장음표시 사용
471쪽
Excipiuntur aliquae omnino: ut Actso de dolo, qlia hodie duini seci rat tantum biennio, a tempore doli commuli dolρ ἰ-ς numerando . Item Actio iniuriarum annalis c. de esti Actio Vorisbitaria intra mense sex. Act oivr i. λλ. Atianii minoris intra annum datum. Item ill e yela impieiosi isamenti quinquenio termina dii. dict. tur , computando ab adita haereditate . Si militer Actso nuffieis sae donationis , vel dotis a, quinquennio tollitur, suae Act Ones duntur haeredibμs.
les & personales , ex eontractibus vel quasi' ': ' viseendentes: tum quia haeredes in uniinersum V 4- ς jus defuncti succedunt, ejusque Personλm re 'T praesentanti tum, quia ut Isa qui conrrahit,
ri tantum Ibi . sed etiam haeredibus 1 ea-
ς' ζ'' vel , ita non se ipsum tantum , ted octam haeredes, obliga M uia autem , si plures sint haeredes singulis pro portionibus haereditariis conL G veniuntur , pet sonali actione 3 reali vero - ' V' quatenus possident . N M in rem actio tan φr i νεη ' tum. resuectu possessionis in haeredem datur qui , si non possideat , absolvitur r tamen si cuid ex persona defuncti . S sua commvium
sit, omnino in condemnationem veniet. sua actiones neque ,redibus , neque contra Modes eompeιunt
s.f. h In 'primis , Actia Iniuriarum I tum quia
redibus . meram persequitur. v Indictam , nec Duo ι. 28. D. medo mἱnuit Patrimonium noIirum et tum injuro
472쪽
quia defunctiis eam non instituit, & sie dissim uislatione abolevisse iniuriam videtur. Nisi tamen ipso iam do functo, ut puta eius cadavere , facta si injuria, quam eum ulcisci non possit, datur injuciarum actio haeredi. Semper enim haeredieinterest defuncti existimationem purgare. Item Actiones , quae iniuriarum actioni ε. sunt similes, non dantur haeredibus: quoniam de in jurhae ad vindictam contumeliar, non ad rei fa- vota Lmiliaris, cuius succelsores sunt haeredes , per- pen. f de secutionem spectant . Eiusmodi actiones simi Mute. tres . I. Actio in factum adversus eum , qui ol. I. T. Parentem vel patronum suum , sine Praetoris c. ia revenia , in ius vocaverit . II. Actio sepulcri νος. donati violati. III. Actio matris revoeantis donati nem, fictam liberis ingratis, Fuit olim actio de moribus ; sed ea hodie esse desiit. suae actAner haered;bus dantur, sed
Dintur haeredibus reliquae actiones poena- d. q. non Ies , eum morte laesi non extinguatur oblicta- autem. l. tio , & impune non .debe t . esse delictum. un. c. da Sed contra haere dcs n in competunt , ' quia delict. de fineram continent vindictam i poena enim te- l. Io. Onere suum debet auctorem , cum consti tuatur I 6. depinnis in emendationem hominum, qliae mortuo eo, l. o. c.
in quem constituitur, desinit. nee enim alie- eod. l. m. ni criminis successor constituitur : sed unus- g. I. inquisque ex suo admisso sorti subjicitur . t de R. I.
su id , si ex defuncti delicto aliquid
ad haeredem parνenerit tEius nomine haeres tenetur et nam eon. 4ς stitutum est , turpia luera haeredibus ex- ςHμm sis torqueri, licet crimina extinguantur : si qui-
dem ratio juris non patitur , ut quis alieno v a sce
473쪽
scelere ditetur . S uti poena inquit Pomponius ) ex delicto defuncti haeres non debet i ita l. 48 I. i*Tum Dcere , si quia ex ea re eum, ij. ὰ. pervenisset . sussicit autem, quod vel momen-o to pervenerit ad haeredem, ut emeaciteri ou- 'veniatur, etiam si postea res perierit , nec factus sit inde loeupletior . Quod aliter se habet , eum dolus haeredis ipsius intervenit,
quia tune in solidum tenetur, uti docet Regula , Toties in haeredem damus adisonem dees, quod ad eum pervenit , quoties ex dolo de-
.f. de r=nct convenitur , non quoties ex suo. Et laree R. I. ' ita in actionibus ex malefieio .' n Mem jus est , si actio sit poenalis
Idem plane, ut in haeredem detur actio de J yseo , quod ad eum pervenit ; quod expressit
δεο- ἴ- μς Ulpianus, eum ait: In eontractibus successores 4 I ex dolo corum , quibus successs erunt 1 non tan. tum in id, quod pervensi, verum etiam νn soli um tenentur , hoc es ; unusquisque pro ea parte , qua haerest est 3 quoniam hic dolus exae contractu, reique persecutione descendit; est-t. 7. S. Is que transfusus in ius defuncti, cujus cum haede' resta suecessor, in solidum tenetur, si unus tantum existat ; sin plures sint , pro ea por-' tione , qua quisque hanes est , convenitur , licet ad eos nihil pervenerit ex dolo defuncti. I. 1s1. g. Ita intelligenda praedicta Regula, quae paulosin. F. de obscure loquitur , & In eontractibus , quibus
i. i. doli praestatis , in bona Dei inest , ipso iuret
non tamen quin etiλm obtineat in contractibus stricti juris. At quid, si lis eum defuncto fuerit eontestata Pl iar, σὰ. Tunc poenales actiones haeredibus dantur ,si 3,sis Sci haeredes , quia litis contestatione , in-ίω. - quit Paulus, poenales actiones transmittuntur ab
474쪽
LIB. IV. ΤΙΤ. XII. 46 Iab utraque parte, & temporales Perpetuan tur . Unde illa regula iuris: Pomalia judicia 139. f. de semel acceptae , ta haeredem transmitti possunt. I.
Et alia, Omnes actiones quae morte aut tempore
pereunt , semel inelusa judicio οἰνα perma' l. diis. l. nent et sive in tutum rediguntur . Quae poste- Frior regula, ad omnes actiones pertinet, qua per mortem expirant , .nt semel contesta M L Ili. c. permaneant, & finiri nequeant, nisi eo tempo- e .. . re ab integro rursus inchoato & imple Q. o. vel o
t cur at ι oues , cpuae tempore , vel morte perouus , perpetuatur., ad h.eredesve transeunt.
Quia iudicio aeeepto quasi eontrahitur , t. I. D. seu litis contestatione indicitur quaedam no- de peco-vatio , atque ex actisne temporali , vel poe- l. 6.9.ut . nati, fit actio, quasi ex contractu, quod ju- de re JHI. dicatum erit , quae perpetua est , & rei pe secutionem continet , ideoque in li eredem transit. Indicitur , inquam, novatio, cui lis contestatur , quatenus id ipsi actori utile est, non ulterius, ne judicium quod in ipsi iis favorem introductum eli , ut suum cons quatur , ipsi noceat. Actor enim, dum iudicium exercet, causam suam meliorem faeere L . D. de intendit; quod expressit iuris Regula : Nemo n- in persequendo , de eriorem causam , sed meliarem facis . Nam, post contestati nein , fru- l. 87.D.dectitum ac reliquorum omnium , quae habitu. R. I. rus erat, si res ipsi tunc restituta fuisset, ratio habetur, 'tiam in strictis iudiciis. Atque l. E. I. 38. haec de actio. g. 7. D. dc
usur. IFaeritur his, an reus lite pendente a
Potest , si modo 'ante sententiam , tamdem bonam fidem agnosces , satisfaciat a-
475쪽
reddatque lamptus in litem factos . Nan omnia iudieia sunt absolutoria: eorumque fanis ut justo desiderio eviusque satisfiat , illo obtento , frustra adhibentur inedia . Proderit autem solvere ante sententiam , in iis manime, in quibus nota inuritur infamiae . Hine qui damnare potest , is absolvendi quoque potestatem habet . Iuxta Regulam iuris. P emo , cui eo e=nnare potest , absolvete non is , is o test ι esset enim iniquum , non absolvere H-
tum , qui aimplius non debet . eum promontra esse debeamua ad absolvendu .
M Σασιἰonibus . Hactenua de Actionibus , quae eontineae ius Actoria i sequitur de Exeeptionibus , quae Reo eompetunt ad defensi.nem .
opponi , ad exeludendum id , quod. in Rr. intentionem, eondemnationemve deductum est seum saepe aeeidat, ut, lieet Ipsa actio sit justa & in jure fundat , si per se eonsideretur , tamen iniqua sit adversias eum , eum
476쪽
gh bus agἰtur . Iam 'Ieto ut favorabiliores ta pp. I. sunt Rei, quam mores, ita cui dami HLA- Ii6.l.r16. nem , eidem O exceptἰ nem competere mulio m. - Τ. de R. .gis quis dixerit . Majus quippe est habere actionem, quam exeeptionem, persaepe tamen hare favorabilior est eausa defensionis & pem sonarum , quae conveniuntur. Nam ubi petitio non admittitur , aliquid ope exceptionis .
consequi possumus . Ac ubi admittitur tam , ε ασju' actionis, quam exceptionέx, & disti ei lius μῆ- excep. actio datur; ne iliu tamen nobis conlidimus, retentioost, vel repulsione, quae fit per exceptioncm .
ma in ciνiles, & Ppaetorsas : seeunda in Por patuar seu Peremptorias, & Temporales seu Dialatorias. Quibus addi possunt& duae aliae, una ex titulo proxime seq. in Realos, x Personates: altera in eas, quae sunt Facti, & usuae iurii. uuae disuntur eneptiones cίνἰἰes, O Frateris
L stia sunt quae ex legibus . vel ex iis , - λ ι
quae legis vleem obtinent; Praetoνia, quae ex m ipsius Praetoris jurisdictione, substantiam eo piunt. Illius generis sunt exceptiones Senatus- Consulti Macedoniani, Velleiani, Fori. Huius exceptiones, Doli, Metus, Pacti conve ii, & aliae, quarum hic septem species proponit Iustinianus, quia celebriores sunt eaeteris. I. Iuid metus eausa ; qui enim j iisto met in . coactus promissit , stricto quidem jure obli- rext. 1ngatur ad dandum vel faetendum, quia etiam pracoacta voluntas, est voluntas; attamen, quia non est liber consensus , actio intentata Perexceptionem hane inefficax redditur : Uibu it. Is quo
477쪽
II. DOl. mali : quia mus est reo qui' dolo malo inductus suerit ad aliquid stipulanta
Promittendum , ut illum agentem rejiciat . . Nam actoris dolus non facit , quo minus ipso jure teneatur reus , non tantum in coirtractibus stricti juris., sed & bonae fidei: ni-ι. I 34. f. si his dolus causam dederit , tum bonae fi- σεις. D. de dei contractui nihil tam sit contrarium ,
R-I. quam desus . Itaque hujus exceptionis aequitas in eoi est , ne quis dolus suus per occasionem Iuris et ilis , eontra naturalem aequitatem prosit.
III. In factum: quia impugnat actionem is , i 6 6 D errore lapsus quid stipulanti promiserit,
δ' a. ι cum non rideatur consentire qui errat . Haec φ ' ' meeptio nominatur ia factum , quia nomine P t ' vaeat , similiterque aliae exceptiones nomine vaeantes, dicuntur H factum. IV. Non numerata pecuniae ; . quae datur Illi, qui futuro ereditori suo stipulanti promis. sit, se pecnniam, quam ab ipso accepit, so- g: ε ς luturum , cum tamen numerata non sit . Ex - Juυδ b. x. hae stipulatione tenetur quidem promissor , stricto jure : sed quia iniquum est eum cogi ad reddendum id quod nunquam accepit a d. I. I.f. I. ideo exceptione hae se tueri poterit , contra actorem , sine causa ex stipulatione agentem'. g. praete- V. Pacti conventi ; quae datur debitori , Na. qui cum creditore suo pactus est de non petenda Pecunia , quam ei ex civili obliga. tione debebat . Hie quidem obligatio ista
Pacto convento non tollitur, eum unum quod
raue eo modo tollatur , quo colligatum est ;quia tamen iniquum est , actorem non stare ἰ.3y-g.IDO. eonventis, S contra datam fidem a reo pete-D. de R I. re, ne reus ex hac actione condemnetur, defendet se hae exeeptione. l. 26. VI. Iurisjurandi : nam S debitor , qui Μιν. D. de ereditore deserente juravit , nihil se dare jηrejμri oportere , obligatua manet. qui a ut Pacto , , ita
478쪽
ria nee iuramento ei vilis tollitur obligatio , naturalis tantum e quia tamen iniquum quaeri de periurio ejus, evi sic jusjurandum delatum est, Sc quia Praetor tuetur jusjurandum illud, tamquam pactum eonventum, ideo si quid petat creditor , desentitur debitor alis per exceptionem iurisjurandi r eontra LI s. D. de quam concedi non debet repli alio doli. e cepi. VII. Rer judicarae , quae competit etiam - vero debitori , qui sententia Iudi eis absolutus est ab actione , si eam actot rursum iu m I μή ς' tcntet , uti potest, quia obligatio ad ue durat et quam non sustulit sententia absolutoria, quia sententia non est modus tollendar ipso jure obligationis.
IManda hae exceptia loeum habet Quando super eadem re, inter easdem Per- . , sonas , in eadem causa, lis iterum movetur, sive in rem, sive in personam , actione: non
enim debet de eadem re bis agi , ne iud eta fiant irrita , ct litium modus multiplicetur .
suae Leuntur Meeptiones Perpetuae Quae L perperaum agensibus obstant , sic ut g ο actio de eadem re nunquam repeti possit. Item: dici possunt perpetuari eo quod perpetuo tem- ' 'pore durent . Non enim sicut actionibus in- . Lentandis certa tempora praefixa sunt, sie ex- 3 'ceptionibus opponendis 3 ne quidem ex iis causis, ex quibus actio temporaria est : unde tritum axiomar suae reis raria sunt ad agen. Lu L . de dum s eadem perpetua. Dur ad exeseiandum : v. GL l. EM g. Acilio de dolo duobus annis finitvr, tamen re g. 3 b. exceptio doli perpetuo competit , ae ut ita D. de do:
constatueretur, magna ratio est, cum actor in e c.
su a .potestate habeat, quando utatur suo i re , & velit experiri ι non item reus , ante
479쪽
Io .snsi. quam conveniatur . Quia ratione iusta ha ff. de R. . tur ignorantia haeredis , cum quo agitur, non
autem eius haeredis , qui agit a ut habet ju
uuae Peremptoriae quae actionem omino perimunt, sive quae I. 1. c. de totius negotii cognitionem tollunt , & vires pres, Imp. ejus exhauriuno. Quae exceptiones Perempto- .F. d. l. 3. riae, eaedem etiam perpetuae appellantur. Qualis est ν exceptis pam de non petendo in peπetuum et nam ut, maxime is , qui ita pepigio cum debitore suo , petat debitum , tamen ab agendo repellitur , ubi primum pactum de non petendo opponitur. Talis quoque est e eeptio dou mali , quae quidem cum omnibus
L 3 S γ' exceptionibus concurrit: Quia dolo facit, quiu 'i'. petit , quod quoque exceptione elidi potest . ἴ- ας Versus autem parentes, similesve personas xφη et ' quibus honor debetur, compedere non potest. III f η in factum erit excipiendum , ur si forte Pecunia non numerata dicatur , obiiciaturque
' Except.s non numeratae pecunia . Potens quoque est exeeptio rei iudicara , qua repellitur judicio olim victus , vel haeres ejus , qui I. II .F. nunc eandem rem , & ex eadem causa a m R. I. aliud iudicium deducit . Item exceptio Jurra-σ ι. 66. iurandi O transactionis, similem vim habet resta. quam demonstrat illa Iuris Regula :interesse actionem quis habeat , , an a tio per hujusmodi eHeptionem iasirmetur.' sua Temporales in Ditatorig sua ad tempus norant , O temporo dilatιο- ' nam solum tribuunt . Dictae psopterea &3 latoria , quia differunt actionem ad tempus: qualis est exceptio pacti , ne intra certum Lempus petatur ι .& induciarum , quas debitones, di, in angustias lapsi adversus ereditorum
480쪽
aeerbitatem impetrare solent . Insuper Dila- I. r. c. da riae aliae sunt , quae eoneernunt vel Perse- precibus nam Iudicis , quia sit incompetens , aut sus- Impero pectus ; vel litigantis , quia Actor sit contumax, Reus impeditus , aut vocari neque t ς prae vel interveniendum , uti Procuratoris , quia se. Iis cnon sit habilis propter aetatem , aut sexum , Κ ι
vel mandato careae , aut datux causae , quae Proeuratorem non admittat s vel denique respieiunt actionem , uti si plus petatur , quam debitum est a si non servetur ordo in exeu tiendo debitorem prineipalem ante fidei utarem. Mando Exeeptianer mlator; ae opponendae, probandaeque sum pleraeque opponendi sent ante litis conte' t phti s stationem, quia respiciunt ea, quae judicivm h potissime constituunt , personax se; licet , locum, & tempus 3 adeoque constituto jam i dicio , praepostere proponerentur , cum Pargiis renuntiasse videretur taeendo et nisi forte postea ex nova causa emerserint Preterea cis Iae e probandae sunt ante iudicium inehoatum , ne obserj orespondendo in judicem eonsentire, agenvium que Personas approbare reus videatur
ν ci iluando Peremptoria 3 Quandoeumque V etiam post litem' contea l.R. .hct- statam, sive aceeptum iudicium, & ante sen- l. 2.C.sent..tentiam , apponi , probarique possimi eum rese. no meoneernant judicium constitutum , non eon- postssi tuendum . Nisi sint exceptiones Illis finitae , ut Rei. iudicatae , Transactionis, Iuris-jurandi et, quia Eae , praeter rem principalFm ω concernunt quoque ipsam instantiam . Diet,
ante sententiam :ς nam post sententiam exemptiones non recte opponuntur ν cum nemo