장음표시 사용
461쪽
reos; si homo liber oecisus fuerit 3 sin laesus, damni aestimatio judicis permittitur arbitrio, eum liberi hominis nulla sit aestimatio. Quod si aliis rebus noeitum sit , aestimatio e st in duplum damni dati. Interdum pro modo admissi, extra ordinem animadvertitur in eos, 'qui seras hujusmodi , quae nocere possunt , eireumserunt , si cui ob e m metum damnum datum sit Praeter has AEdilitias habet loeum actis de pauperis P . IIabet: quia numquam actiones , praesertim
poenales , de eadem re concMrrentes , alia al auseonsumst. Numquam enim Hura delicta con- eurrentia faciunt, ut illius impunitas detur, neque delictum ob aIiud delictum minuit poenam: Reipublicae namque interest, ne maleficia sint impunita. Ideo Imperator hic liberum reliquit ei, qui damnum passus est, utrum actione noxali an aedilitia experiri veliti sed si vel haee, vel illa usis, & aestimationem damni nactus fuerit , cessabit altora. )
De iis , per quos agere possimus. De actionibus & natura earum satis superque dictum est: sequitur de exercitio , vi per quos agere aut defendere lieet. Potest ne agere quaibet aut suo nomine , aut alieno eram. pr. QUO nomine potest quilibet agere, seu iudi- eio experiri, non tantum persequendo . verum etiam defendendo, cum euilibet suist eonees a defensio. Alἰeno nomine OIim agere licebat , quia actus Iegi timus , ut judia sium , non Poterat Per alios expediri nec
462쪽
LIB. IV. TIT. X. εω . solemnitas actionum patiebatur acitonen per alium, quam per ipsum actorems Proponi. I. r13. 1 Hodie vero lieet, & suo S alieno nom,nς dὸ R. I. expediri ia judieio. Onne ct olim lisuit AIquando alieno
Lieuisse constat, ' quatuor ex causis I. prasive pro jure Pubalco , IntervemebZe Syndicus. II. Pro libertate, seu se vo ad at cbertatem proclamante, agebat Assertor . ILI. Pro tutela, seu pupillo , Τutor. Idque receruum erat favore populi , Iibertatis , α aetatis pupillaris , tum etiam quia Populus , servus , pupillus, in judicio non poterant stare . IV. Pro absent;bus, Reipublieae causa, vel apud hostes, ex Lege Hostilia inter- ivenire quillibet poterat; Idque deo ne inde' vi Kfensae relinquerentur res absentium, vel Pupillorum . Hinc generaliter publice utale visum .in, absentes a quibustumque defendi. Per quos hodie alieno nomine agi potes
Per procuratorςm , tutorem a curatorem lol. h. e. ouia nonnumquam morbus, & aetas , n Im
tum iudieii & eonsilii infirmitas , & necessaria peregrinatios itemque aliae multae causae hominibus impedimento sunr, quo m1nus 3 Pii l. r. rebus suis superesse possint. Itaque neceιιicλου g. de proc. usuna procuratoris introduxit, Per quem agatur & excipiatuc. ' . . stiis ergo diiatur Procurator usu; aGena negotia mandato domin; adminἰ- d. l. r. strat. Quae definitio. generalis est, contineus etiam eos, qui extra judicium negotia aliena
administrant; sed hie speeialius sumitur procuratoris nomen, Pro eo qui luem proseque
dam, aut defendendam suscipit.
463쪽
. Quomodo eo struitur λNeque solemnibus verbis, neque re di vel litteris, neque praesente adversario, imo ple rumque eo etiam ignorante; quia nihil interest, ipse per se dominus litiget, an per alium. Solo itaque mandato dolvini opus est, quod
nudo consenis contrahitur. ' L .
. suis constitui procurator potest rouilibet non prohibitus . Prohibetur vero in primis Famina : quia proeuratoris virile ossicium est , a pudore sexux illius alienum . Miles ne avocetur ab exercitiis militaribus : nisi in rem suam, aut cohortis no mine agat. Reus criminis, antequam Purge zinnocentiam suam . Servus , quia is judicio interesse non potest, quamvis ad negotia r cte constituatur, Furiosuι, ob animi vitium , nor, ob aetatem , & beneficium restitutionis, quod minoribus datur . 'Alienis tamen causis, Praecedente mandato recte praeficitur di qui major est annis septemdecim , nee vestituitur dominus ex Persona procuratoris mi Wnoris; sibi enim imputare debet, quod minori , rebusque gerendis minus idoneo, causae suae curam commiseritis' o quibur causis eon' mi pου strΙn omnibus causis ei vilibus , qu bus do minus interesse non potest, aut non vulν Regulare autem est , quod in eximinalibus requiratum ipsius Rei praesentia l. Frustra, inquit Iuri se fultus, ad erimen publicum persequendum procurator ilitervenit Et hoc is crimen tale sit, pro quo imponi solet poena eorporalis 3 secus si ex ejusmodi sit causis , ex quibus subsequi solet poena civilis, hanc etiam quis absens luere possicin bonis ..
464쪽
suando recte eonsistuitur eram post litis contestationem, quam an- l. 3. I. inte-Imo & Procurator post litem eontestatam 13. c. de pro se, constituere alium Potest, non autem proc. anteia Nam post litis contestationem procurator fit litis dominus et non etiam ille quem ipse procurator substitui e , cum talis non sic litem contestatus, ex proinde non contraxerit Fotestne revoeaia Proeurator Z-
Ante litis contestationem potest a domino L Iis. pro libitu revorari nisi in renissuam datus, seq. f. de Qui loeo, domini habetur . Post litem vero proc. l. 22ω contestatam ,. quia res integra esse desiit , cia eod. eum procurator iam factus sit litis dominus, non nisi ex iustis eausis potest revoeari; quia talis remotio oneraret ipsius pudorem & existimationem laederet
ctiac ex parte Proeuratoris poti mum , requirimradi ut habeat mandatum domini eonstitura - I. 24- .distis. Nam si illud noni potest exhibere , alui de eo fidem faeere per alia documenta , Hon l'-ιει admittitur, uteumque de rato cavere sit pa-xatus ia Quin Sc post litem contestatam , si falsus procurator inveniatur , judicium erit nullum. Sanguinis tamen coniunctio facit vi- deri mandatum, si de mente eontrariae non appareat - Estque effectus huiuae mandati ,. quod domino constituenti & mandanti factum. procuratoris Prosit εc noeeat , eum per alium
faciens, per se facere videatur αἰ α hoc , si mandati fiaex siat servati -
465쪽
4dserunt Proeurator , Defensors Advocatus , Actor , D icur , Delegatus, Legatus Proeurator dicitur actoris , vel rei, cum mandato . Defensor solius rei, fine mandato. Advocatus, qui desiderium suum, vel amici, agendo vel defendendo, exponit et , qui iurisdictioni praeest; vel alterius desiderio contradicit. Actor est, qui eonstituitur a non domino litis, veluti a tutore, vel qui a coIl gio ad certa negotia constituitur . Undicur squi ab universitate ad universia negotia datur. 'Cui similis Delegatus, qui ad eomitia vel Prinei pem, a Republica mittitur. Legatus vero, qui a supremo Principe ad eum, qui pari potestate praeditus est , peregre mittitur , ut publicum negotium agat.
satisdationes ideo necessariae sunt , ut iudi-eia, maxime si per alios exerceantur, tiantur estectum, qui per improbitatem actoris, vel rei, aliove modo, impediri atque eludi poterit... Q id igitur in Satisdare , O Satisdatis λι. quia C Atisitare nihil aliud est, quam adu exorium satisd. O suum feeurum facere de eo, quod in ju-cog. l. 6 I. dieium venit. Et satisdatio est cautio , quam de adversarium securum facimus pro eo, quod a eQ. segn. nobis petiit, datis fideiussoribus, aut pignoribus . Quamvis interdum & nuda repromisi so, vel cautio juratoria suis eiat; si nimirum ea contentus fuerit adversarius.
466쪽
I IB. IV. TIT: XI. u uoluplex est λDuplex , Iudicialis , O Extra udἰeἰalἰs. De Iudiet ali hic sermo, est, cujus tres sunt spe- , icies . I. Iudicio sisti. id. est, quod u 'ue ad
exitum litis reus in Iudicio permanebit . II. . Eem ratam' haberi, id est , quod 3s , cuius nomine lis suscepta est, ratum fit habiturus omne, quod gestum erit. III. iud carum μινι, id est, qubd litis praestabit aestimatIonem .suomodo olim ίnterponebam,r ejusmoia satisdationes e Aliter in iudicio reali, aliter'. in Personalis τὸxti iualiter ab actore. aliter a reo 3 gliter ab utriu1
Actor non eogebatur satisdare , . sive reat s sive personali actione experiretur 3 sed tantum Reus conventus actione reali satildabat , ne sorte interim corrumperet, 'vel alienaret rem. At conventus actione personali satisdare non tenebatur : quia ejus persona actori esset no-
ea . & nominatim obligata . . Procurator sive defensor Reis Pr e ter 1 i ' I. g. r. dam eautionem, Iudicarum solvi, etiam cave μου, re debebat. Rem ratam dominum habν urum s aeaat in personali astione cavebat I d οβφμm sq. l. ro. f. r. vi, non de rato. Contra Actoris Procur/tQx q. d. solum de rato cautionem PrAstabat. - euri
auod eonventus Reus , sive personali , s. M sive reali actione, non satisdet , Iudιcarum hod,
sol γί, sed tantum Iudieis Di, id est , quod
in judipio permanebit usque ad termInum litis , seu ad sententiam definitinam , nec ab eo sine venia reςedet ; & ubi suce buerit , quod impensita litis praestare P .. - ' o--
467쪽
Iuomodo ergo satis dat Reus Θ. Pro qualitate pexsonae; quippe tat s debet 's' admitti jatisdatio, a reo, qualis praestari po-θηε IAM DE odi enim allain sessicientem per fide-
prpe stant viri illustries, ex speciali .privilegio, re nudam promissionem, qui immobilis legitime possident, si illa tanti dint pretii .
Si suam ipse actionem instituat, non sati Ldat, nisi quod .iptra duos menses a libello dato litem contestabitur 3 & eam prosequeturusque ad egitum I & decimam partem quantitatis, quam petiit, vincenti expensarum no- miue persolvet. Nota, quod , Ubi. lex dus rum mensium facis mentionem , si quis sexage φαο primo die secarit , aut Mere celeνir a an
Qilid, si Actor per praeuratorem lisem Aserat 'Cogitur procurator setisdare de rato , nisi vel mandatum coibyerie, actis insinuarit, vel a domino praesente in judicio constitutus sit. Quid enim opus est cautione, ubi constat de voluntate domini, qui dum Per Proeur aorem litig rii ipse lixigare . yid ur '
In eo non perino simplieiter nuda suffieit confirmatio, ut in Fςuratore actpris r sed Tequiritur , ut Procnrgior rei absentis satis-dee de Iudicato solvendo , sive mandatum
468쪽
habeat , sive non habeat. Cum nemo alienae l. s. rei, seu litis, idoneus desto r, sine, sitis da- f. de sp tione intelligatur . Fit mentio hei alienae , eur. l. s. quoniam si quis ipsemet suam litem defen- quibus dat, satisdatio hujusmodi non test necessaria. ex ea .' A psis.
Quid , si praesens sit Reus 2 datur.
Ipse sui procuratoris sideiussor existet. & d. l. mu incautionem praestabit Iudicatum solvi , oppi- L,
gnoratis quoque in eam rem bonis sitia : denia indue promittet, se in iudicio comparitutum tempore sententiae recitandae ,qui si non compareat, dabit omnia fideiussor, quae in condemnationc continentur, nisi fuerit provocatam. '
' Quando quis desendendi causa , .sne ma dato, accedit , quia nihil ad eum dis ista pertinet , periculum est, ne sicundemnatio sequatur, nullius sit' estectus, utpote quia non sit de re ejus, qui litigavit 3 aut saltem, me no- .ceat reo principali, & sie illusoria fiant, iudicia: ideirco receptum, ut qui rem alienam defendit, & se quasi alteri adversarium constituit, etiam praedives, consularis, & maxi- I. 66. g. iam a dignitate praeditus , nunqMam saris locuples R. I. habearnr , ut immunis fit a satisdatione judi- catum solvi, etiamsi mandatum proserat, nisi dominus pro eo satisdedit. ι .
In primis, quod reus, qui abest, videatur l. 46. ζ. 2. esse praesens , & qui eum defendit , eautio- 0ra .F. ne praestita, ejus causim & personam repra prRς. entat, quodque is, qui defenditur , solven- I. y Ddo videatur idoneus et re licet revera i solvendo
469쪽
do non esset , tamen propter inopiam domini, non liberatur defensor, sed de suo judieatum lvere cogidur.
Redit iterum Imperator ad Actiones, quandiu sei licet eae durent, quibus dentur, &adversus quos AsBAE dicunrur Asyanes Perpetua t. ouae olim perpetuo, sine ulla tempotis . praefinitione, proponi poterant cujusmodi sunt illae, quae ex aliqua Iuris Civilis Parte descendunt , veluti ex Lege , Senatus
asulto, vel Consti tutionibus: quia ut iurisae legis potestas est perpetua, ita & actio per eam inducta et sequitur enim estectus causam. Sed hodie Constitutionibus Principum , ut aliquis litium finis esset, certi sines omnibus actionibus praescripti sunt, inam sunt sines a I; Onibus ensiuua. praescriptii ,
I. 3. 4. y.f. nempe, ut sive reales, sive personales V. c. de sint actiones. annis triginta extinguantur , praes s Heriam reseruntur actiones mixtae, familia annis erciscundae, communi d vidundo , sinium regulandorum , O petis o h reditatis , quae itidem triginta annis tolluntur . Excipiuntur actiones. ' ' - in rem hypothecariae& quae ad Ecclesiam cWae. Pertinent, quae annis quadi aginta praescribunt. I 8. Ocf. tur. Ad Prineipem vero vel eivitatem Per-c 36. Oseq.etinentes, non nisi iminemoriali tempore ter
470쪽
suae dicuntur Actiones Temporales 3 Quae anno tantum durante : quales sunt quas supplendi iuris gratia Praetor introdu- g. αxit, cujus ut annuum tantum imperium , ita& pleraeque actiones ab eo introductae , sunt annales, quatenus Poenam Persequuntur. Suntne ex his at quae perpetuae φSune r veluti Actso furia 'manos; , quam- vis Praetoria Sc poenalis, tamen perpetuo datur . Forte ideo , quod Praetor post annumqvudrupli poenam timeri , publice utile esse existimaverit r aut absurdum putaveri e breviorem eam facere, quam secerat leviorem actione ei vili , eius poenam corporalem in pecuniam 'commutando. ZItem Actiones rei persecutoria sunt perpe- I. . f. de tuae , quas Praetor aeeommodat bonorum pos- oblig. Osessuri, & aliis, qui sunt loco haeredum, id est , his s ' quibus ex fideleommisso restituta
est haereditas . Si quae tamen actuum ius validum restindane, uti rescitaria , revocatoria, tempore finiuntur. 0 uid hodia Actianum 'h*ee eommunes pHoc in primis , quod omnes omnino sint L sin.c de temporales , &, si forte ipse jure ultra si--3Ones Praescriptos actio extendatur , ea tamen Veι sit inessieax . Praeterea , quod omnes istae actiones prorogentur litis contestatione, ita ut , semel inelusae judicio , salvae maneant , nec intermoriantur ante. annos quadr/ginta , ut infra Alenius dicetur. v mcL- '