장음표시 사용
61쪽
mante, me manda su Mage ad ad admeriis d C. S. amer stri de DReal desagrado et intento, o pretesson de C. S. y lo que humiere executari sobre ella, sundandola en un error de equisocacion contra A que C. S. ni ninguno de OIra Plesia pueri ignorar, sobre labien sablicida Primacia de la Santa stlefia de Toleri , I assi si ex cuto, petra que hallando te C. S. en sa intelligemia, se aparte de su
tentia nobis est: Quum minime dubius sit Ecclassiae To-- letanae Primatus, Dignitas ejusdem Ecclesiae propria, utiis rescripta Summorum Pontificum, decisiones Regum Regii iis sanctiones , ac perennis tot saeculorum usus declarant sis quumque ad Regem perlatum fuerit, te hac dumtaxat deis causa, quod nomen tuum legeris ante illud Ecclesiae T se letanae Canonici signatum tali enim ordine scripta si erant) in eorum Catalogo, quos juxta Regis deliberatiose nem Domus, & Hospitalis Regii S. Jacobi negotia comis posituros congregari oportuit, moliri ut praeseraris, no se visque rebus studere, competendi oblata occasione ista in is Aula cum supra memorato Canonico D. Dominico Bu-- stamante, Regia ipsius Majestate jussus sum te monere, is aegre admodum a se auditum consilium istud tuum, scuis potius Voluntatem, & quidquid ea in re praestiteris ambibis guttatis errorem secutus, contra id, quod neque te, neque is alium ullum cujuscumque Ecclesiae latere potest de opti-- me constituto Primatu Ecclesiae Toletanae ; tantis ego manis datis obsequutus sum, ut tu haec intelligens ab errore Opi- nionis amoveare. Deus Optimus Maximus te diutissime
semet incolumem. Madrito XV. Kalendas Aprileis II 22. A Grimaldus Marchio. XII. Rusmodi est epistola, quae postremo omnium minuit Ecclesiam Hispalensem, eX qua, fateor, nisi quis ingenuerit , sollicitudo ulla provenire non potest. Dubitarisne unquam, quin Ecclesia Toletana Primatialis praeeminentia, nec Castellae, nec Legionis, sed nec Hispalis Ecclesiis comtra nitentibus, fruita siti Nonnulla jam diximus prima in
Animadversione ; adducemus autem plura capite XX. ab terius partis : ubi vero ad tertiam partem ventum erit, a capite quinto longe etiam majora pergemus afferre. Ecclesiae Toletanae curam omnem adhibendam esse, ne honor suus,
62쪽
ne sua dignitas periclitetur, probe novit Hispalensis ; quamobrem alioqui mente non possum, quid ipsa miretur tanta illam sollicitudine prospicientem honori suo, cujus definito quanti momenti sit, unusquisque vel minus exquisito ingenio assequi potest. Quod si neutiquam afflixit Ecclesiam Hispalensem q74. annorum spatio diligentia per Toletanam adhibita ob tuendam praestantiam suam, & jura Primatus; quisnam sanae mentis eXistimet. a levissimo hoc praeteXtu, non enim causa dici potest) prosectam esse afflictioncm ibiam , ac moerorem tam gravis, tamque observantis Ecclesiae Sinistra haec quidem opinio de Hispalensi Ecclesia non
incidit. Equidem tanti eam facio, ut non modo minimis hisce rebus, seu nugis, quo eas aptiori nomine appellem, ignoro, verum etiam rebus aliis majoris momenti superi rem esse sentiam. XIII. Induci vix possum, ut credam, prudentibus persuasum iri, attentionem Dominici Bustamantis Canonici Τωletani, minus aequam fuisse; aut ullum ex Hispalensis FGclcsiae Capitulo ejusdem sententiae suturum. uorum si so te aliquis ita sentiret , dicto ejus venerabundus acquiescerem, herbamque, ut Vunt, porrigerem. Verumtamen quaero : si Canonicus Hispalensis filislet Toletanus, & hic e contrario Hispalensis, quemnam hac in contentione honoris se Hispalensis gessisset i Num Toletano concessisset y Num praeteriisset rem ad Capitulum suum deferre ' Μericliana luce
clarius est, caetera omnia fore intermissa, donec esses des, nitum, uter dignitate praeiret, Toletanusne Hispalensi, an contra hic Toletano, prout eorum utrique vices Capituli sui gerenti agendum est. Enimvero quum Romae ambo commorentur, sitque utrique impositum munus Ecclcsiam suam tuendi, totumque illius corpus eXhibendi, neutrum decebat ab eo, quo fungebatur munere quoquo in suorum popularium congressu discedere. Certum scit Ecclesia Hispalem sis, ubi de inferiori loco res est, quae illatio fiat; nam Praesulum subscriptiones non raro adducit, arguendi causa, quod is non praestet reliquis Praesulibus, qui inferiori loco su scribit.
XIV. Iam vidimus quam levia sint, quam infirma, quibus permotam se esse dixit Ecclesia Hispalensis, nccnon Ve- Tam causam novimus, cur Memoriale illud prodiret in i
63쪽
cem. Reliquum est igitur, ut, antequam venio ad tertiam Animadversionem, aliquot Memorialis Uerba eXponam, quae planum faciunt quidquid de vera Libellum edendi causa jam dictum est. Sic legitur Paragrapho penultimo laudati Μ morialis : Esci passos, que la Sama Irasia de Tindo ha dari enpocos meses, en orden d fabrica6e una dominante exahacion, Jobreiodas las demas stlesias de los Dominios de C. Mage ad. Nemperis Progretatis, ii quos paucorum spatio mensim Toletana fe-- cit Ecclesia; ut sibi Solium erigeret, unde in Ecclesiasia caeteraS dominaretur, quae tuis in Regnis sitae sunt. ΙHaec sane citra admirationem legi audirive non postunt, vixque ab hominibus acris ingenii credita erit Ecclesia Hispalensis rem proposuisse non modo incertam, sed citam falsam propria ejusdem Ecclesiae confessione declaratam, uti ex Memoriali cognoscitur. Haud ignorat Hispalensis Ecclesia, nam variis in locis sui Memorialis id fatetur fugitque omnino neminem, quod Toletana annos supra seXcentos Primatum servavit, quem illa movendi causa, concitandique Hispanienses Ecclesias, inviso Dominationis nomine appellat. Primatialem vero semper cognitam ab Ecclesiis Hispaniae, & ab ipsamet IIispalensi, ostendam parte altera pluribus capitibus. Rara quidem totis in Castellae ac Legionis Regnis reperitur Ecclesia. quae dignitatem illi suam inviderit; nulla vero, in quam Toletana jura Primatus libere non cXercuerit. Qua obrem assequi mente nullatenus possum, quid Hispalentis j clitet novos illos progressus ad exstruendum, quod tot amte annos aedificatum fuit, perinde ac modo Primatum suum constituere ordiretur. Nae ad veritatem propius accederet, siquis Hispalensem diceret meditatam es Iesuo illo Memoriali destruere Toletanum Primatum, firmiter atque ab antiquis simis temporibus constabilitum. Quoniam vero hic angulari firmis imoque lapide innititur, nec eluVione torrentium, nec immanissimis ventorum procellis dirui unquam poterit. X V. Quae tantam hanc praestantiam Primatus Ecclesiae Toletanae constituerunt a quae in pristinum restituerunt post eam as Ieriam in libertatem virtute fortissimi, atque invicti Regis Alphonsi V I.; quae demum praesidio fuerunt adve sus Bracarensis, & Tarraconensis Ecclesiarum molimina, ea scilicet sunt magna & singularia ejusdem merita; sunt Romanorum Decreta Pontificum, quorum auctoritatem Reges
64쪽
Catholici acerrime; ut aequum erat, propugnarunt, quam rem ab Hispalensi Ecclesia negatam fuisse unquam nulla docent monumenta ,. contra autem plura confirmatam ab eadem esse testantur. Ista sane, ista rectissima via est,qua ad majorem Ecclesiae dignitatem Venitur. Patens,manifestumque est omnibus , exclamant Summi Pontifices, qui Decretales, ac sancti nes Romanorum Pontificum viderint, quam bene sit merita Toletana Ecclesia de Apostolica Seue, nullo non te pore incolumitati studens ipsius: quare amplissimam, ac sim gularem nominis gloriam adepta est propriae ac specialis filiae ;eolumnae stabilis Ecclesiae immobilis firmamenti , quod altera parte fusius demonstrabimus. Hac ire pergens Ecclesia Toletana honorem a Summis Pontificibus tantum obtinuit. Hac progrediens dignam se reddidit, quae a Pontifice Maximo inter Hispanienses omnes Ecclesias princeps institueretur.Proinde humanitatis parum fuisse videtur Ecclesiae Hispalensi, quae sinistra dumtaxat, & falsa quaedam ad gratiam Catholicorum Regum aucupandam composita memorat; nec meri, torum, rerumque a Toletana gestarum facit mentionem ullam, quibus Primatum Hispaniarum adepta est.
agemoriale praefefert exempla 4Auctor LOdepravata, V cum prata .
I. censores inplurimum peccant eadem, μα- alics admonent. II. N seqq. usque ad XL Sex aperti blimi errores deteguntur in Memoriali inexplicatione verborum Stremis Geographi, ubi describit Hispaniam antiquam. XI. & seqq. usque ad XV. Dissertatis de Fundatione Ecclesiarum Asse, quas demunstratur non esse fundatas a S. Joanne, licet id innuere videantur S. Hi
XV. XVI. XVII. Ex actis Apostolorum, in auctoritate Spondani Comnelii a Lapide evincitur, quod tempore praedicationis D. Pauli Epbesi Ecclesia nondum fuerat constituta. XVIII. Preterea Eaeclesiam Antiochenam fundamit S. Petrus. Non igitur a S. Ioanne omnes Ecclesias Apae findatas liquet. PARs I.
Adrim. IV. Innoc. III. Honor. II. Lucius II. Alex. III. caelesin. III. Part. 2. e. 3 .s
65쪽
CAP. ΙΗ' XIX. Explicaetur vera sentenuia verborum S. Hemvmi. X X. Dundanus eadem interpretatur, qu im interpretationem sequi oportet, ne Smcrae Scripturae ccintrartam aliquid aberatua . XXI. Ecclesia Hispale is non recte interpretaris eadem verba, decepta est.
I. Uanquam vereor,ne tituli hujus novitate sint perculsi, qui in tantae eruditionis volumine nihil deprehem sum iri censoria dignum virgula opinabantur a tamen arbitror, quod ubi saepius eXpenderint allata eXempla, eaque specie quidem Vera, re autem falsa conjecerint, Opinionis e rorem secutos se esse fatebuntur, quum de illis praepropere jum tanfabilib. . dicarunt: Nousemper adsunt quae quide=mir: decipit frons prima mulios: ait Philosophus. Ea siquidem infelix hominum conditio est, ut eadem a nobis peccari, quorum alios incusamus, alii nec ii quidem lyncei conspicentur. Quamobrem mihi valde Mm pQ s.μ, Probatur sententia illa quae in Memoriali legitur: Consisque
es necessario mucho iunio para halar con aeserto de cosas antiguas , eu que rara See se atina con las congeturas fias, I muchomenos, quando se quiere con anstia, is que se a ma, viendose t do de Otro color, quando la et a passa por et Stario de la passen. Eadem latine redditur: Μultam diligentiam adhibendamia liquet, ut de antiquorum rebus probabilis sermo fiat, in se quarum cognitionem raro conjectura quis Venit, multo se autem minus, quum rei quam affirmat cupiditate flagrat; is sensus enim oculorum fallit animi affectio. Quae quam sibi constans, quam vera sit, aperti ssimum erit ex iis, quae hac tertia in Animadversione caeteris longiori multis capitibus disserentur. II. At vero non modo dicta, sed facta etiam praestanda illi erant: ita enim haud sibi flagellum parasset, quo Vapularet . Facienda primum praecepta inde tradenda nos do-Act post. cap.i. cuit maXimus institutor Christus: facere, o docere. Trala Maiib. . bem priuS e nostris oculis eruendam, postea ex alienis festucam infinitae Sapientiae consilium est; cujus divinam sententiam adagium nostrum e Onit: Quien liene resari de SAdrio, no tire piedras ae de sumereno. Qui vitreo sub tecto es, Iapides in alienam domum ne jacito. Equidem, ingenue fateor , me ad ejus libelli eruditionem atque elegantiam nequicquam niti, ut parem afferam eloquentiam; nihilo tamen minus ea qua sum tenuitate ingenii futurum spero, ut Amctorum eXempla ostendam quam corrupte Memoriale protulerit .
66쪽
Ierit. Arduam sane provinciam videor suscepturiis, inficias ire non ausim, at illud Propertii usurpare non dubito: Magnum iter ascendo, Jed dat mihi gloria Cires. Maximam quippe mihi gloriam polliceor, quum omneS qui hanc Animadversionem perlegerint, satis a me factum esse meo muneri fassi erunt. III. Primum igitur ordiar dicere de duobus illis gravissimis, quae peccavit in Hispaniarum Provinciis describem dis, quorum alterum est fidei atque integritatis vitium in
amerendo verborum teXtu, alterum Geographiae, insigne quidem, iisque notissimum, qui aut Tagi ripas obambulaverint, aut orbis terrarum imaginem viderint: quod sane miramdum est maxime, in opere tam erudite conscripto rem ejus modi irrepsisse, quae crassioris minervae homines non lateret. De Toleto, ejusque agro loquitur , quam, ut Ostendat Anno quingentesimo & sexagesimo primo ab Urbe condita, ante natum Vero Christum centesimo nonagesimo; item sequiori aetate, dum Tiberius Caesar moderaretur Imperium;
ignobilem fuisse Urbem,& agrum obscurum, haec de Strahone restri: Descriziendo este Autor en et libro terrere de su Ge graphia los Pusilos que habitan las Orillas dei Trio, hablando de losque miran es poniense, ν medio dia, que eran los de la Lusitania, ita navis ra Estremadura, dice de elios : Inter Hispanos gens amplissima , habundo de los Vacreos, ν Calocos, que foulos Gallegos,st Casellanos, dice de ellos: Famae minoris populi; di se incivere en sis taxeos Ios Carpentanos, que seu los de A tei ritorio de Toleri: I sim nombrar por seu nombre lugar astuno , de redos ellis dice: Reliqui sunt indigni, de quibus verba fiant, propter humilitatem,& ignobilitatem. Eadem latine: MAm- ctor, Geographiae libro tertio, Populos describens Tagi ripas incolentes, ubi de iis loquitur, qui Meridiem veris sus, & Occasum degunt, nempe in Lusitania, quam ho- ,, die Estremaduram vocant: Iutre in pavos, inquit, gens am-- plissima. De Vaccaeis autem, & Callaicis, qui hodie disia cuntur Gallaeci, & Castellani. ait: Famae minoris Populi. Vaccaei Carpentanos comprehendunt, qui sunt Populi To-- leto viciniores,& contermini, nullumque proprio nomineis locum appellans, de omnibus una simili dicit: Reliqui suntis indigni, de quibus merba favi, propter humilitatem, o ignobi-
67쪽
IV Quod primum observandum esset, inferius explic turus, hoc impraesens animadverto, quod Callaicos este ait Gallaecos, quum supra monuerit, Straboni sermonem esse de incolentibus Tagi ripas; est sane id apertissimus error, non enim obvium menti est, qui Gallaeci inter Tagi accolas r censeantur a dum media inter flumen, & Gallaeciam sita sunt Estremadurae pars, & vetus Castilia tota. Supra quinquaginta leucas protendi Tagi alveus oporteret, ut ejusdem oras incolerent Gallaeci. Neque vero id mirandum videretur, si Strabo, qui audita dumtaxat scribebat, nec Hispanias prinpriis oculis perlustrarat, Geographiae vitio tam insigni cubparetur ι sed Hispanum genere,& eruditione praestantem Lpam sibi eamdem adoptare eo tantum nomine ut Toleto adversetur, apertissime ostendit quo devenit qui sese sponsione fidei suae lacessit. Notandum est obiter quantae levitatis futuri sint qui in rebus tam perspicuis hallucinantur: quare,Str bonis auctoritate integra permanente apud omnes, ejusdem eXemplum perperam allatum literati rejicient. V. Praestantissimi Geographi auctoritas nequaquam esset ad persuadendum idonea, si vitium illud certum, & evidens ad eumdem spectaret : at secus est. Nihil eorum legitur apud Strabonem, quae a Memoriali asseruntur: locus enim prolatus tum a re proposita aberrat, tum vocum significatio ruam exhibet inmortale. ViX, immo ne vi X quidem responet Graeci Scriptoris sententiae. Quod praecipuum gravissimumque caput est Animadversionis meae ad illa verba. quae supra exhibui. Non ea Strabonis suit mens, ut Populos ad oras Tagi sitos describeret, nec per eum Lusitani Populi hi sunt, ait Hispalensis Ecclesia, qui Estremaduram incolunt Gem amplissima nuncupantur; nec de Vaccaeis, Callaicis, &Carpetanis, quos inter Toletani recensentur, verba faciens, dixit: Reliqui sunt indigni, de quibus Cerba fiant, propter humuelitatem, o ignobilitatem. Nec verba ista, nec superiora in te tio Geographiae libro occurrunt. Incredibile quidem primo aspectu, at Verum reseram. Ecclesia Hispalensis proculd hio alterutrum credidit, seu scripta Strabonis ab omnibus Mundi Bibliothecis exulare, ut ipsa hac in occasione insultat, seu eamdem fidem suis adhibituros homines, qua Pythagoram docentem auditores venerabundi auscultabant, cinjus auctoritas tanti apud omnes momenti crat, ut ipsa tam
68쪽
tum ad unamquamque rem asserendam satis esset, hac de causa , quod: Ipse dixit. VI. Verum enim Vero quum a Catholica Religione instituti sinus, persectae usum rationis uni Deo Summo subjiciendum, utpote qui infinita Veritas, & Sapientia est, nobisque summas & infallibiles Veritates proponit, humanum captum excedentes; idcirco alienissimum rati sumus pari obsequio res illas prosequi, quas tum cernendi oculis, tum si falsi sint, evincendi ratione, potestas nobis facta est. Ea quae diximus vera esse cognoscet quicumque Geographi librum tertium adierit pag. I 6 I. impressum A. Is 2.I. Quo autem evidentius appareant, ejusdem Strabonis verba subjiciemus. VII. Dcscribit Auctor Hispaniae peninsulam libro te
tio a pag. I s. ad 18s. eamque in tres dumtaxat Provincias dividit, nempe TarraconenIcm, Baeticam, Lusitaniam, te minos unicuique suos attribuens. Quum vero ad Lusitaniae descriptionem pervenit pag. I 6 I. hos illi terminos tribuit.
τουν καὶ τεν αδεξι αν. Quae Geographi verba sic latine redduntur. A Tago versius oeptemri nem, es Lusitania maximam comprehendens Hispanorum gentem. Hujus regionis dextrinum latus Tagus includit, Occiduum, o S plentrionali Oceanus, ortivum Carpetani, Vettones, Vaccaei, o G Dici nobiles gentes: reliquae enim ob parvitacem , o obscuritatem
non sunt dignae mentione. Quibus Verbis luculenter probatur quod diximus: primum: a Strabone non describi eos Populos qui ad oras Tagi habitant. in quibus Gallaecos certe non poneret sed ejus Provinciae terminos, quae Lusitaniatum temporis dicebatur. Secundo: Provinciam quam ipse Lusitaniam appellat, eamdem non esse quae nobis Estrem, dura. Tertio: de nullis ab eo Populis proferri, Gens amplififima, quae vox nusquam hoc in Auctore occurrit, ut jam praemonuimus . Quarto: denique ab ipso dici Lusitana Provimcia, quae Carpetanos, hodie Toletanum Regnum, complectitur, Maximam comprehendens Hispanorumgentem. Ipsissima Geographi sententia est, nihil immuto. VIII. Provinciam, quae olim Lusitania dicebatur, com-
69쪽
plecti Toletum, ejusque Regnum; praeterquam quod ex jam allatis liquido constat, semel atque iterum Marineus Siculus testis est . qui apertissimis verbis amrmat, Toletum in medio Lusitaniae situm es . En ipsissima ejus verba: Es amiem Luinania ea pars Hispania, quae fluminibus Tago, Durio, o Ana continetur a in cujus sere medio flua est Toletana cimitas in umbilico totius Hispania. Et in Paralipomeno Hispano pervet sto, quem ab Episcopo quodam Gerundae conscriptum V lunt. ubi de Continentis Hispaniae terminis sermo est, ita I gitur : Post sudatustos, Toleium es sque in Celtiberiam, citeri remque involam per oram suetis Tagi usque ad Durium, in quibus terminis sunt amplissimae cisitates. Et omnis haec Regio Lmsitania dicitur. Sic utriusque Scriptoris auctoritate comprobatur Toletum in Provincia olim Lusitania dicta situm esse. Quapropter eae laudes, quibus Memoriale Toletanos esseri , neque id immerito, ad recentiores pertinent Toletanos. IX. Quinto: allata Strabonis verba evincunt se visa n
quaquam fuisse ab Auctore libelli in libris Geographii et nim sedulitate vel mediocri perlecta ob oculos posuissent peculiarem Carpetanorum mentionem, quos ille non refert, immo errorem opinionis secutus adjungit: que se inclus eu enlos taceres los Carpentanos: se Vaccaei Carpetanos comprehemdunt : Geographiae vitium non leve, dicente Mariana Hispaniarum historico gravissimo: Los Haereos Puebios de Castilla laHUa. o Vaccaei veteris Castiliae Populi. Auctor vero arbitratu suo loquitur, id quippe magis conducit infirmandae laudi Toletanae Urbis, adstruendaeque opinioni, In quam pertrahere alios contendit, nempe antiquis temporibus Pr, matu non esse uiam Toletanam Ecclesiam: sic fallens s non ausim dicere de industria) eos qui Libello integram fidem adhibentes, tenent Carpetanos, qui sunt Toletani Regni , a Vaccaeis comprehendi veteris Castiliae Populis, 1e comprohenden en los Haereos, que son Pusilos de Castilla la Hieja. Profecto si Auctor Strabonem adiisset, Carpetanos habuisset obvios, unde culpa illa grandi vacaret, qua eos confudit, & Va caeis admiscuit. Quod solenne eorum est, qui negligunt ante auctores inspicere; quam eorum sententiam referant. X. Sexto demum: Strabonis locus ostendit, loquentem
ipsum de Vaccaeis, &Callaicis, qui sunt Gallaeci,& Caste, lani, neutiquam dixisse indignos ae quibus verba fiant , dum
70쪽
potius amplissima prosequitur laude Carpetanos, Vettones, Vaccaeos, &Callaicos quos percenset, nokles gentes appellanS. Quorsum igitur tot inanium congeries dictorum pugnanditium cum iis quae a Strabone proferuntur, ipsomet producto teste, & patrono causae, cujus adVersam partem tuetur. atque testatur t Quod vincendi genus Mamertinus prudemtissime gloriosum nuncupavit. Gloriosum mictoriae genus es ab mu Mamert. eo, cum quo decertem, arma capere, quoitumque ab adqversariotesem illine flare, o hinc dicere. Hinc intelliget quicumque Animadversionem hanc citra studium legerit, quantula praestanda fides Libello: nos tamen argumenta tam firma subjiciemus ad doctrinarum inconstantiam adstruendam quibus ille scatet, ut sapientibus admirationi, stupori literatis futura sint.
Haec jure optimo observata esse ab eruditissimo Am ctore hujus operis satis evincunt verba ipsa Geographi grae- bis.co idiomate relata num. VII. quibus apprime respondent latinitate donata in versione, qua usus fuit Defensor Primatiae Toletanae . Caeterum monitum te velim, humanis-ssime Lector, neque Versionem, neque editionem unicam
factam esse Geographiae ab Strabone graece conscriptae: multiplex enim ejusdem operis editio Versioque est. Hujusmodi versionum quamlibet adire amabo non pigeat;
porro invenies Hopperi . Xilandri , Isaacii Casauboni , aliorumque diligentia & labore Geographum hunc
latine redditum, ac saepe editum Basileae, Parisiis, Am-stelodami eadem omnino praeseserre, quae VindeX eruditissimus Toletani Primatus attulit. At emat etiam prima illa versio partim a Guarino Veronensi, partim a Typhe nate consecta, quam postea Cunradus Heresbachius, ac denique Hieronymus Gemusteus, Henricus Glareanus,& Ioannes Hariungus ab innumeris erroribus repurga runt ; hanc vero quoniam de integro reficere Oportebat , quod laudati viri non praestiterunt, ideo medica adhuc manu indigentem eruditi omnes rejiciunt. Profecto in hujusmodi versione leguntur ea verba quae Memoriale prae- sesert tanquam ad rem suam aptissima. Attamen id neu-
M liquam labefactare potest illibatam fidem hujus doctissi- mi Auctoris, tum quia vera ipse refert, tum praecipueri quia seX errores, quos distincte percenset, in Memoriali