장음표시 사용
201쪽
ro8 INSTIT. IMPER.ορρ. Ieg. eventum, etsi velit, haereditatem adire non l. possit. Quo pertinet regula , Quod qtiis , si aci8. f. de velit, habere non potes , id repudiare non p R. I res. Adeo ut talis repudiatio non impediat, quo minus, purificata conditione, hae ruditas, ab eo- qui repudiavit , acquiri possit :cum non potuerit rem amittere , cui propria
nondum fuit. Nec υliri desiisse habere , qui
extra. Tunc extraneis quidem haerediμs delibe-neis au- randi potestas est de adeunda haereditate , ω l,em 18.ω nou adeunda p suis vero haeredibias abstin isdiv.fiftae μν. potestor es , ut exploratis viribus haeredita-GIU. tis, certiore deinde judicio statuant , Expe- p. r. 1 . diat ne adire haereditatem, an repudiare stretio. imnatiscere se haereditati, an abstinere: quod L 18. c. d. beneficium Praetor suis dedit haeredibus o V. deIU. Tempus autem deliberandi solitum erat pi aescribi ab ipso testatore, quod Cretio dicebatur ἰ qua deinde sinuata, Praetor tempus pro arbitrio de finiebat. Hodie est annum, coimputandum a die , quo scivit quis delatam
Quid , si quis omisso seneficio deliberandi
haereditarem adtorii λδ. 6. ext x. D pseu re quendae baereditatis facultatem ι i6.C.d. . mn ὁMet. Cum contrahere videatur , ideo-I. γ.9 4. C . que omnibus Creditoribus haereditatis fatis-d reditido facere cogitur : sibi enim imputare debet , ,ei abstis S conqueri, qui adierit , cum potue-. rit non adire i & repudiare haereditatem , cum etiam stire debuerit , adita damnosa haereditate, omne aes alienum, quod in haereditate latet, & legata, etiam ultra vires haereditarias, esse de mo exsolvenda: nisi sit minor viginti quinque annis, qui ob impru . ' dentiam aetatis, aut miles, qui ob exobab, - lem erroris causam, in integrum restitu i tu ri
202쪽
L I B. II. T I T. XII. I Esne necessarium adhue beneficium delibor ndi Non est ; quia eius loco aliter & multo Heg. sed
tutius prospectum est hae radibus a Iustiniano nostra. Imperatore, scilicet per remedium Inventarii : quo quidem solemniter consecto , descriptioneque facta rerum omnium haereditariarum , & perfecta intra treS menses , aut, si res alibi sitae, intra annum, lic*bit haeredi adire haereditatem ; qui in tantum . tenebitur, quantum valere bona hare di talis fure delib.
continget, non ultra . Nec sibi in aliquo praejudicat hoc modo , sed ius integrum , si
quod ei ante contra defunctum cumpetebat, retinet, Falcidiam detrahit, ct impensas in consectione inventarii factas, ex rebus desumit haereditariis. Quid , si haeres inventarium facere neglexerit 3Tunc . ad instar eius , cui deliberandi ius est, semel adita haereditqte, ejus postea relinquendae facultatem non habet ; tenetu sataque & fideicommissa complere, cum indignus sit beneficio legis, qui irequisita per H - legem negligite ita ut non audiatur proba- . bincno. re volens, amplius non fuisse inhaereditate ; bis, vers quae potius praesumitur sussiciens exiluendo vero non
eri alieno, & legatis fidei commissisque pram fecerit.
standis , cum nemo credatur temere se im- miscere rebus alienis.
Si filias bares nega erit fareo Inventarium amistisne Iegitimam 3 i Plerique volunt non amittere eo quod debeatur legitima iure naturae, cui non prae valet ius civile: & quod sit instar aeris aliu-ni . Uerius. tamen filium excidere legitima,
non facto Inventario, quia praesumptio est I eum
203쪽
aoo IN ST IT. ΙMPER., eum iam legitimam deduxisse; quae praesimi-ptio est juria & de jure praesumit enim lex
haereditatem esse locupletem, cnm nemo tam fit supinus, ut gravatam & damnosam amplectatur . Quod facit , ut cesset argumentum in contrarium adduEtum tum etiam
quod legitima, licet origine sua referri possit ad jus naturae , tamen inventione & determinatione fit juris civilis. TITULUS XX.
Post testamenta , & haeredes e qui in tectamentis instituuntur, recte sequitur de legatis et Legata enim testamentorum sunt ruasi appendiees, & legatarii quodammo-o etiam haeredes . De Legatis autem tramditur hoc Titulo, I. definitio, divisio , ct natura legatorum . a. quae res legari , vel non, possint . 3. quibus legari , vel non. 4. qua forma legata relinquantur.
DEFINITIO ET NATURA LEGATORUM . Quid est legatum ρLuatum est donatis quaedam, a defuncto relicta , ab baerede praestanda . Dicitur donatis ; quia liberalitatem continet , nullo iure cogente e & additur, quaedam , ut appareat , improprie hoc modo donari aliquid . Distinguitur Legatum ab haereditate& haere/is institutione , quia ea continet onera haeredi aria et legatarius vero non succedit in eiusmodi onus . Distinguitux item a fideicommisso, quia illud relinquitur verbis obliquis & precariis . Iegatnm vero directis . Per verba , a defuncto relicta , separatur a donatione mortis causia ; quia ea non relinquitur, sed inter praesentes mutuo eonsensu constituitur. Verha, is bere de prinφη-
204쪽
L I B. II. T I T. XX. IOIIanda , indicant legatum constare deliba- I. I. f.quiatione haereditatis , & quod legatarius non let. possit puctoritate rem legatam sumere , sed petere eam debeat ab haerede. stilot sunt genera Legatorχm Olim quatuor fuere genera, & euique ge- In dolimneri certa & solemnia assignata verba , qui' quidem .
bus relinqui legata solent ; certae item for- μ ε mulae sive actiones : videlicet', per vindicationem , his merbis , Do, lego; capito, sumito i, quo genere legari tantum poterant res , quae testatoris fuisserit tempore conditi testamenti , ct mortis per damnationem , his verbis Haeres meus damnas elis dare s Te b. dato : facito ; haeredem meum dare iubeo s quo bis . genere res Omnes , tam piopriae quam alienae , legari poterant: starnai modo, his verbis , haeres meus damnatus ino sinere, vel IAnito ili m rem illam sumere , sibique habere et quo genere legabantur res proriae testatoris& haeredis : per praece8tionem non legabantur nisi haeredibus scriptis ex parte, hoc modo ;tilam rem Praecipito . Constituit vero Iustinianus Imperator Ni x nostra omnibus legatis una sit natMra , vis oti ieia. sas , quibu Icumque verbis aIiquid relictumst, liceat legatario id Persequi, vel adesione in , P r φm , quasi ex contractu , quia haeres δ' η'
adeundo quasi contraxisse videturi vel actio μη 'ne in rem, ratione dominii , quod statim a 'morte testatoris transit in legatarium , vel I ILdenique adtione hvothecaria , ratione tacitaesi'-tμr i yeothecae, quam legatarius habet in rebus /- 'defuncti . Duae priores actiones non possunt
simul intentari, quia sunt contrariae : hypothecaria concurrere potest cum reali , quia cum sit cautionis loco; non tollitur electione , sed solutione.
205쪽
IN ST IV I Μ PER. Esne disserentia inter segnia r Fideicommissa 3g.sed non olim fuit, cum antiquitas legata quidemtisque. stricte concluderet, fidei commissis autem pii E. I. r. C. gulorum naturam indulgeree : quia legatae coni. de non ni si directis & civilibus verbis , iisqueri. eui Latinis , & tantum in testamento vel codi- Dibon. cillis testamento confirmatis , relinqui po- accommo' terant , fidei commi ssa varo quibuscumque daυis ver- verbis , etiam solo nutu ab intinato .. b.ι Ulp. ini At vero idem Imperator noster omnia le- ι. I. gata fideicommissis exaquaυit, ut nuIIa sit in-xer ea disserentia , nempe quo ad effectum& quod deerat antea legatis, hoc voluit rein
pleri ex natura Melao imorum & si quid amplius esset in legatis nam legata peti
actione poterant, non etiam fideicommissa per hoc crescere fideicommitarum naturam , manente interim salva ct incolumi ipsa rerum substantia , quae in eo consistit , ut , quod legatum est, recta via per mortem testatoris acquiratur legatario , perinde ac si e manu teliatori S traditum esse Ee fideicommissum vero per obliquum , per manum Lx s 1. do & ex fide haeredis, ut si restator fundum re- R. .. linquat Titio, rogetque ut eum alteri restituat. Ita ut hic Titius non videatών cepisse quod ei necesse es alteri restituere
DE MATERIA LEGAT ORUM. Quae res legari possunt'. non δε- LV Uri possunt res tam corporales, quam inium, . corporales: ut aeriones & nomina debitorum, tam aulam liberationes A servitutes Atem res uniυer- in fin, h. K MAtia quae Ves sunt corpora, ut gruN , suo pellex, pecu& , vel iura & corpora ut dos ι. 2.F.d. & peculium , & breviter , res omnis, cuius g. I υε ρ est commercium , non tantum propria testa-Cui. H I. toris, vel haerediς , verum etiam aliena 34. F. da ut saltem haeres teneat up praestare aestimati
206쪽
L I B. II. TIT. Xx. 2ο3, nem rei sic legatae . Quod si talis sit res , cuius commercium non est , ve uti res si i era, religiosa, liber homo, ea inutiliter le-. gatur , ut ne quidem aestimatio debeatur , i cum aestimatio iniri non possit earum rerum , i quae pretio aestimari ac vendi non possunt . nihil enim aliud est commercium , quam jus emendi & vendendi invicem, hoc est , , de re contrahendi. DE RE ALIENA LEGATA. Valetne indisin is legatum rei alienae 3 Non valet ; nisi & legatarius ejus rei com po auod mercium habeat , s risiunctus sciυerit alis
, enim est , quod . non legasset ; si scivisset , alienam rem esse : cum procliviores & faciliores sint voluntates in rebus suis legandis , & onerandis haeredibus , quam in alieni S , in quibus haeres gravatur onere tuiti uis seu redemptionis.
i ineumbit huius rei probatio haeredis, an lagasaris 3
Vertua es , ipsum , qui agit , id es , lega- H. Fie
rium , Probare oportere , scivisse aiionam rem l. Io.C.h.risi legare Afundi m ; cum in dubio testator praes intur ignorasse , rem esse alienam . Nisi ia Ιε, ε saliud velit conjectura , veluti si res aliena '' ε' δ' legetur personis conjunctis, quibus facile donamus , ut assini, uxori, &c. nam affectus in tales personas facit praesumi, testatorem, . ctiam scientem rem esse alienam , nihilominus suisse legaturum . Unde auod factum est , i. r68. q. m iis obscuro sit, ex assectione, cui qμ ω- ff. d. R.
λ pit interpretationem .E Quod vero attinet ad rem haeredis Iag - tam , ibi non inspicitur ignorantia , cum sit facilis haeredi praestatio rei suae, nuc On retur dissicultate redimendio
207쪽
Quando igitur haeres tenetur praestare rem, vel
Cogitur haeres redimere rem, a domino scilicet , dummodo emi justo pretio possit ,.& dominus velit vendere vel si eam non potes redimere , aestimationem e ins dare . Atque hic valebit illud , quost dicitur , Mimationem succedere loco rei. uini id , si rem obligatam eroditori aIiquis legaveris λβ. sed re si Hoc casu idem placuit, quod in superiorem. xi de re aliena , non qnidem quoad hoc , ut valeat legatum , sed uter teneatur luererem, haeres an legatarius; nempe ut, si sciis , V*rix in ius , rem obligatam esse , aut expresserit , ut haeres eam lueret , tum de- επ. 1. mum necesse habeat haeres eam luere , exsoluto nimirum debito , pro quo res sitit obligata , atque ita eam redemptam lega-ἐ.as . . r. f. tario praestare . Quod tamen non procedit, δε Iet. s. si testator jusscrit ipsum legatarium rem lue re , quia cum sic certo constet da voluntate testatoris , non est logus conjecturis I non
enim debet admitti voluntatis quaestio, ubi in verbis nulla est ambiguitas Quid , si is, cui res aliena legata es , eluae,. - vivo testatore, fuerit facitus domistis 3 g.F es Distinguendum est . Vel enim ejus rei leia alijηa. gatarius f8ctus est dominus ritulo onerosio ,
veluti ex causa emptionis ; & tunc actione ex testamento pretium ejus consequit potest , ' ad cuius restitutionem tenetur et haeres , - . quia iuris interpretationae non censetur rem habere , cui abest pretium s intellige pre-I. q* f. 7. tium non verum & legitimum rei, sed quod j. 8s. β. s. legatarius veΠditor, numeravit. Vel rei do- I. Io 8. f.4. minium consecutus est tituis lucrativo.sive j.deles. I. ex causa lucrativa, veluti donatione , vel
208쪽
L I B. ΙΙ. TI T. XL. absalia similia & tunc agere non potest, quia
hoc casu res non videtur abesse , cum nullum eius nomine numeratum sit pretium Et traditum est , duas lucrativas causas in eumdem hominem & eamdem rem Concudirere non possis di recte , in eamdem rem, i ci est, corpus ; nam dive a corpora , diversis testamentis r ina, debentur. Quid, δε ex Δοbus resamentis eriem; res eidem debeatuν. t Uine interest, uerum rem, an aestimatio- νnem ex testamento legatarius consecutus sit - ρὰ, ἰὸNam fi rem habet ex uno testamento, non potest ad aestimatronem ejus agere ex alio Ni cum aestima tione insit rei, & propterea peteriit , quod intus habet : Si vero ex priore .. testamento aestimationem acceperit , non 3 'impeditur iterato agere ex altero testamen to ad rem cum res non eontineatur aestimatione , ct aliud sic res , aliud pretium rei , habens , non potest videri ipsam rem
Valetne segatum rei nondum in remm natura exisentis Ualet, si modo sutura res speretur qua ratione fructus nascituri recte legantur ; qui .eα γ' tamen non ante praestandi, quam nati s quia qμe res ιν inest conditio, si nascamur, quae non impe- fuit.st dit transinissionem ad haeredem , cum con- c d.
ditio, quae tacite inest, non faciat legatum dem. conditionalem . Quod si vero res sperari non inpr.F. possit, inutile est legatum . ita. DE CONIUNCTIONE LEGATORUM . Occasione illius , quod modo diruam est, de una & eadem re bis uni legara in duobus testamentis , subjicit hie Imperator de eadem re duobus, legata in eodem test
209쪽
asa INSTIM IMPER. Si oadem res duobus legata sit , quid It mire q. si ead. Tunc , sive conjunctim , sive disjunctim
res, i. i. F. res duobus legata sit , si ambo perveniant de Uuffac- ad legaeum, 1 cinditur & dividitur inter eos eres i. 8o. legatum si alter deficiat , quia aut fpre- π issio. θ. verit legatum, aut decesserit vivo testat . de Ieg. 3. I. re, totum erit collegatarii, eique accrescet. 7. I. Io.C. Portio illa , quam legatarius ex legato cede caduci pisset , si legatum non repudiasset . Atque toIL hoc est, quod diei solet, Una re pluribus con-
. iunctim Μegara, singulis quidem deberi in suis dum , seu con ris fieri partes.stuando piaribus coniunctim vel disynctim e dem res legari dicitur '
.ra, .Fis Conjunctim bta Titio Seio ho-nsis Stichum , vel fundum Tusculavum , do sego sequi coniuncti dicuntUr re & verbis sirma i , quia & rei λ orationis complesu Panguntur , & opeonuntur disiunctis . Ut & coniunctis verbis tantum, quos similiter orationis iungit complexus, sed assignatis expressum a testatore partibus, veluti : Titio ει Seio fundum Tusculanum aequis panibus da
lago: Sejo eunim hominem Spio m vi, lego: oui coniuncti dicustur re tantum, quia . Gem res pluribuς legatur diversis. orati
υει disjunctim legara sindatur inter legatarios , cum in solidum debeatur 33 ις a Viria licet tota & solida res utrique lega- ta sit , tamen utrique clari solida non Pomor in , cum ejusilem rei duo in solidum ne-
sine ιυ λ. esse domini a ac Propterea Videturnaec fuisse voluntas testatoris, ut aequaliter inter legatarios dividatur relictum : qum V
210쪽
lantatis coniectura ita demum admittitur , si non ex verbis manifestum evadat, testat rem volui me rem priori auferre, & posteriori tantum adjicere. Ideo vero uno deficiente alteri 1 olida res debetur 9 accrescit , quia testator utrique rem solidam sive in1olidum lega Vit - , '
ne isserenita inter coniunctos o disiun
clos, quσad rus accresceni 'Disterentia haec est, quod Inter coniunctos d. Lun. Dpars deficientis alteri accrescat cum onere 2 In vero iaIntet coujunctos vero sive disjunctos re tantum , sine onere . Et ratio disterentiae est. quia testator ideo videtur disiunctim legassi' is , ut unusquisque serat & agnoscat suum onus non alienum e conjunctim vero , ust onera sint communia Interdum t men in d. l. un. s
disjunctis concursu non fiunt PRrt*S , 'd latit ni singulis in solidum res legata debetur , ita
ut unus rem ipsam, alter rei aestimationem consequatur , nimirum si haec fuerit expieseia voluntas testatori Sia Inter coniunctos verbis tantum estne Acur juri accrescendi ZNon videtur , cum iuS accrescendi R i l. 1oi. a. malibi reperiatur , quam ubi ab initio no , I A
habentur consti tutae partes a testatoνς - M d, tisti se conjuncti verbis,. ab initio part S ha nx iseerest. ex voluntate testatoris . & coniunctio ejus - modi non habetur pro conjunctione , quia testator videtur potius brevitatis causa dixisse, quam coniunxisse . Contra tamen: de- Qfendi, potest , ius accrescendi inter hos con e isti is . iunctos quoque esse, quamvis ab initi pay iam indotes. habeant eK. volantatae testatoris: nam ἡπο- habent quidem partes pro indivisi, non pro si diviso : ideoque non videri x . diverλ lo ad μίγα gari singulis , quiae eiusdem rei parteS dive. . . iure non iunt, maxime cum partes illae aePalus inte digerentur, etsi expressae non essetnvia