장음표시 사용
341쪽
ta 8 INSTIT. IMPER. Quae res vendi possunt t . loea sae. Vendi possimi res omnes , quae in commercio iunt hominum, id est, quas quis habere , vel possidere, vel persequi potest. Igitur res nostrae , quae vel extant , vel extare possunt ut fructus nascituri. Non item loca sacra religiosa publicis usibus destinata ;quas res frustra quis sciens emit , quippeeκemptas commercio. Dico, sciens e nam si alicui ignoranti vendita fuerit hujusmodi res , ei dabitur actio ex empto , ita postulante libertate commerciorum , quatenuS sua interest deceptum non esse. Idem iuris est , si hominem liberum pro servo emerit. Secus in stipulationibus , ubi ne quidem ad interesse e rum rerum agi p0test . Ratio diver-
statis est , quia stipulatione id agitur , ut
dominium transferatur, emptione non item .
Deinde stipulatio est stricti iuris, emptio Vero bonae fidei. l. 8. f h. t.
I. M. F. ae Inefficax est rei propriae emptio, sive sciens R.I. sive ingnorans qui rem propriam emat ; &quod ignoranter ex hac causa solutum est I. I 6. I. 24. Venditori , per condictionem . indebiti repu- g. rei uae titur ab emptore. Nisi tamen quis non rei I. r. P. de suae dominium, sed possessionem emat ; limcour.empl. enim Valebit emptio . Similiter id quod I. 8 I. q. IJ. meum est, sub conditione emere possum , si deleg. I. res mea interii' esse desinat . Quae omnia procedunt , si irrevocabiliter res mea sit , non etiam si quovis casu a me auferri posisit . Item etiam valebit leSatum rei meae , si res a me evinci & auferri. potest. Potesne ver aliena te, M .
I. a 3.1. de omnino potest , cum venditor non. tene coni.empl. tur trangserre dominium , sed tantum facerit. C. de re , ut liceat habere ; ut autem habere li-νωE . seat,
342쪽
LIB. III. TIT. XXIV. 32sceat, aeque in re aliena , atque in propria praestari potest . Non est tamen hare res secura , propter periculum evictionis , quod venditor, rem alisnam vendendo, agnoscere cogitur ; nisi facto emptoris quid possit
Inde sequitur, quod a nobis evincitur, in l. 19o.n istbonis nostris non esse: nam ipse evincens , R.I. rem in bonis habere censetur, cum , ad eam persequendam, actionem habeat.
Quid , si res vendita sit υitios
Tunc in arbitrio emptoris est agere ad- I. I. Ly. D. versus venditorem redhibitoria aditione , ut rem .r5. f. de vitiosam & morbosiam, quam fraudis consi- edit. editio vendidit, recipiat, restituatque pretium : ctio. vel actions quanto minoris, ut venditor restituat reddatque partem pretii, quam non fuis set daturus emptor, id est, minoris rem emis, set , si scivisset fuisse vitiosam .
Quid, si contigerit laesis ' .
Si ea immodica suerit , excedens dimi- I. I. C. de diam partem iusti pratii, ut si venditor di- rescinaemidio minus habeat, quam res est , rescin- vendis ditur contractus, Risi pars rea laesionem velit emendare, & supplere quod deest , iusto pretio. Dixi immodica 3 nam modica laesio , consistens intra terminos infimis pretii , toleratur litium vitandarum gratia , & ne omnis obligatio sit incerta . Quo spectat Ust j pen. illud I. C. In pretio emptionis & venditioia M. Ge mi ποnis naturaliter licere contrahentibus se cir
Quae actiones ex hoc contractu nascuntur ' ι , ω Duae : Actio ex empto sive empti; quae da- ω I3.I. IV. tur emptori contra venditionem , ut res1f. cete asivendita sibi tradatur , hoc est , vacua rei empl. possessio in ipsum transferatur ; ita ut ab i. 4. C. eod. eo avocari non possit. Quod si res non tra- ω l. i.
343쪽
43O INSTIT. IMPER. datur , succedit post moram obligatio ad id , quod interest , petunturque fructus &omnes rei venditae accessiones, di omnino situ id decipiendi emptoris causa fecerit venitor . Altera est actio Ex vendito si ve venditi , quae competit venditori ad consequenda ea , quae ipsi ab emptore praestari oportet, & in primis ad pretium , aut xesiduam e .- is P tem pretii , si pars soluta sit . Nam res, venditru & tradita non aliter acquiritur em- ά - ptori, quam si is venclitori pretium solverit se V γ' vel alio modo ei satisfecerit, veluti ex promiore aut pignore dato, vel si venditor fidem emptoris secutus fueriris Tenetur ne venditor rem emptoris facere , uti emptor obligatur praecise praestare pretium 3l r .in pris. Venditor Praecise non obligarur, ut empto-ὼρ νον er- rem saciat rei dominum , ne usus & facul-mul. i. et ς. tas contractus impediatur : quotusquisque g. i. i. enim in promptu dominium rei , quam vendo oont. dit, probare possit 3 Liberatur itaque obli- .myr. gatione evictionis, & libera rei traditione. ι. Ir. 6.1. Emptor tame N tenetur pretium facere venia. . dὰ ak ditoris , quod semper potest , cum non adempl. specieΠr, ut plerumque venditor, sed ad se nus teneatur. Communiter Iurisconfusti itae ἐoquuntur , quod emptor sit obligatus dare , venditor vero non sir obligatus dare , sed tantum tradere t ut dare sit dominium transferre ; tradere, transferre rem cum con-
Quid significat Locare ; quia Conducere 3 Locare est dare asi id utendum , veli fa-
ciendum: , pro cerra mercede : Conducere
est accipere aliquid utenssum , vel facienarum.. Unde Iacator est, qui interventu pre
344쪽
tii dat utendum veI siuendum . Coutactor sequi utendum accipit, pretim dato . Vocatur interdum In Mati s ,. in aedibus. scilicet seu raedio urbanos interdum colonus in prae-
ρνiestatur usus rer, aur spera , cevro mercede s text. h. constituta ia Perficitur locatio solo consensu, in βη. ut emptio venditio nimirum simul anque convenerit inter contrahentes, ut res sit locatae conductae . Estque simi liter bonae Fisi , i, Umix non solumcivenit, quod dictum , ct det i, I iquo contrahentes, pepigerint eXpresse, . V um R. etiam quod aequitas naturalis suadet iani quo. similis , Mut Hlyimilis es emptioni oevenditioni t
se eo G similis , quod , ut emptio & Vem k-I . b. αditio ita contrahitur, si de pretio conven xit; itae loeatioe & conductio contracta intel- ligatur, si de mercede convenerit . Suntque ω hie de substantia contractus, Consensus
merces certae, & res , quae locarur ,, uti inemptione & venditione Consensus,ia pretium: Certum,. & merx severes, quae venditur . In εο dii milis , quod in venditione rei proprietas alienetur , ita, locationae tantum usus rei in f alium transferatu iaritesne in hoc contractu merces aliena arbitris
pesmitti e In eo, quoque Iocatio conductio similis est O rivis emptioni venditiones. ideoque ii tertius, ire stipia.
cuius arbitrium merces collata fuerit, mercedem definierit, omni modo, secundum eius aestimationem persolvi eam oportebitia Quod . fi vel noluerit , veli non potuerit definire , pro nihilo erit conductio, quasi nititae medi I '
345쪽
INITIT. ΙΜPER. uid emo , si ab initio merces constituta non sit, sed quanti convenyrit p0lea tmrs quae Eo casu non proprie locatis & conductio de ea a. contrahi intelligitur,. neque actio datur i I. a1. U. Cati . Quare si fulloni polienda curandave , de praese. aut sarcinatori farcienda vestimenta quis deme . derit, nulla mercede constituta , sed postea
tantum daturus, quantum inter eos converinerit : eo nomine actio dabitur praescriptis verbis , sive in factum , quasi de novo negotio. Quod si merces neque constituta , neque promissa sit, competet actio mandati , illa vero constituta , locati . . Merces qua in re eonsisere ribet praeterea In pecunia numerata , secundum multos , i. a. β. ult. idque similiter ad similitudinem emptionis. J. manis. Igitur si vicinus rem locet vicino suo , ut Coras. f.2. is in v ieem aliam locet , non erit locatio misc. c. II. conductio, sed contractus in nominatus, F per L 2I. eio tit facias, ex quo actione priescriptis ve C. F. r. bis agendum est. Quam 3uam plerique eΚisti- .ment, pro usu sundi etiam partem fructuΗm praestari solere ab eo , qui vocatur parti rius colonus, & mercedem in qualibet refungibili constituant; quorum non improbabilis opinio est .
uando finitur bie contractus 3I. H. c. b. Proe finito tempore , imo & ante; quid enim si conductor deprehenderit , aedes e sse infii-ι. 3. C. eo . lubres, aut pestilentes 3 poterit a contracta discedere . Idem licebit locatori, si aedes collabantes velit restituere: si eas propriis usibus necessarias esse ostenderit i si conductor I eo.o I per bieΠnium pensionem non solvat, in do- ff.d R. f. mo male versetur, aut fundum non colat , ut oportet. Quo casu iuste expelli domo p l. δ. F. de terit ante lapsum conventae habktationis tempore, pus. Attamen mortuo conductore intra te
346쪽
pora conductionis , non finitur conductio , sed haeres eius eodem jure in conductione succedit . Est enim haeres eiusdem potestatis & iuris , cuius fuit defunctus . Itaque pacto , quod desunctus fecit, fidem praestare debet. uuae actio competit ex hoc contractu Locatori quidem Locari , conductori vero text. bicia Conducti actio competit. Illa ad hoc, ut Io- princ.
cator conventam mercedem consequatur: utrem locatam finito usu restitui petat ut I. pen. C. Iraeterea damnum culpa conductoris , etiam b. t. evi , non vero levissima , datum resarciri faciat: Conductor enim omnia secundum legem conductionis facere debet, & si quid in lege praetermissum fuerit, id ex bono & εῖ- I. 34. F. de quo p stare. Semper , inquit Ulpianus, in i R.I. contra tibus id sequimur, quod af um est. Haec vero datur ad hoc , ut conductor petat liberum rei usum ad tempus conventum: qui nisi praestetum, actio superest ad interesse adversus locatorem, cujus facto impeditur. . Semperne integram mercedem locator consequitur 3Non: nam interdum mercedis remissio fa- .
cienda est pro rata damni dati, puta si conductor desierit posse uti re conducta , frua δε-ς π l. d. ctusque stantes percipere , ob vim tempesta- C V iis , vel aliud coeli vitium , hostiumve incursum , aut alium casum fortuitum , qui nullo consilio provideri vel averti potuerit:. nisi fertilitas praecedens . subsequentem suppleat sterilitatem, vel subsequens , propter sterilitatem anni p cedentis, pensionem ante remissam exigi faciet : cuius ratio in aequalitate posita est.
347쪽
334 INSTIT. IMPER. DE EN PHYTHEUS I.
Quam familiaritatem habet contractus Empε Musius cum venditione ει eon Bione 'I. adeo au- Diceres esse conductionem , si pensionem aem . - pectes, si id Aulis annis solvendam , & dominium directum, remanens penes ipsum Ton- icedentem . Dixeris vero edis emptionem , si finem seu causam hujus contractus inspicias, nempe ut ille, qui rem accepit, eam velut suam quodammodo habeat - 4ta ut merito inter vetereς dubitatum fuerit , an contractus hujusmodi e Iet emptio venditio, an Ve-LI. C. de ro locatio-conductio ; donec Zeno Imperator iure empta statuit, propriam illius esse naturam , neque ad venditionem inclinantem, sed suis pactionibus fulciendam , di proprium contractui nomen dedit.
.d. l. I. Ol. contractus Iuris αλHis, nominatres , qua alic&ρ praedium aliquod pusdendum G fruen-oct. dum traditur , ea Iege , ut pensio annua indodbmino ρraestertir . Dico Juris Civilis et quia sermam , quae dat eme rei, ex lege Zenonis accepit, & sic a jure Civili. Dico, nominatus e quia certum & definitum nomen habet , ex quo nascitur obligatio , & in personam actIo . Dico, ea lege , &c. quia emphytcuta obligatur , S pensionem solvere suo tempore, & insuper fundum si ve agros, quos in emphuleusin acceperit, meliores fertilioresque reddere . Dicta enim Empbreusis ab inferendo, implantando seu meliorando,
uia ab initio praedia sterilia , inculta ac
euerta, dabantur hoe modo colenda ac melioranda ; ideoque modica pensio constitui eo nomine solet.
348쪽
L I B. III. TIT. XXV. 3392uid iuris babet e breuia in re emph editica λQuod in omnibus fere sit vice domini , quippe cui jus competat in rem, & ius dominio proximum , quod uulgo dominium utile vocant , ita ut possit fructus , atque
em ponemata, sive meliorationes , vendere ,
vel ius emphyleuticum in alium transferre ;requisito tamen prius domino , ut vel i pie emat , si velit , vel alienationi consensum praebeat. Quod si alterutrum facere distulerit per bimestre, potest emphyleuta sine domini consensu meliorationes suas vendere cuicumque volet; idoneo tamen, S qui domino canonem solvere possit .' neque enim deteriorem domino emphyleutam constituere debet. kuid autem iuris competit domino
Tectus maneat dominus , atque in recogni- tionem illius, quotannis pensionem recipiat: scr/ps ad quam tenetur emphyleuta , etiamsi nul- cφα
Ios fructus ex re perceperit , cum hic pensio non detur ratione fruetuum , uti in locatione conductione merces , sed in recognitionum directi dominii a Quod si tota res perierit, non debetur iam pensio ulla, cum nihil sit , cujus nomine praestetur et & propterea damnum erit solius domini directi ,
partis vero interitus soli nocet emphyleutae.
Quid , si en breuia cesset se ere canonem 3Tunc quidem, s cessaverit per triennium I.a. C. h. t. in emphyleusi saeculari sive Privati homin de iur.e- vel per hiennium in emphyleusi Ecclesiae , ph=t efn. cadit iure suo, & expelli potest. Qua in par- in filius. te rigidius agitur jure Canonico, quam Civi extrali et cujus tamen rigor in eo temperatur
349쪽
quod Canones morae purgationem admittant, quam' non admittit jus Civile.
f. a. h. t. T. Si contractus consensu intrus , quo inter Lao. f. ΟΨ. 3- duos pluresve , res atque Uerae circa Δ-crum o damnum communicamur. Cum ergo G R.I. mutuo consensu contrahatur , non potest is dici socius, quem in societatem non admisit. Ideoque quem meus socius admittit , illi tantum socius est, non mihi. In hoc contractu haec duo potissimum confiderantur: lucrum, quod scilicet superest , deductis impensis: & damnum, quod abest , deductis impensis.
B omodo dissere a Communione λQuod communio sit rerum Societas per-1 h.t. l. r. sonarum : quod Communio sit facti ; Socie- , a. θ. tas juris . Nam in Communione re ipsa RCom. H- ipso facto fiunt socii ; estque necestaria ea vid. societas, quam fortuna conciliat, non Voluntas , veluti si duobus communiter haereditas , vel donatio aliqua obveniat ', vel una α eadem res fuerit legata. 2 uoltiplex est Societas λι- θ. Ο ,. DupleX: alia Universalis, id est, totorum J. h. . annorum : alia Specialis si ve Particularis , unius alicuius ne3otiationis , veluti olei , vini , &c. In universorum honorum societate hoc est singulare, quod omnes res Suae contrahentium sunt, communicentur, et Iam sine traditione. Ratio est in dissicultate traditionis rerum universalium : & hoc ita quoad res iam acquisitas; nam acquirenda , Io . E /.d ut communicentur, desiderant traditionem .
Simpliciter & indefinite contracta societas ,
350쪽
tantum earum rerum esse intelligitur , quae ex quaestu veniunt , id est negotiatione &opera, non etiam quae ex donatione vel legato acquiruntur , quia ea res ob meritum
stuales in societate debent esse tueri oedamni partes Zsi nihil de eo nominatim convenerit in s-συμ ter socios partes aequales & in lucro di in Z-
damno spectantur, pro ratione sortis & quantitatis deductae in societatem , Proportione . a pnon Arithmetica ut quidam volunt sed secundum communem ci veram sententiam Geometrica , ut , qui plus contulit , plus accipiat et v. g. si primus,contulit centum , secundus quinquaginta, ct in luero sint duodecim , prImus ex his duodecim feret octo , secundus quatuor. Si uero ab initio conve- c 1 ε t A. uerit de partibus. eae servari debent, dum io m. eod. modo socius , qui plus ex conventione M. α' M'cepit , etiam plus in societatem conferat , vel pecuniae, vel opem , vel cuiuscumque alterius rei causa, puta gratiae. Unde valet conventio , ut ad unum ex sociis duae vel
tres partes A lucri & damni pertineant, ad
Quid , si partes fuerint expressae in uero solo
Eaedem tacite censentur Constitum etiam o ii νin damno , & vice versa : nam sicuti lu- Crum, ita damnum, commune esse oportet: 'Et aequum est, ut cuius participavit lucrum . I Participet & damnum . B. aeri.I. Visetne ea conventio, ut aquis duas partea Iu-eri , ει damni rertiam capiat 3 Quintus Mutius contra naturam societa- β.de ilia 3. et is talem Conventionem esse existimavit, &ob id non esse ratam habendam , quati Ne xa amicitia & societas esse non ponit, nisi P aequa