장음표시 사용
311쪽
ma includat minorem, utilis erit stipulatio, perinde ac si in quinque contracta esset obligatio, quia decem in sint viginti. Idem igitur ex aci verso erit , si stipulanti quinque pro-rv mittantur decem : nam utrobique est lucrum .
Quid iuris es de surri aut mlito sipulante 3
. mtiium Plane inutilis erit stipulatio , tam ratione I. r. in νν sermae , quam personae, quippe quae non pos- , F de V. O. utroque loquente & sh invicem exaudiente perfici. Nec interest, natura aut C su quis hisce vitiis laboret : nam licet hic post quidem intelligere, quid agat , nihil tamen ea res ad stipulationem , quam non consensus, sed verba ponunt.
g furiosus. Furiosus non modo stipulari non potest , L ra . f. sed nec ullum aliud negotium gerere, quia sn. F. de non intelligit , quid agit , cum intellectu careat , & propterea ne quidem naturaliter obligatur ; absentis enim & quiescentis loco habetur. -ι. 6. f. de Prodigus, cui bonis est interdictum , cum H O. similis sit furioso, & furiosum in bonis suis exitum facere dicatur, nec stipula tm rei te, nec obligatur naturaliter . Attamen stipulando sibi acquirit , tradere vero non potest, vel promittendo obligari. Idem autem alium sibi obligare potest , quia quod in favorem eius est introductum, ut scilicet alienare Rdiminuere non possit, non debet in eiusdem odium retorqueri.
Quid de pupinio sipulante 'L 'illa Distingue : Pupinus infans s infantiae pν
o. in M. ximus , neque stipulari, neque promitterest de V. O. potest, ne quidem tutore auctore: quia farila. f. a 3. Gquit, & ut maxime loquatur, tamen non intellisit, quia loquatur . Quamvis in proximis infantiae , propter utilitatem eorum ,
312쪽
L I B. III. TIT. XX. 3vst ex aequo & bono receptum sit, ut idem juris habeant, quod proximi pubertati . Pupillus O igautem pubertati proximus , quia intelligit , i. st iquod agit , sibi recte stipulatur , omnesque ' ' 'actus refle gerit, quibus sibi alios obligare potest, non ipse aliis obligari, quia tunc tutoris desideraretur auctoritas.
2tiae disserentia es inter impuberem, qui es in patria potesate, re qui es in tutela λQuod qui in potestate est patris, ne qui- mers sed
dem patre auctore obligetur qui vero in quit.ult. . tutela , tutore auctore obligari possit : Ut a. θ. do ita hac in re plus tutoris valeat auctoritas . V. O. quam patria potestas. Ratio differentiae est, I.ult. I tu. quia pupillo semper cautum est contra lu- autem C. torem, si forte obligatio sibi fuerit damno- de hon.
se: filio contra patrem non item: nam tu- mamris
tor actione tutelae pupillo tenetur: filio in patrem nulla competit actio ob rem male gestam, & ea terna reverentia patrem excusat a ratiociniis.
formae , hoc est consensus , qui defuisse ex adjectione conditionis impossibilis intelliSi' g si stos tur . Quinimo impossibili conditione adie- cta, etiam caeteri vitiantur contractus ; ex τὰ is eadem ratione: quia in ea re, quae eX duo' o l. rum pluriumve consensu agitur , omnium ' ' in voluntas spectatur , quorum talis est cogi- k of tatio, ut nihil agi existiment , apposita ea conditione , cuius eventum sciant esse impossibilem . Aliud jus esse in testamentis , dictum supra. Quaenam dicitur conditis imp6sbilis 3 Conditio impossbilis babettir , cui natura Tit. 14. I.
313쪽
io I N ST 1 T. .IMPER. Si caelum digito tetigero, dare Pondes 3 nat ra, id est, facto ipso, impossibilis: vel cuit pia lex impedimento est , ut Spondeo tibi
sororem, si maritum ejus interfeceris ; cum nec contra leges facere non posse credendum sit. Alia vero est conditio impossibilis in faciendo i ut, si caelum non arrigero, dare Dondes Cuiusmodi stipulatio pure facta censetur , nec suspendit obligationem, quia revera non est conditio ut per ea statim peti possit ; quia quae per rerum naturam certa sunt, obligationem non morantur
Quid juris es G siputatione inter absentes
Ea quoque inutilis est defectu formae , ex eo nimirum , quod constare ultro citroque interrogatione & responsione nequeat , , quod hic reqωsitum omnino est nece ssa rium . Qua ratione verba stipulationis scriptura supplere non potest , si tamen verba praecesserint, erit ea cautionis loco . Interdum & probationis capsa solent verba inscripturam redigi.
sed quid ,s in seriptura babeatur , aliquem promisisse, promissor vero asserat, se mucabsentem fui a 3 Decisum est Iustiniani Constitutione , s
cundum scripturam publicam censeri omnia legitime acta , eique standum esse , donec asserens se absentem sui me , manifestissimis probationibus, vel per scripturam, vel per' testes idoneos ; probaverit , sese vel adve sarium suum toto eo die, quo conficiebatur instrumentum , aliis in locis suisse : ita ut non potuerit promittere eo die, quo dicitur scriptura consecta.
314쪽
olim non licebat , veluti , Pridie quam moriar, dare spondes 3 quia videbatur im posis bilis conditio ; & alteri facta stipulatio . Deinde obstabat regula , quod obligatio , βδοs mor-
quae non coeperat a defuncto vel contra de- tem. iunctum , non posset incipere ab haerede , I.un. C. in vel contra haeredem . Hodie cum ea regula a l. adhae- sublata , &,obligationes & actiones ab hae. red. l. Οὐ- redibus & contra haeredes incipiant , valet C. G. cυnt.
stipulatio , sive post mortem , sive pridie sip. quam moriatur stipulator vel promi ssor ,
Z id censes de praepostera sipulatis e olim .& illa inutilis erat ut , si uissis si
ex asia cras venerit, dare hodie spondes quia ' hic ante eventum conditionis concipitur , - 'it' oriturque obligatio, quod est praeposterum, c& repugnans naturae conditionis, ut scilicet suspendat obligationem, donec conditio im- 'Pleatur. Hodie valet , cum in contractibusnsn tam verborum subtilitas, quam contrahentium mens inspiciatur , ea nimirum , ut, si conditio postea extiterit , tum praestetur
id, quod in stipulationem fuerit deductum, perinde ac si simpliciter petitum esset .auid de hae stipulatione, Cum moriar, dare spondes p Ea & apud veteres utilis erat , & nunc quoque valet : quia sic non tam post mo tem, quam vita promitaris aut stipulatoris
durante , oritur obligatio , tempusque Cum moriar, id est, mortis, tribuitur vitae, adeΟ- 'ue ultimo vitae momento talis conditio stipulatioque impleri potest. Nec facit , quod tempus illud non nisi post mortem sciri pos q. ita a sit, cum res ipsa inspiciatur, quam ignoran- tem . tia
315쪽
31a INSTIT. IMPER. tia nostra non mutat. Dicitur autem, dars spondes non facere: Nam factum , ut ire Romam, inutiliter olim promittebatur in tem- rus mortis, utpote impossibile . Hodie non istinguitur factum a datione. Stipulaeisus post mortem cο'cepta , a quo exigetur Ηm es stipulatoris exiget ab haerede promi moris, qui praestare tenetUr promissum . Unde patet, recte concipi, stipulationem post mortem etiam alterius quam stipulatoris aut promissoris, quia stipulationes valent ex consensu contrahentium , quorum libertas nouest hac in parte restringenda.
Quid , si plures res tina stipulatione
s. quoties. Si quidem promissior simpliciter respondeat ,. Promitto , propter omnes tenebitur .
Neque enim necessis est , omnia quae in sei, putatione expressia sunt , in promissione re peti . Quod si promissior ex omnibus rebus, in stipulationem deductis, unam vel quasdam β. praeteres daturum se spoponderit , obligatio ὀis , pro θ-t- - 9 π quibus spoponderit, contrahitur. Tot nam-1 δη b' que sti putationes , quot specieS , vel 'Π- st, de summae, & sangularum rerum expressio singulas distinguit stipulationeS... ' . Valetne stipulatio sic conrepta, ut Hii deeuνυel acquiratur 'Non valere, dixi supra, inventasque esse e Mi. ; huiusmodi obligationes ad hoe, ut unusquis. . 6dω 7que. acquirat sibi, quod sua interest . Unde cluis ie=L UlpiRRVS οῦ Nec psciscendo, neque legem dicen-olisis. h. I , nec so tondo , quisequam alteri eaυere o' in potest. cipe igitur. I. Nisi ieius, qui Hre- . R i r si mi tur , intersit : veluti cum quis ag- ministrationem tutelae cedens suo Contui . ri, ab eo stipulatur rem pupilli salvam fores
316쪽
L I B. III. TIT. XX. 3 3lioc casu, quia non tantum pupillo, sed iasibi consulit , utilis est stipulatio . II. Nisi poena adiiciatur, in eum casum , quo stipulationi non fiat satis . Est enim poena hic in obligatione, eaque cedit stipulanti, etiamsi
ejus non intersit, quia non tam consideratur interesse, quam Conventio.
Quid, si de alia re sipulator , de alia promissor senserit 3
Perinde nulla contrahitur obligatis , ac si ad interrogationem responsum non esset: veluti si homo Stichus a te stipulatus sit , & tu de Pamphilo senseris , quem Stichum vocari credebas et Diversitas enim responsionis vitiat stipulationem . Deinde stipulatio, uti caeteri contractus , eX consensu contrahentium valet'. ubi autem error est in re, sive corpore , non est consensus . Unde regula : Non vi emur, qui errant, consentire .
Dico, si error sit in re ; quia si erretur circa nomen aut qualitatem , ut si mensa promissa, quae putabatur aurea, sit aenea, utilis est stipulatio, licet empto sit inutilis.
Quid, si turpi ex causa aliquid promissum sit '
Hujusmodi stipulatio adeo est inutilis, ut nec adjectione poenae , aut juramenti convalescat . Reges ariter enim quem principalis conventio non obstringit, eum nec pro- nn imo tenet poenae. Neque interest , stipulatio sit concepta in faciendo , vel in non faciendo : cum turpe sit & flagitiosum , exigere poenam, ne delictum fiat , a quo quis abstinere ex ossicio tenetur.
Si quis sub conditione si Putetur , ante
317쪽
st : quia non tantum nobis contrahimus , sed & haeredibus nostris . Deinde conditio existens retrotrahitur ad tempuS contractus, ct perinde habetur, ac si ab initio pure fui Gset contrastum . Aliud est in legato; neque enim transit spes conditionis ad haeredem et quia solius legatarii accepta est persona , eique bene voluit testator, non etiam haeredi ejus, ut dictum supra QMI anno , aut mense dari stipulatus es ,
g. qui hoe Talis nisi omnibus partibus anni vel me anno. sis praeteritis , non recte petet, quia tempus totum in favorem debitoris adiectum est :ι. I . . sie- qua ratione ante extremum anni diem non ruti is an mora debitor, & non nisi finito die R.I. l. 4ο. Ost in obligatione pura: ea enim agisti is eois- omnino Potest , cum temperamento tamenaeis. ω de- temporis, quo traditio fieri possit, quod armonsi. bitrio relinquitur Iudicis, neque enim cum sacco creditor statim adesse debet.
Superius de principali obligatione actum suit: nunc de accessoria seu fideiussoria ; quaecum etiam verbis contrahatur ; recte sequitur post Titulum De verborum obligationibus seu stipulationibus. Itiis dieitur Fideiussor 'Text. h. 9 in alieno nomine obligatur , id est qui ι.24.ffeod. sua fide ac periculo esse iubet , quod I. i. h.8. de alteri creditnm est . Dicitur & Reprο-obi. Tact. missor . ω a promissor, quippe qui idem p r mittat , quod alius dehet: olim etiam η--δεν dicebatur.
318쪽
Fideiussio est contractus , qui verbis constat 3.1. h. t. .acceuens firmania obligationi aliena ; dum scilicet pro debitore principali alius fidem suam interponit apud creditorem , si contigerit, illum fide & bonis descere. Dico, verbis: remota enim stipulatione Promissio pro alieno debitore est Consiliatum; vel , s antecedat
obligationem, Μan altim . Dico, accedens Iquia fideiussoria obligatio est accessio Prim cipalis Puare introducta pFideiussiores accipi a s reditoribus solent , I. ult. sum dum curant, ut diligentius sibi cautum sit. 'Est quidem interdum iis cautum nuda & mia. rejuratoria cautione at multo magis inter' reniri obi. Ventu pignoris , aut personae seu fidei umoris : cuius fides utrique , & debitori S cre-
ditori prodest : illi , quo magis ei credatur .
huic , quo magis ei in tuto si creditum.
In quitas obligationibus assumi fide-iusores possunt tis Omnibus , id est , sive Te , sive Verbis , G21. hie sue litteris, sive consensu contra sie, es P irini : Imo & obligationibus , quae et dei i- recto nascuntur, quatenus agitur civiliter, re- μ' accedit fidejumor. lateresne , utrum civilis , an naturalis
si obligatio φNon interest e quia & naturalis vera est Text. bis. obligatio, licet vix se satis sit infirma, quam proinde fidei umor accessione sua munit &firmat . Qua ratione pro pupillo , qui tantum tenetur naturaliter, recte intercedit fideiussor, Mui etiam obligatur civiliter: alias fidejussio soret sine cffectu . Idem in servo re 37- iuris est, eoque casu fideiussor tenetur tam f-3-B-ς-x o h do.
319쪽
domino, quam extraneo , qui fideiussorem ms Obbe a servo acceperint . Non movet , quod vi- 'deatur durius obligari , quam principalis; nam id sibi imputet, cum potuerit abstinere a fide jussione. Deinde quod dicitur, in duriorem causam non posse fide jussionem accipi , id intelligendum est ratione materiae , non vero quoad fidejussionis effectum .
Fideiussor potesne praecedere obligationem 3Potest & praecedere obligationem , & se qui , hoc est , accedere obligationi & contractae ante & futurae . Verum cum princi-
q. fideius palem obligationem praecedit , non statim sors prae- conveniri potest, sed tum demum , cum reus radere. debet . Quod enim fide jussio dicatur sequela & accessio obligationis principalis, id non1 . ad ordinem temporis , sed ad conditionem J. b. t. ipsius obligationis pertinet , quae effectum
exactionis producere non potest , antequam reus aliquis principalis debeat.
sota ne ex Dejussione tenetur fideiussor I. M. F. de Non , sed etiam haeredem relinquit obli
O. A. satum , cum rei locum obtineat ; eiusdem
l eo clx is enim potesatis iurisque est , cuius fuit defun- R. i Eius . Etenim omnis obligatio ex contractu' quasi ex contractu , in haeredes est transitoria . Unde & haeredi creditoris salva est actio , ex obligatione quaesita ipsi creditori, nisi aliud sit actum . Ouid, s plures fuerint fideiussiores , qualiter illi obligantiar thoiplures. olim singuli , quotquot erant numero in
solidum tenebantur, & conveniri in solidum poterant a creditore ; cui & liberum erat , a quo vellet, solidum petere, & eonvenire fideiussorem , non sistum omissis pignoribus, verum etiam relicto reo principali, nisi aliter conveni stet . Verum ex Epistola D. Ha-
320쪽
i L Ι B. III. T I T. XXI. v driani fidejussoribus tribuitur divisionis be I. ro. I.eto. neficium , quo compellitur ereditor a sinSu- , . . se ilis fideiussoribus , qui modo solvendae sint
litis contenatae tempore, partes petere id n io. I. I. que ut aequalitas sit inter aequaliter obligam b. t. tos . Si vero quis ex fide justoribus eo tempore solvendo non sit, hoc caeteros onerat.
Quid, si ab uno fideiussorum creditor totum consecutus fuerit 3Hujus solius detrimentum erit, si is, pro quo fide jussit, solvendo non sit: & sibi imputare debet , cum potuerit iuVari ex Epi- μὰλ sed 1tola D. Hadriani , quod iuris beneficium cisis . is preverit , nec desideraverit , ut . pro partes in se detur actio . Cautus ergo esse debet fideiussior , qui in solidum convenitur , & . vel divisionis beneficium petere, Vel, priussequam solvat , petere , ut creditor actiones suas ipsi cedat, praestat, .mandet , & si quae habeat pignora, in se transserat . Licerne creditori ante reum prinoipalem conve
uiro fideiussorem Zolim , ut dixi, licuit, nisi expresse aliud
convenisset . Hodie non licet , sed tenetur prius reum principalem convenire re excute
re quod vocant beneficium ordinis sive ex- cussionis nisi hic manifeste sit in solvendo 'vel fuerit abiens; quo casu voluit Iustinianus fideiussorem ita conveniri , ut tamen , , si desideret sibi dari tempus , intra quod
evocet, adducatque reum primo conveniendum , id Judex et pro locorum distantia sta- ..tuere debeat, ea lege , ut transacto tempore cogatur fideiussior respondere credi*ori , &condemnatuq satisfacere.
potestne fideiussor in plus obligari, quam prin-eipatis debeat 3 Non potest : nam fideiussoris obligatio est Isis,1