장음표시 사용
191쪽
188 INSTIT. IMPER. redem : Princeps enim, cum sit iustitiae prae-δ. . sis. iis ses , fovere injustitiam non debet , & a le- .fis, cibus utiliter positis recedere. Sed & neque; n testamento imperfecto Princeps institui
haeres potest, neque ex nuda voce aut scriptura aliqua , cui iuris auctoritas desit , Principem haeredis nomen admissurum, ora- - Φ. C. detione divi Pertinacis cautum e Licet enim tegib. testibus solliti sint, tamen se legibus vivere Principes profitentur, & agnoscunt nihil maius imperio dignum, quam submittere legibus principatum.
Dimim , quibus modis testamenta jure facta infirmentur ipso iure : sequitur , qua ratione impugnentur & rescindi petantur per actionem , sive querelam de inoffici so, implorato ad hoc officio iudicis. Quod dieitur tesamentum ineficiosum Zint. in pr. quo parentes sine iusta causa liberos I suos vel exhaeredant, vel omittunt, si v
praetereunt, quasi non ex officio pietatis factum , & quasi non fanae mentis fuerit parens, dum testamentum ordinaret , eNhaere I. I. F.,.t. dando aut praetereundo inique filium . Quod plerumque facere parentes solent , maligne circa sanguinem suum inserentes iudicium, novercalibus delinimentis instigationibusque corrupti : cum tamen ratio naturalis, velut lex quaedam tacita , liberis parentum suorum haereditatem adjiciat , ad successionem eos
Itaque de inoffieioso testamento .agere dicuntur liberi , qui queruntur , . sese contra ossicium pietatis ac mutuum amorem exhaeredatos, aut inique praeteritos e scilicet in
umento Paterno nam dixi supra, solam
192쪽
L I B. II. TIT. XVIII. I 8o 'praeteritionem matris esse pro exhaeredatione ) petentes , ejusmodi testamentum rescindi , non quasi non jure factum , sed
quasi famini a testatore non sanae mentis , ut eo colore rescindatur, & levius parentum judicia notentur.
2uid ergo es querela inusiriosi tota menti
Est actio , qua testam an tum defuncti accusatur, quasi a non sanae mentis testatore, contra ossicium pietatis faetiam; & petitur, ut testamento resci G, haete litas scripto Maeredi auferatur , & adiudicetur actori tamquam proximo haeredi ab intestato. Quibus datur querela lΙ. Datur liberis utriusque sexus , iisque proximioribus , qui scilicet etiam ab inte-1tato alios excluderent, & tam descendentibus ex masculis, quam ex foeminis tam naturalibus & legitimis , quam legitimis tantum, id est, adoptivis, modo in potestatem transierint adoptantis, & nacti sint jura suorum . Arrogati vero hoc remedium neces rium non est, cum tales, licet sint libero-
rum loco, exhaeredati habeant Quartam di- β. tam au-vi Pii t haec enim querelam excludit . Sed rem i. 8. neque Naturalibus querela datur contra te I. 8. s p. stamentum patris, quia pater uterumque in ε. eod. eertus est ; ut ideo filii naturales ab eo institui non debeant; matris tamen testamentum querelae subjacet , quia mater semper
posthumi quoque olim de inossicioso age' e 1. torrre potuerunt, quia & illi jure veteri institui I n ι- 'haeredes debebant , vel exhaeredari . Hodie I L ου is vero, quia posthumus exhaeredari cum effectu i ,. non potest, cum causam in8ratitudinis com I. s.c...d
mittere nequeat, frustra de Inossicioso egerit. ΙΙ. Datur querela sive actio de inossicio- β. non a-so, quam pariatibus, sine distinctione , li- tem LI s. beros F. b. t.
193쪽
IOo INSTIT. IMPER.beros in potestate habeant, necne , cum PDrentibus, turbato mortalitatis ordine , non
minus pie, ratione miserationis , & ossicioietatis id exigente , bona liberorum de- eantur , quam liberis bonae debentur parentum e ut scilicet habeant aliquod 1 uae oris bitatis solatium. Vers soror III- Datur & fratribus aut sororibus iisque viuum l. permanis, vel fallem Confanguineis, qui nusa . C. h.t. scilicet idem est pater; non etiam uterinis, quibus eadem est mater , eo quod cum illis communia nominis & familiae seri jura , non etiam cum his. Quod tamen ita demum procedit, si in pis persona fuerit instituta a 4ratre , qui . mprobum facit testamentum ,
honorando sonas etiam levis notae macula aspersias, prae fratribus. ἀ
versus quos dintur querela' Datur adversus quemcumque haeredem scriptum vel nuncupativum , cu inscumque dignit nis & conditionis: cum non tarn de ju-t' Η' ' ς te vocati agatur, quam de iniuria eXhaeredati vel praeteriti. Requiritur tamen, ut ad eta sit haereditas, quia ante aditionem querela non nastitur; & fieri potest, ut scriptus haeres deficiat, eoque deficiente , locus fiat
fuceemoni ab intestato . Semel autem nata querela tota durat quinquennio, a tempore aditae haereditatis.
Quis est effectus querelaeti 6. h. yon. olim per querεlam tabulae testamenti omni-8. q. no corruebant, & causa etestati re bibat adpen. ε.ε.t. causam intestati , ut nihil ex tabulis ejusi V modi peti potuerit, dummodo filius proba stet, se nullam ingratitudinis causam commisi sse. Nov. II s. At iure nobissimo quoad solam institutio-
c. 3. aurb. Nem , per quam etiam solam peccatum e Ex causa, titit, rescinditur & evacuatur testamentum:
C. de sib. reliqua vero capitul , nempe legata & ω
194쪽
LIB. II. TIT. XVIII. Iordei commissa , salva manent , ut querela , quae odiosa est , quam minimum tollat detestatoras voluntate , tantum videlicet , ne
injuria fiat liberis: quibus etiam hodie non incumbit onus probandi ingratitudinem, sed i. IV.C.o t. id translatum est in haeredem 1criptum. Quibus casibus cessat quei ela' I. Si alio iure, vel alia vi ad defuncti bo- nec namna sive haereditatem , vel eius partem, ex- otii I. si haeredatus venire possit. Est enim, ut dixi, pars Fodiosa querela , & in subsidium in Venta, re- h. i. scindens caucam testamenti, quae favorabilis esse debet , & benigne accipienda , ut propterea ei locus esse non de heat , si alia supersit actio aeque commoda .
II. Si exhaeredatus vel praeteritus renun i , infinciaverit querelae , vel expresse , vel etiam . Placite , nempe si per quinquennium huic actioni praescriptum post aditam haeredita
LII. Si agnoverit & comprobaVerit quale Go.infin. quale judicium defuncti, Veluti acceptando legatum sibi in testamento relictum , vel , . alio modo, dummodo suo nomino legatum L si itiior.
acceptet, non etiam si tutorio , quia tunc
omeli excusat necessitas , quod non debet esse damnosium: quomodo & e diverso , is qui suo nomine agnovit relictum , non impeditur tutorio impus nare testamentum. IV. Mortuo eo, cui querela competebat , I ae e beum actio injuriarum morte tollatur . Ne- es oque enim transmittitur adhaeredem accusatio Γ in ossiciosi , nisi coepta & praeparata per de- ' 'functum . Quod hodie aliter obtinet quondhaeredem suum , ad quem transit querela etiam non praeparata, ut a filio exhaeredato in nepotem , si modo haerede scripto deli- . berante exhaeredatus decesserat . Cujus ratio
est , quod filio e aeredato nihil possit im- IZ' putari ; cur querelam non moverit, quippel qui
195쪽
qui nondum adita haereditate, cur eam mo- veret, non habuerit.
U. Si ex iudicio defuncti quarta dubitae psrtionis filio vel alias legitimo haeredi fue- . sed hise rit relicta. ea enim sitfficit ad excludendamitat. 8. 6.8. que iam , cum non possit videri astemi ε. h. injΠria filius. Imo sufficit, si quantacumque Ilo. f. c. p rs haereditatis relinquatur: tunc enim de .ia. Inoficioso querela cessante , datur afflin , sive conditio ex lege adversus haeredem scriptum, ad supplementum ejus , quod legitimae deest . Quod jus agendi ad supplementum disteri a querela , quia non quinquennio, ut querela , perimitur, sed triginta amnis durat.
Puid per si 1tam bis intelligit Imperator fisu. h. d. Intelligit legitimam portionem ab inte. t. 8. f. p. stato debitam , liberis quidem es parentibus
μυ. r. ct iure naturae, id est, naturali ratione ; fra-χ8. e. I. tribus vero sororibusve non natura, sed le- urb. no- ge, ut crebrius creditum est: quae olim in-
mi ima c. distincte erat quarta pars portionis debitaeis. t. ab intestato, hoc est, quadrans omnium bonorum , seu tres unciae . Hodie vero in favorem liberorum aucta est legitimae quantitas , & nunc est triens , nunc semis totius diibstantiae defuncti , pro numero personarum, quibus legitima debetur: nam si quatuor sint vel pauciores , legitima est triens seu quatuor unciae; sin plures quam quatuor, legitima erit semis, id est, sex unciae. Quod augmentum reicte quoque tribuitur legitimae ascendentium & collaturalium.
υ. I 8.o' olim relinqui potuit iure si ve haereditaras. v. 3. rio, sive legati, vel 'fidei commissi , vel do- ut. no- nationis mortis causa . Hodie eam relinquivissima C. oportere titulo institutionis plerique volunt,
ε. t. ibi quia is titulus honorabilist sit & utilior ,
196쪽
LIB. II. FIT. xVIII. io propter ius accrescendi; nam si cohaeres datus sit filio, in legitima instituto, isque yel
repudiet haereditatem, vel ante aditam hae- ruditatem moriatur, portio ejus ad institutum in legitima pertinebit . Quidam nihil mutatum volunt, sed hoc tantum inductum, ut necesse sit, in quantulacumque parte bonorum haeredem institui illum , cui solet competere querela nec fatis sit, quod prius sufficiebat , debitam portionem seu legitimam plene alioquin haberi.
DE HAEREDUM QUALITATE ET DIFFERENTIA.
Executio testamenti in aditione haereditatis est cujus ratio ut noscatur , distin- .guendi sunt haeredes Auuotuplicis igitur generis sunt haeredes 3sUnt triplicis generis A Nam Raeredes aut text. in pr. Nece sarii dicuntur, avit Sui oe Necessarii, aut Extranei: & propterea alii , velint nolint, si ni haeredes, alii existunt ipso jure, alii aditione. Quis dicituν necessarius haeres Noeusarius haeres es servus haeres institutus, . quia, βυe velis, sive nolit, omnino pos mora Xext- 'ἐς rem testatoris protinus ii er ω verassariti, hae Π pr. t t νυ fit ; si utique tempore mortis ipsius te- νς statoria in eadem causa merit , id est , in h.
familia testatoris . Hoc vero ideo constitutum fuit , ut bona eorum , qui faculiates suas suspectas habent , quique animadve tu ut sese aeri alieno impares esse, post mortem non suo, quod ignominiosum , sed instituti haeredis nomine, a creditoribus possi- fleantur , distrahantur , vel inter eos divi- , dantur. Pro hoc tamen incommodo , quod
nimirum servus cogatur esse haeres , & iu ος IV r I ipsum μ
197쪽
INSTIT. IMPER. ipsum quasi derivetur ignominia , illud ei
commodum praestatur ultra libertatem , quam cum haereditate consequitur , ut , quidquid post mortem domini acquisierit, sibi servet, nec cum reliquis dominI bonis, quamvis ea non sufficiant creditoribus , p3nideri aut
vendi possit: 'Qui dicuntur haeredes Sui S Necessaris 3 ω ripis iure iis aequiritur haereditas 36. sui aua sui S Necessarii haeredes sunt Liberi , qui ii 1θm l 11 potestate fuerint morientis e ut filius , filia , i 2. tii nepos, neptisve ex filio, & deinceps caeteri. ,.stb Sui ideo dicimtur , quia domestici haeredes
'V ' sunt, & domini rerum paternarum vi VO quo
que patre quodammodo existimantur', eoque mortuo, ita ei succedunt , ut continuari ', non autem mutari, rerum dominium videatur i, idque ratione patriae potestatis , quae
eos ita nectit , ut liberi pene iidem sint ,
ε . Vel censeantur, cum patre . Necessarii veroi e re ideo, quia continuo , sive velint , sive nou lint , haeredes fiunt , etiam sine aditione . H' uua ratione olim onera haereditatis etiam inviti ferebant e quod quia durum erat , quippe cum culpa eorum nulla hic argui possit, coneessa fuit per Praetorem haeredibus suis & necessariis abstinendi facultas. Itaque inspecto iure praetorio, filii amilias non sunt amplius necessarii haeredes, sed sui tantum .
. - stui dicuntur haeredes extranei 3 3. caeter. Eoranei baeredes κppellantur caeteri, qui re-
satoris iuri fusi ii non sunt. Unde extraneorum loco sunt etiam liberi, qui in potestate n n sunt, veluti emancipati; item liberi , qui haeredes a matre instituuntur , quia foeminae in potestate liberos non habent . 1 Servus quoque haeres a domino institutus ,& post testamentum factum manumissus , eodem numero habetur, nempe ut succedax
198쪽
L I B. II. TIT. XIX. rosiore extranei , quippe qui libertatem ex testamento non adipiscatur: deinde necessitas, qua alias cogitur esse haeres, non tam ad haereditatem, quam ad potestatem resertur dominicam a Alii 1 tint haeredes penitus extra- mei, qui ut nomen habeant haeredis, necessicario institui debent. sunt requisis ι ad boc , ne extraneus possitiositui bberes In extraneis baeredibus illud , Hrvatur , Mi K in exiis cram eis testamenti fastio, id est, ut possint ιν nyis haeredes institu i , & capaces sint haeredstatis- -Λ, sive ipsi haeredes instituantur, sive hi , qui in pote state eorum fimi, quomodo furiosus, S mutus, ct posthinaus , & filirisfamilias , , -& servus testamenti factionem habere dicuntor. Et ad hoc inspici debent tria tempora . re qM' I. Tempus conditi testamenti, ut ab initio constiterit institutio , quae est caput & pq
fundamentum testamentia r II. Tempus mortis testatoris, quo per mortem testatoris confirmetur , & cffectum habeat testamentum.
IIJ. Tempus aditionis : nam jus haeredis eo maxime tempore inspiciendum est , quo acquirit haereditatem, an capere & acquirere Ex testamento possit. Medio autem tempore mutatio juris non nocet haeredi, id est , non nocet , eo tem porsi fuisse incapacem haereditatis , ut quia servus poenae extiterit , aut de pontatus fuerit, dnmmodo ante mortem , vel ante aditasnhaereditatem , in pristinum statum fuerit re- , re istitutus ; quia aetiis legitimi, ut est haeredis ' P institutio, & haereditatis aditio, in facto ma- 'I'gis, quam in iure versantur.
Quid iuris es iis suis neressariis λUt ii potiantur haeredi rate , sussicit quod I. 14. ff. de capaces sint duobus temporibus , scit cea fuis O l
199쪽
r 6 INSTIT. IMPER. tempore facti testamenti , & mortis ; quia eum ipm iure sint haeredes , ct ipso iure
acquirant dominium rerum haereditariarum, tempus aditionis non videtur considerandum . Sunt, inquam, sui ipso jure haeredes, citra ullum factum aditionis , atque ideo suscipientes haereditatem dicuntur se immisce e s haeredes existere , id est , apparere rejicientes vero , absinere beneficio praetoris et At vero extranei , cum nihil juris adhaereditatem eam habeant , dicuntur adire vel repudiare. Quo pacto aditur haereditas Extraneus haeres, inquit Imperator , testamento institutus , aut ab intestato ad legitimam haereditatem vocatus , potes aut pro haereis gerendo, aut etiam nuda volu tate susci- f. item ex- piendae haereditatis , haeres fieri . Igitur auitat ramus censetur haereditas , vel verbo , vel facto . l. 2o. 2I. Verbo, hoc est solo animo, nudaque volunta-23. 25. .ex te, declarata verbis ; ut si dicat , se velle I. 62. l. 86. adire, aut velle se haeredem esse , licet ad-giuis. F.de huc pro haerede, id est, pro domino, se non q. baer. gesse iit. Re ipsa facto , quando quis se pro haerede gerit , rebus haereditariis tamquam haeres utendo , vel praedia colendo , locandove , aliaque agendo , quae dominus Lacaret, dummodo sciat, eum, in cujus bonis pro haerede se gerit , testatum intestatumve obiisse quia pro haerede se gerere nemo potest , quamdiu vivit is , de cujus bonis agitur , cum vi ntis nulIa sit haeredia/ tas. Itemque , ut quis pro haerede agendor obstringat se haereditati, scire debet, qua ex R causa hae reditas ad eum pertineat; est enim - . regula IuriS , In totum omnia qtiae animi δε- sinatione agenda sunt , non nisi vera s certa
200쪽
Potestne s surdus O mtitus se pro haeredegerere Z
rede se gerere , s acquirere sibi haereditatem , M an si tamen intelligat, quod anit, ac sussicien- I.e. U. eter consensum suum indicet : nam aditio l. 8 C. de haereditatis non requirit hodie solemnia ver- A Aba, sicut olim Gretio . Quod si non intel- 'ligat, ejus nomine tutor , vel curator adbre debet. Puo pacto repudiat r haereditas ρSicut nuda voiantate extraneus haeres fit , . ita contraria desinatione satim ab haereditate Ira ηἐς ἐur Eurem y nimirum iisdem modis repudiatur P' Rhaereditas , quibus aditur , vel solo animo , y 'nudaque voluntate, vel re lassa oe fasti; ut, ' A cum quis in alium transfert haereditatem non videtur, quod velit esse haeres . Et postquam semel repudiavit , amplius ad ς' , , madeundam haereditatem non admittitur, ni si ρπρες sit minor viginti quinque annis 1 nam hujus 8-β aetatis hominibus , scut in caeteris omnibus f - α causis , deceptis, si temere damnosam susce-;-perint haereditatem , succurrit Praetor per in integrum restitutionem. Pupillis tamen non nocet repudiatio haereditatis delatae , facta sine auctoritate tutoris , qua opus habent etiam ad aditionem. A quo , re an pendente conditisne , repudiari. ,
Is potest haereditatem repudiare, qui ct G.l. Ia. Θacquirere . Igitur qui haeres rite est institu- I. 18. R de tus, vel is cui legitima haereditas delata est, aca. rem eam repudiare potest , si modo in ea causa erat haereditas, ut & adiri posset. Caeterum tus, si ante conit, nihil agit ,