장음표시 사용
221쪽
113 INSTIT. IMPER. Quod dieitur optionis Iegatum 'iit. F de optionis legarum id es , ubi restarar Ubet
opt. ita. Iegatarium ex servis Dis , vel Hiis rebus , lare , hac formula , DUs Ierυum meum , quem volet, optato, ejigito. Et tunc legata-i rii est electio , ut etiam optimum servum optare & eligere liceat . Verum si testator dixerit , meres me damnas es Titio hominem , aut decem dare , electio est haeredis . l. fin. C. Optionis autem legatum iure antiquo non comm. de transmittebatur ad haeredem , si legatariust S. non optasset , quia tacitam in se conditi nem habebat et at iure novo legatum hoc
est purum , & transivittitur ad haeredes , quibus ius est optandi, licet legatarius hoc
non fecerit. Et si plures fuerint legatarII , aut unius legatarii plures. haeredes , ct ut1- sentiant in corpore eligendo, eo casu ne pereat legatum , sorte controvosia est dirimenda, ut sti licet is in optione potior sit , quum sors praetulerit.
QUIBUS LEGARI POSSIT. Quibus personis legaνi potes l6 laxari Ggari illis silum potes, eum quibus rest autem mendi factis es ; hoc est qui haeredes scribi.
aut qui institui possunt Deportatas Igitur, 3t in metallum damnatis, ct similibus, Inua e re tiliter legatur , qtaoniam testamentum iurisy in civilis , ideoque omnes qui cum c urest negotii aliquid haDere volent, CIves Roma si s not esse oportet . EIodie scribenti testamen tum legari non pol st. DictantI, Id eR, ex
sententia restatoris cc imponenti, dc praelegen
ii scribendum ab alte ro, legatur reete. . - Rectene legatum persos relinquitur incertis Zε ineertis neque inata iliis κ elinqui
222쪽
L PB. H. T ΙΥ. XX. Myne te stator animo suo subiiciebat, veluti siquis ita dicat : se cumque filio meo filiam Dum in matrimonium is rix , ei b. eS me PistiI. I. a. tuum senatim dato e eo quod plerumque ob reis, . e meritum aliquod legata relinquantur, α ς risi nam certa animi affectione , quam testator ero Me miles. legatarium habet . Idque ita religiose ob- L .. cservatum est , mi quamvis militibus multa G, is, a concessa snt , quae aliis sunt denegata , jis vita is tamen prohibitum fuerit incertis personis relinquere s eo quod certum esse debeat ju- dicium & consilium disponentis.
At iure novo etiam personae omnino in. certae legatur utiliter a ex certis vero personis alicui incertae, veluti 1ub certa demonstratione, per 'um constet de persona , ct hodie ει olim recte legabatur et M. S. Ex Co
gnatis meis , qui nunc fune , si quis filum ι - α δε
meam uxorem duxaris , et haeres meus Hiam
Fem vito ', quia lann Nane incerta est Rlis Σmohni . Persona , de qua constare potest , adjecta
ejusmodi demonstratione. Demonstratio plerumque Nice Nominis fungitur, ut nihil in-4ersit , nominatim legetur alicui, an per demonstrationem corporis , vel artificii, vel
necessitudinis, vel assinitatis. An εν pinhumo recte segatυr Post mo quidem alio legarum relinqui β. ρσε. Bodie potest, ct olim pinula, quia & haeres 4nstitui *oterat ex Lege ML Tabularum ,
si post mortem testatoris nasceretur P vel ex ast is in
Lege Velleia , fi nasceretur post testamen- λ t
tum . Post humo autem alieno olim legari ri ' non potuit; mi nec iure civili haeres insti- 'tui , aut insti tutus adire potuit haeredita' horsissiem 1, licet eidem instituto Praetor bonorum P'M A ' possessioinem dederit . Ergo posthumus iure f. tutor. ωeteri non per omnia habitus fuit pro in- υer psb. certa persona: & hoc est , quod ait paulo L 6. f. de post Imperator , Pos,umus alienus haeres in- ino c. t . . ia K a si- sum.
223쪽
aχo INSTIT. IMPER. fetui, oe ante potet at, nunc potes s poterat scilicet institutus jure p torio admitti ad bonorum possessionem, non autem adire haereditatem. Igitur & legari hodie posthumo alieno potest . Error in psssona , in nonnane , aut cognomine legatarii, υitiatne ligatum λ . si quis Non vitiat, valetque legatum , modo dein nomine. persona constet. Nomina enim signi sicandorum hominum gratia reperta sunt , qui si alio quolibet modo intelligantur , nihil re-I , ς d. fert. Nisi tamen in nomine appellativo te his , stator erraverit , ut si , cum vestem vellet.' legare, dixerit, se legare supellectilem i, hic enim error legato nocet , quia appellativa nomina substantiam rerum designant , nec pro cujusque libitu variantur, uti hominum nomina, quae differentiam significant haec enim facillime variantur, quia cujusque sunt arbitrii, non communis usus. Falsa demon stratio perimitne legatum x huie Iuris regula est , Falsa aemonstratione leproxim. gamm non perimis quia legato non cohaeret legandi ratio , inquit Pomponius . Nam demonstratio rei csgnoscendae atque . significandae causa adhibetur : itaque re ipsa cognita , non curatur demonstratio . Logatum quippe est rei & corporis, de quo si constat,five ubi constat de substantia es non curatur' de accidente. Falsa autem demonstratio est, si testator, cum Stichus sibi donatus esset , aut cum fundum Tusculanum emisset , ira scripsit: Stichum , quem a Titio emi , aut6ni. II. i. , diam Tusculanum , qrei mihi donatus es, do ,s i. 1.2.6. kσο - hic si constet de quo sundo senserit , j. de cora' aa rem non pertinet, si is, quem se emissedit. Οὐ- significavit, donatus sit ἔ aut emerit, quem monsr. donatum dixit.
224쪽
Quid , s fassa causa adjρcta fuerit legat s
. Non ea nocet' cum anim causa sit vice ἡ Δ demonstrationis , quando additur legato il- lud non infirmat , neque etiam confirmat . ONon infirmat, quia non silet, quod abundat,
vitiare scripttiram ; quidquid enim adhibetur rei apparenti , vel satis demonstratae , id in perfluum est. Unde quae dubitationis ιοι se . de
sendae causa testamentis et contractores in- MI.
feruntur, ius commune non Iaerint . Igitur si ita dixerit testator, Titio , quia mea negotia , etiωυit, stindum G, legos quamviS non cu' d.I. II. q. a. raverit, utile est legatum, Quod ex ipsa te- σ3. statoris voluntate pendet, acleoque sine ulla causa consistere potest . At si conditio causae sit apposita, legatum non debetur , nisi .
impleta conditione . M. Rectesne fes o Leredis legatur 3 Constat quidem , pure inutiliter Ier ri quia sic idem fieret haeres& legetarius , quod est abstinium; nec quicquam proficere, si vivorsatore de potestate haeredis exierit , propter 'Regulam Catonianam : Quod inutile sfret legatum, si statim post factum test zntum l. 18. ΘΙ decessisse testator hoc non debet ideo va- .lere, quia diutius testator Virierit: Sub con- R.I. ditione vero recte legatur , quia legatum conditionale non statim vires capit ab ini- L4r .F. detio; sed a conditionis demum eventu : un- condi. ει de regula Catoniana non pertinet ad lega- demonser. ta.conditionalia. Ex diruerso, valetne legatum a servo re lictum domino ρ . β. an se in domino recte etiam sine conditione υ- faex diverisetur , non dubito tu : propterea quod hic Contra reis
idem haeres & legatarius statim non sit, sed gulam in dominus tantum est legatarius, non haeres.L a . st donec servus. iussu domini ira reditatem adie- quando Κ 3 rit ', dies leg.
225쪽
21a INSTIT. IMPER rit ia ideoque si servus merit manu mi Mis , antequam jussu domini haereditatem xAierit;
. servus. sibi acquirit haeredi intem , & dominus . legatarius tantum est . Verum servo adeun- te iussu domini haereditatem, legatum infirmatu P, quia res in eum statum deducitur, ut idem sit haeres & legatarius
QUA FORMR ET MODO LEGARI POSSIT
Quibus modis relinqui legata possunt L r. F. do Rζlinquuntur Vel pure , vel eum causa, seu udis. ω ratione eX praeteritin sumpta , quae testator demoUr. 'lotum si mi ast legandum ', vel die a, hi . g. p - non quo legatum debetur, sed quo em ntili. l. a V. ς ejus est petitio ; vel sus modo , in futu- ut quil a legatario fi t , veL sub con- d. i. ditiosse in praeteritum , vel futurum: sed' maxime in futurum : in quo differt a modo : qui noα impedit, quominus. effectum: . sortiatur dispositio ..i Quid, si' eonditis non δε impleta s. q. r. Impleri prius. debet , quam capi, & petis .is let.χ possit legatum et Quod ne quidem repudiari
potest , pendente, adhuc' conditione , Cum
kr .. q. h. nondum sit HS quaesitum ut proinde tali 1 R.I repudiatio noπ impediat , quominus postea purificata conditione: legatum peti, & acqui-xi possit ab eo , qui repudiavit. Hinc inua Ulpiani, Quod queti, si vesit , babere non po-rest , re udiare Mn potes: Privatio autem praesupponit habitum, Roctene ante haeredin institutianem legata
I an e -- ο ν ante Raeredis Enstitutiomm inutilis, redis . legabatur: proptereae quod testamentum vim ex haeredis institutione , quae veluti caput& fuinamentum totius. Intelligitur testamenti, accipiat et unde veteres voluexunt instit
226쪽
L I B. Π. TIT. XX. . stitutionem praecedere. Verum hodie & ante haeredis institutionem , & inter m*dias haerς I. . I.a.
libertates, recte relinquuntur: quia Incivile visum fuit, scripturae quidem ordinem sequi, sperni autem testatoris voluntatem.
Quid, si legetur pose mortem haeredis, uia legatarii λOlim & inutiliter hoc modo legabatur, si Iinose mor-
quis ita diceret , Cum haeres meus mortuus tem. b.t. q.
fueris, do, lego , propterea quod obligatio , post modi
quae non eoepit a defuncto , vel contra de- tem infra iunctum , incipere nequeat ab haerede , vel de intit. contra haeredem : Idemque erat, si quis i. uv. pridie quam haeres , aut legatarius moreretur , C. ut actio legaverit . Nam hic dies ante mortem pla- ab haeressi ne incertus est, & non . nisi cum iam mar- ω contra
tuus fuerit haeres, sciri potest , suis ille dies haeri futurus sit. Sed hodie sublata est huiusmodidi stinctio, cum morietur, cum moritius fuerit, S utroque casu utiliter legatur , novaque introducta est regula , ut actiones ab haeredibus & contra haeredes incipiant. Valetne legatum poenae nomine relictum 'olim itidem inutile & hoe erat Iegatum, . . f. t. adeoque poenae nomine inutiliteν legabatur ,1f. de bis assime mν vel transferebatur . cum Iegatum quae poenae sit mera donatio , quae non eX poena , aut causa reriodio haeredis, sed ex amore & benevolentia erga Iegatarium proficisci debet. Uerum hodie generaliter valet leg tum poenae cwsa in a relictum , Idque favore ultimae voluntatis ,
cui plus tribuendum , quam scrupulositati δεω . iuriς veteris. Unde haeres iussuS fiscere, Vel mino ν non facere quid, aut alias dare centum Mae- ι--vio, tenetur sic , nisi inmen sit impossibile aut illicitum id , quod rogatus est facere . Ib In omnibus enim testatoris volunrra, si l. 11., is sto legitima sit , dominari debet, & ideo ple-k ν. nius ea interpretari solet. K TI-
227쪽
DE ADA ΜΡTIONE VEL TRANSLATIONE
Postquam actum est de dandis, aut re Iinquen-ssis legatis, recto ordine sequitur de iisdem adimendis vel transferendis . seuomodo adimuntur legata t rei. ε in Λ Dimuntur legata vel eodem testamento, prino. Vel alio aeque solemni ac perfecto, vel etiam codicillis : sive id verbis fiat contrariis, ut , si quis ita legaverit , Do , imo , illa adimatur. Non do , non lego ; sive aliis quibuscumque i Nam hodie ut verbis quibuscumque legata dari possunt, etiam adi-ι.in legatis mi , & in alium transferri , cum legatario C. de Ieg. nullum sit ius acquisitum , vivo testatore , fitque ambulatoria hominis voluntax usque ad extremum vitae spiritum Quot modis adimitur Legatum PDuobus modis , vel expresse , vel tacite . Exyr se, quando testator verbis contrariis, . vel quibuscumque aliis , legatum prius datum , totum, vel ejus partem , rursus adimit. Tacite, quando non ex verbis , sed ex facto aliquo , voluntas & poenite tia testatoris colligitur . 'Quibus vero motis tacite adimitur legatum La. 6. tili. Octo modis . I. Inimicitiis inter testat Laa. q. d. rem S legatarium interpositis, iisque eapi- adim. Ieg. talibus vel gravissimis : quia per hujusmodi inimicitias aufertur benefaciendi voluntas nisi reconciliatio iotervenerit. I. 6s . ..t. II. Mutatione formae rei legatae r quod β. leg. r. contingit destructione , drolutione , atque interitu corporis legati . nisi afiud testato-
228쪽
L I B. II. TIT. XXL aeti III. Alienatione rei legatae: si re stator sua l. rs.O IS. sponte , nulleque necessitatoe coactus , illam J. h. t. alienaverit , seu alii eam rem donaverit , Vel, cum necesse non erat , vendiderit, non debetur, licet eandem postmodum redemerit. IU. Exactione debiti legati: si enim testa- I. H. g. I 3. tor nomen, quod alicui legavit, a debitore F. de l.3. exegerit, ademissa legatum praesumitur . , U. Si praemoriatur legatarius , quia ejustumi at personam re exit testator , non
V1. Si legatum. repudiaverit legatarius ἔcuius & postea sera ac frustranea poenitentia erit : quia . semela liberatus haeres non debeti invitus trahi in obligationem l VII. Si legatarius fuerit con ecutus rem legatam ex alia causa lucrativa. a VIII. Si deficiat. conditio , sub qua reli- l. nult. nctum fuerit legatum , quia in defectu con- fin. 1f. de ditionis , de ademptione cogitasse praesumi condit.
quibus modis transfertur legatum Tranitatio legati fit quatuor modis. - . I. A persona in personam : veluti , Fum β.transfier- m , quem Titio legari, Seio do , lego . ri . ΙΙ. Ab eo qui dare avssus est , ut alius I. 6. Fiadeto: v. gr. duos institui haeredes , primum assim.& secundum, & ita lego ; Primus Titio cen' trans. Dorum dato; ac postea transfero: Ea centum , quie iussi primum dare Titio, secundus dato. ΙΙΙ. Cum res pro re datur', ut quando i. s. F. .n pro fundo legato , testator jubet dare cen- ibi Cujam
IV. Cum quod pure darum est transsedi , tur sub conditione . Unde apparet, plus es . se in translatione , quam in ademptione . Nam translatio & ademptionem & dationem
229쪽
DE Lxcv F CIDr A. . Adimuntur quandoque legata. ex parte; seu i. diminuuntur per legem Falcidiam : de qua proinde recto, ordinet sequitur. suae fuit ratio. introducenda Legis. Falcidiae lOLinx ex. Lege XI; Tabularum i cuilibet
testatori libera. erat legandi. potestaS , ut liceret vel, totum patrimonium . legatis. . , erreare atque inhaurire , quippe cum ea te
δ' gei cautum, esset: Uti qui ue iv Fit suae
3 II ' rei, ita itis esto. Eoque fiebat, ut' teltamenta. Plerumque: desererentur repudiante &. recusante scripto haerede, pro. nullo, zmi ι. rao. .de nimo lucm adire hae ditatumi. Visum pro-U. s. pterea. fuit hanc legandi. licentiam coarctare et &. cum, neque Lex Furia , qua . ultrae mille. asses. legare' non licuit . neque. Voco 'nia , qua . vetitum. mih ne cui plus quam haeredi, relinquere liceret , iussiciens ad reii Consummatione mi videret un; latae est lax Falcidia , qua cautum: fuit , ne quis, testamento plus quam: dodrantem. bonorum ζ legare Posset , 3c. ut si ve unus.. sive. Plures haeredes instituerentur , quart . bonorum apud eum
Eicetne singulis haeredibus Falainiame detrabere Τε-- m Placuit, In Molis μη-ihus ratimnemLLe- μ 3 t- - ais Fauidiae ponendam esse , hoc est, singulos haeredes pro, sua quemque parte , quartam Falcidiam detrahere e leSatis posse ν V. g. Si pIures in genere sint instilluti haeredes , omnibux amelius. detrahere non liced, quam quadrantem inten ipsos.dividendum: suiu ro ini specie 8e seorsim plures sint instituti,& unius cohaeredis portio: legati aut plane sit exhausta, aut nimium gravata , alterius
230쪽
' vero nullo modo : tum licet gravato qua tam de: legatis e sua poxtione detrahere . Nec obstat ei, quod cohaeres portionem suam habeat fassam . atquae ita satisfactum videatur legi Falcidiae; quia Lexl Falcidia voluit omnibus ac singulis haeredibus, non uni tantum , prospectum , & quartam omnibus es se salvam. In ratione Legis D idiae ineunda quod tempus spectasAr ZTempus mortis , quo nimirum dicesserit L r.F.b.t- aestaetor ; non autem tempus aditae haeredi l. quantitistatis. Et hoc est , quod imperatoc ait v. an 3. I. I 38. l. tiras PMr-nti, ad quam ratio. Legis Falcidiae 193. U. de inuigitur , mortis tempore spectatur . Quibus R. I. verbis iudicatur materia , ct de quibus bonis detrahi Falcidia debeat . Quodcumque i , o igitur haereditati post mortem testatoris accesserit,. id lucro cedit haeredis, non regat μ'
ria; & contra si quid decedat , modo citrae culpam legatarii, id ejusdem haeredis est ρο-
Eulta a legat lo antem non nocet : Ratio
est , quiae statim, a morte testatoris incipit esse & dici haereditas , id est, ius a defuncto velictum , atque eo tempore ut pluvimum cedit dies legatorum, de quibus quarta dotvahituT.. Nec tamen hoci damnosum est hae- -- β 3 mmdi , cum ei liberum. sv non adire haeredi-M tatem sest repudiare . Quod consu i tum est legatariis , ne destitu to testamento nihil consequantur, paciscr eo casa de portione leg- f. eum au
m sunt deducendae, aes alienum , fune- act.b.t.l.6- impensa, ly pretia se oram manumissorum s Cod. eod. quia horum causa prior & potior est , cum μυeli. I. etiam bona non intelligar ux , nisi deducto c. a. q. I. aere alieno, eo quoque . quod testator haere- I.7 q. f.ult.