장음표시 사용
261쪽
as 8 INsTIT. IMPER. fultum Tertyllianum , pietatis intuitu, relaxavit praeci istae testis rigorem , admittens matrem ad tristem filii , absque liberis defuncti , fuccessionem, ita demum si ingenua trium , libertina quatuor liberorum ius haberet. Quod quia durum, imo & impium , casum scilicet fortuitum in matris admitti detrimentum , Iustinianus abrogavit , sine
t8.eum ulla remora vocans matrem ad liberorum Ioirs. C. f. successionem: constituens quoque, ut cum Ir. fratribus & sororibus in virilem partem admittatur.
Quid υero iuris olim competit tiberis ad D cessionem matris intestatae 3 3. I. O X eadem Lege XI f. Tabularum liberi non
L a succedebant matri e quippe cum neque fui haeredes matri, neque agnati essent: Lex vero non omnes liberos , sed tantum suos ad haereditatem legitimam vocabat . Praet ris deinde sequitas subvenit liberis, eos ad I. uli. I. I. mittendo post agnatos. Tandem Senatuscon-g capillis, sulto Orphitiano estectum est, ut liberi ma-F. b. t. tribus succedant, piisse Tanturque tam agnatis , quam crenatis desulictae matris . Nec refert, legitimi sint, an vulgo quaesiti, nisi fuerint ex illustri nati r quia sola hic confideratur naturalis cognatio, & idea in huiusmodi successiones capitis diminutione non
Quid de Cognatis nituit Lex XII. Tabularum 9. h. t. FIOS eXcludebat omnino; quippe qui cum XL per foeminei sexus perionas cognatione iungantur, sui aut legitimi haeredes non es, sent:
262쪽
seni : verum Praetor Vocavit c natos proximos tertio ordine, nempe deficienti hus suis& legitimis , in quo ille naturalem cognationem secutus fuit. utituam praeterea cum cognatis tertio ordine υocati fuerunt 3
Primo agnati capite diminuti , id est , emancipati , qui cum ex Lege XII. Tabula- j.
rum per emancipationem haberi inteF lesi- 8. β. Lindet imos desinerent , propterea ut cognati , eGnati quales natura sunt, tertio ordina demum a ff.d Praetore vocabantur ad successionem . Dein- Itiscium. de liberi ad adoptionem dati, ad patris naturalis haereditatem ho eodem gradu vo- , cabantur , & vulgo quaesiti, ad matris atque aviae successionem , non item patris et quia tales patrem habent incertum, vel nullum, aut saltem eum , quem secundum leges habere non licetia Ad quem usque gradum vocantur cognatis agnati olim cognati usque ad sextum gradum co e cis. θ
gnationis vocabantus: ex septimo vero admisit Praetor natum natamve λbrino flabri- have , qui proprium nomen non habent , quo, vocentur. Ratio est , quia ulterius rerum natura non patitur cognatorum vitam
subsistere . Agnationis vero iure admittebatur quis ad haereditaetem, etsi decimo gradu esset . Imo & ultra , atque adeo in infini- e P., tum, agnatos in successionem VocatoS fisi, Di, se , plures textus Comprobant . Nam quod P . hie Imperator agit , agnationis jure admitti aliquem et si decimo gradu sit, certum gradum valde remotum pro incerto sumpsisse intelligendus est. Hodie cognati exaequati agnatis, ad longissimum quoque gradum admit
263쪽
Usiis Tituli huius cernitur in haereditatibus , quae Iure Civili proximis agnatis ut Iure praetorio proximis deseruntur Cognatas: Item in tutela legitima , de qua
Ognatio est vinculum iuris , seu necessitudo, quae Inter eos , qui de communimpite propinquo manant , intercedit . Et Cognati, auctore Modestino, ab co dici putantur, quod quasi una communiterve nati. vel ab eodem orti progenitive sint.
4. I. 2. J. I. Alia est Ciυliis tantum , ut ea, quae perae grad. adoptionem: alia Naturalis tantum , ut m- ter vulgo quaesitos & servos ; alia Naturalis SCtυtris simul, ut ea , quae intercedit inter eos qui ex legitimis nuptiis quaesiti sunt. II. Cognatio Naturalis & Civilis alia est .aascendentatim , qui non genuerunt: alia De Icenaeentium , qui a nobis progeniti sunt ;alia Couateraltam , qui neque nOS genue runt , neque a nobis progeniti sunt , sed eamdem nobiscum stirpem communicarunt vel potius duplex est linea conjunctionis, recta di tra ias versa sive obliqua . Recta vero alia ruperior sive ascendentriina ; alia inferior 1ive descendentium : & sinpulae lineae varios cognationis gradus complectuntur. Quid Visur vocas Lineam ρ Quid Gradum thf. d. t. ς lectio personarum , ab eodem stipite descendentium, continens gradus, &' distinguens cognationes. Gradus est transitus de proximo in proximum: & quot sunt tran-
264쪽
LIB. III. TIT. VI. 26 Istus in remotiorem , tot sunt gradus : vel quot sunt generationes, tot sunt gradus . Quomodo in linea recta computantur gradus
Hic prorsus convenit inter Ius Civile & εCanonicum, servata regula, ut tot sint gradus , quot generationes : ac proinde facilis computatio est , quia semper generata persona, sive sursum sive deorsum tendaS, gradum adjicit : v. g. Inter patrem & filium una est generatio, ergo & unus gradus: inter avum & nepotem generationes duae , &duo item gradus, ct sic deinceps. Ascendendo quidem primum gradum fecit pater iamater; secundum avus, avia; tertium proa-Vus , proavia quartum abavus , abavia ἔquintum atavuS, atavia ', 1extum tritaVuS , tritavia ', qui ultra sunt , Majores communi nomiae appellantur . Inter descendentes in
primo gradu sunt filius & filia; in secundo
nepos, neptis in tertio pronepos , proneptis ; in quarto abnepos, abneptis ; in quinto aliae pos , Rineptis in sexto tri nepos , trineptis ; qui infra. hos sunt, communi nomine Posteriores, sive riseri vocantur. Quo-do in linea collaterali ρHic similiter Iure Civili, Generata persona semper gradum adjicit. Ita ut , quotiescumque quaeritur de duorum cognatorum distantia & gradu , incipiendum sit ab uno , &adscendendum ad communem stipitem, rursusque deicendendum ad alium, & quot sunt generationes intermediae, tot erunt graduS, dempto stipite ; neque enim in linea late-rali ullus est primus gradus , uti in recta quia frater fratri per se non conjungitur , sed per patrem : qui utrumque genuit. Fra ter itaque a fratre distat secundo gradu , quia recta progrediendo a me filio , v. gr.
ad Patrem, una est generatio , ct sic unus
265쪽
161 INSTIT. ΙMPER.gra Ilus : deinde a patre desceudendo ad fratrem , secunda est generatio , ergo & secundus gradus . Consequenter nepos eκ fratre , item patruus, avunculus, amita, & matertera, tertio mihi gradu iunguntur: quia me fratremque genuit pater, & altera est generatio , alterque gradus ; frater vero senuit filium , nepotem meum , & haec tertia est generatio, ct tertius gradus. Similiter pater me genuit, patrem oro avus, idemque avus patruum meum , qui a me distat tertio gradu :& sic deinceps , non distinguendo inter lineam aequalem, aut inaequalem. s d υero Iure Canonico circa banc computatisnem obtinet 3Jure Canonico aliter se res habet z quo quidem etiam ascendendum est ad communem stipitem , sed non descendendum , ut Iure Civili: neque enim hic tam persona gradum facit, quam generatio , & non sin xulae personae , sed duae simul ex latere iunctae censentur uno gradu dumtaxat . Quo modo frater & soror primum gradum faciunt , horum liberi, id est, fratres , patrueles ac consisbrini, secundum, qui jure Civili quartum gradum constituunt, &C' Et quoad cognatorum inter se distantiam habenda est ratio lineae aequalis , quae aequaliter distat a communi stipite, ac inaequalis .. Quid igitur iuris es de cognetiis lineae aequalis 3 Hic locum habet regula 2 2Moto gradu .unus disat a communi stipite, eodem intor se distat ab aris , de cuius cognatione agitur ut frater a communi stipite, nempe patre , distat gradu uno: ergo di a sorore non nifiuno gradu distabit : Similiter fratrum filii distant jnter se secundo gradu: quia eodem gradu distat unusquisque ab avo suo.
266쪽
Quid , si linea sit inaequalis 3
Tunc observatur haec regula: utiolo gradu remotior persona dissat a Iipite , eodem gra Ma Intere υenientes inter se iustant. Unde si de patruo quaeras , ille mihi erit in secundo
gradu , ego enim cum patre meo constituo unum gradum ἔ avus, qui stipes est, alterum , qui duo gradus sorum computantur . Nam ego a stipite sum remotior, propinquior patruus: quare secundum me fiet computatio, & quot gradibus ego disto a stipite ,
totidem inter nos distabimus. cur ita δυersimode numerantur gradus utro
uia Ius Canonicum habet rationem nur ead sed Itiarum , quae sine duabus personis contra- i non possunt .' At vero Ius Ciυiis haeredi- - ου' ν 'tatum & successionum causa gradus compu io D domtat, quo scilicet modo ex collateralibus at ε δε erad. ter alteri succedat ab intestato, utque prae- ' .seratur , cui proximus est in gradu : unde cnm fingulae personae capaces sint successionum , in singulis quoque computationis hujus habenda fuit ratio. Suntne ainnitatis gradus y
Iure Civili gradus Assinitatis nulli sunt , quia assinis assinem non generat , nec se-- U cundum assinitatem desertur haereditas . Iure Canonico iidem sunt gradus amnitatis , qui & cognationis , ita ut quo gradu quis est cognatus uxori meae , eodem mihi sit amnis, & contra ἔ v. g. Ego & soror uxoris meae sumus in primo gradu amnitatis ;filius sororis in secundo gradu a me . nepos
267쪽
.2M INSTIT. IMPER. TITULUS VII.
auid est Se iιis Cognatio trem bis. ς0ntr'bitur iΠter eos, qui in contu- e bernio seu statu servili concepti , natique sunt. Cujusinodi cognatio Iure Civili nulla computabatur, & per consequens neque successioni locus erat. Quid bio noυi introduxit Iustinianus Zxt. bio . Concessit Imperator etiam inter servilis conditionis homines cognationis 4us , non quidem durante servitute ; sed . tunc demum , ubi servi ad libertatem pervenerint :idque humanitate ita suggerente; nempe ut, qui servi nati sunt , & deinde manumissi , non modo parentibus , simi I iter inbertate donatis , jure cognationis ab intestato succedant , parentes eis, jure phronatus hac in
parte sopito ; sed etiam ipsi invicem sibi. TITULUS VIII.
Quid jure tineteri circa hanc successo-urm obtinuit Text.bie. T EX XII. Tabularum ita demum ad ha re- ditatem liberti vocabat patronum , si intestatus mortuus esset libertus , haerede suo nullo relicto. In bonis autem liberti testati nihil quoque iuris habebat patronus ,
etiam extraneo haerede instreuto . Sed Jure ε- praeisrio patrono , in remunerationem prae-Fon. lib. stitae libertatis, concessa est partis dimidiae bonorum possessio contra tabulas testamen
ii , si aut nihil , aut minus parte dimidia
268쪽
L Ι B. III. T I T. VIII. assctuid deinde caυit Lex Papia l . Hac lege scribit Imeerator adaucta suisse A ritura patronorum , qui locupletiores liber- Ptos habebant l, nempe ut si intestatus decessisset libertus , major centenario , id est , plus centum aureis in bonis habens, & nullos reliquisset liberos , patronus ei in solidum succederet , vel in virilem portionem; si pauciores quam tres reliquisset liberos , tribus enim existentibus, in totum excludebatur patronus a successione liberti . Similiter si libertus decederet testatus, liberis tribus hEeredibus institutis , repellehatur omnino patronus ', iis vero exhaeredatis, haeredibusque institutis extraneis , bonorum posisessionem partis dimidiae habebat patronus. Paucioribus existentibus liberis, virilis semper portio patrono debita fuit.
Quid denique Imperator hae in re definimis 3 in , si libertus minor fuerit centenario , I. fed id est , minus centum aureis in bonis ha- frae.
bens, res,itus moriatur, patronus omnino a
successione excludatur si vero intestatus ,
nullis relictis Ιiberis , ut patrono ius suum
integrum reservetur, succedatque in solidum
ex Lege XII. Tabularum . Quod s libertus l.ult. C.d maior sit centenario , ct liberos cuiuscum--tibor. que sexus vel gradus reliquerit c tum Pa urinat. trono nihil debetur, si ve testa tus , sive in-
testatus libertus decesserit. Testamento autem facto, quo patronum praeterierit , cum nullos haberet liberos , vel cum haberet , eos exhaeoedaverit, aliis institutis haeredibus, constituit , ut eo casu patronus per bonorum possessionem contra tabulas non dimidiam, ut antea , sed tertiam bonorum partem consequatur ; vel si minus tertia sit consecutus , ad supplementum agere queat.
269쪽
Quid intelligitur in Titulo per Agrinationem Libertorum I 1.ε. h. . A Ssignare libemum dicitur Patronus quanis i. t. . 4.ω do QN pluribus liberis , quos in pote-Ιν. 1 o state sua habet, attribuit uni ius patrona-ε ood. i. tus, qui solus sit liberti patronus . Fitque 1ον. f. de adignatio haec vel testamento , vel codicillis , vel etiam inter vivos , quibuscumque Verbis, nutu, pure vel sub conditione. Ad quos igitur patrono mortuo pertinent bona libertorum Z text. hic Ad omnes patroni liberos , in potestate existentes , aequaliter , dummodo ejusdem gradus sint: & nisi sint exhaeredati , vel patronus uni, aut pipribus libertum libertosve assignaverit, ut potest : quo casu , mortuo patrono , is ex liberis solus jus patronatus habebit , cui libertus assignatus fuerit , solusque admittetur ad bona liberti. Si quis situm, cui Hsgnaυit , pinea emancipaverit , evanescetne aisgnatio λῆ. Fn. Plaeuis eυanescere: non enim filio emancipato assignatio fieri potest , ni si jure con-l.o. g. b. t. iunctionis , ut videlicet suo & emancipato i libertus conjunctim assignetur. DenIque e a e - nescit assignatio , si is, cui facta est, sine γ' δ' liberis decesserit ; aut repudiavit libertum; quo casu admittuntur ejus fratres.
270쪽
L I B. III. TIT. X. l 20 TITULUS T.
Hactenus de primo modo acquirendi dominii per universitatem , qui est Iuris Civilis i sequitur secundus, praetorius , scilicet bonorum possessio.
Mid cujusque , eNm moreretur , fuit , a b. t. Praetore impetrari solitum , quia non datvir, nisi ab ipso petatur. r Praetor dare solet bonorum possessovem Dut mitiget rigorem Iuris Civilis , quod text. hie .
partim emendat rive supplet, Vocando emamcipatos ab intestato, quos Ius Civile negliebat; admittendo etiam alienum posthumum aeredem institutum: partim impugnat, eman- ei patis testamento praeteritis , daud bonorum Possessionem contra tabulas: pa iam Ius Versati- Civile bene constitutum eonfirmat , ,dmit- quando . tendo ad bynorum possessionem institutos , o. de S suos agnatosque', ab intestato , licet ad acq. pod. eos Iure Civili pereineat haereditas, eo quod iustius possideat , quae Praetore adstore posse videt.
Quomodo di fert bonorum possesso ab haereditate 3
Nomine & origine : Haereditas enim IV Verso ossis civilis est; sola enim Lex, aut Consti autem. tutio , dominiuri sive haeredem facit . At I. a. a f. bonorum possesso , ex iurisdictione Praetoris h. i comparata est ut iam dixi) ad etaxandum mitigandumque Iuris Civilis rigorem . Interest autem , ne huius iurisdictio confunda-etur cum potestate legis . In effectu tamen bonorum possesso nihil differt ab haereditate, Lit .s Lin habent etantum emolumenti bonorum pos I 28. q. Id ἰΜ a sessio- . de R.I.