장음표시 사용
181쪽
Nam Graeci variant, nec certa lege tenentur. Syllaba quae post vocalem a terani habet vocalem, breuis est: idq; in dctioniblis Latinis . nam in Barbaris S Graecis aliam rationem sequi ir, partim enim producunt, ut Argous, Argia : Aeneas,aer, spondaeus, dius, Elegia, ironia, Brauium, ratius. Paltim breuiant: ut tragoedia, comoedia, Symplo nia, sopitia.
Fio producit di ilabo n. Et genitivi Longa penultima fit quintae:cui iunge dativum, Sed breuiant tantum tria, rύsque, si Esque, fide liquo.
Fi Octim est dissyllabuna,semper produci xur. Genitivus quoque S dativus quintae declinationis , e, ante i, producunt: vi dici, diei, praeterquam res,rei spes hei,fides, fidei.
Si genitivus erit, quem dat pronomen in ius, Seu nomen, longam poteris proferre, breuόmque. Corripit alterius semper producit alius.
Nomina vero & pronomina mittentia genitivum in ius, penultimam habent indifferentem, praeterquam alterius quod semper breuiat. Diana quoque primam habet mediam , atque com
E, ee,prae,se, di, componens non breui abis, Sed breuiant, si vocalis subit,atque diserius. Tenditur a, nostrum: sed Graecis abbreviatur.
E, de, prae se, di, praepositiones in compositione prodii euntur ut eligo eligis: de ligo, deligit: pretii go, pr ligis: seligo. seligis: litigo, diligis. Breviant tamen si vocalis sequatur H deorsum, seorsum, dehinc:dehisco dchiscit: prauro, praeuiis. Lirimo quoq; & disertus breuiant.
Re,brculat semper, nisi duplex conssina subsit. Refert pro res fert, seu di stat, porrige semper.
Re, in complisitionc breuiatur: ut refero, refers. Producunt vero, quae postae duplicem habent consonantem ut resto, respon deo reiicio,refero.
Sed pro, componens debes producere saepe: His amen exceptis proficiscor, siue profanus: Profiteor addatur profor, atque profundo,profundus, Et profugus,profugitq; , procella,procuro,prosectus, Et propero proneposque, Propertius,atque proneptis:
Quaeque pro, vox Graeca componit corripiantur. Pro in ci irpi sitione plerunqNe producitur : ut procumbo, Procumbist prodo, prodis. Breviant vel O prccella, procellae: Pro cur. , procuras : proficiscor, proficisceris: profundo, prosun
182쪽
ests,prosteor prostem, prosor profaris, profugio profugis : pri 'fugus,profliga,profugum: prolandus profunda, profundum: pr festus, professa, profestum : profanus, profana, pro sanum prone Pos,pronepotis, proneptis propero properas: propertius, Proper iij: Propontis,ontidis propino,propinas. Breviant quoque vocalisubseqtiente: ut proauus,ui. prohibeo, prohibes.
Composiluin nomen si finit parte priori In Iora, aut o, micron, semper breviabit easdem: Sed produc tibicen, ibidem,iungis ubique.
Dictio composita terminans in i, vel in o ad primam partem compositionis breuiat illud i, vel o: ut omnipotens, Archigenes, carpophorus , Democritus. Excipitur ubique, ibidem, tibicen, meridies.
Omnia praeterita profer dissyllaba longa: Findo fidit breuiat,scindo scidit,& dedit a do: Et bibo dat bibit,& feio dat tulit,& stetit a sto. Sed si vocalis praecedit,corripiatur.
Praeterita duarum syllabarunt producunt ex illis priorem: ut se ci,legi. Breviant tamen bibo,bibis, bibi: scindo , scindis, scidi sindo, findis, fidi: do,das, dedi : sto, Ras. steti: sero, fers, tuli.
Longa supina manent disyllaba sede priori: Haec breuiant primas,& quae componis ab illis: Et status,atque datus, ratus,& rutus,& satus: hisq; Et situs,& litus,& citus,& quitus,atque itus adde.
Supina duarum syllabarum producunt ex illis priorem: ut lauo totum, moti eo motum, nuo nutum. Breviant vero do datum,sto statum,cleo citum, seio satum, sino situm,ruo rutum,reor ratum, lino litum, eo itum.
Ex vi praeterito, vi in tum, faciente supinum: Praeter sex tantum iam dicta, penultima longa est.
Supina plurium syllabarum venientia a preteritis verborum, vi , mutata in tum, producunt penultimam : ut amo, amas, amavi, amatum. Cupio,cupis, cupiui, cupitum. Audio,audis, audiui, auditum.
Quod si praeteriti geminetur syllaba prima,
Vtraque corripitur: nisi duplex consona tardet. Caedo caecidi dat,cui iunges pedo pepEdi: Quae si compones ex Ilis,dispunge priorem
Praeterita geminantia primas syllabas, habent illas utrasque breues,nisi in secunda sequantur duae consonantes : eaedo igmens xςidiici pedo pepedi,nihilominus candein producunt.
183쪽
Dictio composita derivativaque simplis, Et pii mogenitis aequalia tempora seruat: Sed sunt mul ta,quibus non seruit reguli semper, Illa tamen qdae sint primas mediasque require.
Dictio derivata de composita aequalia retinent tempora suis primi liuis & simplicibus, etiam si vocalis in vocalem mutetur. dummodo eadem consonans maneat. Quculsi consonans mutetur, ad regulas particulares recurrendum est. Nihi Iominus tametrpatitur haec regula exceptionem ut tego, tegula: rego. guia z Ω- deo, tedes: lateo, laterna. In primitivis breuiat, in derivatis pro ducit. E contrario est in die o dicax:luceo,lucerna aremarista: oc ta,offella:mamma, mammiu ε.
Genitivus singularis crescens super nominatiuum, quandoque breuiat,quandoque producit crementum.
EX a, mittit alis genitivus,& est breuiandas.
In a, breuiant: v t dogma,atis toreuma, alis.
Onis,& enis, ab o,producit. Inis breuiatur.
In o. euntiat non is,vel enis, producii tur: ut cerdo, on Is:Mac do,onis: Anio, enis.In inis, vero breuiant: ut virgo,virginis.
At,alis, neutrum producit: sed breuiat mas.
In al, neutra producunt: ut animai,animalis. Masculina ver. breuiant: ut sal, His: Annibal, Annibalis.
Nomen in et elis protendit: dic& Hebrarum. In et barbara sunt quae producuattvt Michael, elis. Vnus in ol, est Sol,crementum porrigiturque.
In Oi,unum est quod producitur: ut Sol, solis.
Il breviabit ilis, vel ulis,cui iungere debes. ιIn it, breuiant ut vili I. ilis: pugil,ilis. In vi, breuiant: ut consul, cousulis praesul, praesulis.
An,anis, produc: atqueen ,si mittit in enis. Quod si mittit in is, breuiat. In porrigit inis.
In an, producunt: ut acarnanianis: Paean, paeanis. In en, exeuntia in eniς producunt: ut splen, enis. In inis, vero breuiant, ut numen, inis. In in producunt: ut Delphin, tuis.
On modo producit,modo corripit o,genitivi. si tenet 5, magnum producit: si breue,cutiat.
In on,partim breuiat: ut canonionis: daemon, mis. Partim pro ducunt, ut Platanon, o ni S. Simon, Onis.
Nomen quod sit in ar,genitivo protrahit aris:
184쪽
Sed bleuiat Caesar,cum nectare parque,tubasque: Atque Arar,& Baccar,peregrinaque nomina quaedam.
Iriar producunt: ut puli. ii t,aiis torcular, aris. Bremant vero Caesar ariS Arar, aris: iubar, aris:par, aris: nectar,aris: Baccar,aris: ci nomina pio pria Barbatorum. Vt Amilcar, aris.
Tertia quod nomen declinat, siue secunda, Si finitur in er breviabis. Demis iber, vensitae cum nomen in er, modo curtat, yt aether,& aer: Et modo producit, ut crates, ablue character.
In er, bleuiant, ut puer, eri: mulier, eris anser, eris. Producunt velo ver veris:& nomina Gretea,vt Iber, Iberi Celtiber, eri .Ryzer, eris: crater,eris: pre: byter,eris clister ris climater,etas character.eris:cremaster, eris: Luter,cris panther,eris: stater, eris : io ter, eris: praester, eris.
Sed breuiat Trevir,& vir, cum martyre, Gadir.
In tr. breuiant: vi vir. viri: martyr, martyris.
Porrigit oris ab Oi: Breuiant sed marmor & aequor. Et memor, atque arbor. Graecum quoq; iungitur illis: Et quod componit, corpuique,colorque, decusque.
in or, producunt: ut ana ir, an ,ris: dolor, doloris. Bieuiant Veroax bit r. arboriS: aequor, aequo ris: marmor, ris: memor, oris. Et com posita a puero, corpore,& decore:vt publipor, oris. tri corpori trico poris indecor,oris.Et nomina Graeca, ut Nestor, oris. Hector,Oris. Rhetor oris.
V, breviabituri, vel uris: sed fur dabit uris.
In ur, breu iant. Vt satur,saturi. vultur, v Mittit is. . I
Rs,atis, produc. Breviant sed vas, vadis,& mas. His addatur anas & ad os capientia Graeca.
In as, producunt ut aestas flatis pieta .atis. Breviat vero mae, mari S. vas va lis.anas, natis. Et nomina Graeca mittentia genitrimindis: ut Pallis. Palladi . A rcas, dis.
Es, breviabit et is vel itis. Sed deme quietis, Et magnes, locuplet que,& Graecum quod facit elis, Merces, ncrcedis,inis iungatur,& liaeres: Datque Ceres,Cereris,quod solum in iris, breviabit.
In us breuiat ut stipes. i t s. miles, itis. abies, elis. Producunt Ue. ro quies. eiis .inquies et i . locuples , et is . in adnes, et i . haeres, dis. merces edis. Et nomina Graeca exciantia metis, ut Dares, elis. zare . rapes i, lebes. etis.
Nomen in is, quod mittit idis, vel eris,breviabit: illud produci , quod mittit in itis A iris. Et quae
185쪽
Et quaedam in inis, de tanguis sanguinis exit.
In is, mittenti a genitivum in idis, vel in is vel in eris.. breuiantrui cuspis, cui pl. 3s .i anguis sanguinis. volvis, eris. Producunt vero quae mittunt genitivum in tris vel itis: vi glis, gliris. li', liti Et nomina Graeca in in . vel in is sinita, quae mittunt genitivum in inia: ut salamin, vel mis .inis delphin, v l ph ,inis.
P trahe nomen in os,quod mittit in oris,& otis. Custos custodis producit, bos bovis arctat: Et quae componit potis & pote, compos & impos.
Vs, breviabit eris, Sc oris: pecus haec,pecudisque, De pus exit odis, tibi sit pro teste Melampus: Sed palus,& subscus atque incus,& quod iri utis, Tendunt obliquos, intercus utis, tibi praebet. Tulluris, Veueiisq; dabunt, vellusque, Venusque. si monosyllaba sunt, genuiuus porrigit uris.
In uS, mitte nota genitivum in oris, vel e is . breuiant: ut stigiis, frigoris. vulnus, vulneris. Producunt vero uirite uti a gemit ut inutis, via udis. ves uris. ut virtus. virtutis. incus, incudis. it s i uris, Breuiant ve: o ex Abeuntibus in viis, intercus, utis: rx abeuntibus in udis,pecus, pecudis.
Crementum breuiat s, consonas praeit illi: Porrige seps & plebs: dii thongo Graeca notentur: Tenditur ex illis pars quaedam pars breuiatur.
Sed capitis breuiat caput & sua compositiva. i
In t. hrei iam, ut caserit, capitis occiput, Oc ipitis.
Quod fit in ax, nomen producitur. Fax breviabie, Ex Graecis p. Vtim producunt. pars quoque curtat.
In ax, pro lii cun .vis Dc pacis. Hreviat veris fax . facis. Nomina Graeca parti m producunt,uc Arax. Ai,acis. Siphax aci.. partim urea Miant .vt Abax. acis dropax cis . similas,acis. storax .acis.
Nomen in ex breuiat. Prodoc in gis, duo, rex, lex Et b: bex, halex,& vervex Graeca notCntur. Ita es, breuianet, veti idcx iudicis. remix, gis. Producunt vero
186쪽
ve ex,ems:balex,eciis: myrmex icis: iube ici : rex, Oil ,ss. Pro trahitiscicis. Nonnulla tamen breuiantur: Sunt ea coxenaix, hystrixqu 'citu tuo, latrixque, Atque calix& pix, α onix,varixque,salixque, Bebryx atque m lax, & esci,natri x,quoque serpens: His numeres in gi mittentia,nix niuis addes.
Ox,Ocis,producit:vt atrox. Gis breviabit. Cappadocis breuiat,&praecox iungitur illi.
In o producunt: ut velox,velocis. Breviant vero Cappadox. Cappadocis. Paecox praecocis
Porrige nomen in ux,quod mittit in veis &vgis. Quinq; tamen breuiant haec, nux,crux,dux,ducis, & trui. Atque volux volescis:deconiux ccmiugis exit.
In ux. producunt ut lux, lucis: Pollux. Pol sucis. Breviant verdcrux,crucis:duXAucis: 'nucis: tru trucis volux volucis: coniux io cremento breuiat.
A tauraIe,vel o,crementum protrahit. Eque. Sed breuis esti,velu,patribus,probat hoc verubusq;.
A, e, O, in eremento nominum plurali producuntur: ut Musa. Nusae Musarum : dies, diei, dierum dominus domini,dominorum. imeremento nominum plurali breuiantur: ut pater,patris, Parribus: portus,portus, portubus.Irregulariter declinata sequuntur proportionem regularitet declinatorum.
De Crementis Verborum. Cap. 3.DErsonam primi praesentis verba secundam
I Si numero vincunt,dicas crementa tenere. Crementum verbi primum dic,quod posituram Aequat,bis superans dicatur habere secundum. . Quod si ter vincit, tria tunc crementa notabis. Nam finem verbi specialis regula signat.
Crementum verborum fit. quoties ratio declinaudi superat secundam po Iod in singularis praestatis indicatiui modi vocis etetiuae.
187쪽
A, crescens Verbum producere debet ubique. Ex do sit a,breuis cum primae compositivis.
Α, igitur in erementis vcrbocia Producitur, ut amamus, amaba Inus, amaueramus. In primo tamen cremento huius verbi do, sem per breuiatur,ut damus,dabam, dabo.
E,nisi cum subit r,debes producere semper. Cum subit ricurtam dant plurima,plurima longa Omne lego praesens breuiat,quamq, secundum. PIusquam perfectum per quamlibet est breuiandum. Semper ero, vel eris breviabis,quaeque sequunt . Curta sit in prima beris,& bere siue secunda. Longum passivo reris,uel rere,notato. Ε,verbum crescens alibi producit ubique.
E, in cremeuto verborum producitur,ut amemus, docemus Bre uiat tamen primum crementum tertiae coniugationis in omni tepore praesenti, R in praeterito imperfecto subiunctivi: ut legerem. legere, legeris. Breviat quoque ς, ante r, in praeterito plusquam perfecto indicatiui, di in praeterito perfecto & futuro subiunctivi activae vocis, in laturo indicativi vocis passiuae, primae ct secun
dae coniugationis,ut amaueram, docueram tamauerim,docuer metam a uero, docuero : amaberis , doceberis. Breviant etiam praeteritum imperfectum , ct futurum indicatiui huius verbi Sum , vc
I, tibi producunt quartae crescentia prima. t Primi praeteriti reperitur,imus,breuiari. Rimus, vel ritis, verbum producit ubique, Sed primi praesens breuiat, i, praeteritumque: Atque crimus, eritis,ab ero, semper breviabunt. Inque,vel in produc crementa priora,vel in sim. I,breuies aliis si non, v, consona subsit.
I, in incremento verboru breuiatur, ut legimus, legitis: amavi mus, . amabimus. Producunt tamen in primo cremento verborum quartae coniugationi Mut audimus, auditis. In praeterito vero,nisi sequatur u consonans, nihilominus breuiatur. Quod si v,cons nans sequatiir,in hac & in tertia coniugatione producitur : ut a diui, cupiui. quaesiui. Producunt quoque velimus , velitis, volo, Vis: nolit 3, nolite,nolimus . nolitis, a nolo. nonuis: simus,sitis. sum, es, sui.
O,crescens, semper producitur. V, breuiatur.
O, in cremento verborum producitur, ut amatote, docetote.. in cremento verborum breuiatur,ve quaesumus, volumus.
188쪽
De Nominibus Patronymicis. cap. I f.
ΡAtronymica masculina in nominibus primae declin
tionis formamur a genitivo, ete, finali mutata in des: ut Aeneades. In nominibus secundae declinationis fiunt a genitauo addita des: ut Aeacus, Aeaci, Aeacides. Quae tamen in eus,diphdaongon terminantur,cum duplicem habeant geniturum, ei, α in i,formant patronymicum a genitivo secundo addita des: ut Penthem, Penthei, vel P emthi: Per thides. In omnibus tertiae declinationis, Patrony mica Drmantur a dativo addita des: ut Nestor, Nestoris, Plestori: Nestorides. Sedalon haec regula est usquequaque vera. Nam autores aliquando addunt aliquid , aliquando detrahunt: ut Atlanti , Atlantiades , pro Atlantides. Amphitryoni, Amphitryoniades , pro Amphitryonides : Meneclades, Pio Menecides: Memniades,pro Memnides. Aenides quoque Virgil. dicit pro Aeneades. lib. 9. Sit satis Aenide t lis impune Numarum oppetiisse tuis. Idem quoque Scipiades formauit pro Scipionides: Deucalides, pro Deucalionides. Declinaturque per primam nominis declin
Patronymica foeminina fiunt a masculinis patronymicis ablata de, ut ab Aeolides, Aeolide, Aeolis, Aeolidis ut Thesides, Theseis, Theseidis a Peliades. Pelias, Peliadis.
Declinaturque per tertiam nominis declinationem. Repe- Iiuntur pauca nomina Patronymica foeminina in e , desinentia , per primam nominis declinationem VariaIa : vc
Neri ne, filia Nerei: Adrastine, filia Adrasti: Actisone,filia Acriiij. Cum Patronymica proprie a nominibus patrum deri-
uentur, aliquando trahuntur a nominibus matrum, aliquando abaciis paternis, siue maternis aliquando a fratribas,aut sororibus aliquando ab Urbibus, sue urbium coudicoribus. De quibus passim exempla reperies apud au
189쪽
AD uerbia localia in quadruplici sunt disserentia, hoc
est,aut in loco, Aut de loco, aut ad locum aut per
Vbi, & ubinam, quaerunt de loco in quo, ut ubi est A
Vnde,quaerit de loco a quo,ut unde venis o Antoni Qua,quaerit de loco per quem, ut qua iturus esZInterrogantibus per haec adverbia , aut respondemus aeque per adverbia, aut nomina propria locorum adverbialiter posita. Si respondere velis per nomina propsia locorum , interroganti ubi est, aut sit aliquid. si ciuitas illa, si- Re sit oppidum , siue municipium, siue castellum, siue pagus , siue vicus, declinantur pa primam aut secundam nominis declinationem in numero lingulari, tunc ponun tur in genitivo, ut est Salmanticae, est Toleti. Si per tertiam , aut pluraliter declinantur, ponuntur in ablativo, siue ut vult seruius 1 in dativo, ut est Hispali, est septi- mancis,est Burgis,eit Frallibus. Illa quoque nomina p-pellativa, togae, militiae, domi, ruri, rationem nominum propriorum icquuntux, ponunt utque adverbialiter , si cui illa. Si per adverbia, per umim ex iis quae sequuntur, responderi oportet, Fingamus igitur , eum, quocum to
quimur, este Hispali, & de quo loquimur, este Toleti, is vero qui loquitus sit Salmanticae. Quaerenti itaque ubi est Antonius Z Respondebis, hic , id est, Salmanticae,ubi ego sum. Istie, id est, Hispali, ubi tu es. Illic,id est,Toleta, ubi aliquis est. Ibi, id est,in loco, ubi aliquis est. Sicubi,id est, ii in aliquo loco aliquis est. Nec tibi, id est,ne in aliquo loco aliquis est. Alicubi,id est,m aliquo loco.
190쪽
Interroganti unde venimus , si per urbium nomina respondemus,l lla ponimus in ablativo adverbialiter: ut Venio Salmantica, l oleto,Hispali, Septimancis,Burgis,Trallibus, Rure, Domo: sed non militia,& toga sed per aduerbia respondemus sic.
Istinc,id est ab eo loco ubi tu es. Illinc, id est,ab eo loco ubi aliquis est. Sieunde id est,si ab aliquo loco. Necunde, id est,ne ab aliquo loco. Alicunde,id est,ab aliquo loco. IAliunde,id est,ab alio loco. Vtrinque,id est,ab utroque loco. Vndique,id est,ex Omni loco. unde liber, id est, ex quolibet loco.
Vndeuis,id est,ex quovis loco. Vnde unde,pro ex quocunque loco. Vndecunque,pro ex quocunque loco.
Inde,id est,ab eo loco. Indidem,id est,ab eodem ipso loco. Intus, id est,a loco interiori.
Foris,id est, a loco exteriori. - -
Superne. id est,a loco superiori. Inferne, id est, a loco inferiori. Caelitus,id est,a cauo. Significautia per Ioeum. Interroganti qua profecturi sumus, si per urbium n mina respondemus, ponimus illa aeque in ablativo: ut Salmantica, Toleto, Hispali, Septimancis, Burgis, Trallibus, Rure,Domo:sed non dicimus militia,toga. Si per adverbia,respondemus in hunc modum. Hac,id est per locum ubi ego sum. Istae,id est,per locum ubi tu es.
Illae,id est,per locum ubi aliquis est. Siqua,id est,si per aliquem locum. Nequa, idest, ne per aliquem locum.