in literis facita viva contra. voce acceptetur, vel vice versa viva voce facta in literis a
ceptetur. Cum ex superioribus constet, ante aeceptationem revo cari posse promissionem 3. 396. ; per se patet, ubi ex in tervallo fit acceptatio, quod quo minus fiat, naturaliter nihil 'obstat, promissionem interea non revocari debere, donec acri ceptatio fieri possit, ut adeo non opus sit, in propositionibus de promissione dc acceptatione in literis facta adjici restrictionem, nisi interea Tomissio revocetur. Quando nimirum non additur, promissionem revocari, eam non revocari intelligiatur, cum hypothesi non plura snt adiicienda , quam ea comtinet. Ex iis enim solis, quae in hypothesi sumuntur, demon-stiatur, quod assuitur. . ' 733.
Promissio mere literatis dicitur, seu benefica, quando pro- Premissis missarius ad nihil vicissim praestandum sese obligati Ast nomere sis
549쪽
mere tiberalis seu onerosis, si promissarius ad aliquid vicissim praue
standum sese obligat. . ' . E. gr. Si tibi promitto nummum aureum, tu vero nihil mihi vicissim praestare teneris, promissio mere liberalis est. Enimvero si tibi promitto nummum aureum, & tu te obli. gas vicissim ad MSC. aliquod mihi communicandum; pro. missio non est mere liberalis, sed onerosa. f. TI4riuando acceptariopra sumaor, In promissione mere tiberali, si nus prosant rationes in corrarium, acceptatior umitur , in onerosa non atem, nisi ad fuerint rariones evidentes in contrarium. Quando enim liberaliter quid
promittitur, is, cui promittitur, ad nihil vicissim praestandum obligatur I. Ii 30, adeoque rem, quam ipsi te daturum promittis, gratiS accipit, aut quod te ipsi facturum promittis, gratis facis. Quamobrem cum nemo accipcre respuat, quod ipsi gratis datur, vel sibi fieri nolit, quod alter gratis in commodum suum facere vclit, nisi adsimi rationes singulares, cur id habere, vel gratis habere, aut in suum commodum fieri, uel gratis fieri nolit ; quamdiu istiusmodi rationes ignoramus, adeoque tales non adesse putantur, probabiliter omnino colligitur, promissum acceptatum iri g. 378. Log. . Quam-
Obrem cum praesumatur acceptatio, quae probabiliter colligiatur U. 244. pari. 2. Pr- nat J; .in promissione mere liberali, si nullae prostant rationes in contrarium, acceptatio praesumitur.
Enimvero si promissio fuerit onerosa, promissarius ad aliquid vicissim praestandum sese obligare debet L 713. . Quamobrem cum homines non eodem modo judicent de eo, quod sibi utile, vel commodum est, &num praestet eo, quod offertur, carere, quam istud praestare, ad quod vicissim pra standum sese obligare debent; in promissione onerosa, nisi ad-
550쪽
m modo sese iseri oblidand=. so I
suerint rationes particulares, eaedemque evidentes in concia- .rium, probabile esse non potest, id, quod proin istar offert, acceptatum iri s78. Log. 7. Quamobrem si onerosa fuerit promissio, acceptatio non praesumitur, nili rationes evidentes in Contrarium prostent a. Iur. nai. . diuod
E. gr. Ego Titio promitto triginta aureos, quando doctor fiet, eum id fieri firmiter decreverit; vix dubitari potest, quin promissum sit acceptaturus, ubi nobis nullae perspectae
sunt rationes, cur eos accipere nolit. Quamobrem acceptatio facile praesumitur. Ast ubi tibi nummum aureum prinmitto, ut mihi communices MSC. quoddam rarum, quod in pretio habes; non satis apparet, utrum nummo aureo carere, quam MSC. istud mihi communicare malis. Quamobrem in hoc casu acceptatio non praesumitur,. nisi adsint rationes aliae, ex quibus probabiliter colligitur, te nummum istum aureum lubenter habere velle, vel communicationem adSC. postponere carentiae nummi. Hoc clarius patebit, ubi de praesumtionibus egerimus.
Siromisor velit , ut valeat promisso, si acceptetur ; ea statim Num accep-vist, quamprimum acceptisa Dir, quamvis acceptatio nondum is . latio inno- nolueritpromissori: as si promissor nolis ρυ--μem valere . nisi tessere debe- quando acceptata in inresiexeris p non ante valet , quam aciepiatio ipsi at promissori
mnotuerito Duplici miso fieri potest promissio, vel hoc mo- ut valeat dO: volo, ut valeat promissio, si acceptetur, vel hoc modo: omissio. volo, ut valeat promissio, si acceptatam intellexero niam in arbitrio promissoris ius rem aliquam, vel factum quoddam a se exigendi in promissarium transferre volentis I. 36ι.), unice positum est, quomodo promittere velit I. ia.); a Voluntate ipsius unice pendet, num promissionem Valere Velit, quamprimum acceptata fuerit, etiamsi acceptatio ipsi nondum innotuerit, vel non ante valere velit, quam ea ipsi Rrr 3 inn