장음표시 사용
271쪽
sessores , quantum haeredes , civiles , & in omnibus vice haeredum habentur ; nam li-. cet Praetor minister tantum sit lepis , nec transferat dominium, tamen concedit possessionem, & per eam omnia commoda ct incommoda haereditaria.
Quotvlex est bonorum possesso Zβ. sunt au- Duplex : alia Edictallis sive Ordinaria, quaerem . ex Eclicto Praetoris datur, simpliciter& sine
causae cognitione s alia Decretalis , quae variis ex causis cum causae cognitione a Praetore extra ordinem conceditur , interposito decreto , cujusmodi sunt duae tantum una,
quae ventri datur , & altera , quae dicitur Carboniana . Edictalis iterum duplex , alia Ex tes amento , alia Ab intestato . Ex testamento , vel Contra , vel Sectindum Tabuias. Puibus diur bonorum possessio eontra tabtilas ZI. E. U. do Liberis naturalibus emancipatis , in honor. pos testamento Patris praeteritis ; estque iisses. eonira Omnino necessaria , quia Iure Civili tales tab. Pro extraneis habentur, & ad bona haeredi talemque parentis nullo modo tervenire po1- sunt sed Pretor aequitate motus hoc illis beneficium indulsit , ut una cum 1 uis adhaereditatem perveniret. Dico, emancipatis Inam exhaeredatis non datur ne temere contingat rescindi tabulas , cum possit exhaeredatio e M iusta . Deinde Praetor voluit succurrere liberis inique praeteritis, non etiam propter ingratitudinem juste summotis ab hae
de II. Datur item suis haeredibus praeteritis, lib.spψ- quamvis hi alias Iure Civili muniti sint , bum. .& succedere possint , nimirum dicendo testamentum nullum : est tamen iis aliquando utilis haec bonorum possessio , ut praeveniant scilicet haeredem scriptum, qui facile
272쪽
L I B. IV. TIT. X. 269 impetrare posset possessionem bonorum secundum tabulas.
auibus datur bonorum possessio secundum tabtilas pI. Datur posthumo alieno haeredi institu- ωκt.obisto qui haereditatem Iure Civili adire non in prine. poterat , quamvis hodie ex nova Iustiniani constitutione reine haeres instituatur. II. Datur omnibus jure scriptis haeredibus d. f. sun tam extraneis, quam liberis sive pure , sive autem. sub conditione : qua deficiente , extranei quidem repelluntur, liberi vero defenduntur
Bonorum possessio ab inte fato quando. ' quibus datur pDari ea solet , testamento nullo condito oe eum vel nullis tabulis testamenti extantibus ἰ derosatis. pluresque species successionum eo casu Praetor introduxit , & per ordinem hoc modo
disposuit : Unde liberi, Unde legitimi , Unde β. sed euodeciem per seme , Unde cognati , Tamquam ex cum seq.familia, Unde patroni , patronaeque, Unde viroe uxor , Unde cognati manumissoris . Hodie vero ex Constitutione Iustiniani sunt quatuor ordinariae, Unde liberi, Unde legitimi ,
Unde cognati, Unde vir re uxor s & una extraordinaria , quae vocatur in ex legibus , Competens s ei, cui ex nova lege desertur successio .
I. Unde liberi , datur liberis ad bona patris fui ab intestato mortui s sive illi sint l. . f.sita- sui , sive emancipati ; sive ex defuncto na- bti . to .
et , sive adoptivi r durante tamen , non nul. ext. etiam dissoluta, adoptione. II. Unde legitimi , datur omnibuS , qui- I.2. in .hus vel Lex , vel Senatus-Consultum , vel F. Unde Constitutiones haereditatem deserunt, cuius- legit. modi sunt agnati , patroni, mater, Iiberis Quibus tamen non omnino est necessaria haecisonorum possessio.
273쪽
a o IN ST IT. IMPER. I. I. C. de III. Unde cognati , datur cognatis , id esscosn. iis , quI Jure Civili non agnoscantur , ut sunt coniuncti per foeminas, & qui capitis
diminutione jus agnationis amiserunt. I. I. Unde IV. Unde vir ω tixor , datur coniugibus, vir. ux. quos ad mutuam successionem vocat Praetor , deficientibus proximis - anod tempus petendae Fυe agnoscendae bonorum
possessioni praefiniυit Praetor M.c um igi- Liberis quidem parentibusque anni spatium ,
ur ει f. caeteris agnatis υeι cognatis centum dierum cie- fu . dii . Dies autem considerantur utIleS , e suo nimirum sciverint sibi possessionem competere . Intra quod tempus si nemo petierit eiusdem gradus personis accrescit: vel, si nullus sit , successorio edicto locus est o Certum tempus. ideo praefixit Praetor , ne diu bona fine domino vacuae iacerent, utque creditoribus haereditariis hac ratione eonsu-Ieret , ne ipsis longior fieret mora . Quod lar-rius tempus liberis & Parentibus concessu.xit ratio posita est in honore sangu-s odpropioris necessitudinis , quae facit, ut FGene ad propria bona venire videantur.
uui modus petendae bonorum possessionis rε gis h. L Olim certis & solemnibus verbis opus erat. ωst C. qui Hodie qualiscumque testatio & qualecum-
on. poss. licit . Quemadmodum & contrariae cleclara' tio sufficit ad repudiationem, quam & Ope ratur temporis lapsus, qui facit locum alias.
Arrostatio est tertius modus acquirendi do. minii universalis , sive per universitatem. PuH7ter succeditur per arrogationem γτext. h. in Um paterfamilias sese in arrogationem princ. Lia dat, omnes eius res corpora&SAM cor
274쪽
L I B. III. TIT. XI. 27 Iporales , quaeque ei debitae sunt , arrogatori pleno olim jure acquiri solebant . N Rin I i. sericum persona elus, qui arrogatur, pote stati 'subjiciatur arrogantis , multo magis res di io. H. bona . Excipiuntur ea , quae capitiS dimi' 11. C. nutione pereunt, cujuimodi est iuS agnatio- p. Inis , quia per arrogationem mutatur familia , & operarum obligatio , quae non nisi patrono deberi possunt : arrogator autem pa- tronus non est .
Acquiritur ne usus fuctus arrogatori olim non acquirebatur , fCd per arroga' β.nαυ --tionem , id est , mi' imam capitis diminu- tem. tionem , extinguebatur . Hodie acquiritur linen. 2.d S ususfructus arrogatori cui etiam cedit usu G. usus fructus bonorum adventitiorum ; imo &:
proprietas omnium bonorum arrogati; mo P νrientis post pubertatem, eiusque nomine te anetur , ct conveniri a filii creditoribus poterit ; quibus si recuset respondere , permittitur creditoribus auctore judice possidere
Cur addis , post pubertatem Quia arrogato, eoque impubere moliente I. eum amtenetur arrogator bona restituere proximis ar- tem -- rogati, illis nimirum , qui alias ad succes- pub. sis. sonem ejus venturi edunt, ex cautione da, de ador ta tempore arrogationis . Cujus ratio est , 'ne per arrogationem proximi defraudentur bonis impuberis: non possunt autem videri defraudari per arrogationem , moriente a rogato pubere ; quia iam videntur approbasi
275쪽
apa INSTIT. IMPER. TITULUS XII.
DE EO CUI LIBERTATIS CAUSA BONA ADDICUNTUR .
Proponitur hic quartus modus acquirendi per universitatem, nimirum per addictionem bonorum, qui noυus casus successonis ex Constitutione accessit Divi Marci. -inteiligi per ridictionem bonorum , - ν s cur intra His ' 3 Neroducta fuit addictio honorum ex rex scripto D. Marci , ut diκi ; idque libertatum conservandarum causa, quae testament' datae , simul cum eo periclitabantur , si nimirum nullus aut scriptus aut legitimus haeres adire suspectam haereditatem nollet et tunc enim cuilibet, dummodo idonee Caverit creditoribus haereditariis de solido, quod aeuique debetur , solvendo , id petenti dona defuncti universa addicere Iudex olim solet: ac proinde rescripto hoc subventum fuit, &libertatibus , quae semel datae , ratae manebant ; Rc defunctis ne bona porum a creditori hus possiderentur & venirent.
Quid, s quis intestatus decedens, codicillis libertates dederit Text. b. Eo quoque casu favor Constitutionis i in sis. cum habebat , ct competebat libertas . TITU IUS XIII.
DE sUCCESSIONIBUS SUBLATIS , QUAE FIEBANT PER BONORUΜ VENDITIONES , ET Ax SEMAT Us-CONSULTO CLAUDIANO.
Duo modi acquisitionis hodie sublati hie
indicantur . 'Quis prior GYL.h. O ITEnditio bonorum eius, qui fraudationis . t. in fin. V causa latitaverat; cujus asperitas hodies quibus abro
276쪽
L Τ Η. II. TI T. XIII. 27 abrogata est , & tantummodo creditoribus mea . in datur , ossicio Iudicis bona latitantium dem hon. p bitorum possidere, constituiturque bonorum sesscurator , qui per eorum distractionem satisfaciat creditoribus. stuis alter modus acquirendi Fuit is introdumis Senatus-Contuito Claudiano , ex quo libera mulier , quae se comtra domini denuntiationem alieno iunxi stet un. C. det servo, addicebatur domino servi cum fortu- sc. claudis nis omnibus e si vero sciente domino , tantum eius fiebat liberta . Hoc Senatus Consultum , quod honestas extorserat , Imperator abrosiavit , tamquam nimis asperum s cum per Ieges , stupri poena non sit servitus , absurd unque sit , nequitiam servi domino lucrosam esse : cui proinde licentia datur talem servum castigatione competenti co xigere, abstrahere a muliere tali.
Duo praecipua Iuris Civillis capita sunt , Dominium , & obligatio . De Dominio modisque acquirendi rerum dominia, dictum est hassenus t nunc transeamus ad contractus, quorum vis omnis in obliga- tionibus cernituro
eundum nostrae civitatis iura . Recte vinculum,
quia ligat et Iuris, nimirium civilis, a quo effectum habet, qui confistit in meustate alicuius rei DIυentiae, id est dandi aliquid , vel
faciendi, pro natura obligationis, quae fine hac necessitate foret frustranea. Verba , se modum nostrae civitatis iura, indicant , de-
277쪽
finiri hic obligationem , quae recepta sit jure Civili. st uot sunt Obligationum diυisiones 3'g.omnium, Variae . I. Obligationum divisio, alia esti, Q. f h t. Naturalis tantum , quae solo aequitatis vinculo sustinetur, non adiutae aliqua modo a Iure Civili, ut ex ea adversus aliquem non
detur actiis, cuiusmodi est pactum nudum sive promissio nuda de dando aliquid . Aliaciυtiis , quae a Iure Civili habet vim & vinculum aliquod uel cui necessitas desit ,
quae per exceptionem eliditur, v v nihil e .gi possit : cu)usmodi est litterarum: obligatio sive ea scriptura , qua quis confitetursbi numeratam pecuniam, quae necdum numerata sit. Item obligatio , quae remanet de-hitore liberato per pactum de non petendo Alia civilis oe nataralis ,. quae aequitatis &Iuris vinculo nititur , actionemque producit efficacem, sed cum effectu agenda eaque hoc Tituto definita est . . II. Obligationum, quaedam sunt Civiles . quae aut legibus constitu3ae, veluti stipulatio , aut certo Iure CiυιIi comprobatae sunt , uti obligationes ex emptione , Venditione , e locatione, conductione, ex mandato , & sim Ilibus, quibus. Ius Civile robur & formam adis didit ; quaedam uero Praetoriae, quas ex suae iurisdictione Praetor constituit ; qualis est obligatio de peculioe, de in rem Verso. III. Obligationum alia est Prine aIA , alia Accessoria. Principalis est, qua quis suo nomine principaliter obligatur ; quales sunt obligationes reorum principalium . Accesseria est , qua quis non suo , sed alieno nomine obligatur, quales sunt , qui pro aliis fide jusserunt. 4. statient. IV. Obliga onum quaedam ex contractu sunt,s 'in' aut quasi ex contractu ; quaedam ex maleficio
aut quasi ex maleficio s aut proprio quodams . iure
278쪽
L Ι B. III. T I T. XIV. 27siure nascuntur ex variis causarum figuris . ut inquit Caius, eo respiciens , quod quali contractus , quasi maleficium res quodammodo sint figuratae , quasi dixeris figuratos contraetus, figurata maleficia : ut cum Iudex litem suam facit per imprudentiam , non quidem est maleficium, verumtamen datur in eum actio, quasi male fecisset, ea figura sive colore , quod culpa ejus aliqua peccatum sit, quia scire Ius Civile debuit. Obligatismum ex contractu quot sunt species
Quatuor aut enim Re contrabuntur , Ut
Verbis, aut Litteris , aut Consensti . Re ideo contrahuntur & perficiuntur: quia non prinducunt obligationem , nisi secuta rei traditione . Verbis ideo ; quia sunt contractus , qui ex solemni verborum formula vim accipiunt. Litteris: quia in scriptura substantia consistit. Consensu; quia sunt contractuS, qui nihil praeter consensum ad sui persectionem desiderant.
sitita vero est Contractus, ct quid eius
nomine υenis Contractus est conventis s e consensus plinritim in idem placitum , habens causam , id est, civiIe aliquando negotium dandi , aut faciendi. Contractus vero nomine venit non tantum ea obligatio , quae synallagma habet , id est , quae uItro citroque obIigat ἔ c jusmodi est emptio, venditio, Iocatio, con ductio; verum & ea, quae ex altera tantum parte, veluti mutuum , stipulatio, sive etiam an suo istet nomine , si M transeat in 'proprium nomen contractus. Quibus verbis insinuatur nova Contractuum di visio in Nomi-uatos & innominatos.
I. I. F...t. I. ult. d. i. I. I. I.
279쪽
276 INSTIT. IMPER.Ωuinam dicuntur Contractus , Nominaii,. ω Innominati t . . 30 .sa. m. depast. Nominati dicuntur, quibus certum & pr prium a legibus nomen est attributum , ut emptio, locatio , societas : ex quibus certa nomi natoque actio datur , veluti actio em-
conducti , & comm pti, venditi. locati dati , &c. Innominati vero , qui certum &legitimum nomen non habent , quique non ita juris vinculo continentur , cum in iis loeus sit poenitentiae, re intesm, seu quamdiu alteruter tradendo non Implevit a sua parte ν sintque contractuRm ejusmodi qnatuor genera : Do , ut des ζ DoL, ut factas ψ. C. de Faeio, ut facias Facio, uti des: quibus Cer. ta & proprii nominis actio. non datur , sed actio praescriptis verbis. ita dicta , quod ex praescripto conventionis detur . Sunt & con
tractus alii bonae fidei , alii fridii furis , da
quibus dicetur in serius Tit. de Actionibus.
permauuae dicuntur Substantiaba, Noturalia, Aecidentalia contractuum L 2.inpr. F. de contaempn t. I.
de V. O. tione interrogatio , & ad eam congrua re
Sti stanti alia sunt , ex quibus contractus
nascitur , & sine quibus consistere omnino nequit : veluti in emptione & venditione , merx, pretium, & consensus : in locatione merces; in societate. communio; in stipui stonsio . Imo im omni contractu, velut su stantialia , consensus bona fides , quae dolo opponitur, libera υoluntas , s cerea scientia adsint necesse est. Quae solemnia , . nulla Prisvata pactione mutari possunt. Namralia contractuum esse dicuntur, quae secundum naturam tacite in contractum quemlibet veniunt: veJuti de natura venditionis est, ut de evictione teneatur venditor , licet nihil ea de re conventum & expressum sit. De natu item, localionis est, ut loca
280쪽
eor ea omnia praestet, quae ex bono & aequo praestare eum oportet ', & sic de caeteris quae Coatractibus insunt, de quibus pacisci licet, ut praestentur, vel non. Accidentalia fiunt , quae praeter naturam contractus pacto & Conventione contrahentium eidem accedunt, veluti ut res venditae emptori locetur, donec pretium solvat, ut fi b conditione vel ast diem res tradatur di atque hujusmodi pacta dicuntur dare legem; contractui . Eo excepto , quod non valet fi convenerit , ne dolus praestetur . Unde dum quaeritur de contractu , quid in eum veniat, videnJum ante omnia est, quid ii ter contrahentes actum sit . Si nihil appareat actum, ad contractus cujusque naturam
Quid, si dolus dederit causam eontractui, vel inciderit in contractum Z Distinguendum est : aut enim contractus, i.pen. C. te
eui dolus causam dedit, est bonae fidei 1, ct inuti sip. non habet locum actio doli ad rescindendum contractum, quippe ipso jure nullum, cum destituatur suo fundamento , stilicet bona fide, quae ita eiusmodi contractibus erae-
dominatur : atqui nihil magis contrarium
est bonae fidei , quam dolus & fraus . Antstricti juris est contractu , cui dolus causam dedit : & is valet de rigore juris , nec est 3.st, ast ipso jure nullus, neque infirmatur, nisi io .
action: vel exceptione doli proposita i quia in strictis , id quod adium , inspicitur
Idem dicendum , si dolus inciderit tu contractum stricti iuris i non etiam si in contractum incidat bonae fidei, quia S is tunc valet ipso jure , cum liber fuerit consensus
contrahentis, tantumque in eo deceptus sit doto venditoris, V. gri emptor, ut rem πα- t. 23. q. g.
ioris emeret sed propter incidentem do-s. 6. 1Lue lum agitur actione en eodem contractu ad act.