장음표시 사용
31쪽
Ante omia opera tua verbum verax praecedat te. Ecclesiast. tap. 37. vers ao. Veritas manete V im descit in aeremum , es' titit, em obtinet in secuta se culorum. Ud. lib. 3. cap. q. v. 38. Isa, q- a veritate non veniunt , plerumque nullo impellente , se ipse subvertunt. S. August. lib. 7. de Civit. Dei cap. I9. O magna vis veritatis i que contra bominum ingenia , calliditatem , solertiamque, contraque is ommium insidias facile se per se ipse defendat. Marc. g. Orata pro Marc. Coelio. Patriarcha sit in Cimitate Regia. Conta Nicaen. cap. 33. wm. Σ. m. Impr. Reg. pag. 269. Toleri , a quieu comunmente Eaman los Concilios de Hyana , ν los Estritores de 'velsigio, Gudad Regia. March. de Agrop. de Monde. Differt. Ecclesiast. Dille . q. cap. 3. num. 39. pag. 39ῖ
32쪽
PRIMATUS HISPANIARUM VINDICATUS
SIUE Defensio Primatus Sanctae Tolitanae Ecclesiae a resus Libelli risuis Memorialis editum ab EHesia Hispalensi.
Clavi hujus post decimum seculi ve tente anno vigesimo tertio Memoriale quoddam in Hispaniam irrepsit, a nonnullis Libellus, aequae molis Vol men ab aliis, a non paucis vero latria nuneupatum in Hispaniarum Primatialem Ecclesiam, quae jure quidem ac merito est Toletana. Id bene multi accipiebant dono, sibimet alii pretio comparabant. Tantus in Hispania rumor de hac suscepta provincia percrebuit, ut vel ad meum conclave pervenerint voces. Quare animum meum neque enim incuriosus homo sum, neque ullis distemtus negotiis) cupido ingens incessit inspiciendi librum, ut cognoscerem tum quanti apud homines foret Auctor, per quem prodierat in lucem, tum vero qua idem Auctor mente librum edidisset, cujus sensus erat, ut vere & Iibere dicam, teterri-Α mum
33쪽
mum bellum indicere Toletanae Ecclesiae, tranquillitatis tempore tam diuturnae. Enim vero auditum nihil fuerat de conintentione recens eXcitata cum Bracarensi Ecclesia , quae utpote glienae Ditionis, non erat cur ejusmodi controversiam excitaret. Suspicatus sum aliquid de Tarraconensi ob nescio quam aemulationem, quae Sede caute cum illa intercessit, cujus rei fiet mentio loco opportuno. Ad Hispalensem vero quaestionis partem spectare, nunquam, ut fatear, mihi Venisi set in mentem: nam sicuti duae tantummodo Ecclesiae illae de Primatu olim contendere cum Toletana periclitatae fuerant, ita, re tam inopinata comperta, in minima animi perturbatione Versabar.
II. Ex ea demum sollicitudine aliquando emersi, nec Pa Va cum admiratione percepi, libellum ab Ecclesia Hispalem si prosectum esse fucato homine ac praetextu Memorialis ad Hispaniarum Regem, quem Deus Optimus Maximus diu servet incolumem). Affirmabant levissimam, immo nullam esse causam, cur Hispalensis Ecclesia inexpectatae studeret n Vitati; quippe quae vel illa erat minor, ob quam atrocissimum Trojae bellum susceptum fuit: unde Venusinus cecinit:
Nec gemino Troianum vellum orditur ab oeto. Asserebant, incredibili cum plausu librum acceptum ; namque unanimi omnium voce admirabile monumentum praedicabatur; omnigena eruditione congestum ; ad multa &eX-quisita docendum instructum. Praeterea styli suavitas omni procul assectatione, sententiarum pondus, Vis argument rum , propositionum Veritas efferebantur ; totum denique opus mature eXcogitatum, multo elaboratum ingenio, magna cum gravitate sermonis pertractatum, diuturni spatio temporis absolutum. Quid plura i Congeries rerum tam ad- /mirabilis dicebatur, ut dissicile admodum videretur scriptum aliud reperire, cui melius adscribi posset quod olim Plinius
Iunior alii tribuit: Aliquot annis nihil aeveris ejus n ab olutius scriptum. III. Addebant praeterea, tam firmis argumentis, narratione tam perspicua, tam luculentis testimoniis, auctoritatibus tam manifestis oppugnari Primatum Ecclesiae Tolet nae Hispania tota celebratissimum, ut penitus evelleretur, eo que ad incitas ita redacto Ecclesia illa non citra pudorem Pr,matialem se appellaret. Insuper proferre non Verebantur ,
34쪽
quod prae laetitiae magnitudine, qua Victoria conclamabatur, nec non tantus huic libro triumphus designabatur, maxima cum alacritate, Hispaniarum Ecclesiae omnes enixe sollicit hantur, ut collatis una suffragiis Toletanae Primatus dignitatem detrectarent, neque permitterent ut ullis in literis ea dignitas legeretur, quin immo curarent, ut Vel eX iis, quae ab Audientiis, & Ecclesiasticis Curiis Toletanis ad earum Audientias, & Tribunalia reddebantur, deleretur;&, quod Hispalensis Ecclesia, suo ipsius eXemplo animos caeteris additura, idem praestare orsa erat.
IV. Hujusmodi mihi quidem relatio tum quod ad partes,
tum quod ad totum attinet, incredibilis videbatur: at communicanti mihi cum eo quem alloquebar , difficultatem, quae summa occurrebat, fidem scilicet adhibendi vocibus Mem riale illud tanta cum laude traducentibus f multo autem magis credendi, quod Hispalensis Ecclesia praeire ausa fuisset auctoritate privata promulgatam sententiam, de responso nihil sollicita; non est, ille inquit, cur dubites de pervulgato apud omnes sermone, res enim testata est, ejusque certa cognitio ab unoquoque tenetur. Quidquid Libello continetur, ipsi tibi fas erit cognoscere, namque illum tuos ponam Ob Oc Ios . Quod vero Hispalensis Ecclesia dicitur exsequuta, tuumque animum minus inducit ut credas, hoc Diplomate consi mabitur . Quae fatus, exhibuit solium s1c inscriptum:
V. Decreto de su Magestad sque Dios marde) remitido al Governador de ei Cons o et dia trece de Noviembre de este
presente ano de I 23. A tendo ligari d mi viticia, que los Ministros de la Curia EA
fasica de Semilia borran de los deoachos de la de Tolido, que se dirigen d ella, et titulo de Primari de las Elpasias, mando es Constjohaga emender d aqvel Argobispo , di d se Iglem, ha fido de mi d
sagrado, que toleren es a nomedis, dando las providentias conveniem ies , para que ni et Areobispo, ni la Visa Apermitan, ni sementen sprevisienavi a la Audientia se d la Sista de A que en em se exoculare. 6 inrismo mando at Consejo expida las ordenes, δ enca gos, que coΠτengau, para que in Arrobispo de S illa, no se te de et tralamiento de ΕMeseneia en de pactos suos , u desu Curia, ὸ eu otra qua uter manera. Y porque se imprimen escritos, en los quales se irata de proposito. δ incidentemente de la Primaria de ρο-
paria, se progird congraves penas la impresson de papel, ὀ libros,
35쪽
en que se trate de ole absumpto. Rubricada de la Real mano de sumgesad , en San Ita onse , d trece de Mettembre de I 23. At G ernador dei Consejo. Quod latine sic vertitur. A Diploma Regium datum Consilii Praesidi Idibus No-
Vembribus Vertentis anni Μ DCCXXIII. is Quum relatum nobis fuerit, Ecclesiasticae Curiae Hispa- lensi Praesectos ex literis, scriptisque caeteris, quae a TO-- letana Curia ad Hispalensem expediuntur, titulum Hispa-- niarum Primatialis obliterare, Concilio mandamus, ut A A chiepiscopo, & Ecclesiae illi significet, permoleste a nobisse auditum, quod in ejusmodi novitate conniVeant, praeste is que ea, quae Opportuna fore censuerit, ne Archiepiscopus, si & Eccleua id ferant, seveantque; Audientiae demandansis eXplorandi munus quidquid ea in re factum erit. Praete δε ea Consilio eidem mandamus, ut necessarias expediat lite- ras inhibentes; quominus Archiepiscopo Hispalenssi fine is sentia titulus tribuatur in literis tum ad eum, tum ad ejus,, Curiam pertinentibus, aut quocumque alio casu. Quo- niam vero in lucem prodeunt scripta quaedam aut comis sulto, aut obiter de Hispaniarum Primatu agentia, veti-
,, tum erit gravissimis propositis poenis quamlibet script is ram aut librum Typis committere, ubi de re hujusmodiis quid agatur. is Signatum Regia manu apud Sanctum Ιldephonium Idu bus Novembribus A. 1723. Ad Consilii Praesidem. VI. Re tam evidenti conspecta necesse habui praestare sedem iis, quae fieri nullo pacto potuisse judicaveram. Et memoria repetens Poetae Verba:
uuid opus es merbis i spectemur agendo: cupiditati meae satisfacere optimum duxi, Libellum sedulo perlegendo; neque enim libet memet illis adjungere, quibus vel Auctorum deliramenta persuadentur, dummodo ibteris consignata inveniantur, utcumque illorum nominis fuma invaluerit. Quod sane consilium Fabio acceptum resero,
qui Ostendit quam caute vel a doctissimis hominibus tradita legenda sunt ; vereri enim, ut aliquid ipsi peccarint, ab aequissima prudentia non est alienum: Neque id satim legenti persuasum sit , omnia, quae magni nominis Auctores dixerunt, ese per secta . Profecto id vulgi solenne est utinam & non eorum, qui sese putant sapientes l) in illorum verba jurare, quorum
36쪽
doctrinam, & eruditionem pro ea quae omnium animOS Occmpavit de iis fama, tacito venerantur obsequio. Haud multum abludere hanc imaginem reor a saepius memorato libebio , quemadmodum hoc in opere me planum facturum comsido. VII. Quam potui attentius perlegens librum, cognovi statim sub initia, ex hac contentione quidquid aptius fuerat ad faciendam fidem, rejectum esse, & oeconomicam admini strationem allatam, ad roborandum incaeptum magis accommodatam ; alia minus ad rem faciente contemta, licet Ecclesiasticae Scriptores Historiae, perinde ac primam, plurimi saciant. Conjeci etiam propositiones identidem excidisse non redactas ad trutinam, quas ipse pro mei tenuitate ingenii aestimans dubiae fidei, consultis deinde libris, rectum earum aestimatorem me fuisse comperi. Ad caetera perreXi, totusque in libri ejus lectione, mirum i tam multae eruditionis, atque elegantiae plenum inveni, tam ornate contextum, & sine effectatione praestantibus adeo sententiis, cogitatisque ingenio tam liberali abundantem, denique tam artificiose eXaratum , ut nisi a vulgi opinione deflectere maluissem, quidquid de illius aestimatione jam acceperam, ratum habiturus fueris . At vero non rebar tanti eum suturum penes homines frugi, scientia & eruditione conspicuos, eo quod videre esset quanto us complura eX allatis in eo exemplis sublestae fidei.
VIII. Animo reputabam, mecumque tacitus eXpendebam quot impellerer causis responsum in me transferre ; contra vero considerabam quam gravibus causis ab onere hoc sustinendo deterrerer. Hinc me arduum scribendi genus, negotii magnitudo, difficultas causae , libri eruditio, doctrina operis, laboris certa cognitio, nilque proficiendi formido
Nescia mens hominum fati fortissue futurae.
Quibus mihi rebus perterrito meis impar viribus videbatur sola meditatio, quod earum periculum oporteret fieri cum tanto hoste. Illinc vero calcar mihi admovebant splendor Hispani Diadematis ι hoc nomine Toletanae Ecclesiae Prima. tum D. Joannes IL nuncupabat: . Ecclesiae Toletanae decor oppressus; ipsius dignitatis summae fastigium per ora hominum traductum ι vetustissimus ejusdem Primatus instar com menti habitus, recentior iniquae usurpationis inviso nomine
37쪽
appellatus; aequitas causae perperam dictae ; eVersa veritas ;susceptum erroris patrocinium; injustitiae Principes accusati; Summi quoque Pontifices modo imprudentiar, modo affectionis insimulati; in dubium revocata, quae inter potiores Hibspaniae nostrae primarium obtinet locum, gloria; eo potissimum quod singularis sit Toletanae Ecclesiae. & Civitatis. Absit vero ut Lector meus eXaggerare me aliquid putet, rem quippe adeo testatam restro, ut jure usurpem quod suo in exilio Pelignius queritur: M lib. Uybiu edoctos quidquam σedis amico, Crede mihi. Testis autem erit integrior qui utraque scripta perlecta simul conseret. IX. Praeclarum quidem certe, viroque dignum Hispano visum est hoc coeptum, qui quo videt difficiliorem, eo rem alacrius aggreditur, perinde ac mente imaginem concipiat relati de hoste triumphi. Huc accessit sapiens, prudensques .io . Annaei sententia , qua sum factus alacrior: Non quia . inquit, difficilia sum, non audemus, sed quia non audemus, dificilia sunt. His ego magnopere confirmatus, quocumque VO- carer iturus, nulla armorum optione proposita, memet parabam ad pugnam, spe victoriam assequendi, quam aequitas causae, susceptaeque sanctitas rei pollicebantur. Certum mihi deliberatumque est ab illis Auctoribus abstinere. quos T fellerent sapientiores; sermonesque meos & argumenta non illorum sententiis confirmare, quos Critici apochryphos judicarent ι sed eos dumtaxat proferre, quos utpote legitimos, integerrimos, sapientes, eruditos, doctoresque dignissimos Academiae omnes admittunt. His ego armis instructus, paratusque in campum descendam. Textus certissimi proferentur in medium, legitimis ac vetustissimis documentis roborabitur controversia. Ab utro victoria sit futura is dicet, qui studii causas procul habens, cognitisque allatis rationibus . sententiam proferre non erit veritus. Nullus per me JudeX rejectus erit, dummodo non sit gratiosus, dummodo utramque causam attenderit; nefas quippe alterutra cognita sententiam dicere, quum necessarium sit alteram ex auribus parti uni praebere, adUersae alteram reservare; etenim singulis singulas partes audientibus, aequo Iudice utraque controversia transigitur, quod apposite monuit Poeta:
38쪽
Quis justius induat arma L .m.Phars
Scire nefas magno se judice quisque tuetur. Pari usum fortuna esse laudatum Memoriale satis novi. X. Video Ecclesiam Hispalensem libello suo exultantem tota ipsum Europa disseminasse, Aulaeque Romanae copiam ejusdem ingentem fecisse, quum toto quam late patet orbe Toletanae Primatum Eccleuae ludibrio haberi contendat. Eo quippe in numero hunc ingenii sui stetum posuit, ut facile adscripturus illi sit quod Theodorico ait Enodius: Nec repli- - d. 'cationibus tuis reperiuntur contraria , nec objectionibus tuis facilis
occurrit solutio. Equidem vereor, ne magni illi viri, quos merito Academiae sapientum venerantur, tanta inspecta fiducia cum declamatore gravissimo Tertulliano exclament: mam sapiens argumentatrix Hi midetur ignorantia humanat Ubi enim quis allucinatione detecta, ex alacri atque laeto repente non sit humilis, atque demissus ; ubi pudor, atque confusio illius continuo dementiam non sequitur, qui victoriam ante jactabat, quam pugnam iniret, immo quam veniret in conspectum hostium, ecquid aptius dicendum aut sentiendum videtur i Eximia , singularique virtute Duces, tametsi multum, idque jure , suis eXercitidus freti, numquam tamen non timent, numquam de hoste victoriam sibi pollicentur, vel quando copiis hostium inspectis praevident qua fiet irruptio. Contra vero Dux rei militaris insciens & Tiro haud exploratis inimicorum consiliis, vincendique spe tota suis in militibus collocata, secunda quaeque statuit apud animum suum; mox autem moerore conficitur videns, quousque calamitatis se temeritas d erit.
XI. Philistaeus ille magnus & invictus, virtute armisque suis plus aequo confidens, namque agmini Regis Saulis uni-Verso terrorem incusserat, unumquemque sperabat a se debellatum iri, qui provocatus in campum descenderet ; longe autem majorem cepit fiduciam, ubi adolescentem inermem vidit 1 quo despectui superbe habito , triumphum virtute sua minorem praecipiebat. Quid inde ' Ine 1s ejusdem contemtique juVenis manu corruens, immani absciso capite sub dio relinquitur ; totumque hostium agmen pudore, ac terrore per citum , in turpissimam sese sugam conjicit. Haud secus Ecclesia Hispalenssis lectissimis, ac speciosissimis armis induta, a maia de punia en blanco juxta nostrum adagium ; documentis
39쪽
scilicet, atque eruditione non paucOS Viros literatura praestantes exagitat, minisque percellit. Tam praeclarae me e pertem laudis non diffiteor; ita sum factus, ita institutus, ut neque literas humaniores professus unquam fuerim, neque criticorum conventus celebraverim. Nihilominus non ejusmodi armorum ope, sed aequissimae fiducia causae futurum spero, ut Deo optimo Maximo, ac Deipara Virgine, ad quam spectat pars causae, annuentibus, Victoria potiar, amotis e multorum mente erroribus, gloriaque Toletanae Ecclesiae in pristinum restituta: siquidem memoria repeto Christiano cem te homine dignam sententiam, tametsi ab Ethnico prosectam me qr ρο- Philosopho, qui de Deo sermonem instituens: Ille, inquit, dat
XII. Quum David singulare illud certamen iniit, pro
libito armorum opem paravit, quae ad hostem profligandum aptiora judicavit. At nos de armis eligendis parum solliciti, ea quae triumphum polliceri videntur omittimus, quae ab hoste proponuntur adhibituri. Μarci Maximi, Iuliani Perez, Hauberti, Hieronymi Romani de la Himera, aliorumque
pari auctoritate gravissima nomina e contentione rejiciuntur Magno scilicet praesidio causa nostra destituitur, at nihil non fiat ex adversarii voluntate, perpetuatum illi, tum fautores illorum maximi oblivione conterantur, testimoniorum tam praesentium religionis & fidei nulla mentio fiat. Decretales Summorum Pontificum, quae ad octogesimum usque annum quarti seculi emanarunt, utpote quae multae Veritatis luce clariora argumenta caeremonias, ritus, & Ecclesiasticam disciplinam praeseserunt, nullus fuit unquam primos inter Catholicos , qui summa non Veneratione prosequeretur. Commenti sunt Haeretici, qui earum auctoritatem obtererent: suumque in verriculum Catholicorum nonnullos solvendis impares propositis captionibus, pertraXere. Tametsi adversus ejusmodi temeratores, non defuit Decrealium VindeX acerrimus, scriptorque doctissimus, nempe vir omnigena eruditione PDter Franciscus Turrianus e venerabili Societate Jesu, quae Li- dii, ut dicam, instar lapidis praestantes virtute Viros eXhibet, estque regia quasi aedes, unde Theologi ad profligandos Hae-teticos paratissimi educuntur. XIII. At vero quae Decretalibus objiciuntur pro mei exiguitate ingenii, non quanti apud criticos momenti sunt ha
40쪽
henda esse censeo. Scholam ii recens aperuere haud constanti seculorum traditione firmatam ; cujus axiomata Catholicae Religioni aequo minus consentanea Ecclesia Hispalensis sequbtur. Has ergo Omnes Decretales, ut eo magis in controve sia progrediatur, refellit omnino, ne ab incoepto recedere nocesse habeat, quoniam a doctrinis & propositionibus in illis
contentis valde discrepant. Sic memoratis jam Auctoribus, Decretalibusque rejectis, vult quaestionem institui de Prim tu , ejusque Veterem ac novam eXistentiam probari. XIV. Verum enimvero repudiatis licet ejusmodi doc mentis non terreor. Esto: Ab hac contentione praesentissima illa testimonia bono omine ablegentur; quoniam id sibi a rogat eruditissima Ecclesia Hispalensis, concedamus. Tanta enim est aequitas , & honestas causae, ut deliberatum sit mihi, vel a Gothorum memoria Toletanae Primatum Ecclesiae asserere ita gravibus argumentis insistendo, & Testimoniis auctoritate tam firma comprobatis, quae plenissimam faciant sedem , summique ponderis a sapientibus habeantur: tantum aberit, ut confutari aut redargui ab ullo valeant perinde illegitima , fabulosa, & recens ficta. Neque opus ad expediem dum dissicile meas vires infringit ; nam Ardua per praeceps gloria Sadit iter, ut suis in Elegis exul Poeta cecinit. Gratia insuper Caeli utitur qui contemtis periculis ad aequitatem pro virili tuendam aggreditur , quare profanuS: Audaces fortuna juvat, timidosque repellit. X V. Ingenue fatendum mihi est, vastam adeo segetem sorte oblatam fuisse, unde locupletes gravissimasque testificationes eruerem ; ut Altissima Dei Providentia eluxisse vide, tur , qua ipse bonorum omnium largitor, & conservator aequitatem cauta defendit. Etenim plurimos reseravit erroreS,
atque fallacias, me scilicet de iis nihil sollicito inspersas libello, quibus innixus planum faciam injuria contendi, ut Memoriali adscribantur Fnodii verba quae superius allata
sunt. Et sane nonne ridiculum videretur de libro isto tam sam cte judicare, in quo non pauca incorruptae, ac dilucidae verblati contraria, quin etiam nonnulla inter se discrepantia sunt obVia, quae Variis ego capitibus, ubi usus requiret, eXpendam , ac disputatione universa complectar t Erit, erit, quum luce clarius apparebit, quam labili nitatur argumentatione;