장음표시 사용
531쪽
Eurum. Atque adeo patet, quomodo ex definitione correorum demonstrari possit, quod independenter ab eadem etiam deis monstrari potest, antea quoad partem posteriorem propo- fitionis praesentis demonstratum fuit f. 687.). Poteramusta adeo terminis i Ps prorsus earere, nisi intenderemus . ut per ea, quae a nobis demonstrantur tanto facilius pateat consen- . 'sus juris naturae cum Iure Romano, vel ab eodem disse sus, quemadmodum jam supra in casu simili monuimus. 69 s.
EFctus Si piares simia ea sem rem nonnisi semel dandam tibi pro- promiseris mittant, ita ut piabbet eorum in solidum tenaasar; tibi est jus eam ejusdem retexigenae, a quocunque volueras, ubi is eam dedit, cetera A Abga- Dasina a /isAe sua tiberantur. Etenim si plures simul eandem rem ita piaritas, ut promittant, ut quili t eorum in folidum teneatur; unus etiarinse-quisque in te transfert jus eam totam a se exigendi s. 6830. - Quoniam tamen non nisi stinet danda per ἡμιέ. libertati tuae επι-- relictum est, a quonam eam exigere veliso Tibi adeo competit jus eam exigendi, a quocunque Volucris. sinum.
Quoniam vero qui simul eandem rem , nonnisi semeIdandam, tibi ita promittunt, ut in solidum singuli teneri ve- .lint, sunt eorrei promittendi f. si vero correorum N mittendi unus rem promissam totam dat, seu promissionem adimplet, ceteri ab obligatione sua liberantur β. 694.); si plures simul eandcm rem, nonnisi semel dandia, tibi ita promittunt, ut in taldum singuli teneri velint, & unus adimplet promissionem ceteri ab obligatione sua liberantur.
Ostenditur etiam sine definitione correorum hoe modo. Si tibi plures eandem rem nonnisi semel dandam promi
532쪽
tum, etiamsi singuli in solidum teneantur, non tamen nisi semel eandem exigere vales: quod per se patet. Quamobreni si unus dedit totum, quod promissum est, ceteri tibi nihil amplius debent, adeoque ab obligatione sua liberantur omnes, quando unus promissionem adimpleLInutile videri poterat a pluribus promitti . quod non nisi ab uno praestari necesse est, cum quilibet eorum ad id praesta dum tibi persecte obligetur 3. 363. . Quamobrem mi ex propositione praesenti jam elucescat aliqua utilitas, mmirum ut, si plures fuerint rei debendi, ab eo quod promissum est
Vei debetur exigere possis, a quo idem facilius te consecut rum speras; quoniam tamen haec non est utilitas unica, sequentes adhuc addere lubet propositiones. 6964
Si ab uno torreorum promittendi, vel debendi accipere non po- nns re res, quod fuerat promissuw, vel debebatum alterum ad c compest reoram do re licet, ut promissionem adimpleat, vel debitum solvat ; es si ab uno MMF Ἀρ-n Ioram consequi 'Ies, quo promissum, ves disetur, partem re-μ alterum si duarus ab altero excutere licet. Quilibet enim correorum Dr extatere ἁ-
mittendi, vel debendi tibi in solidum tenetur g. 69a. , con-cear. sequenter quod praestandum praestare debet 683. , adeoque tu vi compellere potes ad praestandum quemlibet; nec ante liberantur ceteri ab obligationei qum ab uno eorum fuerit totum illud praestitum, quod praestari debebat 694. . Quodii ergo contingat te frustra compellere unum ad praestandum, quod praeitandum erat, cum praestare non possit; quia tibi etiam ceteri in solidum tenentur, ideo eo- .rum quemvis ad praestandum id, quod praestari debet, adigere vi licet. Patet itaque si ab uno correorum promittendi. vel de ndi accipere non potes, quod fuerat promissum,
533쪽
A quo totum, quod debetur, exigere licet, ab eo e iam partem debiti quin exigere liceat, nemo est qui dubitet.
Quamobrem cum a quolibet correorum totum exigere possis .
quod promissum, vel debetur 69et. 6930; quamlibet quoque ejus partem a quolibet eorum exigendi tibi jus in f.
1 TO. pret. I. Phil. Waa. unis. . Quodsi ergo ab uno totum,
quod debetur consequi non potes, quod promissum, vul debetur, partem residuam ab altero, vel alio correorum exigere licet. Iuod erat alterum. Apparet adeo securitati rei stipulandi, vel credendi magis prospici, si promittendi, vel debendi correi constituantur, cum certior sit spes a pluribus, quod promissum est, vel
debetur, consequendi, quam ab uno Atque haec potissima ratio est, cur plures correi promittendi. vel debendi consti--ntur: id quod suo loco clarius elucescet, quando de comtractibus in specie sumus acturi. Ne vero obscuritatis quicquam superesse videatur in eo, quod partem exigere liceat ab eo, qui totum debet; probe perpendendum est, correos, etsi unusquisque in solidum teneatur f. 69a.), adeoque totum' debitum solvere debeat g. 683. , omnes tamen simul non 'debere nisi ad si licem solutionem totius debiti, atque adeo eandem exigi poste sicuti ab uno, ita etiam ab omnibus simul, nec extitaui obli tionem omnium, quamdiu totum, quod debetur, non fuerit solutum. E. gr. si ego, Maevius 3c Sempronius mille aureos tibi debemus, me compellere potes 2-lum ad mille aureos solvendum. Quodsi non solverom nisi trecentos, cum plures dare non possim, perinde est, ac si 'nos omnes simuI trecentos tibi aureos solvissemus, consequen- ter quilibet adhuc nostrum tenetur ad solvendum sexcentos. Hos cum exigere possis a quolibet nostrum p poteris omnino
Maevium adigere ad solvendum sexcentos, qui tibi adhuc de- 'bentur. Et eodem modo patet, si hic dare non possit nisi quadringentos, residuos ducentos a Sςmpronio exiet posse: quos ubi obtinueris, cum nihil amplius restet, quod tibi de-. beatur, bifiliaco by Cooste
534쪽
m, modo sese alteri obligandi. 483
beatur, tum demum omnes ab bbligatione nostra sumus tib rati. Quamdiu autem debitum totum nondum tibi fuerit solutum, Omnes quoque tibi manemus obligati, 3c singuli de parte debiti residua tenemur in solidum , eodem prorsus mo- .
, ac si initio debitum totum in hac parte constitisset. g. 697. Si unus correorum promisimia, vel debenia, promissionem ro-- corres tam solus adimplet , vel debitum totum solus silvis; ceteri correipromissem
ipsi in nιυι tenentur. Correi enim promittendi, vel debendi H sibi λυμ singuli in solidum tenentur promissario, seu et , cui quid de-cem teneam 'betur, ad eandem rem dandam, vel ad totum quod promiserunsum est, praestandum, seu totum debitum solvendum s. 69a . . Ex eo autem,' quod unusquisque obligetur promissario ad totum illud praestandum quod promissum est, minime sequitur, unum quoque alteri ad aliquid praestandum teneri, siquidem ipse solus totum praestare debuerit, cum a Voluntate promittentis nascatur Obligatio ra. , nullus vero correQrum alteri quid promisit, dum eandem rem promissario ita promisit, ut eidem in solidum teneri velit, adeoque etiam nuti
Ius alteri se ad aliquid praestandum obligavit, siquidem is P. . ' . Ius quod promissum praestiterit s. 3636'. Quamobrem si .
unus correorum promittendi, vel debendi promissionem l tam MIus adimplet, vel debitum totum istus solvit, ceteri correi ipsi in nihil tenentur.
Quaeritur hic, quid naturalites obtineat , non quia jure divisi eonstitutum fit, vel ebnstitui possit. Neque dici potest hoc esse aequitati adversum, ut, qui totum solvit, non habeat regressum ad correos, quo lvant paries pro ipsis soI tas. Etenim si solus promittis R. quod promissum est pra stare teneris; eccur non aequitas postulat, ut alii tibi ad alia quid reddendum obligati snt, etsi tibi hoc nomine μbligati noluerintὸ Quando vero plures eorrei promittendi comyp p 3 stituum . Diqiti sed by Corale
535쪽
stituuntur, ex parte ipsorum perinde est, ac si unus tantummodo rem promissam promisisset, aut sub conditione partem aliqu/n si reliquam ab alio acceperit. AEquitati porrus re pugnare dicendum est, s quid alteri quis dare cogaetur, ad quod dandum eidem sese non obligavit. Hinc tamen miniis me consequitur, iniquum esse jus civile, si aliter disponat. Lege enim civili imponi potest oblieatio, ubi nemo sese al-
, , , . - iuri obligavit, lege naturali non invita, prouti suo loco demon- .
- . f. 698. Conventis Convenire inter se dicuntur, qui una idem decernunt yid si Vnde Gnventio est actus, quo duo vel plures idc ni dcccrnunt. s Patrio sermone dicimus: init einander eine' ivertien, quasi
ex duabus vel pluribus volitionibus emctatur una. Cum enim decretum consistat in determinatione voluntatis ad ab quid agendum, vel non agendum f. 497. Ffnrt. I. Theoc nat. ἔ, 'quando duo vel plures inter se conveniunt, idem agendum, . vel non agondam esse decernunt, atque adeo omnos voluntatem suam ad idem, seu in eandem contradictionis partem determinant, ut a pluribus Voluntatibus non proficiscatur nisi volitio una, non secus ac si actus iste volendi ex eadem, seu uria tantummodo uoluntate elicitus fuisset. Idem eodem modo intelligitur de nolitibne. siquidem pars negativa decernitur. I. s. 3.1s depact. Conventilanis, iiiquit, verbum generale est, ad omnia pertinens, de quibus negotii contra- 'hendi transigendique causa consentiunt, qui inter se agunt: - nam sicuti .convenire dicuntur, qui ex diversi loeis in unum colliguntur Zc veniunt, ita. dc qui ex diserris animi motibus in unum consentiunt. id est, in unam sententiam decurrunt. Ex hisce satis intelligi ur, nos vocabulo in definitione nostra. tribuisse sgnificatum receptum.
Gnsensus . . Oniain qui inter se conveniunt idem decertiunt
536쪽
6so. , dum autem idem decernunt, Voluntatem ad idem Z--κ imiterminant, unusquisque nempe suam j. 4x9 T. para. . nat. , consequenter idem volunt qui inter se conveniunt, isdem
sentiunt, Meoque mutum istar in conventione eorum, quos inter eonvenit, eonsensus 638. Har. I. HE. macto ani . . Nulla conventio sine mutuo consensu concipitur; re ipsa tamen consensus a conventione disserti Etenim si consentire debemus, necesse est, ut quod tu vis, idem quoque ego velim 3. 638. pari. r. Phil. ' I. unis. . Atque adeo iden thas in volendo essicit consensum. atenus vero una de terminatur u usque voluntas ad idem, consequenter urerque idem decernimus f. 497. para. r. Theoc nati)ἰ duarum Vinluntatum actus emcitur idem 3. I 8 r. OmoL), ut adeo quasi pro uno habendi, atque in hoc proprie consistit conventi O. . Est igitur ea veluti eoncursus duarum voluntatum in eodem e unde in inivr not. f. 698. conventionem comparat Cum adventu duorum ex duobus locis diversis in unum. Comsensus magis refertur ad objectum volitionis, seu id, quod volumus; conventio vero ad subjecta, quae ad idem volendum se determinant, utut ante diversa voluerint. E. gr. si librum emis pretio unius aurei a bibIiopola; is initio majus
pretium petit, vel minus tu offers. Nondum adest conse sus, nec de pretio inter vos convenit. Tu tandem re deter . minas ad unum aureum pro libro solvendum. consequenter voluntatem tuam determinas in id, in quod voluntas alterius determinata, Cumque hac ratione voluntas utriuinque determinata st in idem, de pretio inter vos conVentum esse, seu vos de pretio conruenisse dicitur. Dum vero pretium
idem, quod sibi dari vuli bibliopola, tu quoque dare vis, in
idem pretium vos consentire dicitur. Atque adeo apparet, consensum ita inhaerere conventioni, ut ab eadem separari,
. nec MN absque illo dari possit.. ' s. TOO.
Quoniam qui inter se conveniunt, idem decernunt Euale sit
537쪽
698. , consultatio o. 499. 's. r. Theol. nat. , adeoque actus intellectus, quo quid agendum sit disquiritur 3. L. Neoc nat. ; ideo ante statuere debemus quid agendum, vel non agendum sit, antequam decernamus. Quamobrem qui inter se conveniunt, idem quoque
fauere debent. . Inde est, quod in sensu latiori convenire etiam dicantur, quorum idem est de eodem judicium, seu qui eandem de
eadem re sententiam fovent. Quoties vero de iure sermo est, conventio nonnisi ad voluntatem refertur, si ita quod idem decernere non possint, nisi ii, quorum eadem est de re decernenda sententia. Ceterum quemadmodum idem actus volitionis in diversis si1bjectis diversa habere potest motiva; ita etiam ejusdem judicii, seu actus intellectus, diversae esse possunt rationes. Sed quemadmodum in conventione non hahetur ratio motivorum; ita nec attenduntur rationes, ob quas ita statuitur.
onventis Conventio per se nusiam traducit obligationem. Etenim duo num abliga- conveniunt inter se, quando idem decernunt, consequentertionem pro- Voluntatem suam ad idem agendum, Vel non agendum deducat. terminant g. 497 .part. L. Theol. nat. . Enimvero quod tu idem agere velis, vel agere nolis, quod vult, Vel non vult alter; ideo nondum alteri jus cst te cogendi, ut agas, Vel non agas, quod una cum ipso agendum, vel non agendum decreveras . IIJ, consequςnter nec persecte eidem obligaris . 236. pari. I. Phil. pract. um . . Conventio adeo per se nullam producit obligationem.
E. gr. Convenit inter Vos, ut ludendo tempus .sallatis. Non tamen ideo tu ad ludendum cogi potes, si aliter visum suerit. Quoniam conventionis distincta notio vulgo deside- .ratur. ideo vago loquendi usu conventio sumitur pro pacto,
538쪽
De modo sese asteri obligori. 48s
& quae hiae inest obligatio isti tribuitur. Ita emtor vetulit . .ri solvere tenetur pretium, de quo inter ipsos convenit; non quia convenit, sed quia pretium conventum dare promisit robligatio esim dandi seu solvendi pretii non ex renuentione, sed expromissione est g. 393. 3, prouti clarius elucescet, . quando de emtione venditione acturi sumus. Per hoc,quoamnvenis cum altero, nondum transsers in eum ius aliquid a .re exigendit sed translatio hujus juris inest promissioni g. 63I., Actus humani compositi simplices plures involvunt, quos sine acumine non semper discernere licet. Qui igitur accurate dijudicare voluerit, undenam hoc, vel istud sit; is
singulos probe perpendere debet, quales sint .in se & quid
g. PO 2. Conventiones pbligant, quatenus promissisnem continent.
enim ex promissione nascitur obligatio a ς; . . adeo obliga io in Convention 3er se non obligent s. os δὴ obligare tamen d bent, quatenus continent promis onem. nascatur.
Ita Paulo ante vidimus. in contractu emtis venditionis ex eo, quod de pretio conventum fit, non oriri obligationem 'pretium solvendi, sed ex promissione dandi pretium, ut veruditor det rem. I. . TQ 3'
mi inter se conveniunt. ut unus eor fleri, vel ambosia mand imuicem ad quid praestandum Allentin ς eorum unus alteri νώροπι contentiori sare promittit, vel ambo sibi invicem quid praestare promittunt. ns ramis Qui enim inter se conveniunt, ut unus eorum alteri ad quidlix praestandum obligetur, illi una decernunt, ab uno alteri quid praestandum esse a. 698. , coi uenter . unus eorum indicat evelle sese alteri quid praestare, & in alterum jus transserre hoc a se exigendi, alter vero indicat, Velle sese, ut idem . - bi praestetur I. 497. pari. I. Neoc nat. , edi j. 236lan. I. PhaechmolpiIustata ars Iu9 - ρυα
539쪽
pruct a ivd. Ille igitur se quid praestiturum promittit I.
36r0; hic vero promissisin acceptat . a.) Patet iraque 'sr qui inter se conveniunt, ut unus eorum alteri ad quid praessandum sit obligatus , eorum unum steri qId promittere. Eodem prorsus modo liquet, si qui inter se conveniunt, ut .
ambo sibi invicem ad quid praestiuidum obligentur, ambos sibi invicem promittere, quod unus alteri quid sit praestiturus.
Si inter nos convenit, quod tibi dare debeam quinque aureos ego quinque aureos tibi promitto. Et revera ex promis sone rinscitur obligatio quinque aureos tibi dandi. Non o-Pus est, ut qui inter se conveniunt, ut unus eorum alrcti obtigetur, expressis verbis dicant, urrum eorum alteri obligatum esse debere: sussicit enim verbis declarare animum suum, . . . quae obligationem inserunt. Quod vero hic demonstitamus, . conveniens est ei, quod supra evicimus, neminem sese alteri, perfecte obligare posse nisi promittendo 393. - Quoti- eunque igitur a voluntate tua proficiscitur gatio , per-'fecta nimirum, de qua hie sermo est ; actum promissionis ais desse deprehendes, siquidem penitius in eum inquirere vo- . Iureis, actum nimirum obligatorium, quo obligatio induci. . rur 3. Ia I. parto .PMLris. univ. , in suos simplices refouvendo. Quodsi cuidam dubium oriatur, quod in Iure Romano obligationes contrahi dicantur , non solum verbis, ruemadmodumsit in promittendo ; verum etiam re & comensu; is monendus est, suo loco nos ostensuros etiam in iis casibus obligationem a promissione tanquam fonte derivarit.ώ quod adeo verum est, ut idem etiam ad eas obligationes extemdatur, quae ex quasi contractu nascuntur. . To4.
Num obli- mi inter se extentans nnus alteri ada ui praestandum gasiost v oblectrar; Hluatio Nabda es. Si qui mina inter se conveniun*.tida, quan- ut unus alteri ad aliquid praestandum obligetur; qui alteri
vide ea con- ad lud praestalidum obligatus esse vult, is eidem sese quid
540쪽
m modo sese asteri obliga 2 GI
praestiturum alteri promittit 7o3. . Enimvero promissor promissario perfecte sese obligat . 363. , &promissum se vare s. 43 et . , adeoque praestare tenetur, quod se praestiturum promisit . 43od, consequenter obligatio ipsius valida est. Valida igitur etiam in obligatio, si qui inter se conveniunt, ut unus alteri ad aliquid praestandum obligetunostenditur etiam hoc modα Qui inter se conveniunt, ut unus alteri ad quid praestandum obligorur, iidem conse tiunt, ut unus alteri ad quid praestandum obligatus cs. 6 9s, Enipavero homines .ad dandum & faciendum, consςquenter . . . iad quid praestandum O. . 8oJ, sibi in Nem obligare . C 1 possunt mutuo consensu s. 337.). Ergo si qui inter se com . . sei iunt, ut unus alters ad quid p standum obligetur; ia huic , 1 praestandum obligatur, adeoque valida est obligaticxi , U
Forsan dubium ex collatione harussi demonstiation I --, rietur, quasi etiam sine promissione unus altera obligari pes- st, nimirum ex consensu. Enesmvero si demonstrationem de obligatione ex consensu orta . 3s . cum definitione promissionis tf. 36a.)conferre volueris; facile animadvertes, Ver- his vel lactis, quibus mutuus consensus de dando & Aciendo. l. declaratur, inesta promissionem.
Si duo comi promissens, vel debenssi in re se conveniam . iue iselus sement.totum seu qu promissium erct uinins praefuerit, correi pro alteri de pote dimida 'reneatur de ea sibi invicem 'tenenturi murenaesti : Et irim valor de pluribus. Etenim si qui iliter se cbnVerint, ut invicem te- .
unus alteri ad aliquid praestandum obligetur, obligatio valetro . . adeoque etiam valet, si . duo corrui promittendi, - vel debendi inter se conveniant, ut, qui solus totum solverit,' vel promissionem adimpleverit, alieri de parte dimidia te- neatur, consequenter sibi invicem de parte dimidia tenentur. , Et idem eodem modo intelligitur de pluribus. - . . t